Câu hỏi ôn tập Chủ nghĩa xã hội khoa học có ĐÁP ÁN

CÂU HỎI ÔN TẬP C1 1 Theo nghĩa rộng, chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu là? Trả lời Theo nghĩa rộng, Chủ nghĩa xã hội khoa học là chủ nghĩa Mác Lênin, luận giải từ các giác độ triết học, ki.

CÂU HỎI ÔN TẬP C1

1 Theo nghĩa rộng, chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu là?

Trả lời: Theo nghĩa rộng, Chủ nghĩa xã hội khoa học là chủ nghĩa Mác- Lênin,

luận giải từ các giác độ triết học, kinh tế học chính trị và chính trị- xã hội về sựchuyển biến tất yếu củha xã hội loài người từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xãhội và chủ nghĩa cộng sản

2 Theo nghĩa hẹp, chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu là?

Trả lời: Theo nghĩa hẹp, chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận

hợp thành chủ nghĩa Mác – Lênin Ba bộ phận đó là: Triết học; Kinh tế chính trị

và Chủ nghĩa xã hội khoa học

3 Mảnh đất hiện thực cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học là gì? Trả lời: Điều kiện kinh tế xã hội (Điều kiện cần)

4 Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân những năm đầu thế kỷ XIX chứng tỏ điều gì?

Trả lời:

Chứng tỏ rằng đây là lần đầu tiên GCCN đã xuất hiện như một lực lượng chínhtrị độc lập với những yêu sách kinh tế, chính trị riêng của mình và bắt đầuhướng thẳng mũi nhọn của cuộc đấu tranh vào kẻ thù chính của mình là giai cấp

tư sản Sự lớn mạnh của phong trào đấu tranh của GCCN đòi hỏi một cách bứcthiết phải có một hệ thống lý luận soi đường và một cương lĩnh chính trị làmkim chỉ nam cho hành động

5 Kể tên những tiền đề khoa học tự nhiên tiêu biểu cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học?

Trả lời:

 Học thuyết Tiến hóa

 Định luật Bảo toàn và chuyển hóa năng lượng

 Học thuyết tế bào

6 Kể tên những tiền đề tư tưởng lý luận tiêu biểu cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học?

Trả lời:

- Triết học cổ điển Đức (Hêghen & Phoiơbắc)

- Kinh tế chính trị học cổ điển Anh (A.Smith & D.Ricardo)

- Chủ nghĩa xã hội không tưởng phê phán Pháp ( Xanh Ximông, S.Phurie &R.Oen)

7 Tiền đề tư tưởng lý luận trực tiếp cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học là?

Trả lời:

Chủ nghĩa xã hội không tưởng

8 Những giá trị tích cực của chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp?

Trả lời:

 Thể hiện tinh thần phê phán, lên án chế độ quân chủ chuyên chế và chế độ

tư bản chủ nghĩa đầy bất công, xung đột, của cải khánh kiệt, đạo đức đảolộn, tội ác gia tăng;

 Đưa ra nhiều luận điểm có giá trị về xã hội tương lai: về tổ chức sản xuất vàphân phối sản phẩm xã hội; vai trò của công nghiệp và khoa học - kỹ thuật;yêu cầu xóa bỏ sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc; về sựnghiệp giải phóng phụ nữ và về vai trò lịch sử của nhà nước…;

 Chính những tư tưởng có tính phê phán và sự dấn thân trong thực tiễn củacác nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng, trong chừng mực, đã thức tỉnh giai

cấp công nhân và người lao động trong cuộc đấu tranh chống chế độ quânchủ chuyên chế và chế độ tư bản chủ nghĩa đầy bất công, xung đột

9 Những hạn chế của chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp?

Trả lời:

 Không phát hiện ra được quy luật vận động và phát triển của xã hội loàingười nói chung; bản chất, quy luật vận động, phát triển của chủ nghĩa tưbản nói riêng

 Không phát hiện ra lực lượng xã hội tiên phong có thể thực hiện cuộcchuyển biến cách mạng từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa cộng sản, giaicấp công nhân

 Không chỉ ra được những biện pháp hiện thực cải tạo xã hội áp bức, bấtcông đương thời, xây dựng xã hội mới tốt đẹp

10.Những hạn chế và tích cực trong triết học Ph Hêghen, và L Phoiơbắc? Trả lời:

Với triết học của V.Ph.Hêghen, tuy mang quan điểm duy tâm, nhưng chứađựng “cái hạt nhân” hợp lý của phép biện chứng; còn đối với triết học củaL.Phoiơbắc, tuy mang năng quan điểm siêu hình, song nội dung lại thấm nhuầnquan niệm duy vật

=> C.Mác và Ph.Ăngghen đã kế thừa “cái hạt nhân hợp lý”, cải tạo và loại bỏcải vỏ thần bí duy tâm, siêu hình để xây dựng nên lý thuyết mới chủ nghĩa duyvật biện chứng

11 Tác phẩm nào thể hiện sự chuyển biến từ thế giới quan duy tâm sang thế giới quan duy vật, từ lập trường dân chủ cách mạng sang lập trường cộng sản chủ nghĩa của C Mác?

Trả lời:

Với C.Mác, từ cuối năm 1843 đến 4/1844, thông qua tác phẩm “Góp phần phêphán triết học pháp quyền của Hêghen - Lời nói đầu (1844)”, đã thể hiện rõ sựchuyển biến từ thế giới quan duy tâm sang thế giới quan duy vật, từ lập trườngdân chủ cách mạng sang lập trường cộng sản chủ nghĩa

12.Tác phẩm nào thể hiện sự chuyển biến từ thế giới quan duy tâm sang thế giới quan duy vật, từ lập trường dân chủ cách mạng sang lập trường cộng sản chủ nghĩa của Ph Ăngghen?

Trả lời: Đối với Ph.Ăngghen, từ năm 1843 với tác phẩm “Tình cảnh nước

Anh”; “Lược khảo khoa kinh tế - chính trị” đã thể hiện rõ sự chuyển biến từ thếgiới quan duy tâm sang thế giới quan duy vật từ lập trường dân chủ cách mạngsang lập trường cộng sản chủ nghĩa

13 Kể tên ba phát kiến vĩ đại của C Mác và Ph Ăngghen, chỉ ra ý nghĩa của ba phát kiến này?

Trả lời:

* 3 phát kiến vĩ đại của C.Mác và Ph.Ăngghen:

 Chủ nghĩa duy vật lịch sử: là sự khẳng định về mặt triết học sự sụp đổcủa chủ nghĩa tư bản và sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội đều tất yếunhư nhau

 Học thuyết về giá trị thặng dư: là sự khẳng định về phương diện kinh tếsự diệt vong không tránh khỏi của chủ nghĩa tư bản và sự ra đời tất yếucủa chủ nghĩa xã hội

 Học thuyết về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân:những hạn chế có tính lịch sử của chủ nghĩa xã hội không tưởng- phêphán đã được khắc phục một cách triệt để; đồng thời đã luận chứng và

khẳng định về phương diện chính trị- xã hội sự diệt vong không tránhkhỏi của chủ nghĩa tư bản và sự thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hội

14 Tác phẩm nào đánh dấu sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học?

Trả lời: Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản đánh dấu sự ra đời của chủ nghĩa xã

hội khoa học

15 Tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản do ai soạn thảo?

Trả lời: Tác phẩm “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” do C.Mác và Ph.Ăngghen

soạn thảo

16 Tác phẩm nào được coi là Cương lĩnh chính trị, kim chỉ nam hành động của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế?

Trả lời: Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản

17.Tác phẩm nào là ngọn cờ dẫn dắt giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới trong đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, giải phóng con người?

Trả lời: Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản

18 Tác phẩm nào là tác phẩm chủ yếu và cơ bản trình bày chủ nghĩa xã hội khoa học của C.Mác?

Trả lời: Bộ “Tư bản”

19 Thời kỳ nào là thời kỳ để C Mác và Ph Ăngghen phát triển toàn diện chủ nghĩa xã hội khoa học?

Trả lời: Thời kỳ sau Công xã Pari đến 1895.

20 Lênin là người tiếp tục bảo vệ, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa xã hội khoa học trong thời đại mới Nhận định trên đúng hay sai? Trả lời: Nhận định trên đúng

21 Công lao to lớn của Lênin đối với với chủ nghĩa xã hội khoa học là? Được đánh dấu bằng sự kiện nào?

Trả lời: Công lao của V.I.Lênin là đã biến chủ nghĩa xã hội từ khoa học từ lý

luận thành hiện thực, được đánh dấu bằng sự ra đời của Nhà nước xã hội chủnghĩa đầu tiên trên thế giới - Nhà nước Xô viết, năm 1917

22 Kể tên một vài tác phẩm tiêu biểu của Lênin viết về những vấn đề của chủ nghĩa xã hội khoa học?

Trả lời:

 Chuyên chính vô sản

 Về thời kỳ quá độ chính trị từ chủ nghĩa tư bản chủ nghĩa lên chủ nghĩa cộngsản

 Về chế độ dân chủ

 Về cải cách hành chính bộ máy nhà nước

 Về cương lĩnh xây dựng chủ nghĩa xã hội

23 Đối tượng nghiên cứu của chủ nghĩa xã hội khoa học?

Trả lời:

 Nghiên cứu những quy luật, tính qui luật chính trị - xã hội quá trình phátsinh, hình thành và phát triển của hình thái KT - XH CSCN mà giai đoạnthấp là CNXH

 Những nguyên tắc cơ bản, điều kiện, con đường và hình thức, phương phápđấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

=> Nhằm thực hiện hóa sự chuyển biến từ CNTB lên CNXH và CNCS

24 Kể tên những phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa xã hội khoa học,

từ đó chỉ ra phương pháp nào là phương pháp chung nhất, phương pháp đặc thù, phương pháp đặc biệt quan trọng?

Trả lời:

 Phương pháp luận chung nhất: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa

duy vật lịch sử

 Phương pháp cụ thể:

o Kết hợp lịch sử - logic (Phương pháo quan trong của CNXHKH).

o Khảo sát và phân tích về mặt chính trị - xã hội dựa trên các điềukiện KT – XH cụ thể (PP đặc thù của CNXHKH)

 Là “vũ khí lý luận” của GCCN hiện đại và ĐCS để thực hiện sự nghiệpgiải phóng GCCN, giải phóng XH

 Có căn cứ nhận thức khoa học để luôn cảnh giác, đấu tranh chống lạinhững nhận thức sai lệch, chống phá đối với Đảng, Nhà nước, chế độ ta,

đi ngược lại xu thế và lợi ích của nhân dân, dân tộc và nhân loại tiến bộ

26.Ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu chủ nghĩa xã hội khoa học là gì? Trả lời:

 Giáo dục niềm tin khoa học, sự kiên định và bản lĩnh chính trị cho nhândân vào mục tiêu, lý tưởng XHCN và con đường đi lên CNXH

 Nghiên cứu, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minhtrong điều kiện hiện nay là vấn đề thực tiễn mang tính cấp thiết, nhằmxây dựng, chỉnh đốn Đảng; chống mọi biểu hiện dao động, thoái hóa,biến chất trong Đảng và xã hội.

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2

1 Phạm trù trung tâm của chủ nghĩa xã hội khoa học là gì?

Trả lời: Sứ mệnh lịch sử cảu giai cấp công nhân.

2 Kể tên những thuật ngữ mà C Mác và Ph Ăngghen đã sử dụng để chỉ giai cấp công nhân?

Trả lời:

 Giai cấp vô sản, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại,giai cấp công nhân đại công nghiệp => Chỉ GCCN là con đẻ của nền đạicông nghiệp TBCN, đại biểu cho lực lượng sx tiên tiến, phương thức sảnxuất hiện đại

 Công nhân khoáng sản, công nhân công xưởng, công nhân công trườngthủ công, công nhân nông nghiệp => Chỉ CN trong các ngành sx khácnhau

3 Về phương diện kinh tế - xã hội chỉ ra, giai cấp công nhân là?

4 Về phương diện chính trị - xã hội, giai cấp công nhân là?

* Khái niệm của giai cấp công nhân:

Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triểncùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại; Là giai cấp đại diệncho lực lượng sản xuất tiên tiến; Là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quáđộ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội; Ở các nước tư bản chủ nghĩa, giaicấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sảnxuất phải làm thuê cho giai cấp tư sản và bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặngdư; Ở các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân cùng nhân dân lao độnglàm chủ những tư liệu sản xuất chủ yếu và cùng nhau hợp tác lao động vì lợi íchchung của toàn xã hội trong đó có lợi ích chính đáng của mình

6 Khái quát những đặc điểm chủ yếu của giai cấp công nhân?

* Đặc điềm của giai cấp công nhân:

 Đặc điểm nổi bật của giai cấp công nhân là lao động bằng phương thức côngnghiệp với đặc trưng công cụ lao động là máy móc, tạo ra năng suất laođộng cao, quá trình lao động mang tính chất xã hội hóa

 Giai cấp công nhân là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, là chủ thểcủa quá trình sản xuất vật chất hiện đại Do đó, giai cấp công nhân là đạibiểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phương thức sản xuất tiên tiến,quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội hiện đại

 Nền sản xuất đại công nghiệp và phương thức sản xuất tiên tiến đã rèn luyệncho giai cấp công nhân những phẩm chất đặc biệt về tính tổ chức, kỷ luật laođộng, tinh thần hợp tác và tâm lý lao động công nghiệp Đó là một giai cấpcách mạng và có tinh thần cách mạng triệt để

7 Theo chủ nghĩa Mác – Lênin, sứ mệnh lịch sử tổng quát của giai cấp công nhân là?

Trả lời:

 Xóa bỏ tận gốc người bóc lột người, xóa bỏ tư bản chủ nghĩa

 Giải phóng cho giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động

 Xây dựng xã hội cộng sản

8 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên lĩnh vực kinh tế là?

Trả lời:

 Đóng vai trò nòng cốt trong quá trình giải phóng lực lượng sản xuất ,thúc đẩy LLSX phát triển , tạo cơ sở cho quan hệ sản xuất mới XHCN rađời

 Là lực lượng đi đầu thực hiện CNH, HĐH

 Là chủ thể của quá trình sản xuất hiện đại – tạo tiền đề vật chất cho xãhội mới

 Đại biểu cho lợi ích chung của xã hội

9 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên lĩnh vực chính trị - xã hội là?

Trả lời:

 Dưới sự lãnh đạo của ĐCS, GCCN cùng vời NDLĐ tiến hành xóa bỏ ápbức , bóc lột , giành chính quyền về tay GCCN và NDLĐ, thiết lập nhànước mới ;

 Cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới theo lý tưởng và mục tiêu củaCNXH

10 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên lĩnh vực văn hoá, tư tưởng là?

o Xây dựng và củng cố ý thức hệ tiên tiến của GCCN làm nền tảng

tinh thần của xã hội : Chủ nghĩa mác – Lênin

11 Điều kiện khách quan nào là nhân tố kinh tế quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?

Trả lời: do địa vị kinh tế, Địa vị chính trị-xã hội GCCN

12 Chất lượng của giai cấp công nhân thể hiện thông qua những tiêu chí nào?

Trả lời:

 Trình độ trưởng thành về ý thức chính trị của một giai cấp cách mạng

 Năng lực và trình độ làm chủ khoa học kỹ thuật và công nghệ hiện đại

13 Nhân tố chủ quan quan trọng nhất để giai cấp công nhân thực hiện thành công sứ mệnh lịch sử của mình là?

Trả lời: Đảng Cộng sản là nhân tố chủ quan quan trọng nhất để giai cấp công

nhân thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình

14 Quy luật chung, phổ biến cho sự ra đời của Đảng Cộng sản là?

Trả lời: Quy luật chung, phổ biến cho sự ra đời của Đảng Cộng sản là sự kết

hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học, tức chủ nghĩa Mác - Lênin với phong tràocông nhân

15 Cơ sở xã hội và là nguồn bổ sung lực lượng quan trọng nhất cho Đảng cộng sản là?

Trả lời: Giai cấp công nhân

16 Điều kiện chủ quan không thể thiếu để giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử là?

Trả lời: Sự liên minh giai cấp giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và

các tầng lớp lao động khác do giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong của

nó là Đảng Cộng sản lãnh đạo

17 Những điểm tương đồng và khác biệt của giai cấp công nhân thế kỷ XIX và giai cấp công nhân hiện đại ngày nay là?

- Công nhân vẫn bị giai cấp tư sản và CNTB bóc lột giá trị thặng dư

- Phong trào cộng sản và công nhân ở nhiều nước vẫn luôn là lực lượng đi đầu

trong các cuộc đấu tranh vì hòa bình, hợp tác và phát triển, vì dân sinh, dân chủ,tiến bộ xã hội và chủ nghĩa xã hội.

KHÁC

BIỆT

- Xu hướng “Trí tuệ hóa” tăng nhanh

- Xu hướng “Trung lưu hóa” gia tăng

- Là giai cấp giữ vai trò lãnh đạo, Đảng Cộng sản - đội tiên phong của giai cấpcông nhân, giữ vai trò cầm quyền trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ởmột số quốc gia xã hội chủ nghĩa

18 Nội dung kinh tế sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay là?

Trả lời:

 Vai trò của GCCN trong quá trình sản xuất gắn với công nghệ hiện đại

 Vai trò chủ thể của GCCN trong công cuộc đấu tranh vì dân chủ , tiến bộxã hội và CNXH

 Mâu thuẫn lợi ích cơ bản giữa giai cấp công nhân và GCTS ngày càngsâu sắc ở từng quốc gia trên phạm vi toàn cầu

19 Nội dung chính trị - xã hội sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay là?

Trả lời: Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giáo dục nhận thức,

củng cố niềm tin khoa học đối với lý tưởng và mục tiêu CNXH

21 Khái quát những đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam?

Trả lời:

* Trước thời kỳ đổi mới:

 Ra đời trước GCTS Việt Nam vào đầu thế kỷ XX

 Có tinh thần CM triệt để và là giai cấp lãnh đạo CM thông qua đội tiênphong – ĐCS

 Gắn bó mật thiết với các tầng lớp nhân dân → thuận lợi để xây dựng khốiliên minh công – nông – trí thức làm nòng cốt trong khối đại đoàn kếtdân tộc

* Sau thời kỳ đổi mới:

 Tăng nhanh về số lượng và chất lượng

 Đa dạng về cơ cấu nghề nghiệp

 Công nhận tri thức, nắm vững tri thức khoa học – Công nghệ tiên tiến

22 Định nghĩa giai cấp công nhân Việt Nam?

Trả lời: GCCN Việt Nam là một lực lượng xã hội to lớn, đang phát triển, bao

gồm những người lao động chân tay và trí óc, làm công hưởng lương trong cácloại hình sản xuất kinh doanh và dịch vụ công nghiệp hoặc sản xuất kinh doanh,dịch vụ có tính chất công nghiệp

23 Nội dung kinh tế sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay là?

Trả lời: GCCN là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH; lực lượng

nòng cốt trong liên minh công với nông & trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng

24 Nội dung chính trị - xã hội sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay là?

Trả lời: GCCN lãnh đạo thông qua đội tiên phong là ĐCS Việt Nam; Xây dựng

và bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ XHCN

25 Nội dung văn hoá, tư tưởng sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay là?

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 3

1 Các góc độ tiếp cận chủ nghĩa xã hội?