104 THựCTIỄN KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ VÀ HÀNH CHÍNH CÔNG CẤP TỈNH CỦA THÀNH PHỔ Hố CHÍ MINH ★ TS ĐINH VĂN THỤY Viện Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh • Tóm tắt Chỉ số hi[.]
Trang 1104 THựCTIỄN-KINH NGHIỆM
★ TS ĐINH VĂN THỤY
Viện Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
• Tóm tắt- Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) ở Việt Nam đã bao hàm nhiều đặc trưng cốt lõi của quản trị hành chính công Chính vì vậy, việc cải thiện PAPI
có ý nghĩa về nhiêu mặt, góp phần làm cho quản trị của chính quyền địa phương (CQĐP) thích ứng với yêu cầu, đòi hỏi trong tình hình mới Trên cơ sở đánh giá PAPI trên địa bàn thành phố Hổ Chí Minh trong những năm qua, bài viết để xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và hành chính công trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.
Khảo sáttrên cácphương diện: (i) tri thức công
dân; (ii) cơ hộithamgia; (iii) chất lượng bầucử;
(iv) đóng góptự nguyện của ngườidân sẽ đánh giáđượcmức độ tham gia của người dân trong
quảntrị địa phương Kết quả khảo sát chothấy, điểm số về sự tham gia của ngườidântại Thành
phốHổ Chí Minhcácnăm thấp hơn so vớisố
điểm trung bìnhcủacảnước và không ổn định (Bảng 1) Cụ thể là, năm 2011, điểm sốtrung bình
về sự tham giacủangườidân ở Thành phốHồ
Chí Minh là 5,14 điểm, trong đó,tri thức công dân về sự tham gia là 1,10điểm;cơ hội tham gia
là 1,89 điểm; chất lượng bầu cử là 1,34 điểm; đóng góp tự nguyện là 0,79 điểm.Trongkhi đó, năm 2011, điểm trung bình chung của cả nướclà
5,23 điểm, điểm sốtri thứccôngdânlà1,11 điểm;
cơ hội thamgia là1,88 điểm; chất lượngbầu cử
là 1,45 điểm; đóng góp tự nguyện là 0,85 điểm(1)
1 Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính
công cấp tỉnh của Thành phố Hồ Chí Minh
Nội dungcủa PAPI tập trung khảo sát, thu
thập dữ liệu vàý kiếncủangười dân trêncác nội
dung: (i) sự tham gia của người dân ởcấp cơ sở;
(ii)tínhcông khai,minhbạchtrong việc ra quyết
định; (iii) trách nhiệm giảitrìnhvới người dân;
(iv) kiểmsoát tham nhũngtrong khu vực công;
(v) thủ tục hành chính; (vi) cungứng dịch vụ
công; (vii) quản trị môitrường (được bổ sungtừ
năm2018); (viii) quản trị điện tử (được bổ sung
từ năm 2018) Mỗi nội dung trêncóthang điểm
đánh giá từ 1 đến10 điểm Dựa trênsố liệu của
PAPI từ năm 2011-2019 có thểthấy hiệu quả
quản trịvàhành chính côngcủa Thành phố Hồ
Chí Minh như sau:
Thứ nhất, về sự tham gia của người dân. Đây
là một đặc trưng cơ bảncủa quản trịdân chủ
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - Sô 526 (12/2021)
Trang 2Bảng 1: Tiêu chí “Sự tham gia của người dân”
—
TPHÓ Chí Minh 5,14 4,74 4,79 4,69 4,27 4,70 4,70 4,84 4,86
Nguồn: Báo cáo chỉ số PAPI 2020 (CECODES, VFF-CRT, RTA & UNDP, 2020)
Thứ hai, về công khai, minh bạch thông tin.
Công khai, minhbạch thông tin tronghoạtđộng
của CQĐP là cơ sở để bảo đảm “quyền được
biết” của công dân Tiêu chí đánh giá mức độ
công khai thông tin của CQĐP ở Việt Namthông
quacác chỉ số: (i) tiếp cận thông tin; (ii) công
khai, minh bạch danh sách hộ nghèo; (iii) công
khai ngân sáchcấpxã/phường; (vi) công khai
quyhoạch,kế hoạch sử dụng đất, giá bồi thường
thu hồi đất Điểm trungbình tiêu chí công khai,
minh bạch thôngtintạiThành phố HồChí Minh
giaiđoạn 2011-2019 đều cao hơn điểm trung
bình chung của cả nước Tuy nhiên,sốđiểmđạt
được chưa cao, chỉ ở mức trungbình và không
ổn định theothòi gian (Bảng 2)
Thứ ba, vê trách nhiệm giải trình với người dân.Quảntrị dân chủ đặc biệtnhấnmạnh tính
trách nhiệm củachính quyền cũng nhưđội ngũ công chức trong thực thi công vụ Các tiêu chí
đánhgiátrách nhiệm giải trình vóingườidân
củaCQĐPlà: (i) mức độ và hiệu quảtrongtiếp xúc vói chính quyền; (ii) giải đápkhiếu nại, tố cáo, khúc mác của người dân; (iii) tiếp cận dịch
vụ tư pháp Kết quả khảo sát cho thấy, trong các
năm từ 2011 đến 2019, điểmsố về nách nhiệm
giải trình ở Thành phố Hồ Chí Minh cónăm cao hơn, cónămthấp hơn mức điểm trung bình của
cảnước, songnhìn chung còn chưa cao, chỉ ở mức trungbình hoặc dưới trung bình, sựtăng giảm quacác nămkhông ổn định (Bảng 3)
Bảng 2: Tiêu chí “ Công khai, minh bạch ”
TP.HÓ ChíMinh 6,00 5,79 6,27 5,84 5,41 5,75 5,93 5,23 5,49
Nguồn: Báo cáo chỉ sốPAPI2020 (CECODES, VFF-CRT, RTA & UNDP, 2020)
Bảng 3: Tiêu chí “ Trách nhiệm giải trình với người dân ”
TP.HÓ Chí Minh 5,24 5,14 5,64 5,78 4,97 4,92 5,15 4,66 5,04
Cả nước 5,50 5,58 5,65 5,73 5,46 4,85 5,02 4,89 5,15
Nguồn: Báo cáo chỉ sốPAPI2020 (CECODES, VFF-CRT, RTA & UNDP, 2020)
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - Sô 526 (12/2021)
Trang 3106 THỰC TIỄN-KINH NGHIỆM
Thứ tư, về kiểm soát tham nhũng trong khu
vực công. Đểđánh giá vềtìnhhình kiểm soát
thamnhũng trong khu vực công, PAPI đã tiến
hành khảo sát ý kiến củangười dân trên các
khía cạnh: (i) kiểm soát tham nhũng trong
CQĐP; (ii) kiểm soát tham nhũngtrong cung
ứng dịch vụ công; (hi) côngbàng trong tuyển
dụng vào khu vực công; (iv) quyếttâm chống
tham nhũng.Kết quảkhảo sát cho thấy, trong
các năm từ 2011-2014, điểm sốvề kiểm soát
tham nhũng ởthành phố Hồ Chí Minh cao hon
cả nước, song từ năm 2015 đến năm2019, lại
thấp hon điểm trung bình của cả nước, mặt
khác điểmsốvề kiểm soát tham nhũng cũng
chưa cao, chỉ ở mức trung bìnhkhá tại thời
điểmgần nhất
Thứ năm, về thủ tục hành chính công. Khảo
sát, đánh giá việcgiải quyết cácthủ tục hành
chính công của CQĐP cho thấykết quả trong cải
cáchthủ tục hành chính, cũng như chấtlượng
hoạt động của CQĐP.Thủtục hành chính công
có phạm vi khárộng, PAPI chỉkhảosát, đánh giá
việcgiải quyếtmộtsốthủ tục hànhchính liên
quantrựctiếp đến nhiều người dân, cụ thểlà: (i) dịch vụ chứng thực, xác nhận của chính
quyền; (ii) thủ tục xin cấp phép xây dựng; (iii) thủ tục liênquan đến giấy chứng nhận quyềnsử
dụng đất; (iv) dịch vụ hành chính cấp
xã/phường.Số liệu Bảng 5chothấy, điểm số về thủ tục hành chính công của Thành phố HồChí
Minhđạt mức khá và duy trì được tính ổn định
Trongcác năm 2011, 2012, 2013, 2014, 2016,
2019, điểmsốđạtmức cao hon điểm trung bình
củacả nước
Thứ sáu, về cung ứng dịch vụ công.Việcđánh giáchất lượng dịch vụ công cũng là phưong diện quan trọng nhàm đánh giá CQĐP Trongnhững
năm qua, việc đánh giá chất lượng dịch vụ công
đã được PAPI tiến hành trên cácnội dung: (i)
dịch vụ y tế công lập; (ii) giáo dụctiểu học công lập; (iii) cơ sở hạ tầng căn bản; (iv) an ninh, trật
tự khu dân cư.Kết quả nghiên cứu của PAPIcho
thấy, chỉ duy nhất năm 2018, điểm số về cung ứngdịch vụcông của Thành phố HồChí Minh
là thấphơn sovói điểm trung bìnhcủa cảnước, cònlại đều cao hơn cả nước
Bảng 4: Tiêu chí “ Kiểm soát tham nhũng trong khu vực công ”
TP Hố ChíMinh 6,00 5,79 6,27 5,84 5,41 5,75 5,93 5,23 5,49
Cả nước 5,37 5,61 5,80 5,74 5,29 5,55 5,68 5,19 5,35
Nguồn: Báo cáo chỉ sốPAPĨ2020 (CECODES, VFF-CRT, RTA & UNDP, 2020)
Bảng 5: Tiêu chí “Thủ tục hành chính công ”
TP Hồ Chí Minh 6,00 5,79 6,27 5,84 5,41 5,75 5,93 5,23 5,49
Nguồn: Báo cáo chỉ sốPAPI 2020 (CECODES, VFF-CRT, RTA & UNDP, 2020)
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - số 526 (12/2021)
Trang 4Bảng 6: Tiêu chí “Cung ứng dịch vụ công”
—
TP Hô Chí Minh 6,00 5,79 6,27 5,84 5,41 5,75 5,93 5,23 1 5,49
Nguồn: Báo cáo chỉ số PAPI2020 (CECODES, VFF-CRT, RTA & UNDP, 2020)
Cán bộ phường, xã tại Thành phố Hồ Chỉ Minh tăng cường làm thêm giờ để giải quyết hết việc
cho người dân trong ngày Anh: baotintuc.vn Thứ bảy, về quản trị môi trường. Chất lượng
môi trường vừaphản ánh chất lượngdịch vụ
công, vừa phản ánhmức độ thựchiệncam kết
của CQĐP trong bảo đảm sự phát triển bền
vững Chínhvìvậy, từ năm 2018 đãbổ sung chỉ
số thànhphần vềquản trị môi trường của CQĐP
vàoPAPI Việc đánh giá quản trị môi trường đã
được tiếnhành trên cáctiêuchí thành phần: (i)
sự nghiêmtúc trong bảo vệmôitrường; (li)chất
lượng không khí; (iii) chấtlượngnước Kết quả
khảo sát cho thấy, trongcác năm 2018 và 2019,
điểm số này của thành phô'Hồ Chí Minhtương
ứng là 3,67 và 2,83 điếm; điểm sốtrung bình của
cảnước tương ứng là4,63 và 3,53(2) Điều đó cho
thấy, hiệuquả về quảntrị môi trườngở nước ta
nói chung và Thành phố Hồ ChíMinh nói riêng cònthấp,sốđiểm đạt được thấp hơn điểm trung
bình của cả nước
Thú tắm, vê quản trị điện tử.Việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin ttong hoạtđộng
của CQĐP có ýnghĩa nhàm nângcaohiệu quả
hoạt động của chính quyền;cungcấp thôngtin
cho ngườidân;nám bátý kiến, kiến nghị và phản
ánh của ngưòi;thúc đẩy sự tham gia và giám sát của người dân;cungcấp dịch vụ côngcho người
dân; tương táckịp thòivói người dân Vì vậy,từ
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ- Số 526 (12/2021)
Trang 5108 THựCTIỄN- KINH NGHIỆM
năm 2018 đã bổ sung tiêu chíquản trịđiện tửvào
PAPI Tiêu chí đánh giá quản trị điện tử của
CQĐP gồm:(i) sử dụng cổng thôngtin điện tử
củaCQĐP; (ii) tiếp cận và sử dụng internet tại địa
phưong; (iii) phúc đáp của CQĐP qua cổng
thông tin điện tử Kết quả khảo sát cho thấy,
trong các năm2018, 2019, điểm số mà Thành
phố Hồ Chí Minh đạt
được ở nội dung này
tưongứng là 3,99 và 4,33
điểm; điểm trung bình
cả nước tương ứng là
2,99 và 3,30 điểm Như
vậy, dù trong các năm
2018, 2019, điểm sốvề
hiệu quả quản trịđiện tử
củaThành phố Hồ Chí
Minh tuy cao honđiểm
trungbìnhcủacả nước,
song mức điểmđạt được
còn thấp,ởmức dưới trungbình
2 Một số nhận xét về chỉ số PAPI của Thành
phố Hồ Chí Minh
Thứ nhất,trong các chỉ số thành phần của
PAPI Thành phố Hồ ChíMinh, như thủ tục hành
chính còngvà dịch vụ công có sự cải thiện và duy
trì trong thòigiandài Cụ thể, đốivói chỉ số thủ
tục hành chính công và cung ứng dịch vụ công,
năm 2011 số điểmđạt đượctưong ứng là 7,08và
7,14 điểm; thì đếnnăm 2019cácchỉsố này tiếp
tụcduy trì ởmức điểm khá,tưongứng là 7,39và
7,47điểm
Thú hai, so sánh điểm tổng họp ở 6 chỉ số
thànhphân gốc củaPAPI, có thể thấy, hiệu quả
quảntrị và hành chính côngcủa Thành phố Hồ
ChíMinhchậm đượccải thiện; khôngđược cải
thiện so với mứcđộ chung củacả nước Cụ thể,
năm 2011, tổng điểm 6 chỉ số thànhphần mà
Thànhphố Hồ Chí Minh đạtđược là 36,77 điểm,
Trong các chỉ số thành phần của PAPI Thành phổ Hồ Chí Minh, như thủ tục hành
chính công và dịch vụ công có sự cải thiện và
duy trì trong thời gian dài Cụ thể, đối với
chỉ số thủ tục hành chính công và cung ứng
dịch vụ công, năm 2011 sổ điểm đạt được
tưong ứng là 7,08 và 7,14 điểm; thì đến năm
2019 các chi số này tiếp tục duy trì ở mức điểm khá, tưong ứng là 7,39 và 7,47 điểm.
thì đến năm 2019 mức điểmlà36,62 điểm Trong
khi đó, năm 2011, tổng điểm 6 chỉ số thành phần
của cả nước là 34,5 điểm,thì đến năm2019là
37,4 điểm
Thứ ba, nhìn chung, chất lượng quản ttị và hành chính công cấp tỉnh của Thành phốHồ
ChíMinh còn chưa cao Năm 2019,chỉ số PAPI
của Thành phố Hồ Chí Minh ởmức dưới trung bình, với 43,78/100điểm
Thứ tư, số điểm đạt đượcở các chỉ số thành phần như: sự tham gia
của người dân, công khai minh bạch, trách nhiệm giải ưìnhvói người dân
của Thành phố Hồ Chí Minh còn thấp và có xu
hướng giảm Cụ thể, năm
2011, số điểmcủa các chỉ
sốthành phần là sựtham gia của người dân,
công khai minh bạch,trách nhiệmgiải trình của người dân tương ứng là: 5,14; 6,00và5,24điểm,
thì đến năm 2019, giảmxuống tương ứng là: 4,86;
5,49và5,04 điểm
Thứ năm, trong các chỉ số thành phần của PAPI năm 2018 và năm 2019, thì quản trị điện tử, quản trị môi trường của Thành phố Hồ Chí Minh
có số điểmthấp nhất Kết quảkhảo sát cho thấy, trong các năm 2018,2019,số điểm ởchỉsố quản trị môi trườngcủa Thànhphố Hồ Chí Minhđạt được tương ứng 3,67và 2,83 điểm; số điểm ởchỉ
số quản trị điện tử trongcác năm 2018 và 2019
là 3,99và4,33 điểm/thang điểm từ 1-10
3 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh của Thành phố Hồ Chí Minh
Thứ nhất, thực hiện tốt phương châm “lấy
công dân làm trung tâm” trongquản trị của
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Số 526 (12/2021)
Trang 6CQĐP CQĐP phải bảo đảm việc thực hiện
quyềncủa công dân, thỏamãn nhucầu cơbản
của công dân,nhất là nhómyếu thế; cung ứng
dịch vụcông cơ bản,từ đó làm cho công dân
có cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn Điều này
có nghĩalà, CQĐP cần thấy rõ tráchnhiệm và
sứ mệnh của mình là bảo đảmvà thúc đẩy
quyền conngười, quyền côngdân;nhận thức
rõ việchoạchđịnhvà thựcthimọichínhsách
và côngviệc đều phải vì lợi ích củacôngdân;
toàntâm toàn ý phụcvụcôngdân; thực hiện
tốt, duy trì tốt, phát triển tốt lợi ích cănbản
nhất của công dân
Thứ hai, bổ sungcác tiêu chí đánh giá nhàm
thúc đẩy cải cách, đổi mới CQĐP.Các tiêu chí
đánh giá chất lượngquản trị của CQĐP trong
PAPI tuy đã thể hiện kháđầy đủ, songvẫn còn
thiếu một số nộidung và tiêuchí quan trọng
Chính vìvậy, để thúc đẩycải cách, đổi mới của
CQĐP ởViệtNam cầnbổsung một số tiêu chí
sau: (i) mức độniềm tin của người dân đối với
chính quyền; (ii) mức độ bảo đảm quyền con
người, quyền côngdân; (iii) tráchnhiệm giải
trình với người dân; (iv) mức độ phân cấp,
phân quyền cho cấp dưới; (v) tính ổnđịnh
cũng như xâydựng các tiêuchí thành phần cụ
thểđểđánh giá các tiêuchí nói trên
Thứ ba, lấyhiệuquảquản trị và hành chính
công cấptỉnh (PAPI) làmmột trong các tiêu
chí cốt lõi trong đánh giá cán bộ lãnh đạo,
quản lýở địa phương Tácdụng thúc đấy đổi
mới củaCQĐPtheocác tiêu chí của PAPI chỉ
được pháthuy đầy đủ khi các bênliênquan
coi trọngsửdụngkết quả đánhgiá; đồngthòi,
sử dụng kếtquả đánh giá nàylàm căn cứ để
đánh giá người lãnh đạo,quảnlýđịaphương
Trong những năm qua, nhiều địa phương ở
Việt Nam đã coi trọng sửdụngkếtquả đánh
giá của PAPI để phục vụ cho việc đề ra nội
dungvà chươngtrình cải cách cho từng giai
đoạn Tuy nhiên, Trung ương và nhiều địa
phương chưa lấy kết quả đánh giá của PAPI làm một trong các tiêu chí trong đánh giáhiệu quả lãnhđạo của người đứng đầu ởcác địa
phương Chínhvìvậy, cần lấy hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh trong từng năm và từngthòi kỳ làm một trong các tiêu chí
cơbản trongđánh giá cán bộ lãnhđạo, quản
lýở các địaphương
Thứ tư, đánhgiá đúng, đầy đủ nguyênnhân của hạn chế đểđề ra chiến lược và biệnpháp hiệuquảnhàm cảithiện các chỉ số thành phần
của PAPI; tổng kếtviệc thực hiện kế hoạch triển
khai những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải
thiện PAPI của Thành phố Hồ Chí Minhgiai
đoạn2016-2020
Thứ năm, nângcao chất lượng đội ngũcán
bộ, công chức và xây dựng tổ chức, bộ máy
chính quyền theohướng tinh gọn, hoạtđộng hiệu lực, hiệu quả Đây là yếu tốquyết định đến
chất lượng, hiệu quảquản trịcủa CQĐP Dođó,
cần thực hiện nhiều biện pháp để nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức,
trong đó coi trọng xây dựng đạo đức công vụ,
đổi mới, sáp xếp tổ chứcbộ máycủa CQĐP theo tinh thần Nghị quyếtTrungương 6 khóa
XII về tiếp tục đổi mói, sápxếp, tổ chức bộ máy của hệthống chính trịtinh gọn, hoạt động hiệu
lực, hiệu quả □
Ngày nhận bài: 22-5-2021; Ngày phản biện: 30-5- 2021; Ngày duyệt đăng: 20-12-2021.
(1)Báo cáo chỉsố PAPI2012 (CECODES, VFF-CRT,
RTA&UNDP, 2012)
(2) Báo cáochỉsố PAPI2020 (CECODES, VFF-CRT,
RTA&UNDP, 2020)
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ - Sô 526 (12/2021)