Bài 30 Bài tập vận dụng quy tắc nắm tay phải và quy tắc bàn tay trái A HỌC THEO SGK Bài 1 a) – Đường sức từ trong lòng ống dây có chiều từ A đến B (theo quy tắc nắm tay phải) Đầu B của ống dây là cực[.]
Trang 1Bài 30 Bài tập vận dụng quy tắc nắm tay phải và quy tắc bàn tay trái
A HỌC THEO SGK
Bài 1
a) – Đường sức từ trong lòng ống dây có chiều từ A đến B (theo quy tắc nắm tay phải)
- Đầu B của ống dây là cực Bắc
- Do vậy, khi đóng mạch điện, thanh nam châm sẽ bị hút về phía ống dây
b) Đổi chiều dòng điện chạy qua các vòng dây:
– Đường sức từ trong lòng ống dây có chiều từ B đến A (theo quy tắc nắm tay phải)
- Đầu B của ống dây là cực Nam
- Hiện tượng sẽ xảy ra như sau: Ban đầu, cực Nam của thanh nam châm hướng
về phía đầu B (cực Nam) của ống dây thì thanh nam châm bị đẩy ra xa Sau
đó thanh nam châm bị xoay đi và cực Bắc của thanh nam châm ở gần đầu B (cực Nam) của ống dây nên thanh nam châm lại bị hút vào
c Thí nghiệm kiểm tra cho thấy: hiện tượng xảy ra đúng như trên
Bài 2 Biểu diễn lời giải trên hình 30.1
Bài 3 a) Biểu diễn lực F1 và F2trên hình 30.2
Trang 2b) Cặp lựcF1,F2làm cho khung dây quay theo chiều ngược chiều kim đồng hồ c) Để cho khung dây ABCD quay theo chiều ngược lại thì hai lựcF1,F2phhải có chiều ngược lại Do vậy phải đổi chiều dòng điện trong khung hoặc đổi chiều
từ trường
B GIẢI BÀI TẬP
I – BÀI TẬP TRONG SBT
Câu 30.1 trang 85 VBT Vật Lí 9:
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: B
Khi cho dòng điện chạy qua dây dẫn AB theo chiều từ A đến B thì lực điện từ tác dụng lên AB có phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới
Câu 30.2 trang 85 VBT Vật Lí 9:
Hướng dẫn giải
Lực điện từ tác dụng lên đoạn dây dẫn thẳng AB sẽ có chiều như biểu diễn trên hình 30.3
Trang 3Câu 30.3 trang 85 VBT Vật Lí 9:
Số chỉ của lực kế sẽ tăng khi cho dòng điện chạy qua khung dây theo chiều ABCD
Câu 30.4 trang 85 VBT Vật Lí 9:
Trường hợp được vẽ trên hình 30.4b SBT
Câu 30.5 trang 86 VBT Vật Lí 9:
Lực điện từ tác dụng lên dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua được biểu diễn trên hình 30.4
II - BÀI TẬP BỔ SUNG
Câu 30a trang 86 VBT Vật Lí 9: Trong các câu sau đây, câu nào không đúng?
Trang 4Một dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua được đặt trong từ trường Quy tắc bàn tay trái cho phép:
A Xác định chiều đường sức từ khi biết chiều của lực điện từ và chiều của dòng điện chạy trong dây dẫn
B Xác định chiều của lực điện từ khi biết chiều đường sức từ và chiều dòng điện chạy trong dây dẫn
C Xác định chiều dòng điện chạy qua dây dẫn khi biết chiều đường sức từ và chiều của lực điện từ
D Xác định chiều lực điện từ và chiều dòng điện chạy qua dây dẫn khi biết chiều đường sức từ
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: D
Quy tắc bàn tay trái cho phép xác định chiều lực điện từ và chiều dòng điện chạy qua dây dẫn khi biết chiều đường sức từ
Câu 30b trang 86 VBT Vật Lí 9: Hai ống dây có dòng điện chạy qua đặt gần nhau
như hình 30.5, hãy biểu diễn các trường hợp có thể có của chiều dòng điện chạy qua các vòng của mỗi ống dây để hai ống dây đẩy nhau
Hướng dẫn giải
Để hai ống dây đẩy nhau thì hai đầu gần nhau của hai ống phải cùng từ cực với nhau Do đó áp dụng quy tắc nắm tay phải ta xác định được chiều dòng điện trong hai ống dây là ngược nhau Các trường hợp có thể có về chiều dòng điện trong hai ống được biểu diễn như hình vẽ
Trang 5Hoặc