1 UBND TỈNH BÌNH DƢƠNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT PHẠM THỊ DẠ THẢO QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TÂN UYÊN, TỈNH BÌNH DƢƠNG CHUYÊNNGÀNH QUẢN LÝ G[.]
Trang 1UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
PHẠM THỊ DẠ THẢO
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TÂN UYÊN,
TỈNH BÌNH DƯƠNG
CHUYÊNNGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 8140114
LUẬN VĂN THẠC SỸ
BÌNH DƯƠNG - 2018
Trang 2UBND TỈNH BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT
PHẠM THỊ DẠ THẢO
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TÂN UYÊN,
TỈNH BÌNH DƯƠNG
CHUYÊNNGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 8140114
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS ĐỒNG VĂN TOÀN TS.TRẦN THỊ TUYẾT MAI
BÌNH DƯƠNG – 2018
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi, các số liệu kết quả nghiên cứu đƣợc trình bày trong luận văn là trung thực theo thực tế
nghiên cứu chƣa từng đƣợc bất cứ tác giả nào khác nghiên cứu và công bố
Tác giả luận văn
Phạm Thị Dạ Thảo
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp thạc
sĩ, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ và động viên rất quý báu của thầy cô, gia đình, bạn bè và anh chị em đồng nghiệp
Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn đến TS Đồng Văn Toàn
và TS Trần Thị Tuyết Mailàngười hướng dẫn khoa học, đã tận tâm giúp đỡ, định hướng chỉnh sửa và động viên tôi trong suốt quá trình làm chuyên đề cho đến khi hoàn thiện luậnvăn
Tôi cũng xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến Quý thầy cô đã tận tình truyền dạy kiến thức cho tôi trong thời gian qua Đồng thời, xin cám ơn Quý thầy cô trong Ban
giám hiệu, các phòng ban, các khoa - Trường Đại học Thủ Dầu Một đã tạo điều
kiện thuận lợi trong thời gian tôi học tập tại trường
Trân trọng cám ơn Quý thầy Cô và các em tại các Trường THCS Vĩnh Tân, Nguyễn Quốc Phú, Khánh Bình, Huỳnh Văn Lũy, Tân Phước Khánh, Thái Hòa, Hội
Nghĩa và Trường THCS Lê Thị Trungđã giúp đỡ nhiệt tình cho tôi rất nhiều trong
quá trình khảo sát thực trạng
Cuối cùng, xin cảm ơn gia đình đã động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này
Dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp, song chắc chắn rằng luận văn sẽ không thể tránh khỏi thiếu sót Tôi rất mong nhận được
sự góp ý của quý thầy, cô, anh chị em đồng nghiệp và các bạn
Tác giả luận văn
Phạm Thị Dạ Thảo
Trang 5TÓM TẮT
Trước yêu cầu của bối cảnh xã hội đang thay đổi theo xu thế hội nhập với nhiều mặt tích cực nhưng chúng ta cũng phải đối mặt với nhiều mối nguy hiểm, ảnh
hưởng tiêu cực đến nhân cách, lối sống và nhận thức của các em học sinh, tạo dư
luận không tốt cho nhà trường và xã hội.Qua đó, hoạt độnggiáo dục đạo đức và
công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức của học sinh THCScũng đang là vấn
đề cần được quan tâm giải quyết và vô cùng quan trọng, việc quản lý tốt công tác
này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường THCS
Vấn đề này đã được các trường THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên tỉnh Bình Dương quan tâm nhưng từ trước đến này vẫn chưa có một nghiên cứu hay đánh giá
nào khách quan Vì vậy đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở
các trường THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên tỉnh Bình Dương” là việc làm hết
sức cấp bách và cần được quan tâm
Mục tiêu của nghiên cứu đề tài này nhằm cải thiện công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THCS trên địa bàn thị xã Tân
Uyên, tỉnh Bình Dương dựa trên cơ sở lý thuyết và thực trạng trong công tác quản
lý hoạt động, này Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn: nghiên cứu định
tính và nghiên cứu định lượng được khảo sát với kích thước mẫu là 195 học sinh
khối lớp 6 và lớp 9, và 159 giáo viên, cán bộ quản lý tại 8 trường THCS trên địa
bàn
Với những phương pháp nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đã chỉ ra một
số hạn chế thiếu sót của việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm
tra đánh giá trong công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức tại các trường THCS
trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, từ đó đề xuất một số biện pháp hữu
hiệu, bao gồm:
- Tổ chức đào tạo - bồi dưỡng nâng cao năng lực tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh;
- Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoại khóa phù hợp với chương trình giáo dục tổng thể và nguồn lực nhà trường;
Trang 6- Tổ chức phối hợp với các lực lượng giáo dục tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp;
- Tăng cường cơ sở vật chất và điều kiện hỗ trợ giáo dục đạo đức cho học sinh THCS;
- Tăng cường kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện hoạt động giáo dục đạo đức phát huy tính tích cực học sinh;
Các biện pháp đề xuất trên được đánh giá cao tính khả thi và cần thiết khi thực hiện thực tiễn trong công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh
tại các trường THCS trên địa bàn TX Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
Trang 7MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM TẮT iii
MỤC LỤC vv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT x
DANH MỤC CÁC BẢNG xi
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ VÀ BIỂU ĐỒ……… xiii
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết khoa học 3
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Phạm vi nghiên cứu 4
7 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 4
8.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 7
9 Cấu trúc của luận văn 8
CHƯƠNG 1 9
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ 9
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 9
1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài 9
1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước 13
1.2 Một số khái niệm cơ bản 16
1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 16
1.2.2 Hoạt động giáo dục đạo đức 21
1.2.3 Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức trong trường THCS 23
1.3 Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở 24
1.3.1.Vai trò của hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở 24
Trang 81.3.2 Mục tiêu và nội dung hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung
học cơ sở 25
1.3.3 Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS được lồng ghép qua các nhiệm vụ 26
1.3.4 Phương pháp hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở 27
1.3.5 Hình thức tổ chức hoạt giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS 29
1.4 Sự cần thiết quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở 30
1.4.1 Vai trò của Hiệu trưởng trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức học sinh 30
1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh 32
1.4.3 Chỉ đạo trong thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh 34
1.4.4 Kiểm tra và đánh giá hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh 35
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở 35
1.5.1 Yếu tố khách quan 35
1.5.2 Yếu tố chủ quan 36
Tiểu kết chương 1 39
CHƯƠNG 2 40
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN 40
THỊ XÃ TÂN UYÊN, TỈNH BÌNH DƯƠNG 40
2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế -xã hội, văn hóa giáo dục của thị xã Tân Uyên 40
2.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội địa phương 40
2.1.2 Tình hình giáo dục trung học cơ sở trên địa bàn thị xã Tân Uyên 41
2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức học sinh và quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh trung học cơ sở 45
2.2.1 Mục tiêu khảo sát 45
2.2.2 Nội dung khảo sát 44
2.2.3 Phương pháp khảo sát và kiểm tra độ tin cậy của thang đo 46
Trang 92.2.4 Công cụ điều tra, khảo sát thực trạng 45
2.2.5 Đối tượng khảo sát 45
2.2.6 Qui ước thang đo 51
2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 52
2.3.1 Thực trạng nhận thức chung về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục đạo đức học sinh của các đối tượng khảo sát 52
2.3.2 Thực trạng nhận thức về mục tiêu hoạt động giáo dục đạo đức học sinh của giáo viên và cán bộ quản lý 52
2.3.3 Thực trạng nhận thức về nhiệm vụ hoạt động giáo dục đạo đức của đội ngũ giáo viên và học sinh 56
2.3.4 Thực trạng đánh giá về nội dung của hoạt động giáo dục đạo đức 61
2.3.5 Thực trạng đánh giá về phương pháp của hoạt động giáo dục đạo đức 62
2.3.6 Thực trạng đánh giá về hình thức trong hoạt động giáo dục đạo đức 63
2.4 Kết quả khảo sát thực trạng về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 64
2.4.1 Thực trạng về kế hoạch giáo dục đạo đức 64
2.4.2 Thực trạng về tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức 66
2.4.3 Thực trạng về chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức 70
2.4.4 Thực trạng về kiểm tra – đánh giá hoạt động giáo dục đạo đức 73
2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh ở các trường THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 75
2.5.1 Thực trạng ảnh hưởng bởi yếu tố khách quan 75
2.5.2 Thực trạng ảnh hưởng bởi yếu tố chủ quan 76
2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức của hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 77
2.6.1 Ưu điểm trong công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức 77
2.6.2 Hạn chế trong công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức 78
2.6.3 Nguyên nhân và các ý kiến đóng góp của đối tượng khảo sát trong công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức 79
Trang 10Tiểu kết chương 2 82
CHƯƠNG 3 83
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TÂN UYÊN, TỈNH BÌNH DƯƠNG 83
3.1 Cơ sở xây dựng biện pháp 83
3.1.1 Căn cứ vào cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh trường trung học cơ sở 83
3.1.2 Căn cứ vào cơ sở pháp lý về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh trường trung học cơ sở 83
3.1.3 Căn cứ vào thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh trường trung học cơ sở 83
3.2 Nguyên tắc xây dựng biện pháp 84
3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 84
3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 84
3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và vừa sức 84
3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý 84
3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 85
3.3 Các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương 85
3.3.1 Tổ chức đào tạo - bồi dưỡngnâng cao nhận thức cho giáo viên về tuyên truyền và tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinhcấp THCS 85
3.3.2 Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động ngoại khóa phù hợp với nguồn lực nhà trường 87
3.3.3 Tổ chức phối hợp với các lực lượng giáo dục tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp 89
3.3.4 Tăng cường cơ sở vật chất và điều kiện hỗ trợ giáo dục đạo đức cho học sinh THCS 91
3.3.5 Tăng cường kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện hoạt động giáo dục đạo đức phát huy tính tích cực học sinh THCS 93
Trang 113.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 94
3.5 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của biện pháp đề xuất 94
3.5.1 Tổ chức khảo nghiệm 94
3.5.2 Kết quả đánh giá khảo nghiệm 95
Tiểu kết chương 3 101
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 102
TÀI LIỆU THAM KHẢO 106
PHỤ LỤC 111
Trang 12DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
1 BGH Ban Giám hiệu nhà trường
2 BGD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo
6 HĐGDĐĐ Hoạt động giáo dục đạo đức
10 THCS Trường trung học cơ sở
Trang 13DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 2.1 Bảng xếp loại hạnh kiểm học sinh bậc THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên, năm học: 2017-2018 42
2 Bảng 2.2 Bảng xếp loại học lực học sinh bậc THCS trên địa bàn thị xã Tân Uyên, năm học: 2017-2018 42
3
Bảng 2.3 Kết quả khảo sát đặc điểm của giáo viên và cán bộ quản lý tại các trường THCS trên địa bàn TX Tân Uyên tỉnh Bình Dương
47
4 Bảng 2.4: Kết quả khảo sát đặc điểm học sinh các trường THCS trên địa bàn TX Tân Uyên tỉnh Bình Dương 50
5
Bảng 2.5: Kết quả khảo sát nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục đạo đức của các đối tượng tham gia khảo sát
52
6 Bảng 2.6: Kết quả khảo sát nhận thức về mục tiêu của hoạt động giáo dục đạo đức của giáo viên và cán bộ quản lý 53
7 Bảng 2.7: Kết quả tương quan giữa kiến thức đạo đức, kỹ năng đạo đức và hành vi – thái độ đạo đức PL7
8 Bảng 2.8: Kết quả khảo sát nhận thức về nhiệm vụ của hoạt
9 Bảng 2.9: Kết quả khảo sát nội dung của hoạt động giáo dục
10 Bảng 2.10: Kết quả khảo sát phương pháp của hoạt động giáo
11 Bảng 2.11: Kết quả khảo sát hình thức hoạt động giáo dục đạo
12 Bảng 2.12: Kết quả khảo sát kế hoạch hoạt động giáo dục đạo
13 Bảng 2.13: Kết quả khảo sát tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt 66
Trang 14động giáo dục đạo đức
14 Bảng 2.14:Kết quả khảo sát chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt
15 Bảng 2.15: Kết quả khảo sát về kiểm tra đánh giá hoạt động
16 Bảng 2.16: Kết quả khảo sát thực trạng các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục đạo đức 75
17 Bảng 2.17: Khảo sát thực trạng yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục đạo đức 76
18 Bảng 2.18: Kết quả tương quan giữa các yếu tố chủ quan và
19 Bảng 3.1: Kết quả đánh giá tính khả thi và cần thiết của các
Trang 15DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ VÀ BIỂU ĐỒ
1 Sơ đồ 1.1: Hệ thống quản lý và quan hệ quản lý 17
2
Biểu đồ 2.1: Kết quả khảo sát về giới tính của giáo viên và cán
bộ quản lý tại các trường THCS trên địa bàn TX Tân Uyên
3
Biểu đồ 2.2: Kết quả khảo sát về trình độ chuyên môn của giáo viên và cán bộ quan lý tại các trường THCS trên địa bàn TX Tân Uyên tỉnh Bình Dương
49
Trang 16MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, xuất hiện tương đối sớm và có vai
trò quan trọng đối với sự phát triển của xã hội Đạo đức được hiểu “Là hệ thống
các quy tắc, chuẩn mực xã hội mà nhờ đó con người tự giác điều chỉnh hành vi
của mình cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng, của xã hội”(Mai Văn Bính et
al., 2017)và trong Luật Giáo dục Điều 27 có ghi rõ “Mục tiêu của giáo dục phổ
thông là giúp học sinh phát triển toàn diệnvề đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ
và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo,
hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và
trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc
sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc”(Luật giáo dục, 2009)
Trước yêu cầu của bối cảnh xã hội, giáo dục cần phải có sự thay đổi cho phù hợp yêu cầu khách quan, trong đó giáo dục phổ thông là một trong những
bậc học quan trọng xây dựng thế hệ trẻ tương lai của đất nước Nghị quyết số
29-NQ/TW Ban chấp hành Trung ương khóa XI đã xác định“Đổi mới giáo dục phổ
thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công
dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh
Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt giáo dục lý tưởng, truyền
thống, đạo đức, lối sống” (Đảng cộng sản Việt Nam, 2013)
Sinh thời trong một buổi nói chuyện với học sinh Bác Hồ đã từng dạy “Có tài mà không có đức là người vô dụng Có đức mà không có tài thì làm việc gì
cũng khó”, và dù Bác đã ra đi nhưng tư tưởng của người vẫn còn sống mãi và
làm kim chỉ nam cho con cháu chúng ta noi theo hành động
Chúng ta đang đứng trước một xã hội bùng nổ công nghệ thông tin, một cuộc cách mạng 4.0 với những tiến bộ thông tin vượt bậc của máy móc Xã hội
thay đổi theo xu thế hội nhập với nhiều mặt tích cực nhưng chúng ta cũng phải
đối mặt với nhiều mối nguy hiểm Nhiều tiệm games online, Bi-a mọc lên,
facebook, zalo, các trang mạng xã hội… sự ảnh hưởng hai mặt đó đã tác động
không nhỏ đến học sinh làm cho nhân cách, lối sống và nhận thức của các em