M ;• 1 , / , J I j 1 ^ 1 >• Kha nang thfch nghi cua hoc sinh THCS Nghien ciru nham muc dfch nang cao chat lugng sire khde cho hoc sinh (HS) dang la nhiem vu quan trong vi nd lien quan true liep tdi hi[.]
Trang 1-J I j 1 ^ 1 ::>• Kha nang thfch nghi
cua hoc sinh THCS
Nghien ciru nham muc dfch nang cao
chat lugng sire khde cho hoc sinh
(HS) dang la nhiem vu quan trong
vi nd lien quan true liep tdi hieu qua cua cong
tac day hoc va giao due trong nha trudng phd
thong Theo cac tac gia nghien cuu, cae chi so
cua he thong tim mach duge coi la the hien
tuong dbi ehfnh xac su thfch nghi cua ca the
noi chung Ren luyen de co mot he tuan hoan
khde manh la tieu chuan vang cho mot ca the
deo dai, hoan hao va dbi vdi HS viee hoe tap
cung dugc tien hanh thuan lgi han
Nghien eiru duge tien hanh tren 704 HS tir
ldp 6 den Idp 9 cua eac trudng thupe thanh pho
Ha Noi Tfnh thieh nghi eua HS dugc danh gia
thdng qua hoat dong cua he thong tim mach vai
cac chi sd tren huyet ap va dien tam dd Cac chi
sd phan tfch gdm cd:
- Chi sd dup (DP) la chi sd tfch hgp phan
Bang 1: Phan loai chi so
ThS BS NGUYEN THI QUYNH HlJONG
Tradng Dai hpc Sa pham Ha Ndi anh sue cang cua ca tim, miic dp tieu thu oxy cua ca tim (Xmimova, 1991)
DP = HATD (huyk ap tdi da) x nhip tim: 100
DP tu 70-80 dan vi: phan anh hoat dong tim mach d mue binh thudng (Travinxkaia, 1978)
DP < 60 dan vi: haat dong cua tim d muc tdi thieu nhung van bao dam cho tieu hao nang lugng cua ca the d muc thap nhat
- Danh gia muc do thfch nghi eua ea the thdng qua eae ehi so DP va nhip tim:
> Mue rlt tdt: DP < 60 don vi, nhip tim <70
> Mue tdt: DP va nhip tim < 70
> Mue trung binh: DP tu 70-90, nhip tim
tu 70-80
> Mue ylu: DP>90, nhip tim >80
Chi so tich diip DP
diip DP theo cac khoi lop
n p
<60
60-80
>80
Solugng
%
Solugng
%
Solugng
%
Tong so
Lop
6
1 0.6%
28
16.6%
140
82.8%
169
7
3 1.8%
46
27.9%
116
70.3%
165
8
2 1.0%
34
17.0%
164
82.0%
200
9
3 1.8%
32
18.8%
135 79.4%
170
Tong so
9 1.3%
140 19.9%^
555 78.8%
704
Trang 260-20'
Lap 6
So HS cd DP < 60 dem vi rlt it chi ehilm khoang 1,3% O nhiing em nay hoat ddng eiia tim d mue tbi thieu nhung vln bao dam eho tieu hao nang lugng eua ea the d mue thap nhat
Sd HS ed DP tu' 70-80 don vi khdng nhi6u chi chiem khoang 19,9%), trong do cao nhat la khdi 7, sang lop 8 so em d loai nay giam di nhiiu va ehi den ldp 9 sd lugng nay mai hdi phuc lai Day la nhung em cd hoat dong tim mach d muc binh thudng , , , ,
Didu cin luu y la sd lugng em cd DP> 80 chiem
so lugng ldn khoang 78,8%o, sd em nay eao ro ret d ldp 6 va 8, sang Idp 9 sd lugng nay giam
di edn 79,4%) Nhirng em nay cd sir su cang thang cua he thdng tim mach .:,
Bang 2: Phan loai hoc sinh theo cac miic do thich nghi
Mirc do thich nghi
Rat tdt
Tdt
Trung binh
Yeu
Tdng sd
So luffng
0 /
Sd lugng
%
Sd luong
0/'
/o
Sdlugng
%
Lop 6
2
1.2%
5 3.0%
73 43.2%
89 52.7%
169
Lop 7
3
1.8%
20 12.1%
77 46.7%
65 39.4%
165
L o p 8
2
1.0%
15 7.5%
79 39.5%)
104 52.0%,
200
Lop 9
3
1.8%
15 8.8%
82 48.2%
70 41.2%
170
Tong so
10
1.4%
55 7.8%
311 44.2%
328 46.6%
704 Kit qua bang tren clio thay muc thich nghi cua HS chu yeu d vao muc "trung binh" va "ydu",
ti le "tdt" va "rat tdt" khdng cao chiem dudi 10% Nhu vay kha nang thich nghi cua cac em chua
tdt Kdt luan nay ciing phu hgp vdi mot so nghien cuu di trudc :;
2 0 DAY VA HQC NGAY NAY SO 7-2010
Trang 3i 1 u) Lap 6
Rat tot
Trung binh
Lap 9 -X— Y e u
! , , ; > Hinh 2: Do thi hieu dien phdn bo hoc
So sanh vdi ldp 6, d ldp 7 cac chi sd rat tdt
va tdt cao len, trung binh va yeu giam di, nhung
sang ldp 8 cac chi sd lai theo chieu xau di Cdn
sang den ldp 9, sd em d mire rat tdt va tdt da
nhieu hon, mire yeu va trung binh it di Den
cudi bac hoc muc do da kha hon ngay ca vdi
ldp 6, Tuy nhien chenh lech cac muc van nhieu,
miic yeu van edn eao chiem tdi 41%
Nhu vay so vdi dau bae THCS den cudi bac
hoc, eac em da cd su thich nghi hem nhimg giai
doan ldp 8 thi lai cd sir sa sut tuong ddi ro ret
Dieu nay ciing li giai dirge vi sao thanh tieh eua
ldp 8 thudng bi eae thay cd phan nan la bi thap
di so vdi cae ldp khac
Nhu vay, kha nang thich nghi eua HS la
chua tdt thd hien qua cac ket qua cua hoat ddng
cua he tim mach chua eao Vay de tang kha
nang thich nghi cua cae em thi can cd su tang
cudng hoat dong eua tim mach thdng qua hoat
dong ciia toan bo ca thi, ren luyen he tim mach
phai gin vdi ren luyen than the (RLTT) ndi
chung Ddi vdi tre em, phai td chuc che do sinh
hoat hang ngay sao cho phii hgp, phai tao dieu
kien dl tre dugc hoat ddng d nai thoang khi
Tit ca nhiing dilu do se giiip eho he than kinh
tre hoat dong tdt va ed mot y nghia ldn ddi vdi
hoat dong eua tim Nam 1976, UNESCO da md
sinh theo cdc mdc do thich nghi
hoi thao: Tac dung cua the due the thao vdi thanh thieu nien tir gdc do giao due sudt ddi Hoat ddng nay can tien hanh ly giac, sat hgp va
cd hieu qua moi noi moi liie Hoat dong nay khdng chi la nhiing bai tap the thao bai ban hay nhirng bai tap the due day du ma cd the chi la nhiing van ddng don gian nhu di bo, dung len ngdi xudng ngay khi cd the
Khdo sdt ve tinh hinh ren luyen thdn the ciia hgc sinh
Nhan thirc ve ren luyen than the ciia HS ehua cao Cae em chua cd y thuc tan dung nhting gid hoc the due hay nhung gid the due giira gid de ren luyen than the Van dong cua cac em khi di den tardng dugc danh gia mirc
"van ddng nhieu" kha cao Van dong trong gid
5 phiit cua HS hau nhu khdng cd, chi ngdi tai chd Van ddng eiia eac em trong gid ra chai chu yeu thude loai "trung binh" Trong gid giai lao tai nha sd em "van ddng nhieu" chi cao d cac Idp be Cdn eac ldp ldn, chu yeu cac em giai tri bang cac phuong tien nliu tivi, may tinh la cac hinh thirc thu dong neu lam dung qua 2 gid mdi ngay se khdng tdt cho ca tlie Ca hoi de cac em van ddng manh la khdng nhieu, trir mot sd em tap nhirng mdn the thao theo y thich
Trang 4Bang 3: Tirong.quan giira sy thich nghi
va cac hinh thirc van dong ren luyen than the cua hoc sinh
Mirc do thieh nghi
(1)
Van ddng khi den
tiardng
(2)
Van dong trong gid ra
chai
(3)
Van ddng trong gid nghi
tai nha
(4)
Ren luyen than the
(5)
r
P
N
r
P
N
r
P
N
r
P
N
r
P
N
1
1
704
2 .081
<0.05
663
1
664
3 .013
>0.05
650 -.146
<0.01
645
1
651
4 .004
>0.05
568 .024
>0.05
563 .015
>0.05
561
• • • • • • • " i l ' '
568
5 .026
>0.05
608 .091
<0.05
601 .085
<0.05
591 '•••' '" 228
<0.01
522
1
609
Theo sd lieu eua bang tren, mirc do thich
nghi cd mdi tuong quan chat ehe vdi viec van
ddng cua tre trong khi di den trudng, tuong
quan nay cd y nghia vdi p<0,05 Dieu nay eho
thay HS khi den trudng ed sir van dong la tdt,
nd tao dieu kien eho ea the hung phan san sang
lam viec ciing nhu hoc tap Thuc te thay cd
nhieu em ngdi sau bd me chd den trudng vira di
vira ngii gat, nhu vay, khi tdi nai tam trang van
cdn ue oai, ngai ngu thi khdng the tiep thu bai
ngay duge Tat nhien dieu nay cung phai tinh
den ehuyen neu nha xa qua ma de cae em tu di
thi se mat sue, ed the theo nhu ldi khuyen cua
"Giiip con ban van dong hang ngay" (British
Columbia) la dimg xe d dau dudng va eho tre di
bo mot doan tdi trudng
Ddi vai cac hinh thuc khac cac sd lieu ehua
ed du ea sd de dua ra dugc mdi tuong quan rd rang, dieu nay chimg td cae em ehua he cd y thirc khi thuc hien eae hoat dong nay Viec nay ciing phil hgp vai cac y kien cua hoc sinh dua
ra Vi du nhu li do khdng nen tap the due giila gid vi "gia ra chai de nghi ngai" Tuy deu tich vao d eho la ren luyen than the la "quan trong" nhung hgc the due hang ngay lai khdng dugc cac em coi dd la mgt trong nhirng hinh thirc can phai tranh thu de nang cao sue khde Do vay, ngoai viec day cho cac em kT nang the due thi cdn phai nang cao hieu biet, cho cac em thay dugc gia tri ciia viec RLTT, lgi ich ciia viec RLTT ddi vai hoe tap nhu the nao dl cae em tu
22 DAY VA HQC NGAY NAY SO 7-2010
Trang 5Theo British Columbia, kit qua nghien cim
va kinh nghiem da cho thSy la hoc sinh van
dong ca the hang ngay thi khde manh hon va
hoc gidi hon d trudng so vdi tre khdng van
dong Vi the ma tat ea HS dlu phai van ddng ca
the hang ngay Mot sd sinh hoat dd dugc thuc
hien d trudng, la mgt phSn trong ehuang trinh
giao due ciia HS Mudn cd dugc cac lgi ich cin
thiet de tang trudng va phat triin tdi da, eac em
cin phai van dong ca thi mdi ngay it nhk tir 60
den 90 phiit Cd nhieu tre c4n dugc ho trg va
khuyen khich de thu' eae sinh hoat mdi va ed cac
thdi quen lanh manh de dem lai ich lgi sudt ddi
Theo y kien eac thay cd day the due thi
HS neu thich thi luyen tap cham chi, nhung
phan ldn cac em thudng thd a eoi day la hinh
thirc bat bugc nen mien cudng thuc hien Hien
nay, hinh thue hoc the due da dugc thay ddi
nhu dua cac trd chai tao hiing thii trong gid the
due hoac td chuc cac trd chai dan gian trong
gid ra chai da thay cd hieu qua tdt, can duy tri
va phat huy
Theo y kien eac thay cd, edn mot ddi tugng
nira ciing khdng kem phan quan trong dd la phu
huynh HS Hien nay ap lire hoe hanh qua ldn da
khien cac vi phu huynh hau nhu khdng cdn
quan tam den viec ren luyen than the cho con
em ma chii trong nhieu den viee bdi bd, an
udng Cae ldp hoe ngoai khda rat it hpc sinli
tham gia Mot phSn do cha me khdng chii trong,
nhung mot phSn ciing do tam li ngai ngan do
eac ldp nay thudng khdng ed sir quan li chat
che, cac em r4t de bd hoc di chai vi the nen
ciing khdng dugc cha me ung ho Do vay ngoai
ehuyen khuyin khich cac em RLTT thi cdn
phai nang cao y thiic cho ea cha me, giai thich
va khuyin khich phu huynh ed y thiic cho eon
em minh tham gia tich cue viec ren luyen than
thi nhu van ddng khi di din trudng, tao dieu
kien eho eac em van ddng tai nha nhu trang bi nliung dung cu don gian tap dugc tai nha nhu nhay day, bdng rd, vdng lae cho phep cac em tham gia ngoai khda ve the due the thao, neu cd dieu kien thi td chiic da ngoai cho cac em Ben eanh dd can cd su nd luc nang cao quan li tir phia nha trudng Td chiie tdt cae ldp hpc ngoai khda, chu y quan li chat che hoc sinh
de phu huynh yen tam cho con em minh tham gia Duy tri va phat huy viec cai tien cac gid hpc the due, tao hung thii de HS tu giac tham gia tir dd se nang cao chat lugng gid hoc, nang cao sire khde cho hpc sinh, tang eudng mirc do thieh nghi cho HS tao dieu kien de cac em ca mot ea the khde manh san sang cho viec hoc tap
Tai lieu tham khao:
1 Vd Thi Minh Chi Danh gia mirc do thich nghi ciia hoc sinh mdt sd trudng tieu hpc va THCS Tap chi Tam li hoc so 4 (85)/2006 „,.,
2 Vd Thi Minh Chi (chii nhiem nhanh de tai cap Nha nudc, MS: DTI)L-2004/23): Su phu hgp giira dac diem tam - sinh ly lira tuoi cua hoc sinh vdi chucmg trinh va sach giao khoa mdi triin khai dai tra d bac tieu hoe va THCS tren ca nudc
3 Vu the due the thao quan chiing Ren luyen than the cho tre em Nha xuat ban The due thi thao, H 2006
4 British Columbia Van ddng ca the hang ngay cho eac gia dinh
http://www heed.gov, he ca •,
De tai: ''Nghien cim su l<lidc hiet cd nhdn vd mirc do
thich img ciia hoc sinh trung hoc ca sa thong qua hoqt dong cua he thong tim mach", SPHN 09-291 Truong Dai
lioc Su pham Ha Noi • •-• y^ - •- • •' ' '