S��04� �Tháng�6 2022� �T�p�chí�KH&CN�Tr��ng���i�h�c�Hòa�B�nh������5 KINH�T��VÀ�X��H�I� QU�N�LÝ�NHÀ�N��C�V��B�O�CH��T�I�VI�T�NAM�HI�N�NA� � NH�NG�V�N����C�N�QUAN�TÂM NGND PGS TS�T��Ng�c�H�ng Hi�u�tr��n[.]
Trang 1S 04 - Tháng 6.2022 - T p chí KH&CN Tr ng i h c Hòa B nh 5
NGND.PGS.TS T Ng c H ng
Hi u tr ng, Tr ng i h c Hoà B nh Tác gi li n h : tnhung@daihochoabinh.edu.vn Ngày nh n: 10/6/2022
Ngày nh n b n s a: 17/6/2022
Ngày duy t ng: 24/6/2022
óm t t
Báo chí là m t ho t ng c bi t mang tính chính tr - x h i, i u tr n m t tr n tuy n truy n ng l i, ch tr ng c a ng và chính sách, pháp lu t c a Nhà n c V i m c ti u gi
v ng n nh chính tr , c ng c s th ng nh t chí trong ng, báo chí là di n àn d n ch c a
nh n d n, có trách nhi m n ng cao nh n th c, nh h ng t t ng, t ng c ng s ng thu n c a
x h i.
Trong giai o n phát tri n m i c a t n c, báo chí n c ta và ang ng tr c nhi u
th i c , thu n l i và c nh ng khó kh n, thách th c kh ng nh V v y, vi c nh n th c úng v
nh ng thu n l i, c ng nh nh ng khó kh n, thách th c trong c ng tác qu n l báo chí hi n nay s góp ph n giúp báo chí phát tri n úng quy lu t, hoàn thành trách nhi m, s m nh i v i t n c,
nh n d n.
Trong giai o n hi n nay, t nh h nh th gi i có nh ng bi n ng ph c t p khoa h c c ng ngh , c bi t là c ng ngh th ng tin có nh ng b c phát tri n m nh m , t o ra nh ng th i c , ng
th i, c ng t o ra nh ng thách th c l n i v i báo chí Cách th c thu nh n, trao i th ng tin nhi u chi u và t c th mang tính toàn c u qua m ng interrnet t o ra nh ng nh h ng c tích c c và
ti u c c n ho t ng báo chí và qu n l nhà n c (QLNN) v báo chí Do v y, vi c l nh o, ch
o các ho t ng báo chí, ho t ng QLNN v báo chí ngày càng ph i áp ng y u c u cao h n, khó kh n, ph c t p h n.
khóa Qu n l nhà n c, báo chí, qu n l báo chí.
State management on press n V etnam at present and ra sed ssues
Abstract
As a special socio-political activity, press are the leading acitivities in the propaganda frontier of the Party s guideline and direction and State s legislation Aiming at maintaining political sustainability, strengthening the uni ed wills within the Party, the press is the forum of the people with the responsibility of enhancing the awareness, ideology orientation and strengthening social coherence As entering the new development decade, the national press eld has been encountering remarkable advantages and di culties in press management Therefore, the well understandings
of the currently existing challenges support the press development in the right rules, in ful lling duties and missions to the country and the people Currently, admist international sophisticated context, the vigorous development of science and technology, including information technology, opens new big opportunities and challenges in press activities The method in Internet-based multi-dimensional instant receipt and exchanges of information in uences both positively and negatively
to press activities and press state management Therefore, the leadership and management in press activities and press state management shall be in line with increasingly di cullt and complicated requirements.
K words State management, press, press management.
Trang 21 Quan m c a ng, Nhà n c
v s phát tr n và qu n l báo chí
Trong quá tr nh l nh o nhân
dân ti n hành c ng cu c i m i t
n c, trong t ng giai o n, ng, Nhà
n c ta có nh ng b c chuy n quan
tr ng trong i m i t duy, phong cách
và ph ng th c l nh o, qu n l i
v i c ng tác báo chí Ch th s 63-CT/
TW ngày 25/7/1990 v t ng c ng s
l nh o c a ng i v i c ng tác báo
chí, xu t b n c a Ban Bí th Trung ng
ng (khóa VI) c th hóa Ngh quy t
i h i VI c a ng và c coi là v n
ki n quan tr ng u ti n n u rõ n i dung,
ph ng th c l nh o c a ng i v i
báo chí Ch th xác nh các c ng vi c
mà ng, Nhà n c c n th c hi n l nh
o, qu n l báo chí trách nhi m c a c
quan ch qu n trách nhi m, quy n h n
c a ng i ph trách c quan báo chí và
vi c thành l p các t ch c ng trong các
c quan báo chí
Tr c y u c u m i c a s nghi p
báo chí, ngày 31/3/1992, Ban Bí th Trung
ng ng ra Ch th s 08-CT/TW v
t ng c ng s l nh o và qu n l nh m
nâng cao ch t l ng và hi u qu c ng tác
báo chí, xu t b n Ban Ch p hành Trung
ng ng (khóa VII) ra Ngh quy t s
09-NQ/TW ngày 18/02/1995 v m t s
nh h ng l n trong c ng tác t t ng,
trong ó, y u c u ph i nâng cao ch t
l ng, hi u qu c a báo chí coi tr ng
c ng tác b i d ng cán b , nh t là, cán b
ph trách báo chí, n m v ng và ch ng
th c hi n úng n, sáng t o các nh
h ng chính tr , t t ng c a ng u
tranh có hi u qu ch ng tham nh ng, ti u
c c, ch ng âm m u “di n bi n hòa b nh
c a các th l c th ch
M i n m sau khi ti n hành c ng
cu c i m i, báo chí t c nh ng
thành t u quan tr ng nh ng c ng còn
nhi u h n ch kh c ph c t nh tr ng
ó, ngày 17/10/1997, B Chính tr (khóa
VIII) ban hành Ch th s 22-CT/TW v
ti p t c i m i và t ng c ng s l nh
o, qu n l c ng tác báo chí, xác nh các quan i m và nh h ng l n nh m t ng
c ng th ch hóa ng l i, ngh quy t
c a ng thành chính sách, pháp lu t c a Nhà n c tr n l nh v c báo chí, xu t b n
ng th i, y u c u các c quan l nh o,
qu n l báo chí nh n rõ và ch ng kh c
ph c các y u kém, khuy t i m
Trong nh ng n m qua, h th ng v n
b n pháp lu t v báo chí c b sung và
t ng b c hoàn thi n, c th nh : Lu t Báo chí 2016 Ngh nh (N ) quy nh chi ti t vi c phát ng n và cung c p th ng tin cho báo chí c a các c quan hành chính nhà n c (N s 09/2017/N -CP ngày 09/2/2017) Ngh nh quy nh v
l u chi u i n t i v i lo i h nh báo nói, báo h nh và báo i n t c l p v i
c quan báo chí (N s 08/2017/N -CP ngày 08/02/2017) Th ng t s 41/2020/ TT-BTTTT ngày 24/12/2020 h ng d n
vi c c p gi y phép ho t ng báo in, t p chí in và báo i n t , t p chí i n t , xu t
b n th m n ph m, th c hi n hai lo i
h nh báo chí, m chuy n trang c a báo
i n t và t p chí i n t , xu t b n ph
tr ng, xu t b n b n tin, xu t b n c san Ngh nh s 119/2020/N -CP ngày 07/10/2020 quy nh x ph t vi ph m hành chính trong ho t ng báo chí, xu t
b n (s a i, b sung b i Ngh nh s 14/2022/N -CP ngày 27/01/2022) Quy
ho ch truy n d n, phát sóng phát thanh, truy n h nh n n m 2020 Th ng t s 31/2021/TT-BTTTT ngày 31/12/2021
c a B Th ng tin và Truy n th ng quy
nh h s , th t c c p, i, c p l i và thu h i th nhà báo (thay th Th ng t
s 49/2016/TT-BTTTT ngày 26/12/2016
c a B Th ng tin và Truy n th ng) Nh
v y, th c hi n s l nh o c a ng, các
c quan làm c ng tác tham m u c a ng
và qu n l c a Nhà n c v báo chí xây d ng, ban hành m t kh i l ng khá
l n các v n b n quy ph m pháp lu t ph c
v c ng tác l nh o, qu n l báo chí
Trang 3S 04 - Tháng 6.2022 - T p chí KH&CN Tr ng i h c Hòa B nh 7
ây là c s pháp l quan tr ng, b o m
cho các c quan báo chí, xu t b n ho t
ng theo úng ng l i, ch tr ng
c a ng, chính sách, pháp lu t c a Nhà
n c tuân th úng t n ch , m c ích
c xác nh
Qu n l nhà n c i v i báo chí là
nh ng ho t ng c a b máy chính quy n
h ng t i s b o m báo chí ho t
ng n nh và ph h p v i xu th phát
tri n chung c a x h i C ng nh b t k
d ng qu n l x h i nào khác, qu n l nhà
n c trong l nh v c báo chí là d ng qu n
l c ng v qu c gia c a b máy nhà n c
-là c ng vi c c a b máy hành pháp Nó -là
s tác ng c a các t ch c và c i u
ch nh b ng pháp lu t tr n c s quy n l c
nhà n c i v i các ho t ng báo chí
do các c quan có th m quy n trong b
máy hành pháp t trung ng n c s ,
th c hi n ch c n ng và nhi m v c a
nhà n c, phát tri n các m i quan h x
h i, th a m n nhu c u t do báo chí c a
nhân dân
2 Th c tr ng qu n l nhà n c v báo
chí t V t Nam h n na
Theo quy nh c a Lu t Báo chí
n m 2016, c quan qu n l nhà n c v
báo chí g m: c quan qu n l nhà n c
v báo chí trung ng (B Th ng tin và
Truy n th ng) các B , c quan ngang B
c quan qu n l nhà n c v báo chí a
ph ng (g m y ban nhân dân (UBND)
t nh, thành ph tr c thu c trung ng)
2.1 Qu n l nhà n c v báo chí
trung ng
Th c hi n ch c n ng, nhi m v ,
quy n h n c Lu t Báo chí quy nh,
B Th ng tin và Truy n th ng th c hi n
ch c n ng qu n l nhà n c v báo chí
tr n nhi u l nh v c, i n h nh là các l nh
v c sau:
2.1.1 X y d ng và ch o th c hi n
chi n l c, quy ho ch, k ho ch và phát
tri n s nghi p báo chí
Th i gian qua, ho t ng này c
B Th ng tin và Truy n th ng th c hi n
nghi m túc, úng nh h ng và s ch
o c a l nh o ng và Nhà n c
Th c hi n ki n ch o c a B Chính tr
và Th t ng Chính ph , “B và ang
ti p t c ti n hành rà soát ch c n ng, nhi m
v các c quan báo chí, xác nh nh ng n
ph m ch ng chéo v t n ch , m c ích,
ch c n ng, nhi m v kh ng ph h p quy
ho ch c Th t ng Chính ph ph duy t, xây d ng quy ho ch h th ng báo chí in toàn qu c 4 Tuy nhi n, vi c quy
ho ch làm kh ng u, li n t c Th m n a,
c ng tác qu n l nhà n c v báo chí còn thi u ch ng trong nh h ng chi n
l c ch y theo v vi c, lúng túng trong quy ho ch, s p x p Th c t ho t ng báo chí hi n nay v n t n t i hi n t ng
v a th a, v a thi u, nh t là, t nh tr ng có nhi u t báo tr ng l p v n i dung và thi u
ch n i dung m t s m ng tài kh ng
c c p n, nh t là, m ng tài v các ngành khoa h c Th a, thi u còn th
hi n vi c báo c xu t b n, phát hành phân b kh ng u, t p trung ch y u thành th , còn n ng th n, nh t là, v ng sâu, v ng xa, v ng mi n núi, nhân dân
có r t ít báo ho c kh ng có báo c Nhi u c quan báo chí ch coi tr ng a bàn thành ph , th x v ó có th phát hành c nhi u, còn các a bàn khác
kh ng c quan tâm úng m c T nh
tr ng ó d n n m c h ng th sách báo quá ch nh l ch gi a thành ph , th x và
v ng n ng th n, mi n núi, v ng sâu, v ng
xa Hi n nay, 75% báo chí ch y u phát hành thành ph , th x , v ng trung tâm, còn 25% báo chí phát hành v ng n ng
th n
2.1.2 X y d ng, ban hành và t ch c th c
hi n các v n b n quy ph m pháp lu t v báo chí
T n m 1999 n nay, B Th ng tin
và Truy n th ng ch tr , ph i h p xây
d ng và tr nh Chính ph k ban hành, t ban hành nhi u v n b n quy ph m pháp
lu t trong l nh v c báo chí C ng v i Lu t Báo chí, các v n b n pháp lu t này b c
Trang 4u ph c v có hi u qu c ng tác qu n
l báo chí Tuy nhi n, v i s phát tri n
nh v b o c a c ng ngh th ng tin và
s thay i nhanh chóng c a i s ng th
nh n chung, các v n b n quy ph m pháp
lu t này còn thi u ng b , vi c s a i,
b sung ch m c ti n hành V i ch c
n ng là c quan qu n l c p trung ng,
B Th ng tin và Truy n th ng ch a k p
th i, ch ng trong vi c t ch c t p hu n
tri n khai n i dung các v n b n pháp lu t
cho cán b qu n l c a các s xu t,
ki n ngh , xây d ng v n b n li n quan n
báo chí còn h n ch 4
Vi c t ch c th c thi pháp lu t
báo chí c a các c quan nhà n c v n
còn ch ng chéo, ch a có s th ng nh t
V v y, c n b sung các quy nh nh m
c i ti n ph ng th c, l l i làm vi c, c
ch ph i h p th ng nh t gi a các c quan
qu n l nhà n c v báo chí C th : xác
nh rõ các nguy n t c làm vi c và quy
ch ph i h p trong s v n hành c a b
máy qu n l nhà n c v báo chí nh rõ
th m quy n và trách nhi m gi a c quan
qu n l nhà n c, c quan ch o, c
quan ch qu n, ng i ng u c quan
báo chí Tr c m t là quy ch làm vi c rõ
ràng, c th gi a B Th ng tin và Truy n
th ng v i các ban ngành h u quan li n
quan n qu n l nhà n c v báo chí,
gi a c quan qu n l nhà n c trung
ng và a ph ng, c quan qu n l và
c quan ch qu n C ch này ph i b o
m s i u hành th ng nh t, có kh n ng
gi i quy t nhanh và d t i m các v vi c,
ng th i, ki m soát c li n t c ho t
ng báo chí, tránh hi n t ng ánh tr ng
b d i, d làm khó b , n y c ng vi c
cho nhau, trách nhi m kh ng rõ ràng
2.1.3 Thanh tra, ki m tra ho t ng
báo chí
Ho t ng thanh tra, ki m tra báo
chí ang ngày càng i vào n n p T n m
1999 n nay, B ti p nh n và gi i
quy t h n 1.750 n th khi u n i, t cáo,
ph n ánh v nh ng th ng tin kh ng chính
xác tr n báo chí do các cá nhân, t ch c trong c n c g i t i li n quan n g n 1.000 v vi c M t s nhà báo l i d ng
uy tín ngh nghi p làm trái v i o c, trách nhi m c a ng i làm báo, vi ph m
Lu t Báo chí b x l nghi m b ng các
h nh th c: c nh cáo, t ch thu th nhà báo,
ph b nh, khi n trách Nh ng ng i ng
u c quan báo chí có ng i vi ph m, do
bu ng l ng qu n l c ng ph i ch u nh ng
h nh th c k lu t úng m c
L u chi u là m t khâu quan tr ng
c a qu n l nhà n c v báo chí nh m
th c hi n ch c n ng ki m tra tr c khi cho l u hành nh ng hi n nay, v n có m t
s t p chí kh ng th c hi n n p l u chi u
ho c l u chi u kh ng úng th i h n theo quy nh c a pháp lu t i u ó d n n
vi c phát hi n ch m các vi ph m, gây
kh ng ít khó kh n cho quá tr nh x l và
l i h u qu ph c t p H n n a, kh i
l ng c ng vi c ph i x l trong c ng tác
qu n l nhà n c v báo chí ngày càng nhi u và ph c t p, trong khi ó, i ng cán b qu n l còn thi u và y u, m t b
ph n cán b ch a áp ng y u c u c a
c ng tác qu n l trong t nh h nh m i 4 2.2 Qu n l nhà n c v báo chí các
B , c quan ngang B Các B , c quan ngang B - v i vai trò là c quan ch qu n báo chí
-có nhi u c g ng trong c ng tác ch o,
qu n l c quan báo chí thu c quy n trong
vi c th c hi n ph ng h ng, nhi m v ,
k ho ch ho t ng ng th i, t ch c b máy, xây d ng i ng cán b báo chí m
b o các ti u chu n v chính tr , nghi p v Nhi u c quan ch qu n báo chí ch
ng xây d ng quy ch qu n l c quan báo chí thu c quy n, t o i u ki n cho c quan báo chí ho t ng úng quy nh, có
s rành m ch, th ng nh t trong ch o,
qu n l và trong c ng tác ph i h p c a
c quan báo chí v i các n v li n quan thu c B Th ng tin và Truy n th ng 4 Tuy nhi n, tr n th c t , m i quan
h gi a c quan ch qu n và c quan
Trang 5S 04 - Tháng 6.2022 - T p chí KH&CN Tr ng i h c Hòa B nh 9
báo chí theo lu t nh ch a c th c
hi n m t cách rõ ràng, rành m ch Nhi u
tr ng h p c quan ch qu n bu ng l ng
vai trò, trách nhi m c a m nh M t s c
quan ch qu n kh ng ki n quy t sáp nh p
nh ng t báo có t n ch , m c ích tr ng
l p, ho c kh ng nh ch nh ng c quan
báo chí thi u các i u ki n m b o cho
t báo ho t ng b nh th ng, gây khó
kh n cho vi c quy ho ch h th ng báo
chí c n c T nh tr ng bu ng l ng ch
o, qu n l c a m t s c quan ch qu n
v n di n ra Kh ng ít t báo xa r i t n
ch m c ích, ch y theo m c ích th ng
m i, kh ng ch p hành nghi m túc s
ch o, qu n l c a c p tr n Báo thu c
l nh v c này l i a tin v l nh v c khác,
nhi u khi nh ng s ki n l n c a ngành
m nh, l nh v c m nh l i ph n ánh r t m
nh t, nh ng c quan ch qu n v n b qua
ho c có nh c nh nh ng c quan báo chí
kh ng th c hi n th c ng kh ng x l
Ti u chu n, quy tr nh b nhi m cán b
l nh o báo chí c a nhi u c quan ch
qu n th c hi n kh ng ch t ch Kh ng ít
c quan ch qu n phó m c cho c quan
báo chí tuy n ch n phóng vi n, c ng tác
vi n, thu nh n c nh ng ng i kh ng
t cách o c, chuy n m n vào làm
báo Có c quan ch qu n sau khi xin ra
s ph khoán tr ng c v n i dung l n
kinh phí
V n còn hi n t ng c quan ch
qu n b nhi m cán b l nh o báo chí
kh ng c ào t o chuy n m n, nghi p
v M t s c quan ch qu n báo chí
kh ng th c hi n úng quy tr nh b nhi m,
mi n nhi m cán b , kh ng g i v n b n
th a thu n t i c quan qu n l nhà n c
M t s c quan xin thành l p c quan báo
chí khi ch a các i u ki n theo quy
nh c a pháp lu t nh : i u ki n v tr
s , trang thi t b , ngu n tài chính, t ch c
b máy, cán b
M t s c quan báo chí ch p hành s
ch o kh ng nghi m túc, th ng xuy n
vi ph m ho c có nh ng vi ph m nghi m
tr ng, B Th ng tin và Truy n th ng
nh c nh , ph b nh nhi u l n nh ng c quan ch qu n kh ng tích c c ch n ch nh,
x l k lu t ho c x l kh ng nghi m 2.3.Qu nl nhàn cv báochí aph ng Trong th i gian qua, các S Th ng tin và Truy n th ng chú tr ng th c hi n nhi m v qu n l nhà n c v báo chí a
ph ng Các S c ng chú tr ng c ng tác tham m u cho T nh y, Thành y, UBND
t nh, thành ph tr c thu c trung ng v quy ho ch báo chí so n th o m i, c th hóa, h ng d n vi c th c hi n các v n b n pháp quy v báo chí tr n c s n i dung
c a Lu t Báo chí th c hi n t t ch c n ng
qu n l ho t ng c a các V n phòng i
di n và phóng vi n th ng trú c a báo chí trung ng và a ph ng khác tr n
a bàn Chính ph ban hành Ngh
nh 119/N -CP s a i Ngh nh 159/
N -CP v x ph t trong l nh v c báo chí,
xu t b n, m r ng th m quy n x l vi
ph m hành chính i v i báo chí cho các
a ph ng X ph t vi ph m t n ch m c ích v i các hành vi k gi y gi i thi u cho phóng vi n i t m hi u v n kh ng n m trong t n ch m c ích c a c quan báo chí B sung nhi u h nh th c vi ph m c
th v i các ch tài x l c th Tuy nhi n, c ng tác qu n l báo chí a ph ng còn nh ng m t h n ch Nhi u a ph ng ch a có b ph n, th m chí ch a có cán b chuy n trách qu n l báo chí, xu t b n Trong c ng tác qu n l
ho t ng phát thanh, truy n h nh, internet
- l nh v c có tính c th , òi h i ph i có
ki n th c v c ng ngh , k thu t - tr nh , n ng l c c a cán b qu n l m t
s a ph ng còn ch a áp ng c
y u c u a s a ph ng ch a có kinh phí u t trang thi t b áp ng y u c u ngày càng a d ng và ph c t p c a c ng tác qu n l Quá tr nh chuy n i s qu c gia còn ch m, thi u ch ng do h t ng
ph c v quá tr nh chuy n i s còn nhi u
h n ch nhi u doanh nghi p còn b ng,
n ng l c ti p c n, ng d ng, phát tri n
Trang 6c ng ngh hi n i còn th p Kinh t s
có quy m còn nh Vi c u tranh v i t i
ph m, b o m an ninh m ng còn nhi u
thách th c 2 UBND và S Th ng tin và
truy n th ng m t s t nh, thành ph ch a
nh n th c h t vai trò, trách nhi m l nh
o, qu n l các ài phát thanh, truy n
h nh thu c quy n qu n l c a m nh M t
s a ph ng, m c d có nhi u c quan
báo chí, nh ng cho n nay v n kh ng có
t ch c b máy ho c cán b chuy n trách
giúp UBND th c hi n ch c n ng qu n l
nhà n c v báo chí M t s a ph ng
th c hi n vi c x l vi ph m c a c quan
báo chí kh ng nghi m, có n i kh ng th c
hi n úng th m quy n
2.4 ánh g á chung
Trong 36 n m i m i, báo chí
n c ta t c nh ng thành t u to
l n Theo báo cáo c a B Th ng tin và
Truy n th ng, hi n c n c có 816 c
quan báo chí in và i n t 128 báo, trong
ó, 115 báo th c hi n 2 lo i h nh (in và
i n t ) 116 t p chí th c hi n 2 lo i h nh
29 báo và t p chí ch có lo i h nh i n t
311 t p chí khoa h c, trong ó, ch y u
là c a các tr ng i h c, b nh vi n S
t p chí thu c các thành vi n c a Li n hi p
các H i khoa h c và k thu t Vi t Nam:
21 S t p chí thu c các vi n thu c h i:
5 M t h ng th ng t n qu c gia Th ng
t n x Vi t Nam, 1 ài truy n h nh qu c
gia VTV, 1 ài ti ng nói qu c gia VOV, 1
ài truy n h nh k thu t s VTC (thu c
VOV), 64 ài phát thanh truy n h nh a
ph ng, 5 n v có k nh truy n h nh
nh ng kh ng có h t ng truy n d n (Báo
Nhân dân, B C ng an, B Qu c phòng,
Qu c h i, Th ng t n x Vi t Nam) H n
18.000 th nhà báo c c p 5
S l nh o, qu n l c a ng, Nhà
n c i v i báo chí trong nh ng n m
qua c th hi n qua vi c ng ho ch
nh ch tr ng và chính sách phát tri n
báo chí cách m ng Vi t Nam ban hành
các ch th , ngh quy t v báo chí Nhà
n c th ch hóa, c th hóa và th c hi n
quy n h n, trách nhi m qu n l nhà n c
v i báo chí ây là nh ng nh h ng và
c s pháp l báo chí và các ho t ng
li n quan n báo chí phát tri n v t b c quy n t do báo chí, t do ng n lu n tr n báo chí c a nhân dân c b o m và phát huy trong khu n kh Hi n pháp và
Lu t Báo chí báo chí Vi t Nam phát tri n
m nh m ph c v có hi u qu s nghi p xây d ng và b o v T qu c
Theo Báo cáo t ng k t thi hành Lu t Báo chí c a B Th ng tin và Truy n th ng,
b n c nh nh ng u i m, thành tích, báo chí và c ng tác qu n l nhà n c v báo chí còn m t s h n ch , b t c p nh : nhi u
v s l ng c quan báo chí nh ng ch t
l ng ch a t ng x ng còn ch ng chéo
v t n ch , m c ích, n i dung, i t ng
ph c v có xu h ng “th ng m i hóa trong ho t ng báo chí có hi n t ng t nhân chi ph i báo chí và i u này làm
gi m ch t l ng chính tr , ch t l ng v n hóa, ch t l ng khoa h c Trong nh ng
n m g n ây, vi c phát huy vai trò báo chí trong ng n ch n, y l i suy thoái v t
t ng chính tr , o c, l i s ng, “t di n
bi n , “t chuy n hóa trong n i b ch a
áp ng y u c u, nhi m v trong t nh h nh
m i và còn nhi u b t c p, h n ch C ng tác ch o, nh h ng và cung c p th ng tin cho báo chí ch a ch ng và k p th i,
hi u l c, hi u qu ch a cao Nh ng bi u
hi n suy thoái v t t ng chính tr , o
c, l i s ng, “t di n bi n , “t chuy n hóa có d u hi u gia t ng trong i ng
nh ng ng i làm báo B n c nh ó, l nh
o m t s c quan báo chí còn bu ng
l ng c ng tác qu n l , giáo d c chính
tr cho i ng cán b , phóng vi n, bi n
t p vi n Quy tr nh duy t ch a c coi
tr ng và th c hi n thi u nghi m túc, cá
bi t có tr ng h p kh ng qua th m nh, xác minh d n n m t s c quan báo chí
a th ng tin sai, th m chí vi ph m pháp
lu t M t s c quan báo chí thi u nh y bén chính tr , ch a làm t t ch c n ng t
t ng, v n hóa, có bi u hi n xa r i s l nh
Trang 7S 04 - Tháng 6.2022 - T p chí KH&CN Tr ng i h c Hòa B nh 11
o c a ng, s qu n l c a Nhà n c,
xa r i t n ch , m c ích Nhi u quy nh
c a Lu t Báo chí hi n hành còn b t c p,
nh m i quan h gi a c quan qu n l nhà
n c v báo chí và các c quan báo chí
quan h gi a c quan qu n l báo chí
trung ng và c quan qu n l báo chí
a ph ng quan h gi a c quan báo chí
v i c ng dân, t ch c x h i Nhi u v n
m i c a i s ng báo chí ang c
t ra trong th c ti n, nh c quan báo
chí th c hi n nhi u lo i h nh, m h nh t p
oàn truy n th ng v n li n k t trong
ho t ng báo chí v n tài chính i v i
c quan báo chí vai trò c quan ch qu n
ch c n ng giám sát, ph n bi n c a báo
chí ang r t c n c s a i, b sung
Lu t Báo chí áp ng y u c u phát tri n
c a báo chí trong b i c nh toàn c u hóa
th ng tin tr n c s quán tri t sâu s c tinh
th n ch o c a ng và các quy nh c a
pháp lu t 4
Nh n chung, l c l ng báo chí
ho t ng úng nh h ng, hoàn thành
nhi m v chính tr c ng, Nhà n c
giao t c thành t u này là do ng,
Nhà n c ta xác nh rõ vai trò l nh
o, qu n l i v i báo chí, xác nh rõ
s l nh o c a ng, qu n l c a Nhà
n c i v i báo chí kh ng i l p v i
t do báo chí T do báo chí d i s l nh
o c a ng, qu n l c a Nhà n c và
trong khu n kh pháp lu t là nh m h ng
vi c s d ng quy n t do báo chí vào l i
ích c a nhân dân, c a dân t c ng th i,
ng, Nhà n c ta lu n coi tr ng vai trò
c a báo chí trong c ng cu c i m i
3 Nh ng v n c n quan t m v qu n
l nhà n c v báo chí t V t
Nam trong th g an t
Tr c h t, c n s p x p h th ng báo
chí g n v i i m i m h nh t ch c, nâng
cao hi u qu l nh o, qu n l báo chí
phát tri n h th ng báo in, báo h nh, báo
nói, báo i n t Xây d ng m t s c quan
báo chí ch l c, a ph ng ti n làm nòng
c t, có vai trò nh h ng d lu n x h i,
th ng tin i ngo i S p x p h th ng báo chí, kh c ph c t nh tr ng ch ng chéo, u
t dàn tr i, bu ng l ng qu n l , ho t ng
xa r i t n ch , m c ích g n v i vi c xác
nh rõ trách nhi m l nh o, qu n l báo chí c a các c p y ng, chính quy n,
nh t là, c a ng i ng u c quan ch
qu n và c quan báo chí Xây d ng i
ng cán b qu n l , phóng vi n, bi n t p
vi n có ph m ch t, n ng l c áp ng
y u c u phát tri n báo chí trong t nh h nh
m i 3 Quy ho ch phát tri n và qu n l báo chí toàn qu c xác nh rõ chi n l c phát tri n s n ph m báo chí tích h p (báo
in - báo m ng i n t t p chí in - t p chí
i n t phát thanh - truy n h nh) các c quan báo chí trung ng và a ph ng,
t o c ch và u t ngu n l c cho vi c phát tri n báo chí truy n th ng a ph ng
ti n, t o c s cho phát tri n báo chí -truy n th ng a n n t ng Vi t Nam 3 Trong th i gian t i, ho t ng qu n
l nhà n c i v i báo chí t i Vi t Nam
c n quan tâm nh ng v n sau:
M t là, Ti p t c t ng c ng s l nh
o c a ng, s qu n l c a Nhà n c
s ph i h p v i H i Nhà báo và c quan
ch qu n nh m t o s th ng nh t trong
l nh o, qu n l ho t ng báo chí ti p
t c y m nh tri n khai Quy ho ch phát tri n và qu n l báo chí toàn qu c n
n m 2025 gi vai trò ch o, nh h ng báo chí th c hi n t t s m nh c a báo chí cách m ng, t o ng thu n x h i Rà soát, ch n ch nh t nh tr ng c quan báo chí xa r i t n ch , m c ích, kh ng ch p hành nghi m các quy nh c a pháp lu t
v báo chí 1 Hai là, i m i c ng tác ch o
vi c tuy n truy n b o v n n t ng t
t ng c a ng và u tranh ph n bác các quan i m sai trái, th ch m b o
có s tham gia và ph i h p tích c c, ch t
ch , k p th i gi a các c quan ch c n ng
và báo chí ch o, nh h ng ho t ng báo chí ph c v nhi m v b o v T qu c
Trang 8theo tinh th n Ch th s 12/CT-TTg ngày
21/5/2021 c a Th t ng Chính ph v
t ng c ng c ng tác tuy n truy n, nh
ho t ng truy n th ng, báo chí ph c v
nhi m v b o v T qu c k p th i ch n
ch nh và x l vi ph m trong ho t ng
báo chí, truy n th ng
Ba là, y m nh chuy n i s , áp
d ng các c ng ngh o l ng hi u qu
trong ho t ng ch o, qu n l báo chí
i m i, t ng c ng các bi n pháp h tr
c quan báo chí phát tri n h t ng c ng
ngh k thu t theo m h nh tòa so n h i
t , a ph ng ti n Ti p t c hoàn thi n
h th ng pháp lu t v báo chí có hành
lang pháp l sát th c t , t o i u ki n cho
báo chí phát tri n và t ng c ng h n n a
c ng tác qu n l nhà n c v báo chí 2
B n là, Nhà n c c n u t có
tr ng i m nh m phát tri n c s v t ch t
h t ng cho các c quan báo chí thu c h
th ng chính tr , quy nh rõ y u c u v n i
dung cho các dòng s n ph m báo chí Nhà
n c u t cho các c quan báo chí ch
l c g n v i y u c u hi n i hóa, ng d ng
c ng ngh truy n th ng ti n ti n và có c
ch khuy n khích các c quan báo chí ti p
c n c ng ngh truy n th ng ti n ti n u
t nghi n c u, phát tri n các c ng c , gi i
pháp k thu t qu n l t t báo chí i n
t , th ng tin m ng T ng c ng ph i h p
gi a các c quan, các ch ng tr nh, án,
d án b o m an toàn, an ninh th ng tin
m ng, t ng di n bao ph th ng tin chính
th ng, úng nh h ng, ng th i, ng n
ch n, h n ch tác ng c a th ng tin c
h i, ti u c c
N m là, T ng c ng l nh o c ng
tác cán b , ch o, qu n l n i dung, nh
h ng chính tr c a báo, v kinh t c a
c quan báo chí T ng c ng và th c hi n
nghi m túc vi c quy ho ch, k ho ch ào
t o, b i d ng rà soát, ki n toàn, b trí
cán b l nh o và i ng phóng vi n
báo chí, b o m ti u chu n chính tr ,
nghi p v T ng c ng giám sát, ki m tra
và t p trung gi i quy t c n b n các v n
“nóng , có tác ng l n trong x h i, trong ngành, c bi t là i v i các hành
vi th c hi n sai t n ch , m c ích và th ng tin sai s th t gây h u qu nghi m tr ng Sáu là, Ch n ch nh l i m t s cách
hi u, cách làm kh ng úng trong quan h kinh t , tài chính gi a c quan ch qu n báo chí và c quan báo chí C quan ch
qu n ph i có trách nhi m giao nhi m v , giao ngu n l c cho c quan báo chí C
ch t ch kh ng có ngh a là c quan báo chí ph i “t b i , ch m d t chuy n c quan báo chí ph i “nu i c quan ch qu n
B y là, Th ng xuy n t ch c h i
th o, h i ngh chuy n v i các c quan
ch qu n báo chí, c quan báo chí k p
th i tháo g khó kh n, v ng m c cho các
c quan báo chí T p trung x l c n b n các t n t i kéo dài, nh : “báo hóa t p chí, trang th ng tin i n t t ng h p, m ng x
h i, nh ng nhi u cá nhân, t ch c, doanh nghi p, kh ng tuân th t n ch , m c ích,
vi ph m o c ng i làm báo
Tám là, Ph i h p v i các tr ng i
h c có ào t o báo chí, truy n th ng ánh giá v ch t l ng ào t o báo chí trong các tr ng i h c, xu t nh ng
n i dung i m i c ng tác ào t o báo chí cho ph h p xu th , y u c u nhi m v
Nh ng n m qua, ho t ng báo chí
tr n ph m vi c n c có b c phát tri n
v t b c c v s l ng và ch t l ng, góp ph n quan tr ng vào s nghi p i
m i c a t n c c bi t trong giai o n
hi n nay, do s phát tri n nhanh chóng
c a khoa h c c ng ngh , ng d ng c ng ngh th ng tin sâu r ng trong i s ng
x h i, các lo i h nh báo chí có xu h ng
h i t , b n thân t ng lo i h nh báo chí có
nh ng xu h ng phát tri n r t khác nhau
H n n a, i s ng, dân trí ngày càng cao,
do v y, nhu c u th h ng th ng tin báo chí c ng thay i i u ó t ra cho c ng tác qu n l báo chí c n có nh h ng c
th ph h p v i y u c u c a s i m i
và h i nh p T ng c ng c ng tác qu n
l báo chí hi n nay là v n c p thi t,
Trang 9S 04 - Tháng 6.2022 - T p chí KH&CN Tr ng i h c Hòa B nh 13
b o m cho n n báo chí cách m ng Vi t
Nam phát tri n lành m nh, th c hi n t t
ch c n ng, phát huy h t ti m n ng, th
m nh nh m áp ng y u c u xây d ng và
b o v T qu c trong i u ki n y m nh
c ng nghi p hóa, hi n i hóa và h i nh p
qu c t v m c ti u dân giàu, n c m nh, dân ch , c ng b ng, v n minh
Tà l u tham kh o
1 Ban Ch p hành Trung ng (2017), K t lu n s 23-KL/TW ngày 22/11/2017 c a Ban Bí
th v t ng c ng ch o, qu n l , phát huy vai trò c a báo chí trong vi c ng n ch n, y l i s suy thoái v t t ng chính tr , o c, l i s ng, “t di n bi n”, “t chuy n hóa” trong n i b
2 B Chính tr (2019), Ngh quy t s 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 v M t s ch tr ng, chính sách ch ng tham gia cu c Cách m ng c ng nghi p l n th t
3 Th t ng Chính ph (2019), Quy t nh s 362/Q -TTg ngày 03/4/2019 ph duy t Quy
ho ch phát tri n và qu n l báo chí toàn qu c n n m 2025.
4 C c Báo chí - B Th ng tin và Truy n th ng (2019), Báo cáo ho t ng n m 2019 và k
ho ch n m 2020.
5 H th ng bài gi ng c a các gi ng vi n l p B i d ng ki n th c Qu n l nhà n c v báo chí tháng 4/2022.
6 T Ng c H ng, Bài thu ho ch l p B i d ng ki n th c Qu n l nhà n c v báo chí.