TIỂU LUẬN NGHỆ THUẬT LÃNH đạo đề tài vấn đề LÃNH đạo, QUẢN lý và NGHỆ THUẬT LÃNH đạo TRONG các tổ CHỨC, DOANH NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG THƯƠNG TP HCM KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH TIỂU LUẬN NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO TRONG CÁC TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY Thành[.]

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG THƯƠNG TP.HCM KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

TIỂU LUẬN NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

THUẬT LÃNH ĐẠO TRONG CÁC TỔ CHỨC, DOANH

NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY

Thành phố Hồ Chí Minh, 2021

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG THƯƠNG TP HCM KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

TIỂU LUẬN NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

ĐỀ TÀI: VẤN ĐỀ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO TRONG CÁC TỔ CHỨC, DOANH

NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY

Thành phố Hồ Chí Minh, 2021

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU .7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO 1.1 Khái niệm lãnh đạo, quản lý và NTLD 8

1.1.1 Khái niệm lãnh đạo 9

1.1.2 Khái niệm quản lý 9

1.1.3 Khái niệm NTLD 10

1.2 Tầm quan trọng của lãnh đạo, quản lý và NTLD 10

1.3 Đặc trung của lãnh đạo, quản lý và NTLD 11

1.3.1 Đặc trưng của lãnh đạo 11

1.3.2 Đặc trưng của quản lý 12

1.3.3 Đặc trưng của NTLD 12

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO CỦA CÁC TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Khái quát các tổ chức, doanh nghiệp phục vụ cho nghiên cứu tiểu luận 13

2.1.1 Xăng dầu Yến Tùng 13

2.1.2 Trường TH Số 3 Phước Sơn 13

2.2 Phân tích các vấn đề lãnh đạo, quản lý và nghệ thuật lãnh đạo của các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam hiện nay 13

2.2.1 Luận án tiến sĩ của Trần Văn Đẩu 13

2.2.2 Luận án tiến sĩ của Trương Minh Đức 13

2.2.3 Nghiên cứu của nhóm tác giả Phùng Xuân Nhạ, Lê Quân, Hồ Như Hải 14

2.3 Thực trạng vấn đề lãnh đạo, quản lý và nghệ thuật lãnh đạo của các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam hiện nay 14

2.3.1 Làm việc với quản lý DNTN Yến Tùng 14

2.3.2 Làm việc cùng Hiệu trưởng của một trường tiểu học 15

2.3.3 Nhận xét về vấn đề lãnh đạo, quản lý và nghệ thuật lãnh đạo của cả 2 tổ chức, doanh nghiệp 16

CHƯƠNG 3 Ý KIẾN ĐÓNG GÓP, BÀI HỌC KINH NGHIỆM 3.1 Ý kiến đóng góp 17

3.1.1 Ý kiến đóng góp về vấn đề lãnh đạo, quản lý và NTLD của DNTN Yến Tùng 17

3.2.2 Ý kiến đóng góp về vấn đề lãnh đạo, quản lý và NTLD của hiệu trưởng 17

3.2.3 Ý kiến đóng góp chung về phong cách lãnh đạo 17

3.2 Bài học kinh nghiệm 18

KẾT LUẬN 19

Tài liệu tham khảo 20

MỞ ĐẦU

I Lí do chọn đề tài

Trong một tổ chức người lãnh đạo, quản lý là người có vai trò quan trọng quyết định sự thành bại của tổ chức, nhất là đối với các tổ chức, doanh nghiệp ngày nay

Do đó, nghiên cứu các vấn đề của nhà lãnh đạo, quản lý trong tổ chức, doanh nghiệp là một đề tài thú vị và có sức hấp dẫn đối với sinh viên

II Mục tiêu nghiên cứu

Kết quả của quá trình nghiên cứu sẽ giúp sinh viên hiểu được giá trị cốt lõi của Nghệ thuật Lãnh đạo, rút ra bài học cũng như kinh nghiệm cần có để trở thành một nhà Lãnh đạo có năng lực

III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Để nghiên cứu về vấn đề nóng hổi này, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận sẽ là vị trí lãnh đạo, quản lý của các tổ chức, doanh nghiệp ở Việt Nam

IV Phương pháp nghiên cứu

Ngoài ra, khi nghiên cứu về đề tài này, những phương pháp chủ yếu mà sinh viên

sử dụng đó là tìm hiểu thông tin qua các trang mạng điện tử cùng với đó là phải tìm kiếm những tài liệu liên quan đến nghệ thuật này, tìm hiểu thông tin qua các diễn đàn, phương tiện thông tin đại chúng và gặp gỡ trò chuyện với những người hiểu biết về nghệ thuật lãnh đạo

V Kết cấu nội dung của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, mục lục, phụ lục, tài liệu tham khảo, đề tài bao gồm 3 chương chính sau:

Chương 1 Cơ sở lý luận của nghệ thuật lãnh đạo

Chương 2 Phân tích vấn đề lãnh đạo, quản lý của tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam hiện nay

Chương 3 Ý kiến đóng góp, bài học kinh nghiệm

Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành, nhận thấy vẫn còn rất nhiều thiếu sót, sinh viên mong nhận được sự góp ý của thầy cô để tiểu luận này được hoàn chỉnh

và mang nhiều ý nghĩa thực tiễn hơn

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

I KHÁI NIỆM LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

1 Lãnh đạo (Leader)

Có rất nhiều định nghĩa về thuật ngữ “lãnh đạo”, và chúng ta hay đồng nhất khái niệm lãnh đạo với quyền lực và cách quản lý nhân viên cấp dưới Thuật ngữ “lãnh đạo” có nghĩa khác nhau tùy theo từng lĩnh vực và thời đại

-Trong thời kỳ phong kiến: “Lãnh đạo” nhằm nói về những người dẫn đầu trong các nhóm, lực lượng quân đội hay nắm giữ những quyền lực chính trị lớn như hoàng đế, tướng lĩnh, quan hay người dẫn đầu một cuộc khởi nghĩa

-Trong kinh tế: Thuật ngữ này thường được sử dụng để nói đến những người nắm giữ vai trò và quyền lực quan trọng trong tổ chức, với tư cách là người đại diện, dẫn đầu, quyết định cho các hoạt động nội bộ, duy trì kỷ luật và đề xướng hướng

đi cho mọi người cũng như khả năng ảnh hưởng đến tính hiệu quả tài chính, cách phát sinh tiền lời cho đơn vị, nâng cao năng suất và hiệu quả lao động, sự hài lòng của nhân viên và khách hàng cũng như khả năng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của tổ chức Dù nhìn nhận theo cách nào,lãnh đạo cũng phải đảm bảo được

3 yếu tố: khả năng tạo tầm nhìn, khả năng truyền cảm hứng và khả năng gây ảnh hưởng Tùy theo từng khía cạnh nghiên cứu mà các nhà nghiên cứu có các định nghĩa khác nhau về lãnh đạo

Theo Stogdill:“Lãnh đạo phải luôn được định nghĩa cùng với sự ràng buộc của

tính cách, cách ứng xử, ảnh hưởng của một cá nhân đối với người khác, các chuỗi hoạt động tương tác, quan hệ, vị trí quản lý, và nhìn nhận của người khác

về tính hợp pháp của quyền lực và sự tạo dựng ảnh hưởng”.1

Robert House định nghĩa rằng: “Lãnh đạo là khả năng gây ảnh hưởng, kích thích

và khuyến khích người khác đóng góp vào các hoạt động có hiệu quả và thành công của tổ chức họ trực thuộc”.2

Maxwell định nghĩa: “Lãnh đạo là khả năng gây ảnh hưởng đến người khác”.3

Lãnh đạo (Leader) là quá trình gây ảnh hưởng đến hoạt động của cá nhân hoặc một nhóm nhằm thực hiện một mục tiêu chung của tổ chức trong những điều kiện nhất định.

2 Quản lý (Manager)

Quản lý là một hoạt động liên tục và cần thiết khi con người kết hợp với nhau trong tổ chức Đó là quá trình tạo nên sức mạnh gắn liền các hoạt động của các cá nhân với nhau trong một tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung

Nguyễn Quốc Chi và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Quản lý (Management)

là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”.

1 Stogill, R M (1974), Handbook of leadership: A survey of theory, and research -The Free Press,

81, New York.

2 Robert J House (2004), Culture, Leadership and Organizations - The GLOBE Study of 62

Societies, Sage Publications Inc., 35, Thousand Oasks.

3 John C Maxwell, The 21 Irrefutable Laws of Leadership, 17, New York Times.

Harol Koontz: “Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra

thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác” 4

Nguyễn Minh Đạo: “Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn

các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu

đã đề ra”5

“Quản lý là việc đạt tới mục đích của tổ chức một cách có kết quả và hiệu quả thông qua quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các nguồn lực của tổ chức”6

Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường.

3 Nghệ thuật lãnh đạo

Nghệ thuật lãnh đạo là một phương thức mềm dẻo, linh hoạt bao gồm nhiều yếu tố phải có của người lãnh đạo để có thể chỉ huy, hướng dẫn, điều hành một tập thể để đạt được một mục tiêu chung Nghệ thuật lãnh đạo cần phải học hỏi, trau dồi liên tục trong suy nghĩ, trong lời nói, trong hành động, trong cung cách

xử thế mới đạt được kết quả trong vai trò lãnh đạo

Nghệ thuật lãnh đạo còn là sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo tài năng với các yếu

tố phẩm chất, kĩ xảo, cá tính đối với đối tượng lãnh đạo

II TẦM QUAN TRỌNG CỦA LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

- Người Lãnh đạo là người định hướng cho những cá nhân trong một tập thể

làm điều đúng đắn và hướng tới mục tiêu chung, kết nối các thành viên để cùng nhau khám phá, tìm tòi và xây dựng một tầm nhìn đầy cảm hứng, sáng tạo nên những nghệ thuật mới Không những vậy, người lãnh đạo còn đảm nhận vị trí lãnh đạo, với tư cách là đại diện của một nhóm hay một tổ chức, doanh nghiệp,

chịu trách nhiệm đối với doanh nghiệp mà mình lãnh đạo Do đó, Lãnh đạo được

xem là hiện thân của sự năng động, đầy thú vị và truyền cảm hứng

- Người Quản lý là người giữ vai trò cốt yếu sau Lãnh đạo, nếu nói nhà Lãnh

đạo là người vạch ra đường lối thì Quản lý chính là người tổ chức, điều hòa và

thực hiện đường lối đó Cũng như Lãnh đạo, Quản lý là hiện thân của sự duy trì,

là người giữ vai trò kết nối, phát huy thế mạnh và thúc đẩy các hoạt động khác phát triển.

- Nghệ thuật Lãnh đạo thể hiện sự tổng hợp của các yếu tố phẩm chất, năng lực,

khả năng ảnh hưởng của nhà lãnh đạo đối với nhân viên để khơi dậy cảm hứng

của đối tượng lãnh đạo, cùng thực hiện mục tiêu chung của tổ chức Nghệ thuật

4 Những vấn đề cốt yếu của quản lý NXB khoa học - Kỹ thuật, 1993.

5 Cơ sở khoa học quản lý, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội 1997.

6 Khoa học quản lý, tập I, Trường ĐH KTQD, Hà Nội 2001.

Lãnh đạo chính là vệt sáng không ngừng được bồi tụ của một nhà lãnh đạo, là điểm nổi bật của một nhà lãnh đạo tiềm năng.

III ĐẶC TRƯNG CỦA LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

1 Đặc trưng cơ bản của một nhà lãnh đạo

1.1 Tầm nhìn

Để trở thành lãnh đạo, đầu tiên người này cần phải có khả năng lãnh đạo Và tầm nhìn sẽ quyết định rằng người đó có khả năng lãnh đạo hay không Và nếu như người lãnh đạo có tầm nhìn, chắc chắn sẽ vạch ra đường đi đúng đắn cho doanh nghiệp của mình Đầu tiên, người lãnh đạo cần phải vạch ra được những kế hoạch, những mục tiêu ngắn hạn, dài hạn để công ty hướng đến trong khoảng thời gian hoạt động Có như vậy, doanh nghiệp mới có mục tiêu cụ thể để hoạt động

và hướng đến Và một người lãnh đạo chắc chắn tầm nhìn phải xa và rộng hơn so với những người thông thường Bởi vì tầm nhìn của người lãnh đạo còn phải sử dụng để dự đoán những biến động của thị trường trong tương lai Những dự đoán của người lãnh đạo sẽ được sử dụng để làm bàn đạp cho doanh nghiệp tiến lên và phát triển hơn nữa

1.2 Chủ trương

Nếu chỉ có mục tiêu là chưa đủ, người lãnh đạo cần phải biết cách kết hợp giữa những kế hoạch, mục tiêu của mình cùng với nguồn lực mà doanh nghiệp đã có sẵn Chỉ khi biết kết hợp với nguồn lực, với thách thức của môi trường xung quanh, doanh nghiệp mới có thể phát triển được

1.3 Tin tưởng

Ở trong nghệ thuật lãnh đạo, niềm tin luôn là yếu tố cần thiết cho công việc Trước khi muốn giao một công việc quan trọng nào đó cho nhân viên của mình, lãnh đạo cần phải có sự tin tưởng với nhân viên của mình trước Bởi vì sự tin tưởng sẽ trở thành một trong những yếu tố giúp cho nhân viên cảm thấy thoải mái

và cũng là động lực để hoàn thành tốt công việc đã được giao Mặt khác, mọi người sẽ không đi theo một nhà lãnh đạo nếu họ không thấy được sự tự tin, nhất quán và kiên định ở nhà lãnh đạo đó

1.4 Bình dị

Những nhà lãnh đạo thành công nhất là những người xem bản thân như là người

hỗ trợ cho nhân viên của mình chứ không phải là buộc nhân viên làm việc cho mình Nhà lãnh đạo có năng lực là người đứng sau thúc đẩy, động viên nhân viên của mình chứ không phải tạo áp lực cho họ

1.5 Bình tĩnh và rõ ràng

Lãnh đạo tốt không phải là người làm rối tung mọi vấn đề hay phóng đại vấn đề một cách quá đáng mà phải giữ bình tĩnh, tạo động lực cho nhân viên để họ cảm nhận được rằng “Chúng ta có thể giải quyết vấn đề” Một nhà lãnh đạo phải luôn trong tư thế bình ổn nhất và sẵn sàng giải quyết các khó khăn theo chiều hướng đơn giản nhất

1.6 Tự chủ và có nguyên tắc

Nghệ thuật lãnh đạo hiện đại hiện nay mà các nhà lãnh đạo nên áp dụng đó chính là luôn làm việc với sự hăng hái cũng như là tinh thần trách nhiệm cao nhất Việc này không chỉ tốt cho công việc của lãnh đạo, bên cạnh đó lãnh đạo cũng sẽ chiếm được niềm tin của cấp dưới nhiều hơn Và hãy cố thể hiện với nhân viên của mình rằng, tinh thần và trách nhiệm của bản thân luôn cao nhất và dường như không thể có người thứ hai làm được như vậy

2 Đặc trưng của một nhà quản lý

2.1 Hoạch định

Hoạch định là việc xác lập mục tiêu và phương thức đạt tới mục tiêu Xác lập mục tiêu không những giúp cho mỗi người trong tổ chức biết rõ điểm đến mà còn

để phân bổ nguồn lực một cách hợp lý trên toàn bộ tiến trình Mỗi cấp độ đều có mục tiêu gọi là Hệ thống mục tiêu của tổ chức Xác lập mục tiêu và phương hướng đạt mục tiêu là nhiệm vụ quan trọng nhất của người quản lý Càng lên cấp cao thì xác lập mục tiêu càng quan trọng vì vậy thời gian dành cho công việc đó càng nhiều Càng xuống cấp dưới thì việc tổ chức thực hiện càng quan trọng vì mục tiêu có làm được hay không là phụ thuộc vào các việc nhỏ hàng ngày

2.2 Tổ chức thực hiện

Giao việc kết hợp đào tạo áp dụng trong trường hợp nhân viên còn đà phát triển,

có nghĩa là còn khả năng học hỏi Người quản lý giao việc ở cấp độ khó hơn trình

độ hiện có của nhân viên, đòi hỏi nhân viên phải nỗ lực mới thực hiện được Ở cấp độ này quản lý sẽ phải sát sao hơn nhằm điều chỉnh để nhân viên làm đúng 2.3 Chỉ đạo

Chỉ đạo là việc nhà quản lý tác động lên các bộ phận, cá nhân trong tổ chức, hướng họ đến việc thực hiện và hoàn thành mục tiêu kế hoạch đã đề ra

2.4 Kiểm tra

Kiểm tra là việc nhà quản lý đo lường thực tế công việc mà các cá nhân, bộ phận đã thực hiện, từ đó phát hiện những vấn đề đồng thời đưa ra phương hướng giải quyết kịp thời nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu đề ra

3 Đặc trưng của Nghệ thuật lãnh đạo

3.1 Tính sáng tạo

Người lãnh đạo giỏi là người biết sử dụng phương thức và biện pháp đặc biệt và không giống người khác, từ đó hình thành phong cách nghệ thuật cá nhân đầy sáng tạo

3.2 Tính khoa học

Nghệ thuật lãnh đạo gắn liền với kinh nghiệm lãnh đạo nhưng phải dựa trên cơ

sở lý luận khoa học Người lãnh đạo giỏi phải là người hiểu rõ về lý luận quản lý

và lý luận hiện đại mới có thể hình thành nghệ thuật lãnh đạo thật sự

3.3 Tính kinh nghiệm

Nếu không trải qua thực tiễn lãnh đạo phong phú, không dày dặn kinh nghiệm trong lãnh đạo thì không thể nói đến Nghệ thuật lãnh đạo

3.4 Tính linh hoạt

Nghệ thuật lãnh đạo không có công thức cũng như đáp án duy nhất, không có

mô thức cố định, do đó, người lãnh đạo phải biết tùy người tùy việc, tùy hoàn cảnh để áp dụng các biện pháp thích hợp để đạt hiệu quả cao

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO CỦA CÁC TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP VIỆT NAM

HIỆN NAY

I KHÁI QUÁT VỀ CÁC TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP PHỤC VỤ

CHO VIỆC NGHIÊN CỨU TIỂU LUẬN

1 Xăng dầu Yến Tùng

- Tên: Doanh nghiệp tư nhân Xăng dầu Yến Tùng

- Địa chỉ: Xã Phước Sơn, Huyện Tuy Phước, Bình Định

- Số điện thoại: (0256) 3.830.242

2 Trường Tiểu học số 3 Phước Sơn

- Tên trường: Tiểu học số 3 Phước Sơn

- Địa chỉ: Xóm 3, Thôn Mỹ Cang, Xã Phước Sơn, Huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định

- Email: binhdinh-thso3phuocson@edu.viettel.vn

II PHÂN TÍCH CỦA GIỚI CHUYÊN MÔN VỀ VẤN ĐỀ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO CỦA CÁC TỔ CHỨC, DOANH NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY

Các nghiên cứu về năng lực lãnh đạo trên thế giới vô cùng đa dạng nhưng ở Việt Nam hiện chưa có nhiều nghiên cứu về năng lực lãnh đạo Các công trình nghiên cứu chủ yếu tập trung vào giám đốc điều hành hoặc cán bộ quản lý nói chung Khi nghiên cứu về vấn đề này, tôi có tìm hiểu qua các công trình nghiên cứu tiêu biểu như: Luận án tiến sỹ của Trần Văn Đẩu, Trương Minh Đức, nghiên cứu của nhóm tác giả Phùng Xuân Nhạ, Lê Quân, Hồ Như Hải và tham khảo các bài đánh giá của các chuyên gia để có một số phân tích như sau:

1 Luận án tiến sĩ của Trần Văn Đẩu

Luận án tiến sỹ kinh tế của Trần Văn Đẩu chủ yếu nghiên cứu vai trò người giám đốc trong phạm vi khối Doanh nghiệp Nhà nước trên địa bàn tỉnh Nam Định dựa trên 4 nhóm: phẩm chất chính trị; năng lực chuyên môn; năng lực tổ chức, đạo đức và ý thức pháp luật trong kinh doanh Nhìn chung luận án góp phần làm

rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò, nhiệm vụ, chức năng, yêu cầu cần

có của người giám đốc Doanh nghiệp nhà nước ở nước ta trong nền kinh tế thị trường với sự hội nhập, cạnh tranh khốc liệt mang tính toàn cầu và khu vực Tuy nhiên, nhìn chung luận án chưa đề cập chi tiết và cụ thể đến năng lực, hệ thống chỉ tiêu đánh giá năng lực lãnh đạo của giám đốc Doanh nghiệp

2 Luận án tiến sĩ của Trương Minh Đức

Luận án tiến sĩ của Trương Minh Đức đã đề cập đến một số vấn đề cơ bản về năng lực lãnh đạo Các năng lực của CEO được đề

cập dựa trên 4 nhóm năng lực con: (I) nhóm năng lực

11