Microsoft word xdinh gtri DN tai cty ktoan va dvu tin hoc AISC

Microsoft Word xdinh gtri DN tai cty ktoan va dvu tin hoc AISC doc LỜI MỞ ĐẦU Sau gần 20 năm chuyển đổi từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước Nền kinh tế Việt N[.]

LỜI MỞ ĐẦU Sau gần 20 năm chuyển đổi từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường có

sự quản lý của nhà nước Nền kinh tế Việt Nam đã gặt hái được nhiều thành công trên mọi phương diện Điều đó khắng định đúng đắn chủ trương của Đảng và nhà nước ta là đổi mới cơ chế kinh tế và thừa nhận cơ chế thị trường là hòan toàn đúng đắn và hợp lý

Bước vào những năm cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 nền kinh tế thế giới trong chu kỳ vận động liên hòan của nó đã thúc đẩy phát triển lên một tầm cao mới sự ra đời khẳng định vị thế lấn áp của thị trường chứng khóan “Hoàn hảo” ở trên thế giới và Việt Nam Một lần nữa Đảng và nhà nước lại chủ trương thúc đẩy cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước, để phù hợp với xu thế kinh tế mới trên thế giới

Với chủ trương ấy chúng ta đang từng bước hoàn thiện các thủ tục pháp lý, các thông tư hướng dẫn xác định giá trị doanh nghiệp nhằm chuyển đổi các doanh nghiệp Nhà nước sao cho có hiệu quả nhất Để nâng cao sức cạnh tranh do doanh nghiệp, cho nền kinh tế Làm cho đồng vốn có chủ thực sự, huy động mọi nguồn lực cho phát triển và đảm bảo lợi ích công bằng cho các bên khi tham gia

Trước xu hướng đó đặt ra một yêu cầu qúa cấp bách là các doanh nghiệp phải xác định giá trị của mình vì nó là tiền đề và là điều kiện trước khi doanh nghiệp được đem ra mua bán trên thị trường

Trong thời gian thực tập tại Công ty kiểm toán AISC chi nhánh Đã Nẵng em được biết việc xác định giá tri doanh nghiệp phục vụ cổ phần hóa là một phần trong nghiệp vụ của AISC thực hiện Mặt khác để tăng thêm sự hiểu biết về giá trị của một doanh nghiệp em đã quyết định chọn đề tài”QUY TRÌNH XÁC ĐỊNH GIÁ

TRỊ DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY KIỂM TOÁN VÀ DỊCH VỤ TIN HỌC AISC - CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG” Làm chuyên đề tốt nghiệp cho mình

PHẦN I:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊNH GIÁ DOANH NGHIỆP

I Sự cần thiết phải xác định giá trị doanh nghiệp

1 Nhu cầu định giá doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường 1.1 Tính tất yếu của định giá doanh nghiệp

Nền kinh tế Việt Nam đang trong quá trình phát triển hướng tới một nền kinh tế thị trường từng bước công nghiệp hoá, hiện đại hoá, trong bối cảnh của nền kinh tế đang hoà nhập vào xu thế toàn cầu hoá mạnh mẽ Với một nền kinh tế trẻ như Việt Nam đang đặt ra nhiều thủ thách, áp lực đối với các doanh nghiệp Việt Nam trên mọi lĩnh vực như năng lực tài chính, chất lượng, sản phẩm, tìềm lực cạnh tranh

Đòi hỏi trong quá trình hoạt động hướng tới mục tiêu tồn tại và phát triển trong cơ chế kinh tế ngày nay buộc các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến kỹ thuật, nâng cao hiệu năng quản trị, tăng vốn đầu tư để mở rộng sản xuất Đặt ra cho các nhà doanh nghiệp là cần phải biết" Sức khoẻ" của doanh nghiệp mình hiện tại như thế nào, vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trong thị trường hiện tại ra sao so với đối thủ cạnh tranh, đòi hỏi các doanh nghiệp phải thường xuyên phải đánh giá để xác định giá trị của chính mình để có chiến lược kinh doanh phù hợp

Mặc khác trong xu thế vận động của nền kinh tế thị trường, các nhóm có quyền lợi trong doanh nghiệp, Chính phủ và chính doanh nghiệp luôn có nhu cầu đánh giá một cách khách quan về tình hình hoạt động, triển vọng tương lai, vị thế tín dụng, cần xác định giá trị doanh nghiệp để ra các quyết định đầu tư, xác nhập, mua lại, tài trợ tín dụng

Hơn nữa doanh nghiệp còn được xem là 1 tài sản, một loại hàng hoá có thể đem ra mua bán Và giá trị doanh nghiệp đem ra mua bán là bao nhiêu, giá nào là phù hợp với giá thị trường, được thị trường chấp nhận Bắt buộc doanh nghiệp phải được xác định giá trị theo giá thị trường để có thể chuyển nhượng, sáp nhập hay muốn

cổ phần hoá

Thực trạng nền kinh tế Việt Nam trong những năm gần đây đã đạt nhiều dấu hiệu khởi sắc, tăng trưởng liên tục trong nhiều năm, cơ chế thị trường đang từng bước hoàn thiện Tuy nhiên, có nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng thua lỗ kéo dài, thị phần sụt giảm, vị thế cạnh tranh trên thương trường ngày càng thấp Đặc biệt trong hệ thống các doanh nghiệp Nhà nước tình trạng naỳ rất trầm trọng và phổ biến Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế Phần lớn Giám đốc DNNN thiếu năng động, chưa theo kịp yêu cầu quản lý doanh nghiệp hiện đại Chế độ lương cứng nhắc đã làm chảy máu chất xám, không giữ được đội ngũ công nhân có trình

độ tay nghề cao, tổ chức quản lý cồng kềnh và kém hiệu quả Với cùng ngành nghề

và quy mô nhưng biên chế quản lý DNNN gấp 2-3 lần DNTN Cùng số lượng tài sản cố định như nhau nhưng số lao động của DNNN gấp 10 lần Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Chứng tỏ rằng thành phần kinh tế Nhà nước cần phải có sự đổi mới trong cách quản lý, tổ chức và thực hiện Bên cạnh đó vưói nạn tham nhũng tràn lan, Đảng và Nhà nước Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy mạnh việc

cổ phần hoá làm cho các đồng vốn, tài sản có chủ thực sự, đặt ra một yêu cầu mới Định giá doanh nghiệp để cổ phần hoá

Từ những lý luận trên cho thấy một nhu cầu rất cấp bách đòi hỏi phải hình thành những nội dung, chuẩn mực và phương pháp cụ thể để có thể tiến hành định giá doanh nghiệp ở Việt Nam phù hợp với xu thế phát triển nền kinh tế nước nhà

1.2 Các chủ thể định giá doanh nghiệp Các chủ thể là những thành phần có quyền lợi trong doanh nghiệp sẽ có thể tham gia định giá doanh nghiệp với các mức độ quan tâm, cách thức xác định giá trị doanh nghiệp và mục đích hoàn toàn khác nhau Ta có thể chia các chủ thể thành 2 nhóm

* Nhóm chủ thể bên trong doanh nghiệp bao gồm: ban lãnh đạo, các bộ phận, nhân viên và các chủ sở hữu

* Nhóm các chủ thể bên ngoài bao gồm: Các chủ nợ, các nhà cung ứng, các khách hàng, nhà đầu tư tiềm tàng, các đối thủ cạnh tranh, cơ quan công quyền, các tổ chức tín dụng, các cơ quan thẩm định giá, các tổ chức kiểm toán độc lập.,

1.3 Định giá doanh nghiệp là cơ sở để cổ phần hoá Chúng ta đã xác định việc định giá xác định giá trị doanh nghiệp là việc cần thiết khi doanh nghiệp dù có chuyển nhượng hay không Nhưng với doanh nghiệp sắp được cổ phần hoá thì cần phải xác định giá trị doanh nghiệp là bao nhiêu bởi lẽ

* Xác định giá trị doanh nghiệp đảm bảo được sự" bảo tồn' của nguồn vốn các chủ

sở hữu, lập nên tính công bằng khi chuyển nhượng, phân phối lợi nhuận và không

để cho chủ sở hữu bị thiệt thòi khi chuyển nhượng hay chuyển đổi hình thức sở hữu

* Thông qua giá trị thị trường chấp nhận để doanh nghiệp tính toán số cổ phiếu phát hành để bán cho các cổ đông tham gia góp vốn

* Mặt khác thông qua việc xác định giá trị doanh nghiệp, các doanh nghiệp sẽ cho thấy rõ khả năng hiện tại và triển vọng tương lai để công chúng đầu tư vào các loại chứng khoán của doanh nghiệp

* Với chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là thúc đẩy nhanh quá trình cổ phần hoá để huy động nguồn vốn nhàn rỗi của cán bộ, công nhân và dân cư, góp phần công nghiệp hoá, hiện đại hoá Muốn làm được điều ấy ngay từ bây giờ các doanh nghiệp cần phải tiến hành xác định lại giá trị tài sản thuộc sở hữu của doanh nghiệp Vì giá trị mà doanh nghiệp đang sở hữu là tiền đề và là điều kiện khi thực hiện cổ phần hoá các doanh nghiệp

2 Mục đích xác điünh giá trị doanh nghiệp

* Với doanh nghiệp, họ luôn có nhu cầu biết rõ tình hình sức khoẻ của mình để trên cơ sở đó đề ra các kế hoạch điều chỉnh chiến lược, kế hoạch cải tiến các hoạt động kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả hay khả năng cạnh tranh Tại những lúc doanh nghiệp cần huy động vốn cổ phần hay chuẩn bị cổ phần hoá thì việc xác định giá trị doanh nghiệp là tiền đề, là cơ sở không thể thiếu để tính giá phát hành của cổ phần Thông qua giá trị doanh nghiệp chính doanh nghiệp có một nhận định khách quan và thực tế thành tích mà doanh nghiệp đã đạt được Hay nói đúng hơn định giá doanh nghiệp để hiểu rõ vị thế của miình, trên cơ sở đó đưa ra những dự báo về triển vọng và đề ra kế hoạch, những cải tiến cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả, nâng cao khả năng cạnh tranh

* Đối với các chủ nợ và CSH vốn thì mục đích chính khi định giá doanh nghiệp là dựa vào kết quả được xác định để họ đưa ra các quyết định thích hợp nhằm bảo vệ quyền lợi của họ trong doanh nghiệp Với các nhà đầu tư, các cổ đông tiềm tàng,

các nhà cung cấp hay khách hàng lớn đều có nhu cầu biết giá trị doanh nghiệp có thể quyết định đầu tư, cung ứng, hợp tác hay từ chối làm ăn với doanh nghiệp Dù các mục đích là khác nhau, mức độ quan tâm có thể khác nhau xong họ đề muốn bảo đảm lợi ích, quyền lợi của họ đối với doanh nghiệp,

* Đối thủ cạnh tranh cũng rất quan tâm đến giá trị doanh nghiệp của đối phương

Binh pháp Tôn Tử có câu" Biết định, biết ta, trăm trận trăm thắng" Thương trường cũng là một chiến trường kiểu mới, vì vậy cần phải xác định vị thế của ta, của địch

để để có những sách lược có thể chiến thắng hoặc bảo toàn so với đối thủ

* Ngoài ra các cơ quan công quyền cũng cần phải biết đến giá trị của doanh nghiệp, bởi để hoàn thành tốt chức năng của mình trong những thời điểm nhất điünh Nhà nước sẽ có những quyết định phù hợp đối với từng doanh nghiệp như chính sách thuế, chính sách hỗ trợ đầu tư, tài trợ và tín dụng nhằm cải thiện môi trường kinh doanh ngày càng tốt hơn Mặt khác từ kết quả được xác định các cơ quan công quyền có thể đưa ra các quyết định kịp thời nhằm ngăn chặn hoặc hạn chế các hậu quả xấu đốïi với các nền kinh tế xã hội, xuất phát từ các doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ hoặc những hành động gian lận

3 Mục tiêu của việc định giá Doanh nghiệp là một cơ thể sống có quá khứ, đang tồn tại và có triển vọng sống rất dài trong tương lai, vì thế:

* Thông qua sự định giá trong quá khứ và hiện tại của doanh nghiệp để thấy rõ, phát hiện ra những mặt yếu, những thuận lợi của doanh nghiệp Trên cơ sở đó tìm

ra con đường cho sự phát triển trong tương lai của nó

* Tuy vậy mục tiêu trọng tâm của việc định giá doanh nghiệp là xác định giá trị tương lai, vị thế cạnh tranh trong tương lai và những dự đoán về mọi mặt của doanh nghiệp còn đang ở phía trước Qua việc định giá xác định giá trị doanh nghiệp, chúng ta có thể đánh giá được triển vọng của doanh nghiệp (xu thế phát triển của doanh nghiệp) thông qua quy mô hiện tại, công nghệ lĩnh vực kinh doanh

mà doanh nghiệp đang có

* Định giá xác định giá trị doanh nghiệp còn được xem là tiền đề để đánh giá những nguy cơ tiềm tàng có thể gặp phải trong tương lai Đây là công việc gắn liền cùng với việc đánh giá các triển vọng trong tương lai vì nếu doanh nghiệp hoạt động trên lĩnh vực năng động & nhạy cảm, mang hiệu quả kinh tế cao, đi kèm sẽ là rủi ro trong kinh doanh rất lớn Có nhiều doanh nghiệp hoạt động rất ổn định, hiệu quả cao song khi môi trường có sự thay đổi lớn sẽ lâm vào tình trạng rất khó khăn

* Ngoài ra thông qua việc đánh giá xếp hạng Doanh nghiệp để xác định giá trị của doanh nghiệp có thể đưa ra những dự đoán về những khó khăn gặp phải, thiết lập nên các chỉ tiêu báo động chính từ trong doanh nghiệp bởi môi trường cạnh tranh đang diễn ra rất gay gắt Một sự chủ quan hay nhận diện một vấn đề của doanh nghiệp một cách phiến diện cũng đưa doanh nghiệp tới 1 sự trả giá đắt Đòi hỏi doanh nghiệp phải luôn luôn tìm ra những nguyên nhân, những vấn đề ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp để hạn chế những khó khăn và cảnh báo khi gặp nguy hiểm trong kinh doanh

4 Một số nguyên tắc cần tuân thủ khi xác định giá trị doanh nghiệp Giá trị thực tế của doanh nghiệp là toàn bộ tài sản hiện có của doanh nghiệp khi đem ra mua bán trên thị trường sẽ được thị trường chấp nhận và giá trị phần vốn

Nhà nước là giá trị thực tế của doanh nghiệp sau khi đã trừ đi các khoản nợ phải trả

Khi xác định giá trị doanh nghiệp theo giá thực tế cần phải kết hợp Giữa số liệu sổ sách với giá trị thực tế tài sản tại doanh nghiệp được xác định trên

cơ sở hiện trạng về phẩm chất, tính năng kỹ thuật, nhu cầu sử dụng của người mua tài sản và giá thị trường tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp

Khi xem xét đến lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp về vị trí địa lý, uy tín mặt hàng (nếu có ) Lợi thế này được xác định ở tỷ suất lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp trên vốn Nhà nước bình quân 3 năm trước khi xác định giá trị doanh nghiệp hiện tại So với lãi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm ở thời điểm gần nhất nhân với vốn Nhà nước ở doanh nghiệp tại thời điểm định giá

II Các mô hình xác định giá trị doanh nghiệp

Có nhiều mô hình sử dụng để xác định giá trị doanh nghiệp Tuy nhiên đây là vấn

đề tương đối mới mẻ tại Việt Nam Các tổ chức khác nhau có mức độ quan tâm khác nhau nên họ có thể sử dụng các phương pháp đánh giá khác nhau Tuy nhiên cho đến lúc này chưa có một mô hình nào được xem là tối ưu để lựa chọn bởi những mô hình đều tồn tại những hạn chế của nó

1 Mô hình tài sản : Khi xác định giá trị doanh nghiệp theo mô hình này cần phải xác định giá trị sổ sách kế toán ( gọi là giá trị kế toán ) và giá trị thị trường của tài sản Hai giá trị này thông thường là chênh lệch nhau bởi mọi loại tài sản thường có những biến đổi giá thị trường khác nhau Vì giá trị lịch sử của tài sản luôn luôn được tôn trọng nên khi

xác định giá trị kế toán theo giá thực tế phải kèm theo công việc tái xử lý hay định giá lại các tài sản trong doanh nghiệp

Theo phương pháp này gái trị doanh nghiệp được tính như sau : Giá trị doanh giá trị thị trường giá thị trường của nghiệp theo giá = của toàn bộ - các khoản nợ thị trường tài sản

Trong mô hình này sẽ gặp phải những hạn chế sau đây :

- Theo nguyên tắc kế toán giá phí lịch sử thì một tài sản chỉ được ghi lại giá khi chắc chắn rằng giá thị trường là thấp hơn so với giá lịch sử Và ngược lại khi tài sản dù thực tế có tăng trên thị trường vẫn không ghi lại giá trị Bởi vậy theo nguyên tắc này chỉ những tài sản bị hạ giá mới tuân theo nguyên tắc giá phí khi xác định lại theo giá thị trường Còn những tài sản đang có xu hướng lên cao ở thị trường giá được đánh giá lại sẽ chênh lệch so với giá trị sổ sách Vì vậy việc ghi nhận lại giá trị tài sản theo giá thị trường mâu thuẩn với nguyên tắc giá phí lịch sử

- Giá thị trường rất phức tạp và khó xác định bởi phần lớn các tài sản của doanh nghiệp đã qua sử dụng Việc xác định lại giá trị có ích của tài sản phụ thuộc nhiều vào tính chủ quan của người định giá hay người sẵn sàng mua lại tài sản đó, đòi hỏi phải tốn kém chi phí rất lớn cho các chuyên gia thẩm định tình trạng hữu dụng hiện tại của tài sản

* Đối với tài sản được vay nợ ngoài việc chứng minh tính có thực và đòi hỏi kết quả đánh giá lại tài sản, phải được tính toán một cách chính xác để các khoản nợ sẽ không phát sinh thêm sau quá trình định giá hay một chủ nợ nào đó không chấp

nhận kết quả

* Một nhược điểm phải kể đến là khi áp dụng mô hình này phát sinh một lượng chi phí không nhỏ do phải thuê các chuyên gia đánh giá tài sản, nhưng vẫn khó có thể loại bỏ được tính chủ quan khi đánh giá lại tài sản

* Phương pháp này có thể áp dụng chung cho mọi loại hình doanh nghiệp ngoại trừ các Công ty cổ phần đã niêm yết Vì việc xác định giá trị theo phương pháp này tương đối đơn giản nên hiện nay được áp dụng phổ biến

2 Mô hình dòng lưu kim chiết khấu ( DCF) 2.1/ Mô hình dòng lưu kim chiết khấu:

Mô hình dòng lưu kim chiết khấu (DCF) là kỹ thuật đánh giá giá trị hiện hành của doanh nghiệp hay các hoạt động đầu tư Các khoản thu nhập hay chi phí của dự án (hay doanh nghiệp) được chiết khấu về thời điểm tính toán Tỷ lệ chiết khấu phụ thuộc vào mức rủi ro kinh doanh của doanh nghiệp

Công thức tính:

Trong đó: V: Giá trị doanh nghiệp hiện tại

CF: thu nhâp thời kỳ thứ t k: tỷ lệ chiết khấu

n: số kỳ hạn

Ví dụ: Giả sử doanh nghiệp X có dòng lưu kim thu nhập tốc độ tăng trưởng là 10% Tỷ lệ chiết khấu là 8% và doanh nghiệp có dòng lưu kim vô hạn (bỏ qua các yếu tố khác) hãy xác định giá trị doanh nghiệp nếu có tình hình như sau:

ĐVT: Triệu VND

Năm 1 2 3 4 5

CF 1.280 1.408 1.548,6 1.703,68 1.874,048 Giá trị doanh nghiệp A được tính như sau:

V= 20.179,74 (triệu VND)

* Ưu điểm của mô hình: Khi áp dụng mô hình này hầu như các yếu tố ảnh hưởng tới thực trạng kinh doanh của doanh nghiệp đều được đưa ra xem xét, được áp dụng nhiều để lựa chọn các phương án đầu tư Được xem là tối ưu hơn tài sản bởi

đã xét đến góc độ thời giá tiền tệ Ôthông qua tỷ lệ chiết khấu

* Hạn chế của mô hình: Chưa loại bỏ được mức độ ảnh hưởng của sự tính toán mang tính chủ quan khi đưa ra tỷ lệ chiết khấu Vì tỷ lệ này phụ thuộc nhiều vào lãi suất ngân hàng, lãi suất trái phiếu chính phủ hoặc lạm phát

2.2 Các yếu tố trong mô hình

* Dòng lưu kim ( Cash flow - CF ) là những khoảng tiền do doanh nghiệp tạo ra trong mọi giai đoạn nào đó và chúng sẵn sàng cho việc tái đầu tư, trả nợ dài hạn hoặc trả vốn gốc cho chủ sở hữu

CF = NI + DEPPRO Trong đó:

CF : là dòng lưu kim NI: Lợi nhuận thuần trong kỳ DEP: khấu hao trong kỳ PRO: Tăng giảm dự phòng trong kỳ

Vậy từ dòng lưu kim doanh nghiệp có thể dùng tái đầu tư, hoàn trả vốn chủ hoặc

nợ dài hạn Và giá trị doanh nghiệp được xây dựng trên cơ sở dòng lưu kim tự do trong doanh nghiệp

3 Mô hình lưu kim chiết khấu toàn bộ 3.1 Mô hình dòng lưu kim chiết khấu toàn bộ

* Mô hình lưu kim chiết khấu toàn bộ (DCF) xác định giá trị vốn cổ phần bằng toàn bộ giá trị doanh nghiệp trừ giá trị của các khoản nợ và trái quyền của các nhà đầu tư khác có thứ tự ưu tiên trước vốn cổ phần thường

Giá trị của toàn bộ doanh nghiệp: là giá trị hiện giá dòng lưu kim dự kiến từ các hoạt động mà doanh nghiệp tạo ra trong suốt đời sống của nó, với tỷ lệ chiết khấu (WACC) tương đương với rủi ro của dòng lưu kim

* Ý nghĩa của mô hình lưu kim chiết khấu toàn bộ

- Mô hình DCF toàn bộ trở thành một công cụ hữu dụng khi áp dụng xác định giá trị doanh nghiệp đa ngành và giá trị vốn cổ phần được xác định:

Giá trị của vốn cổ phần = giá trị của các đơn vị thuộc Công ty +

Giá trị TS chung của Cty - Chi phí hoạt động chung của Cty +Giá trị của nợ và cổ phần ưu đãi

* Việc xác định giá trị của từng đơn vị kinh doanh mà làm tăng thêm giá trị của doanh nghiệp cho phép nhận diện và hiểu rõ hiệu quả đầu tư và nguồn gốc tạo ra giá trị cho các chủ sở hữu

* Phương pháp này còn chỉ rõ lĩnh vực kinh doanh có thể đem lại lợi nhuận và làm gia tăng giá trị của doanh nghiệp

* Ở mô hình này FCF (dòng lưu kim tự do) là cơ sở để xác định giá trị doanh nghiệp

3.2 Các yếu tố trong mô hình dòng lưu kim chiết khấu toàn bộ:

Dòng lưu kim tự do (Free Cash flow - FCF): là những khoản ngân quỹ mà doanh nghiệp có thể sử dụng để chi trả lợi tức cổ phần hay hoàn trả vốn gốc cho các chủ

nợ, chủ sở hữu

Trong đó:

FCF: dòng lưu kim tự do NWC: biến động của ngân quỹ lưu động trong kỳ CFC: các khoản chi mua sắm TSCĐ trong kỳ Với:

NWC = Cash + S + R - D Trong đó

NWC: Ngân quỹ lưu động thuần Cash: tiền mặt

S: tồn kho R: khoản phải thu D: các khoản nợ không tính lãi Vậy đặt ra một yêu cầu phải tính toán ngân quỹ lưu động thuần của kỳ nghiên cứu

và kỳ gốc để xác định dòng lưu kim tự do trong doanh nghiệp

* Nguồn gốc hình thành dòng lưu kim và giá trị của doanh nghiệp : Vì giá trị doanh nghiệp dựa trên dòng lưu kim chiết khấu nên các yếu tố hình thành nên FCF

và giá trị sẽ bao gồm: Tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư (ROI) tỷ lệ tăng doanh thu, lợi nhuận và vốn đầu tư

Ta có tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư là:

NOP: Lợi nhuận sau thuế

INC: tổng vốn đầu tư

* Ta đã biết: FCF = CF - (CFcap + NWC) Giả sử NWC = 0 FCF = CF - CFcap = NOP + DEF - CFcap

FCF = NOP - (CFcap - DEF) FCF = NOP - NCFcap (NCFcap là lợi nhuận tái đầu tư )

Ta có: tỷ lệ tái đầu tư Gọi g là tỷ lệ tăng lợi nhuận của Công ty ta có

g = ROI% x tỷ lệ đầu tư (%NCF) Như vậy muốn điều chỉnh tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận ta có thể điều chỉnh ROI hoặc %NCF Nếu trường hợp ROI là cố định thì g phụ thuộc vào %NCF Một minh chứng dễ thấy là nếu g tăng thì FCF tăng và giá trị (VC) càng tăng và ngược lại Chứng tỏ rằng Vc phụ thuộc vào ROI và &NCF (tỷ lệ tái đầu tư lợi nhuận)

Ví dụ: Một Công ty có FCF năm thứ nhất là 750 triệu VND, có tỷ lệ tăng trưởng là không đổi ROI = Const cho tới vô hạn Tỷ lệ chiết khấu WACC = 10% Tính giá trị doanh nghiệp trong5 trường hợp g = 5%

(triệu VND)

* Vậy khi sử dụng mô hình này cần lưu ý + ROI > WACC thì về lâu dài nếu g càng cao Vc tăng nếu tái đầu tư + ROI = WACC thì g không tạo ra Vc không nên đầu tư

+ ROI < WACC thì g sẽ làm giảm giá trị của NOP & FCF trường hợp này cũng không nên tái đầu tư

4 Mô hình hiệu quả kinh tế Theo mô hình này tổng giá trị doanh nghiệp bằng tổng giá trị toàn bộ ngân quỹ đã đầu tư vào Công ty cộng thêm hiện giá của những giá trị sẽ được tạo ra trong tương lai

+ Cách xác định hiệu quả kinh tế (PE)

PE = INC x (ROI - WACC) Trong đó:

INC: Tổng ngân quỹ đầu tư ROI: Tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư WACC Chi phí sử dụng vốn

+ Mô hình xác định giá trị doanh nghiệp: với mô hình này Vc của doanh nghiệp sẽ bằng tổng ngân quỹ đầu tư cộng thêm giá trị hiện giá hiệu quả trong tương lai thể hiện

Hoặc

Ví dụ: Công ty Y có tổng vốn đầu tư ban đầu là 4,5 tỷ VND ROI = 20% WACC

= 10% Giả sử các tỷ lệ này là không đổi qua các năm và giá trị tái đầu tư hàng năm là 0 hãy xác định giá trị doanh nghiệp Y

Giải: Theo cách tính hiệu quả ta có

PE = 4,5 x (20% - 10%) = 450 triệu VND Theo mô hình:

= 9 tỷ VND

* Ưu điểm của mô hình: Dùng mô hình này có thể đo lường khá chính xác thành tích về mặt giá trị ở bất cứ thời gian nào Trong khi mô hình DCF toàn bộ không thể làm được điều đó, hoặc nếu so sánh với mô hình FCF thì mô hình FCF không thể thực hiện được bởi vì chúng ta không thể dự kiến thành tích của Công ty 1 cách chính xác thông qua so sánh dòng lưu kim và dòng lưu kim dự kiến hàng năm vì ban quản trị có thể điều chỉnh FCF theo mong muốn

5 Mô hình tỷ số giá bán/thu nhập (PER) Theo mô hình này giá trị doanh nghiệp bằng lợi nhuận thuần trong kỳ nhân với giá trị của tỷ số PER

* Tỷ số PER là tỷ số được so sánh giữa giá mua (bán) cổ phần trên thị trường so với thu nhập của mỗi cổ phần dự kiến (EPS)

Trong đó:

P: giá (mua) bán cổ phần trên thị trường EPS: thu nhập mới cổ phần theo dự kiến EPS = lợi nhuận dự kiến

số cổ phần đã phát hành

* Vậy giá trị doanh nghiệp sẽ được xác định qua công thức

VC = NI x PER Với NI: là lợi nhuận thuần trong kỳ

Ví dụ:Công ty cổ phần vật liệu xây dựng X có tài liệu đánh giá vào ngày 13/12/200x như sau:

+ Giá cổ phần trên thị trường là 1.245.000 VNĐ + Lợi nhuận dự kiến của Công ty năm 200x là: 32.340.00.000VND

* Ưu điểm của mô hình PER: Vì chỉ số PER được thị trường chứng khoán đánh giá, nó tuân theo sự biến đổi trên thị trường "hoàn hảo" chứng khoán PER được xem là một chỉ số quan trọng để đánh giá về tiềm năng, triển vọng gia tăng của lợi nhuận Nên việc áp dụng mô hình này để xác định giá trị doanh nghiệp đã tính đến lợi thế thương mại của doanh nghiệp được điünh giá và được đánh giá là khá khách quan khi định giá Mô hình này dễ áp dụng và ít tốn chi phí

* Nhược điểm: Không áp dụng được cho các công ty chưa niêm yết trên thị trường chứng khoán

6 Giới thiệu một số phương pháp khác có thể áp dụng 6.1 Phương pháp chiết khấu dòng lưu kim theo lợi tức cổ phần 6.1.1 Cách tính giá trị doanh nghiệp

Nếu lợi tức cổ phần là dòng lưu kim vô hạn và không đổi giá trị công ty sẽ được tính như sau:(I)

DIV: Lợi tức chia cổ đông năm thứ t r: tỷ lệ chiết khấu

* Và nếu: DIV1¬ = DIV2 = = DIVn ( n công thức trên có thể viết lại

* Nếu lợi tức cổ phần tăng trưởng hằng năm là ổn định và theo tỷ lệ tăng trưởng g thì:

Công thức này chỉ có ý nghĩa khi tỷ suất chiết khấu r lớn hơn tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận (g)

* Nếu lợi tức cổ phần tăng giảm không ổn định thì giá trị doanh nghiệp vẫn được xác định như mô hình (I) Tuy nhiên phải tính lợi tức cổ phần theo các giai đoạn khác nhau phục thuộc vào mức độ ổn định của tỷ lệ tăng trưởng lợi nhuận (g) 6.1.2 hạn chế của mô hình này

Nó cung cấp iït thông tin về ngùôn gốc tạo ra giá trị doanh nghiệp và không thể biết cơ hội để sinh ra lợi nhuận cho doanh nghiệp Vì vậy nó chỉ được sử dụng trong trường hợp lợi nhuận của Công ty tăng trưởng là ổn định và người quan tâm muốn biết nhanh kết quả hiện tại như ban quản trị doanh nghiệp

Một hạn chế nữa của phương pháp này là sự không phù hợp giữa chính sách lợi tức cổ phần tăng và tỷ lệ chiết khấu, bởi có nhiều trường hợp tỷ lệ chia lợi tức cổ phần mà tổng lợi nhuận thành tích của Công ty là không đổi Vì vậy Công ty phải

sử dụng nhiều nợ hơn làm cho mức độ rủi ro của đồng vốn sẽ tăng lên mâu thuẩn

vì g xu hướng sẽ tăng trong khi r của Công ty là không đổi 6.2 Phương pháp sử dụng dữ liệu thị trường chứng khoán Theo mô hình này giá trị doanh nghiệp

VC = PS x

PS: giá thị trường một cổ phần : Số lượng cổ phần đã phát hành Theo phương pháp này giá trị doanh nghiệp VC sẽ tăng giảm và liên tục thay đổi theo giá thị trường bởi chỉ số giá của các cổ phần ở các Công ty sẽ luôn thay đổi trong suốt 24/24h, và giá trị Công ty sẽ bị sai lệch khi có hiện tượng, các thông tin

về Công ty không được cung cấp đầy đủ, có tình trạng mua bán nội gián và thị trường có hiệu ứng " bong bóng"

KẾT LUẬN Trên đây là một số phương pháp (mô hình) xác định giá trị doanh nghiệp có thể áp dụng đối với tất cả các loại hình doanh nghiệp khi xác định giá trị của một doanh nghiệp Tuy nhiên, ở mỗi xí nghiệp (Công ty) tuỳ vào đặc điểm hoạt động, tuỳ thuộc hình thức sở hữu vốn hoặc trong khả năng phù hợp nhất của các tổ chức thực hiện việc xác định giá trị doanh nghiệp, sẽ có một mô hình phù hợp được lựa chọn

Mỗi mô hình đều có ưu điểm riêng và những hạn chế nhất định Song việc lựa chọn mô hình nào là phù hợp nhất, khách quan và chính xác nhất, đảm bảo được tính công bằng và sự tin tưởng, sự chấp nhận của tất cả các tổ chức trong môi trường của doanh nghiệp để nhằm đảm bảo lợi ích cho họ Với Công ty kiểm toán AISC chi nhánh tại Đà Nẵng với mục tiêu " Chất lượng và uy tín" với khách hàng

là tiêu chí hàng đầu Là một Công ty kiểm toán độc lập, tính độc lập với các tổ chức kinh tế, đã tạo điều lòng tin cho các tổ chức khi có nhu cầu cần biết giá trị một doanh nghiệp nào đó "để đầu tư, để thúc đẩy mối quan hệ kinh tế với doanh nghiệp" vì vậy kết quả iểm toán được cung cấp từ AISC luôn được các bên chấp nhận Vậy đó là điều kiện và là cơ sở để Công ty có điều kiện phát triển thêm

nghiệp vụ của mình, phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước là cổ phần hoá các doanh nghiệp Nhà nước để tăng hiệu quả, nâng cao sức cạnh tranh của thành phần kinh tế có nhiều thành tích nhưng cũng có nhiều hạn chế Khẳng định vị thế đầu đàn và hướng con thuyền kinh tế Việt Nam theo mục tiêu " Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh

PHẦN II THỰC HIỆN VIỆC XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY KIỂM TOÁN CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG

A GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY KIỂM TOÁN VÀ DỊCH VỤ TIN HỌC

I Quá trình hình thành và phát triển

1 Quá trình hình thành của Công ty

Từ sau đại hội VI của Đảng cộng sản Việt Nam (1986), Đảng và Nhà nước đã chủ tương chuyển đổi nền kinh tế Việt Nam từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường cùng với sự thừa nhận nhiều hình thức sở hữu Trước những chuyển biến lớn lao mới mẽ của một nền kinh tế còn đang rất lạc hậu, nghèo nàn, vận hành theo cơ chế mới, yêu cầu và luôn đặt ra một hệ thống văn bản pháp quy, các nghị định thông tư và các chuẩn mực kế toán mới để có thể áp dụng phù hợp cho nền kinh tế Việc đa dạng các hình thức sở hữu, mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, cùng với việc triển khai thực hiện và kiểm tra chế độ kế toán mới đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phải có các Công ty kiểm toán độc lập ra đời Bộ tài chính đã ra thông báo số 637/TC/CĐKT ngày 21/3/1994 kèm theo quyết định số 1292/QĐUB-

TM ngày 29/4/1994 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty kiểm toán và Dịch vụ tin học được thành lập

- Tên Công ty : Công ty kiểm toán và dịch vụ tin học TPHCM -Tên giao dịch:Auditing and Informatic Service Company of HCM City

- Viết tắt : AISC

- Địa chỉ : 142 Nguyễn Thị Minh Khai - Quận 3 TPHCM

- Giám đốc Công ty: Nguyễn Hữu Trí

- Số điện thoại : (848) 9305163 Fax: (848) 9304281

- Email:aisc@hcm.vnn.vn

* chi nhánh AISC tại Đà Nẵng được thành lập từ năm 1997 trụ sở hiện tại đặt tại 92A Quang Trung Đà Nẵng, Giám đốc chi nhánh là: Ths Phan Thị Minh Hiền

Chi nhánh hoạt động chủ yếu ở thị trường Miền Trung và Tây Nguyên

2 Quá trình phát triển của Công ty Khi mới thành lập địa bàn hoạt động của Công ty chủ yếu ở TP.HCM và các tỉnh lân cận Trong suốt thời gian qua Công ty không ngừng mở rộng thị trường và đến hiện tại Công ty đã hoạt động trên toàn lãnh thổ Việt Nam Để đáp ứng nhanh nhu cầu của khách hàng Công ty đã mở hai chi nhánh tại Hà Nội và Thành phố Đà Nẵng, mở một văn phòng đại diện tại Thành phố Cần Thơ

Với phương châm uy tín và chất lượng trong công việc, đội ngũ nhân viên trong Công ty luôn tạo được sự tin tưởng từ phía khách hàng, họ không ngừng hoàn thiện về kỷ năng nghiệp vụ, nắm vững hệ thống văn bản pháp quy và luôn chấp hành đúng thông lệ kế toán, kiểm toán Việt Nam và quốc tế, phù hợp với quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới AISC là Công ty kiểm toán duy nhất ở Việt Nam

có liên doanh với 1 Công ty kiểm toán quốc tế trong lĩnh vực kiểm toán và tư vấn

đó là Công ty liên doanh Price Waterhouse Cooper AISC AISC là một trong

những Công ty kiểm toán độc lập đầu tiên được Uỷ ban chứng khoán nhà nước cho phép kiểm toán các tổ chức phát hành và kinh doanh chứng khoán theo quyết định

số 51/2000/QĐ-UBCK2 ngày 19/6/2000 của Chủ tịch UBND chứng khoán Nhà nước

* Đối với chi nhánh AISC tại Đà Nẵng từ năm 1997 đến nay mặc dù với địa bàn kiểm toán tương đối nhỏ song số lượng khách hàng của chi nhánh không ngừng tăng lên Đã có trên 30 khách hàng thường xuyên của Công ty và hàng năm số lượng khách hàng mới tăng lên rất đáng kể, hiện tại chi nhánh đang có 13 nhân viên nhưng để đáp ứng với tầm phát triển năm 2005 Công ty dự định sẽ tuyển dụng thêm 2 đến 3 nhân viên mới để đáp ứng đủ nhu cầu của khách hàng

II Chức năng và nhiệm vụ của Công ty và chi nhánh Đà Nẵng

1 Chức năng của Công ty Công ty hoạt động trong lĩnh vực kiểm toán và cung cấp các dịch vụ tin học Các dịch vụ Công ty và chi nhánh cung cấp bao gồm:

Dịch vụ tin học, kiểm toán, tư vấn tài chính kế toán, thực hiện và tư vấn xác định doanh nghiệp phục vụ cổ phần, in ấn các loại giấy máy tính và văn phòng

2 Nhiệm vụ của Công ty

* Hoạt động theo đúng luật, pháp lệnh các các chế độ kế toán tài chính, kế toán của Nhà nước và và quy chế kiểm toán độc lập ban hành theo nghị định số 07/CP ngày 29/1/1994 của Chính phủ

* Thực hiện mọi nghĩa vụ thu và nộp với Nhà nước theo luật định III Đặc điểm hoạt động của Công ty

1 Lĩnh vực hoạt động

- Dịch vụ kiểm toán: AISC cung cấp các dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính, các quyết toán công trình xây dựng cơ bản, các hoạt động đầu tư, xác định giá trị doanh nghiệp, xác định giá trị vốn góp và các dịch vụ kiểm toán khác

- Các dịch vụ tư vấn kế toán tài chính: hướng dẫn sử dụng chế độ kế toán, tài chính

do Nhà nước qui định, hướng dẫn xây dựng tổ chức bộ máy kế toán ở các Công ty, cách mở các bộ sổ sách kế toán, vào sổ và lập các báo cáo kế toán Cung cấp các văn bản pháp quy, các sổ sách, chứng từ và báo cáo kế toán theo mẫu Hướng dẫn lập báo cáo thuế, tài chính tín dụng, hướng dẫn thủ tục đăng ký, tư vấn cổ phần hoá, phá sản hoặc sáp nhập doanh nghiệp

2 Đội ngũ nhân viên Công ty AISC là Công ty kiểm toán độc lập, khách quan và luôn luôn giữ được bí mật kinh doanh của khách hàng Nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp, chất lượng dịch

vụ cung cấp và uy tín của Công ty là đòi hỏi hàng đầu mà mọi nhân viên thuộc Công ty AISC luôn luôn phải nhớ Đặc biệt Công ty có đội ngũ lãnh đạo được đào tạo kiểm toán ở các nước Anh, Bỉ, Ailen nơi mà các chế độ kế toán kiểm toán đã phù hợp và thống nhất với thông lệ, chuẩn mực kiểm toán kế toán quốc tế

3 Khách hàng của Công ty

Là một Công ty được thành lập rất sớm tại Việt Nam trong lĩnh vực kiểm toán, hiện tại uy tín và thị phần của Công ty đã vươn rộng khắp cả nước trong tất cả mọi loại hình doanh nghiệp, loại hình kinh doanh như ngân hàng, xây dựng, dịch vụ, bưu chính viễn thông, công nghiệp

IV Cơ cấu tổ chức của Công ty và chi nhánh

a Cơ cấu tổ chức ở Công ty

* Giám đốc Công ty chịu trách nhiệm về hoạt động của toàn Công ty

ty được UBND Thành phố Huế cho thuê để hoạt động sản xuất kinh doanh

Công ty X được thành lập tháng 7 năm 1994 theo quyết định số 12X/QĐ-CP, ban đầu Công ty có 74 người trong ban lãnh đạo và 325 người công nhân, hiện tại bộ máy quản lý của Công ty bao gồm 141 người và 586 công nhân Sơ đồ tổ chức bộ máy như sau:

Sơ đồ tổ chức bộ máy

* Công ty X là một khách hàng truyền thống của AISC kể từ năm 2000 và theo hồ

sơ lưu lại trong Công ty thì kết quả lợi nhuận sau thuế của Công ty từ năm 2000 đến 2003 là như sau:

Năm 2000 2001 2002 2003 Lợi nhuận sau thuế 829.781.580 968.695.807 1.113.308.428 453.606.083 Tốc độ tăng trưởng % 15,2 18,9 14,9 -59,2

Theo báo cáo kết quả kinh doanh năm 2004, thì Công ty năm nay lợi nhuận sau thuế là 436175063(VND) Vậy nếu so với năm 2003 thì tỷ lệ tăng trưởng năm nay

là (-3,85%) Nhìn vào kết quả phân tích thì từ năm 2002 tỷ lệ tăng trưởng của Công ty X có xu hướng giảm so với các năm trước đó

Với kết quả đạt được năm 2004 so với kế hoạch Công ty X chưa đạt được các chỉ tiêu đã đề ra Điều đó đặt ra những vấn đề đòi hỏi Ban quản lý cùng toàn thể Công

ty phải khắc phục và nâng cao kết quả hoạt động kinh doanh Bởi nếu so với ngành phân bón chỉ số phát triển trung bình ngành năm 2004 là 13,81% là rất thấp

Với chủ trương sắp xếp lại các doanh nghiệp Nhà nước, Công ty X là một trong

720 Công ty được Thủ tướng chính phủ chủ trương cổ phần hoá trong năm 2005

Nhằm: nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tê Tạo

ra loại hình doanh nghiệp có nhiều chủ sở hữu, tạo động lực cạnh tranh mạnh mẽ

và cơ chế quản lý năng động cho doanh nghiệp Để sử dụng có hiệu quả vốn, tài sản của Nhà nước Huy động vốn của toàn xã hội bao gồm: cá nhân, các tổ chức kinh tế, hạn chế vốn vay bởi hiện tỷ suất nợ của Công ty là rất cao 89,7% tăng 4,36% so với năm 2003 Mặt khác theo ban Giám đốc thì chỉ có việc cổ phần hoá doanh nghiệp mới phát huy vai trò làm chủ thực sự của người lao động, của các cổ đông, tăng cường giám sát của các nhà đầu tư đối với doanh nghiệp bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp nhà đầu tư và người lao động

Chính vì vậy hợp đồng kiểm toán giữa Công ty AISC và Công ty X đã nhanh chóng được ký kết Khác với những năm trước AISC chỉ kiểm toán báo cáo tài chính, xem xét cách tổ chức công tác kế toán để tư vấn cho Ban quản lý thì năm nay công việc AISC phải thực hiện là khó khăn và phức tạp hơn nhiều Bởi việc xác định giá trị doanh nghiệp trước lúc cổ phần hoá là một công việc đòi hỏi ngoài

kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ của kiểm toán viên còn phụ thuộc vào rất nhiều bản chất của các yếu tố cấu thành nên giá trị một doanh nghiệp Hơn nữa Công việc này đổi hỏi phải có sự hỗ trợ của các chuyên gia thẩm định giá, mà thời gian

và chi phí của công việc này là rất lớn Vậy bằng cách nào, dựa vào đâu để AISC

có thể đứng trên cương vị là một Công ty kiểm toán độc lập có thể đảm bảo được lợi ích của các bên khi Công ty X cổ phần hoá Sau đây là quy trình AISC áp dụng

Theo mô hình tài sản

II Thực hiện các quy trình kiểm toán xác định giá trị doanh nghiệp theo mô hình tài sản tại Công ty AISC - chi nhánh Đà Nẵng

1 Giai đoạn tiền kế hoạch 1.1 Tìm hiểu doanh nghiệp Đối với Công ty X là một khách hàng thường xuyên của AISC nên giai đoạn này thường không tốn nhiều thời gian và không mấy gặp khó khăn Vì những thông tin

về khách hàng như: Lĩnh vực hoạt động, quy trình sản xuất, quá trình kinh doanh của khách hàng, hệ thống sổ sách kế toán của khách hàng, sản phẩm của khách hàng trên thị trường, những hiểu biết về ban Giám đốc và hệ thống kiểm soát nội

bộ, qua những năm kiểm toán trước đó AISC đã nắm rất rõ Đó là tiền đề ban đầu rất thuận lợi cho cuộc kiểm toán lần này sẽ dể phán đoán đưa ra các mức độ rủi ro trọng yếu cho phép Đặc biệt thông qua hồ sơ còn lưu giữ từ năm 2000 đến năm

2003 tại AISC, dễ dàng cho kế toán viên lập kế hoạch kiểm toán lần này bởi Công

ty X chưa có những sai phạm trọng yếu hoặc sai soát nghiêm trọng trong toàn báo cáo tài chính của công ty

Nhiệm vụ trong năm nay KTV cần tìm hiểu xem trong năm 2004 Công ty X có những biến đổi gì như: bộ máy quản lý và phòng kế toán có gì thay đổi về nhân sự, thị trường tiêu thụ mới trong năm, chính sách tín dụng trong năm nay có gì thay đổi so với năm trước và điều này sớm được cung cấp từ phía lãnh đạo cho Công

ty X vì từ trước đến nay sự hợp tác trong suốt cuộc kiểm toán luôn diễn ra trong không khí hoà nhã và vui vẻ

Theo nhận định ban đầu, vì thông tin về khách hàng AISC đã nắm là tương đối đầy

đủ và dựa vào kinh nghiệm KTV trong lần kiểm toán trước nên rủi ro kiểm toán trong lần này sẽ thấp

1.2 Xác định nhiệm vụ Mỗi yêu cầu từ phía khách hàng sẽ gắn với nhiệm vụ AISC thực hiện, công việc AISC phải thực hiện trong lần kiểm toán này là kiểm toán báo cáo tài chính năm

2004 và xác định giá trị Công ty X phục vụ cổ phần hoá Ngoài các nhiệm vụ đặt ra khi kiểm toán BCTC như: kiểm tra tính hợp lý, hợp lệ của việc mở sổ và ghi sổ kế toán, xác minh và kiểm tra tính có thật các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến tài sản và nguồn vốn, các khoản nợ trong sổ sách so với thực tế Thì nhiệm vụ lần này đặt ra cho KTV là phải xác định được giá trị tài sản vô hình của Công ty, lợi thế thương mại mà Công ty có và một vấn đề rất khó khăn là xử lý các khoản phải thu khó đòi, xử lý tài chính ở tất cả các phần hành trước khi xác định giá trị Công ty phục vụ cổ phần hoá theo thông tư số 76/2002/TT-BTC ngày 9/9/2002 của Bộ tài chính

Đây là một bước rất quan trọng bởi nếu xác định rõ nhiệm vụ và nhận định đúng trách nhiệm của mình cần phải làm trong khả năng chuyên môn của AISC sẽ làm giảm được thời gian, chi phí suốt trong quá trình kiểm toán chi phí

1.3 Ký kết hợp đồng Thư yêu cầu kiểm toán lần này và công việc đặt ra từ phía Công ty X là công việc thường xuyên của AISC, thêm vào đó là khách hàng quen thuộc nên hợp đồng nhanh chóng được ký kết Trong hợp đồng kiểm toán ghi rõ

- Thời gian bắt đầu và kết thúc

- Trách nhiệm của mỗi bên trong quan trọng kiểm toán

- Chi phí mà Công ty X phải trả cho AISC và một số yếu tố khác 1.4 Lựa chọn mô hình xác định giá trị doanh nghiệp

Mô hình lựa chọn để xác định giá trị doanh nghiệp phụ thuộc vào loại hiình doanh nghiệp đang hoạt động, kết hợp với chuyên môn nghiệp vụ của mình, với Công ty

X mô hình được lựa chọn là mô hình tài sản Việc lựa chọn mô hình để xác định giá trị doanh nghiệp này là phù hợp bởi thông qua việc kiểm toán báo cáo tài chính giá trị của doanh nghiệp sẽ nhanh chóng được xác định vì theo mô hình tài sản:

Giá trị toàn bộ doanh nghiệp theo giá thực tế = sản hữu ích đang sử dụng thực tế

Giá trị phần vốn chủ sở hữu = Tổng tài sản đang sử dụng theo giá thị trường - Tổng nợ phải trả theo giá thị trường

Tổng tài sản và số nợ phải trả thẻo giá thực tế sẽ được xác định đáng tin cậy từ kỷ năng chuyên môn và nghiệp vụ các kế toán viên của AISC

2 Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán

2.1 Thu thập thông tin phục vụ kiểm toán và tiến hành phân công phân nhiệm

* KTVtiến hành thu thập các thông tin từ bên trong và bên ngoài có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

+Các thông tin từ bên trong như:

- Thông tin pháp lý: các đặc điểm pháp quy áp dụng sự phân chia và nguồn gốc của vốn, tình hình thực hiện nghĩa vụ thu nộp đối với Nhà nước

- Các thông tin kế toán và tài chính năm 2004 bao gồm các báo cáo tài chính, bảng báo cáo kết quả kinh doanh, bảng chi tiết nguồn vốn vay, sổ chi tiết các khoản phải thu, phải trả các bảng phụ khác và sự khai báo tất cả những thay đổi của hạch toán

kế toán trong năm tài chính

- Các thông tin khác như: thông tin kỹ thuật, khách hàng, các đại lý, các chính sách

về giá cả, nhãn hiệu, thông tin về thị trường, bảng phân tích các tỷ suất về hiệu quả sản xuất kinh doanh (tỷ suất sử dụng tài sản cố định (số vòng quay hàng tồn kho )

+ Các thông tin từ bên ngoài: được thu thập bằng nhiều cách có thể bằng phỏng vấn, điện thoại, quan sát, email qua các khách hàng truyền thống, các ngân hàng tài trợ, hoặc các số liệu liên quan đến ngành nghề kinh doanh để có căn cứ giai đoạn sau có thể tính được lợi thế cạnh tranh thương mại

* Thu thập thông tin là một giai đoạn rất quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả, kết quả và chất lượng của quá trình kiểm toán và xác định đúng giá trị DN

Theo nhận định của KTV thì Công ty X đã hợp tác và cung cấp số lượng thông tin rất đầy đủ so với yêu cầu KTV đề ra

* Phân công phân nhiệm kiểm toán Công ty X

Việc phân công công việc kiểm toán cho từng KTV nhanh chóng được thực hiện bởi AISC đã giao công việc cho những năm trước Riêng năm nay về phần xác định giá trị của doanh nghiệp phó Giám đốc và Giám đốc chi nhánh đảm nhận

2.2 Nghiên cứu thêm hệ thống kiểm soát nội bộ Kinh nghiệm KTV và thực tế qua các lần kiểm toán trước cho thấy hệ thống kiểm soát nội bộ của Công ty là rất tốt, đáng tin cậy Cùng với sự hỗ trợ của hệ thống máy tính cho quản lý, các nghiệp vụ xảy ra đều được phê duyệt kiểm tra rất nghiêm ngặt từ lúc phát sinh đến khi kết thúc nghiệp vụ Cùng với phần hành kế toán Bravo 5.0 đã được áp dụng tại phòng kế toán nên việc vào sổ, ghi chép và in báo cáo bởi các nhân viên kế toán có kỷ năng nghiệp vụ tương đối tốt càng chứng minh cho nhận định của KTV về hệ thống kiểm soát nội bộ là có căn cứ Tuy vậy KTV luôn luôn thận trọng trong công việc, không vì chút tình cảm riêng hoặc xét đoán một nghiệp vụ theo cảm tính hoặc dựa vào kết quả của các lần kiểm tra trước

để làm cơ sở chính cho lần kiểm toán này, mặc dù kết quả kiểm toán của các lần trước vẫn được xem là tiền đề hỗ trợ cho lần kiểm toán này

2.3 Xác định trọng yếu và rủi ro kiểm toán Thực tế Ở AISC các khoản mục thường ít có sai sót thì mức trọng yếu được phân

bổ thường là thấp, chấp nhận rủi ro có thể tương đối cao Ví dụ: tiền mặt phải trả công nhân viên, thuế, Vì các khoản mục này rất dễ dàng kiểm tra Ngược lại các khoản mục theo nhận định là có nhiều nguy cơ sai phạm lớn như hàng tồn kho, phải thu khách hàng, khó có thể kiểm tra chính xác nên mức phân bổ trọng yếu thường rất cao để giảm rủi ro trong kiểm toán

Ở Công ty X theo hồ sơ còn lưu giữ ở các năm, dựa vào thực tiễn của các năm, mức trọng yếu được xác định là 0,6% trên tổng số tài sản Trong năm kiểm toán này để hạn chế bớt rủi ro và tăng tính chính xác hơn kế toán viên đã hạ tỷ lệ này xuống còn 0.5% so với tổng tài sản Vì so với yêu cầu đặt ra năm nay tính chính xác của quy trình kiểm toán là cao hơn so với năm trước và múc trọng yếu được tính như sau:

Tổng mức trọng yếu = 0,5% x 263.903.688.348 = 1.319.518.342 BẢNG PHÂN BỔ MỨC TRỌNG YẾU CHO CÁC KHOẢN MỤC KHOẢN MỤC Tỷ lệ phân bổ (%) Số tiền

TÀI SẢN Tiền 3 39.585.550

Phải thu 45 593.783.254 Hàng tồn kho 42 554.197.704 Tài sản cố định 5 65.975.917 NGUỒN VỐN Phải trả người bán 55 725.738.088

Nguồn vốn CSH 40 527.807.337 Báo cáo

KQKD Doanh thu 50 659.759.171

Chi phí 45 593.783.254 2.4 Thực hiện các thủ tục phân tích BCTC Công ty X Mục đích của việc phân tích này là tìm ra sự biến đổi bất thường trong BCTC qua các năm để tìm ra định hướng của cuộc kiểm toán Từ đó có kế hoạch phù hợp, thực hiện các trắc nghiệm để tìm ra bằng chứng chứng minh cho sự hợp lý và trung thực hoặc ngược lại của các khoản mục có những thay đổi trong năm tài chính

BẢNG PHÂN TÍCH CẤU TRÚC TÀI SẢN CHỈ TIÊU 2003 2004 Chênh Lệch

1 Giá trị còn lại TSCĐ 136.439.582.620 143.926.047.499

(7.432.465.121)

2 Nợ phải thu 26.863 736.092 32.667.986.970 5.804.250.878

3 Hàng tồn kho 80.514.029.513 103.975.686.567 23.461.657.054 4.Tổng tài sản 263.903.668.348 296.425.261.958 32.521.593.610

5 Tỷ trọng TSCĐ% (1:4) 51,72 48,55 (3,17)

6 Tỷ trọng nợ phải thu% (2:4) 10,18 11,02 0,84

7 Tỷ trọng hàng tồn kho % (3:4) 30,51 35,07 5,56 BẢNG PHÂN TÍCH NGUỒN VỐN

CHỈ TIÊU 2003 2004 Chênh Lệch

1 Nợ phải trả 236.850.725.639 270.068.319.856 33.217.594.217

2 Nguồn vốn CSH 27.052.942.709 26.356.942.102 (696.000.607) 3.Nguồn vốn tạm thời 98.055.983.415 127.601.112.894