• Chủ nghĩa Mác Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh 31 ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VẶN DỤNG QUAN ĐIÉM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC LÊNIN VÈ MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA NHÀ NƯỚC, THỊ TRƯỜNG VÀ XÃ HỘI TRONG Sự NGHIỆP ĐỔI MỚI[.]
Trang 1• Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh 31
ThS LÊ MINH XUÂN1 "
Tóm tắt: Bài viết phân tích quan niệm của chủ nghĩa Mác - Lênin về mối quan hệ biện
chủng giữa nhà nước, thị trường và xã hội Từ đó, chỉ ra sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc đôi mới, xây dựng và phát triến đất nước hiện nay.
Từ khóa: chủ nghĩa Mác - Lênin; Đảng Cộng sản Việt Nam; nhà nước; thị trường; xã hội
I
Quan điểm của chủ nghĩa Mác -
Lênin về mối quan hệ biện chứng
Thứ nhất, “nhà nước là sản phẩm của một xã
hội đã phát trìến tới một giai đoạn nhất dịnh °
Theo các nhà kinh điển của chủ nghĩa
Mác -Lênin, nhànước không phải đượcđưa
vào, áp đặt từ bên ngoài xã hội mà nó có
nguồngốcởbên trong xãhội, nảy sinh từ đời
sống xã hội Chính “xã hội côngdân” làtiền
đề, cơ sở hình thành nhà nước C.Mác viết:
“Trên thực tế, gia đình và xã hội công dân
là những tiền đề của nhànước, chính chúng
mới lànhững yếu tố thực sự tích cực; nhưng
trongtư duy tư biện thì tất cả điều đó đều bị
đặt lộnngược”(2)
Trong Hệ tư tưởng Đức, C.Mác và
Ph.Ăngghen đã nêu tư tưởng về vai trò quyết
địnhcủa chếđộtư hữu trong kinh tế đối vớichế
(,) Học viện Chính trị khu vực II, Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh
độ chính trị: “Cơ cấu xã hội và nhà nước luôn nảy sinhra từ quátrình sinh sống của những cá
nhân nhất định của nhữngcánhân đúngnhư trong hiện thực, nghĩa là đúng như họ đang hành động, sản xuất một cách vật chất, tức là đúng
như họhànhđộngtrong những giớihạn, tiền đề
và điềukiệnvật chất nhất định, không phụthuộc
vào ý chícủahọ”(3) Như vậy, xétđến cùng theo quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen thì cơsở kinh tế, cơ sở hạ tầng của đời sống xã hội là
nguồn gốc củanhà nước
Ph.Ăngghen cho rằng, nhà nước không phải là thứ quyền lực xa lạ, thần thánh, siêu
nhiên từ bên ngoài áp đặt vàoxãhội, mà là sản
phẩm củaxãhội -một xãhộiđãphát triển đến giai đoạn nhất định, phản ánh tình trạng mâu
thuẫn không thể điều hòa được trong chính
bảnthân xãhội đó
Kếthừa tư tưởng của C.Mác vàPh.Ăngghen
về nhà nước, V.I.Lênin tiếp tục nghiên cửu,bổ
sung và làm rõ quan điểm “nhà nước là sản
phẩm của xã hội” “Xã hội đã chia thành các giai cấp, tức là chia thành các nhómngười mà
Trang 232 • Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
nhữngnhóm này luôn luôn có thể chiếm đoạt
laođộng của những nhóm khác, người này bóc
lộtngười khác”(4) Ông cũng cho rằng, nhà nước
chỉ được hình thành khi mâu thuẫn trong lòng
xã hội- mâuthuẫngiaicấpphát triển cao: “Nhà
nước là sản phẩm và biểuhiện của những mâu
thuẫn giai cấp không thể điều hòa được Bất
cứở đâu, hề lúc nào vàchừng nào màvề mặt
khách quan, những mâu thuẫn giai cấp không
the điều hòa được, thì nhà nước xuất hiện”(5)
Theo quan điểm của V.I.Lênin, nhà nước vừa
là sản phẩm, vừa là biểu hiện của những mâu
thuần giaicấp khôngthể điều hòavànhà nước
chính là sản phẩm củaxã hội - xãhội với một
lực lượng sản xuấtphát triển làm phávờcác tổ
chức, cơquan quản lý cũ,được ra đời trong xã
hội không cógiai cấp
Thứ hai, nhà nước “dứng trên xã hội và ngày
càng tách rời khỏi xã Zwz’* ’
Không phảikhi nào xã hộicũng có nhà nước:
“Nhà nước quyết không phải là một quyền
lực từ bên ngoài áp đặtvào xã hội Nó cũng
không phải là cái “hiện thực của ý niệm đạo
đức”, là “hình ảnh và hiện thực của lý tính”
như Ph.Hêghen khẳng định Đúng ra, nhà
nước là sản phẩm của một xã hội đã phát
triển tới một giai đoạn nhất định”(7) Trong
xãhội cộng sảnnguyên thủy không cósựtồn
tại của nhà nước, tổ chức xã hội đầu tiên của
loài người, đó là thị tộc và bộ lạc Nhà nước
chỉ rađời khi xãhội cósự phân chia giai cấp,
vì vậy dù tồn tại dưới hình thức nào thì nhà
nước cũng phản ánh và mang bản chất giai
cấp về bản chất, nhà nước là công cụ thống
trị của giai cấp thống trị: “Nhà nước là nhà
nước của giai cấp có thế lựcnhất,của cái giai
cấp thống trị về mặt kinh tế và nhờ có nhà
nước mà cũng trởthành giai cấpthống trịvề
mặt chính trị và do đó có thêm được những
phương tiện mới để đàn áp và bóc lột giai
cấp bị áp bức”(8), song để duy trì xã hội trong
vòng “trậttự”, bảo đảm lợi ích, địa vịcủa giai
cấp thốngtrịtrong xãhội, nhà nước phảithực
hiện đồng thời nhiều chức năng, trong đó có
chức năng xã hội
Chức năng xã hội của nhà nước bắt nguồn
từ nhiệm vụ giảiquyết những công việc chung
của xã hội Tuy nhiên, cần phân biệt những chức năng xã hội không có tính chất chính trị
theo kiểu các cơ quan thị tộc, bộ lạcđảmnhiệm
chức năng xã hội do nhà nước thựchiện Nhà
nướcthựchiện chức năng xã hội trongmối liên
hệmật thiết với chức năng giai cấp Song, vai trò công cụ thống trị giai cấp của nhà nước chỉ
có thể thực hiện thông qua chức năng xã hội hay nói cách khác, chứcnăng xã hội là cơsở,
điều kiện vàphương thứcthựchiệnchức năng giai cấp Ph.Ăngghen khẳng định: “Ở khắp nơi, chức năngxã hội làcơsở của sựthống trị
chính trị; và sự thống trị chính trị cũng chỉ kéo
dài chừng nào nó còn thực hiện chức năng xã hội của nó”(9) Chínhchức năng xãhội củanhà nướcđãlàm cho nótrở thành một tổ chức công
quyền - bệđỡ chosự thốngtrịcủanhà nước đối với xãhội Vì vậy, sẽ là mơ hồnếu không thấy được tính chất chính trị, tính giai cấp của các chủtrương,chính sáchvà sự can thiệp của nhà
nước vào các lĩnh vực kinh tế, tư tưởng, văn hóa, giáodụcvà xã hội Neu quy các chức năng
đa dạng của nhà nước về một chức năng giai cấp,hoặc tuyệt đối hóatính chất chính trị, tính giai cấp, chức năng xã hội, màkhông thấyđược
hết vaitròtíchcựccủa chức năng xã hội trong
sự phát triển của xã hội thì sẽ là một sai lầm phiến diện Khi nhà nướcnắmquyền trong tay
“giai cấpđại biểu cho toàn thể xãhộitrong thời
đại của mình”(10) nghĩa là giai cấp đang đóng
vai trò tiến bộ và cách mạng, thì tính tích cực
của chức năng xãhội thể hiệncàngrõ rệt
Thứ ba, mối quan hệ biện chứng giữa nhà nước, thị trường và xã hội
Nhànước với vai trò là một thiết chế chính
trị-xã hội quantrọng, đại diệncho lợi ích của giai cấp cầm quyền đã can thiệp vào xã hội nhằm thúc đẩysự phát triểncủaxã hội, đặcbiệt
làsự phát triển về năng suấtlaođộng (lĩnhvực
kinh tế) theo chiều hướng phục vụ cho lợi ích của giai cấp mình Vớitư cáchlà một bộ phận thuộc kiến trúc thượng tầng, nhà nước không chỉ làngười quản lý, ban hành các quy định,
Khoa học chính trị - số 03/2022
Trang 3• Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh
luật chơi trên thị trường, mà cònđóngvai trò là
chủ thể của hoạt độngsảnxuất,là ngườimua và
báncác hàng hóa, dịchvụ trênthị trường Đối
với mỗi một kiểu thị trường khác nhau thì mức
thâm nhập, can thiệp của nhànước đối với thị
trường cũng hết sứcđa dạng và phong phú Mối
quan hệ giữa nhànước và thị trường xuất phát
từ chínhnhucầucủacảhai bên, đó là mối quan
hệ tấtyếu, tương tác phụ thuộc nhau Vai trò,
chức năng củanhànướcvà thị trường biển đổi,
gắnliềnvớisự biến đổi của lực lượng sản xuất
Nhà nước là một tổ chức xã hội đặc biệt
của quyền lực chính trị được giai cấp thống
trị về mặt kinh tế lập ra nhằm thực thi quyền
lực chính trị của giai cấp mình Tuy nhiên, nó
không chỉ là một tổ chức xã hội “thuần túy”,
mà còn là một bộ máy quản lý xã hội Ngay từ
đầu bộ máy này đã nằm trongtay giai cấp có
the lực nhất - giai cấpthống trị về mặtkinh tế
Nắm được nhànước đồng nghĩa với việc giai
cấp nàynắm được quyền thống trị về chính trị
và có thêm những công cụ, thủ đoạn mới để
củng cổ sự thống trị trong lĩnhvực kinh tế và
tăngcường đànáp, bóc lột các giai cấp,tầnglóp
bị ápbức Thực chất củamối quan hệgiữa nhà
nước, thị trường vàxã hội là ởchỗ,toàn bộ sự
vận động củađời sống xãhội mà yếu tố quyết
định làđời sống kinh tế, đã làm cho nhà nước
vốn được nảy sinh từ xã hội, nhưngdo nhu cầu
khách quan củaxã hội lại tách ra, trở thành cái
độc lập, thậm chíđối lập với xã hội
Thị trường được vậnhành theo quy luậtnhư:
quy luật giá trị, quy luật cung - cầu, quy luật
cạnh tranh, quy luật giá trị thặng dư Đây là
những quy luậthoàn toàn khách quan.Nghĩa là,
vận động tự thân theo cơ chếcủa thị trường.Tuy
nhiên, thị trường không phải làvạn năng,hoàn
hảo, tối ưu, nó cũng có những mặt trái, khuyết
tật mà con người không bao giờmong muốn
Khi nhắc đến thị trường ta không chỉ nhắc
đến đó lànơidiễn ra sự mua bán, mà trongmối
quanhệ với nhà nước quản lý,thì đó là các loại
thịtrường, các yếu tổthịtrường và chủ thểtrên
thị trường Như vậy, quanhệ giữa nhànướcvà
thị trường, vềthực chất là quan hệ giữa nhà nước
33 (vớitưcáchlàngười quản lý) với sự hình thành, phát triển của các loại thịtrường, các yếu tốthị trường vàcác chủ thểthị trường Đâychính là
quan hệ họp tác, bổ sungcho nhau, tùy thuộc
vào nhau cùngpháttriển đểđạt đượclợi ích Thị trường vận hành và phát triển theo các quy luật khách quan,nhưng thị trường lạikhông phải là lực lượng vạn năng Thị trường sẽ thất
bại nếu như không thể phânbổ hiệu quảnguồn lực sản xuất ra hàng hóa, dịch vụ đáp ứng nhu
cầu của xã hội Đồng thời, nếunhànước không can thiệp kịp thời, phù họp dẫn tớitình trạng cạnhtranh không lành mạnh, các tác động của
ngoại ứng, ảnh hưởngtốt ít dần, trong khi đó, các ảnh hưởng xấu lại gia tăng thì thị trường
cũngsẽ sụpđổ,khôngthể đạt được hiệuquảxã hội Bêncạnh đó, kinh tế thị trường pháttriến sẽ
kéotheo sự giatăngchênhlệch về giàu - nghèo dần tớisự bất ổncủa kinh tế vĩ mô
Nhà nước không chỉ là người quản lý, ban
hành các quy định, luật chơi trên thị trường,
mà còn đóng vai trò chủ thê hoạt động sản xuất (nhất làcác hàng hóavà dịch vụ công),là người mua và bán các hàng hóa, dịch vụ trên
thị trường Như vậy, lúc này quan hệ giữa nhà nước,thị trường vàxã hội biểu hiện ra là quan
hệ giữacácchủ thể trên thị trường, quan hệ giữa những người mua, ngườibán hàng hóavà dịch
vụ chịu sựtương tác, ràng buộc cùa các quy
luật kinh tế trên thị trường, cũng như sự quản lý điều hành của nhà nước thôngqua hệ thống quy định luật pháp vàcác côngcụ quản lý
Quan hệ giữanhà nước và thịtrường, về bản
chất là quan hệ lợi ích Đó là lợi ích của nhà
nước và các chủ thể trên thịtrường Nhà nước
thực hiện quản lýlà hướng tới mục đích bảo đảm thị trường phát triển hiệuquả Thị trường phát triển chính là cơ sởkinh tế, bảo đảm sự
phát triến của nhà nước Vì vậy, trong xử lý
quan hệ giữanhà nước và thị trường cần bảo
đảm hài hòa lợi ích giữa các chủ thể trên thị
trường Điều này cần khẳng định là, sự tương tác giữa nhànướcvà thị trườngđềuhướngđến gia tăng lợi ích, tạo rasự tăng trưởngnói chung
của các chủ thể trênthị trường Đây chính là
Trang 434 • Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
mặt thống nhất trong mối quan hệ giữa nhà
nước và thị trường, thúc đẩy nhà nước và thị
trườnggắn bó,tương tác với nhau
Nhànước banđầu được nảy sinh từ xã hội, tuy
nhiên, càng về sau do hoàn cảnh,điềukiện thay
đổi nhấtlà sựphát triển của lực lượng sản xuất,
nhà nước đã dần độc lập với xã hội, trở thành
côngcụ hữu ích của giai cấp cầm quyền để đề
ra nhữngphươnghướng và biện pháptác động
ngược trở lại xã hội nhằmđảm bảo, duy trì cho
xã hội trong vòng “trậttự”, đồng thời thỏa mãn ở
mứcđộnhất định nhu cầu của cộng đồng
Bên cạnh đó, mối quan hệ nhà nước, thị
trườngvàxãhội cũng làmối quan hệgiữa chủ
thể với khách thể, khi nhà nước đóng vai trò
là chủ thểquản lý nềnkinh tếthị trường và xã
hội; là mối quan hệ giữacácchủ thểtrongnền
kinh tế, khi nhà nướcxuất hiện với tư cách là
một chủ thể trên thị trường, sẽ quan hệ bình
đẳng với các chủ thể khác theoluật định.Quan
hệ giữa nhà nước và thị trường cũng phản ánh
mối quan hệ giữa cái chủ quan vớicái khách
quan là vai trò, chức năng quản lý, điều hành
của nhà nước, với nhân tố khách quan là các
quy luật vậnđộng của thịtrường và yếu tố xã
hội nhằm xác địnhsự “phân công”họp lý giữa
nhà nước, thị trường và tác động của các yếu
tố xã hội trong phát triển kinh tế - xã hội của
đất nước Thị trường luôn vận động theo các
quy luậtkháchquan, chịu sựđiềutiết của nhà
nước, lúc đó, nhà nước xuất hiện là các quy
định,luật lệvà cáccông cụ điều tiết khác Các
công cụ này là sản phẩm chủ quan để định
hướng, tạo luật chơi cho thị trường
2 Sự vận dụng của Đảng Cộng sản
Việt Nam với mối quan hệ biện chứng
giữa nhà nước, thị trường và xã hội
TạiĐại hộilần thứVI (năm 1986), Đảngđã
đề ra đường lối đổi mới, pháttriển nền kinh tế
hàng hóa nhiềuthành phần có sự quản lý của
Nhà nước Tuy lúc đó chưa khảng định trực
tiếp mối quan hệ giữa nhà nước, thị trường
và xã hội, nhưng trong đường lối, chú trương
pháttriểnkinh tế củaĐảng đều phản ánhtính
chất và sự gắn bó của các thành tố này với
nhau Chủ trương xóa bỏ cơ chế quản lý tập
trung, quan liêu, bao cấp, chuyển sang xây
dựngcơ chế quản lý kinh tế mới Cũng tạiĐại
hội này, Đảngđãnhấn mạnh mối quan hệ giữa
chính sách kinh tế với chính sách xã hội, kết
họp chặt chẽkinhtếvới xã hội, xãhộivới kinh
tế Như vậy, Đảng đã đoạn tuyệt với cơ chế
quản lý tập trung, quan liêu, bao cấp chuyển sang nền kinhtế mới - kinhtế hànghóa nhiều thànhphần vận hành theo cơchế thị trường có
sự quảnlýcủa nhà nước Đây làmột bướcđột phátrong tư duy kinh tế, thừa nhận cơ chế thị trường với sựtham gia củanhiều thành phần
kinh tế bêncạnh kinh tế nhà nước
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời
kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (nãm 1991)
đã khẳng định: “Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội
chù nghĩa, vận hành theo cơ chế thị trường
có sự quản lý của Nhànước”*1°. Cương lĩnh
cũng chỉ rõ,Nhà nước thực hiện quản lý bàng
pháp luật, kế hoạch, chính sách và các công
cụ khác: “Xây dựng và phát triển đồng bộ cácthị trường hàng tiêudùng,vật tư, dịch vụ,
tiềnvốn, sức lao động Xác định quyền của người sở hữu, quyền của người sử dụng tư
liệu sản xuất và quyền quản lý củaNhà nước tronglĩnhvực kinh tế Đổi mới và nâng cao
hiệulực,hướng dần, kiểmsoátvà điều tiếtcủa Nhà nước”(l2) Đồng thời, cầnkếthọp tốt giữa
tăng trưởng kinh tế với tiến bộxãhội; giữa đời sống vật chất và đời sống tinh thần; giữa đáp ứng nhu cầu trước mắtvới chăm lo lợi ích lâu dài; giữa cá nhân với tập thể và cộngđồng xã hội Kếthợp và phát huyđầyđủvai trò củaxã
hội, các đoàn thể, nhà trường, gia đình, từng
tập thể lao động và tập thể dân cư trong việc
chăm lobồi dưỡng hình thành con người mới
Đại hội lần thứ VIII của Đảng (năm 1996)
đã rút ra mối quan hệ giữa kế hoạch hóa với
thị trường, giữa thị trường trong nước với thị trường quốc tế, giữa quyền quản lý của nhà
nước và quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệpvề phân phối và lấy đó làm cơ sở cho việc tiếp tục đổimớicơchếquản lý kinh tếvới
Khoa học chính trị - số 03/2022
Trang 5• Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
mục tiêuxóabòcơ chế tập trungquan liêu, bao
cấp, tiếp tục tạo lập đồng bộ cơchế thị trường
có sự quản lý của nhànước theo định hướng
xãhội chủ nghĩa Trong mối quan hệ giữa nhà
nước, thị trường và xã hội, Đảng nhấn mạnh
vai trò của thành tố nhà nước trong việc khắc
phục những khiếm khuyết củathịtrường, cũng
như tronggiải quyết các vấn đề xã hội: “Nhà
nước thực hiện tốt chức năng: định hướngsự
pháttriển;trực tiếp đầu tư vào một sốlĩnhvực
để dần dắt nồ lực phát triển theo định hướng
xã hội chủ nghĩa khắc phục, hạn chế mặt
tiêu cực của cơ chế thị trường; phân phối và
phân phối lại thu nhập quốc dân; quản lý tài
sản công và kiêm kê, kiêm soát toàn bộ hoạt
độngkinh tế, xã hội”<13)
Đại hội lầnthứ IX (năm 2001)củaĐảng đã
xác định nền kinh tế thị trườngđịnh hướngxã
hội chủ nghĩa làmô hình kinhtế tổng quát của
ViệtNam trong thời kỳquáđộ lênchủnghĩa xã
hội, đồng thời làm rõ một sốkhía cạnh liên quan
đến nội hàm của mô hình này “Nhà nước
quảnlýnền kinh tế bằng pháp luật, chiến lược,
quy hoạch, kế hoạch, chính sách, sử dụng cơ
chế thịtrường,áp dụngcác hình thứckinhtế và
phươngphápquảnlýcùa cùa kinh tế thị trường
đế kíchthích sảnxuất, giải phóng sứcsản xuất,
phát huy mặt tích cực, hạn chế và khắc phục
mặttiêu cực của cơ chế thị trường, bảo vệ lợi
ích của nhân dân lao động, của toàn thểnhân
dân”(l4).Như vậy,trong mối quan hệ giữa nhà
nước và thịtrường, Đảngxác định giữa chúng
có mốiquan hệ bổ trợ, cùng nhauthúcđẩy tăng
trường kinh tế Trong mối quan hệ với xã hội,
Đảng xác định: “Tăng trưởng kinh tế gắn liền
với bảođảm tiến bộvàcông bằngxãhội ngay
trong từng bước phát triển”(l5) Như vậy, trong
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa,cảbathành tố nhànước, thị trường và xã
hộiđềucó vaitrò quantrọng, tạo nguồn lực và
động chotăng trưởng
(1) C.Mác và Ph.Ãngghen, Toàn tập, t.21, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr.252
(2) C.Mác và Ph.Àngghen, Toàn tập, t.l, Sđd, tr.313 (3) C.Mác và Ph.Ăngghen, Toàn tập, t.3, Sđd, tr.36
(4) V.I.Lênin, Toàn tập, t.39, Nxb Tiến bộ, Matxcơva,
1977, tr.81 (5) V.I.Lênin, Toàn tập, t.33, Sđd, tr.9
(6), (7), (8) và (9) c Mác và Ph.Ăngghen, Toàn tập, t.21, Sđd, tr.253,
252,255 và 253 _
(10) C.Mác và Ph.Ăngghen, Toàn tập, t.20, Sđd, tr.389
(11) (12), (13) (14) và (15) £)àng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại
hội Đang thời kỳ’ đôi mới (Đại hội VI, VII, VIII, IX), Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, tr.317, 317, 320, 636-
637 và 637 (l6) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lẫn thứXIII, 1.1, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật,
Hà Nội, 2021, tr 130-132
Ke thừa tư duy của các kỳ Đại hội Đảng,
Đại hội lần thứ XIII của Đảng (năm 2021)
xác định rất rõ mối quan hệ giữanhànước, thị
trườngvàxãhội: “Trong nền kinh tế thịtrường
35
định hướngxãhội chủ nghĩa, giữa Nhà nước,
thị trườngvàxãhội có quan hệchặt chẽ Nhà
nước xây dựng và hoàn thiện thể chế, bảo vệ quyền tài sản, quyền kinh doanh, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh
tế Thị trường đóng vai trò quyếtđịnh trong xác định giá cả hàng hóa, dịch vụ; tạo động lực huy động,phân bổ các nguồn lực; điều tiết sản xuất và lưu thông; điềutiết hoạt độngcủa doanh nghiệp, thanh lọc những doanh nghiệp yếu kém Cáctổ chức xãhội có vai trò tạosự
liên kết, phối hợphoạtđộng,giảiquyết những vấn đề phát sinhgiữacác thành viên; đại diện
vàbảovệlợiíchcủacácthànhviên trong quan
hệvới các chủthể,đối tác khác;cungcấp dịch
vụhồ trợ chocác thành viên; phản ánhnguyện
vọng, lợi ích của các tầng lớp nhân dân với Nhà nước vàtham gia phản biệnluật pháp,cơ
chế, chính sáchcủa Nhà nước, giámsát cáccơ quan và đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước trong việcthực thipháp luật”(16)
Tóm lại, dựa trên nền tảng lý luận của chủ
nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam đã dần hình thành
quan điếmkháchquan khoa học vềmối quan hệ biện chứng giữanhànước, thị trườngvàxãhội
trong quá trinh xâydựng nền kinh tế thịtrường định hướngxã hội chủ nghĩaở Việt NamQ
Khoa học chính trị - Sô' 03/2022