i TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT LÊ HOÀNG THẢO NGUYÊN 1693403010015 TIỂU LUẬN CUỐI KỲ TỔNG QUAN NỢ CÔNG Môn TƯ DUY BIỆN LUẬN ỨNG DỤNG Chuyên ngành KẾ TOÁN Mã ngành 60 34 03 01 Lớp CH16KT02 TS NGUYỄN HOÀNG[.]
Trang 1i
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
LÊ HOÀNG THẢO NGUYÊN
1693403010015
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
TỔNG QUAN NỢ CÔNG
Môn: TƯ DUY BIỆN LUẬN ỨNG DỤNG
Chuyên ngành: KẾ TOÁN
Mã ngành: 60 34 03 01 Lớp: CH16KT02
TS NGUYỄN HOÀNG HUẾ
Bình Dương, tháng 03 năm 2018
PHẦN NỘI DUNG
UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
LÊ HOÀNG THẢO NGUYÊN
HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ
SỰ NGHIỆP THUỘC SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN
MÃ SỐ: 8 34 03 01
BÌNH DƯƠNG - Năm 2019
Trang 2ii
UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
LÊ HOÀNG THẢO NGUYÊN
HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ
SỰ NGHIỆP THUỘC SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN
MÃ SỐ: 8 34 03 01
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS PHẠM QUANG HUY
BÌNH DƯƠNG - Năm 2019
Trang 3
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các phân tích, số liệu và thông tin sử dụng trong luận văn là hoàn toàn trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
Tác giả luận văn
LÊ HOÀNG THẢO NGUYÊN
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đề tài luận văn này, em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của TS Phạm Quang Huy trong suốt quá trình viết và hoàn thành luận văn
Em xin tỏ lòng biết ơn đến Khoa Kế toán, Khoa Sau đại học – Trường Đại học Thủ Dầu Một đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu hoàn thành luận văn Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo, tập thể nhân viên phòng kế hoạch – tài chính của các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương, gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã hỗ trợ, chia sẻ và không ngừng động
viên em trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu
Tác giả luận văn
LÊ HOÀNG THẢO NGUYÊN
Trang 5TÓM TẮT
Sở Tài nguyên và Môi trường (viết tắt Sở TNMT) là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân tỉnh quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường gồm: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản, địa chất; môi trường; khí tượng thủy văn; biến đổi khí hậu; đo đạc và bản đồ; quản
lý và tổ chức thực hiện các dịch vụ công về các lĩnh vực thuộc phạm vi chức năng của
Sở Thực hiện đổi mới và nâng cao hoạt động, Sở đã cơ cấu tổ chức bộ máy bao gồm các phòng chuyên môn và các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở (gồm: Văn phòng Đăng ký đất đai; Trung tâm Phát triển quỹ đất; Trung tâm Quan trắc – Kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường; Trung tâm Công nghệ thông tin – Lưu trữ tài nguyên và môi trường; Quỹ bảo vệ Môi trường) để phù hợp với chức năng nhiệm vụ và tăng cường công tác quản lý chuyên môn cũng như trong việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán Với mục tiêu làm
rõ một số vấn đề về cơ sở khoa học của tổ chức công tác kế toán và phân tích các nhân
tố chi phối đến tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp cả nước nói chung và tại Sở TNMT tỉnh Bình Dương nói riêng
Nhằm thực hiện chủ trương đổi mới toàn diện; đẩy mạnh việc giao quyền tự chủ tài chính thì đòi hỏi các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT phải nâng cao chất lượng hoạt động; đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Nghiên cứu được vận dụng chủ yếu bằng phương pháp nghiên cứu định tính như: phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp tổng hợp – phân tích dữ liệu Bên cạnh đó tác giả còn áp dụng phương pháp định lượng qua việc khảo sát 05 đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT và thống kê số liệu thu thập được, qua đó phân tích thực trạng và đánh giá kết quả thực hiện về tổ chức công tác kế toán dựa trên 6 tiêu chí tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT thời gian qua và trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương trong thời gian tới
Qua nghiên cứu thực tế tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương cho thấy, kế toán đã thực hiện hoạt động tương đối tốt, đảm bảo đúng theo quy định Tuy nhiên, trong công tác tổ chức kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở còn gặp những vấn đề bất cập và hạn chế nên cũng gây khó khăn không nhỏ cho việc quản lý tài
Trang 6chính của đơn vị: Công tác đối chiếu, kiểm tra trong quá trình luân chuyển chứng từ chưa được quan tâm, các chứng từ kho bạc vẫn còn thực hiện theo cách thủ công, dẫn đến số tiền bằng chữ và bằng số không khớp nhau; công tác tổ chức hệ thống tài khoản
kế toán chưa phản ánh đầy đủ, chi tiết; một số mẫu sổ kế toán chưa được sử dụng nên gây nhiều khó khăn trong việc kiểm soát, theo dõi, sử dụng nguồn kinh phí; công tác lập báo cáo còn khá sơ sài chưa chú trọng về mặt chất lượng, còn mang tính đối phó, chậm trễ trong việc cung cấp thông tin dẫn đến chất lượng Báo cáo tài chính, báo cáo thuyết minh chưa cao; việc phân công công việc giữa các nhân viên kế toán còn chồng chéo, chưa hợp lý, thiếu kỹ năng về cung cấp thông tin kế toán quản trị; phần mềm kế toán chưa được phân quyền hệ thống dẫn đến xảy ra hiện tượng các kế toán viên tự ý sửa số liệu mà chưa thông qua ý kiến của phụ trách kế toán… Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả đã đề cập một số giải pháp khắc phục nhằm hoàn thiện công tác tổ chức kế toán tại các đơn vị này, giúp cho các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương hoạt động hiệu quả hơn
Trang 7MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM TẮT iii
MỤC LỤC v
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT viii
DANH MỤC BẢNG BIỂU ix
DANH MỤC SƠ ĐỒ - HÌNH VẼ x
PHẦN MỞ ĐẦU 01
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP 1.1 Khái quát chung về đơn vị sự nghiệp 09
1.1.1 Khái niệm 09
1.1.2 Phân loại đơn vị sự nghiệp 09
1.1.3 Đặc điểm hoạt động và đặc điểm quản lý của đơn vị sự nghiệp 10
1.2 Quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp 11
1.2.1 Nguồn tài chính của đơn vị 11
12.2 Sử dụng nguồn tài chính 12
1.2.3 Phân phối kết quả tài chính trong năm 13
1.3 Nội dung tổ chức công tác kế toán tại đơn vị sự nghiệp 14
1.3.1 Tổ chức chứng từ kế toán 15
1.3.2 Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán 16
1.3.3 Tổ chức hệ thống sổ kế toán 18
1.3.4 Tổ chức báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách 20
1.3.5 Tổ chức bộ máy kế toán 23
1.3.6 Tổ chức kế toán quản trị 26
1.3.7 Tổ chức kiểm tra kế toán 26
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 28
Trang 8CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN
VỊ SỰ NGHIỆP THUỘC SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TỈNH BÌNH DƯƠNG
2.1 Tổng quan về các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương 29
2.1.1 Khái quát về Sở TNMT tỉnh Bình Dương 29
2.1.2 Đặc điểm hoạt động và quản lý của các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương 30
2.1.3 Các chính sách kế toán áp dụng và đặc điểm quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương 32
2.1.3.1 Các chính sách kế toán áp dụng tại các đơn vị trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường 32
2.1.3.2 Đặc điểm quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương 33
2.1.3.3 Chính sách xác định và phân phối các khoản chênh lệch thu chi 35
2.2 Khảo sát thực tế về tổ chức công tác kế toán 36
2.2.1 Phạm vi và đối tượng khảo sát 36
2.2.2 Nội dung khảo sát 36
2.2.3 Phương pháp khảo sát 38
2.2.4 Phân tích kết quả khảo sát 38
2.3 Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương 48
2.3.1 Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương 48
2.3.1.1 Tổ chức chứng từ kế toán 49
2.3.1.2 Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán 51
2.3.1.3 Tổ chức hệ thống sổ kế toán 53
2.3.1.4 Tổ chức báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách 55
2.3.1.5 Tổ chức bộ máy kế toán 56
2.3.1.6 Tổ chức kiểm tra kế toán 59
Trang 92.3.2 Đánh giá thực trạng trong việc tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp
thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương 60
2.3.2.1 Những kết quả đạt được trong công tác kế toán 60
2.3.2.2 Những tồn tại 62
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 65
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP THUỘC SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TỈNH BÌNH DƯƠNG 3.1 Cơ sở đề ra giải pháp 66
3.2 Một số giải pháp cụ thể 67
3.2.1 Hoàn thiện tổ chức chứng từ kế toán 67
3.2.2 Hoàn thiện tổ chức tài khoản kế toán 69
3.2.3 Hoàn thiên tổ chức hệ thống sổ kế toán 70
3.2.4 Hoàn thiện công tác báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách 71
3.3.5 Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán 73
3.3.6 Hoàn thiện tổ chức kiểm tra kế toán 73
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 75
KẾT LUẬN CHUNG 76
TÀI LIỆU THAM KHẢO 78
PHỤ LỤC 80
Trang 10DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BCTC Báo cáo tài chính BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế BHTN Bảo hiểm thất nghiệp ĐVSN Đơn vị sự nghiệp GTGT Thuế giá trị gia tăng HCSN Hành chính sự nghiệp KBNN Kho bạc Nhà nước KPCĐ Kinh phí công đoàn MLNS Mục lục Ngân sách NSNN Ngân sách Nhà nước SXKD Sản xuất kinh doanh TSCĐ Tài sản cố định TNMT Tài nguyên và Môi trường TNDN Thuế thu nhập doanh nghiệp TNCN Thuế thu nhập cá nhân TMCP Thương mại cổ phần
Trang 11DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Danh mục chứng từ kế toán bắt buộc 16
Bảng 2.1 Điểm trung bình các câu hỏi công tác tổ
chức chứng từ kế toán 43 Bảng 2.2 Điểm trung bình các câu hỏi công tác tổ
chức hệ thống tài khoản kế toán 44 Bảng 2.3 Điểm trung bình các câu hỏi công tác tổ
chức hệ thống sổ kế toán 45
Bảng 2.4
Điểm trung bình các câu hỏi công tác tổ chức báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách
46
Bảng 2.5 Điểm trung bình các câu hỏi công tác tổ
chức bộ máy kế toán 47 Bảng 2.6 Điểm trung bình các câu hỏi công tác tổ
chức kiểm tra kế toán 48
Trang 12DANH MỤC SƠ ĐỒ - HÌNH VẼ
Sơ đồ 1.1 Tổ chức Bộ máy kế toán theo hình thức tập
Sơ đồ 1.2 Tổ chức Bộ máy kế toán theo hình thức phân
Sơ đồ 1.3 Tổ chức Bộ máy kế toán theo hình thức vừa
tập trung vừa phân tán 25
Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức của Sở TNMT tỉnh Bình Dương 29
Sơ đồ 2.2
Quy trình luân chuyển chứng từ tại các đơn
vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương
49
Sơ đồ 2.3
Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại các đơn
vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương
56 Hình 2.1 Loại hình của các đơn vị được khảo sát 39 Hình 2.2 Hình thức tổ chức Bộ máy kế toán 40 Hình 2.3 Mô tả dữ liệu giới tính 41 Hình 2.4 Mô tả dữ liệu theo độ tuổi 41 Hình 2.5 Mô tả dữ liệu theo trình độ chuyên môn 42
Hình 2.6 Kết quả đánh giá công tác tổ chức chứng từ
Hình 2.7 Kết quả đánh giá công tác tổ chức hệ thống
Hình 2.8 Kết quả đánh giá công tác tổ chức hệ thống
Hình 2.9 Kết quả đánh giá công tác tổ chức báo cáo tài
chính, báo cáo quyết toán ngân sách 46 Hình 2.10 Kết quả đánh giá công tác tổ chức bộ máy kế
Hình 2.11 Kết quả đánh giá công tác tổ chức kiểm tra
Trang 13PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cần thiết của đề tài
Sở Tài nguyên và Môi trường (viết tắt Sở TNMT) là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân tỉnh quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường gồm: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản, địa chất; môi trường; khí tượng thủy văn; biến đổi khí hậu; đo đạc và bản đồ; quản lý và tổ chức thực hiện các dịch vụ công về các lĩnh vực thuộc phạm vi chức năng của Sở Thực hiện đổi mới và nâng cao hoạt động, Sở đã cơ cấu tổ chức bộ máy bao gồm các phòng chuyên môn và các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở (gồm: Văn phòng Đăng ký đất đai; Trung tâm Phát triển quỹ đất; Trung tâm Quan trắc – Kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường; Trung tâm Công nghệ thông tin – Lưu trữ tài nguyên và môi trường; Quỹ bảo vệ Môi trường) để phù hợp với chức năng nhiệm vụ và tăng cường công tác quản lý chuyên môn nói chung và trong việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán nói riêng
Nghị định 141/2016/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2016 ra đời quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác, nhằm đổi mới toàn diện các đơn vị sự nghiệp; đẩy mạnh việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính thì đòi hỏi các đơn vị sự nghiệp tại Sở TNMT tỉnh Bình Dương phải nâng cao chất lượng hoạt động; đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
Bên cạnh đó, để tăng cường quản lý và sử dụng các nguồn kinh phí nhà nước tiết kiệm, quản lý hiệu quả tình hình sử dụng kinh phí và nguồn thu đúng mục đích, đạt hiệu quả cao, các đơn vị có thể sử dụng nhiều công cụ khác nhau nhưng một trong những công cụ hữu hiệu nhất là kế toán Kế toán có vai trò rất quan trọng trong quản lý tài chính của các đơn vị HCSN và là công cụ quan trọng thực hiện quản lý, điều hành, kiểm tra, giám sát các hoạt động kinh tế trong các đơn vị Để phát huy vai trò quan trọng đó, vấn đề có tính chất quyết định là đòi hỏi các đơn vị phải biết tổ chức công tác kế toán
Trang 14tại đơn vị mình một cách hợp lý và khoa học, thực hiện một cách nghiêm túc và chặt chẽ
Mặc dù việc tổ chức công tác kế toán ngày càng được chú trọng nhưng bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế nhất định và đáng lưu ý: Công tác đối chiếu, kiểm tra trong quá trình luân chuyển chứng từ chưa được quan tâm, các chứng từ kho bạc vẫn còn thực hiện theo cách thủ công, dẫn đến số tiền bằng chữ và bằng số không khớp nhau; công tác tổ chức hệ thống tài khoản kế toán chưa phản ánh đầy đủ, chi tiết; một số mẫu sổ kế toán chưa được sử dụng nên gây nhiều khó khăn trong việc kiểm soát, theo dõi, sử dụng nguồn kinh phí; công tác lập báo cáo còn khá sơ sài chưa chú trọng về mặt chất lượng, còn mang tính đối phó, chậm trễ trong việc cung cấp thông tin dẫn đến chất lượng Báo cáo tài chính, báo cáo thuyết minh chưa cao; việc phân công công việc giữa các nhân viên kế toán còn chồng chéo, chưa hợp lý, thiếu kỹ năng về cung cấp thông tin kế toán quản trị; phần mềm kế toán chưa được phân quyền hệ thống dẫn đến xảy ra hiện tượng các kế toán viên tự ý sửa số liệu mà chưa thông qua ý kiến của phụ trách kế toán… Ngoài ra, việc cung cấp thông tin cho yêu cầu quản lý tại các đơn vị còn một số hạn chế như chưa đánh giá được khả năng khai thác nguồn thu cũng như hiệu quả sử dụng các nguồn kinh phí; việc bố trí đội ngũ kế toán đáp ứng về trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức
Cho đến nay, cả trên phương diện lý thuyết và thực tiễn ở tỉnh Bình Dương vẫn chưa
có công trình nghiên cứu khoa học để cập nhật một cách toàn diện và cụ thể việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương để góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý tài chính của các đơn vị trong những năm tới
Do đó, việc đánh giá thực trạng, nghiên cứu đề xuất các giải pháp để hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở TNMT tỉnh Bình Dương là một vấn đề thực tế, cấp bách và mang tính lâu dài Nhận thức được vấn đề này, tác giả chọn
đề tài “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương” làm đề tài nghiên cứu cho Luận văn Thạc sĩ của mình