Đề cương Lý thuyết Quản trị sản xuất Chương 1 Tổng quan về QTSX Câu 1 a Trình bày khái niệm quản trị sản xuất? Cho ví dụ minh hoạ b Anh (chị) hãy phân tích các mục tiêu của quản trị sản xuất Câu 2 Phâ. Chương 2: Dự báo Câu 3. Thế nào là dự báo? Anh (chị) hãy phân tích các nhân tố tác động đến số liệu dự báo nhu cầu và cho ví dụ minh hoạ. Câu 4.Phương pháp dự báo định tính áp dụng trong trường hợp nào? Câu 5. Hãy nêu các phương pháp dự báo định tính. Câu 6. Phân tích các phương pháp dự báo định tính? Anh (chị) cần chú ý những vấn đề gì để khắc phục các nhược điểm (nếu có) của các phương pháp đó. Chương 3: Quyết định về sản phẩm, công nghệ, công suất Câu 7. Trình bày các loại quá trình công nghệ và lấy ví dụ minh họa từng loại quá trình. Câu 8. Trình bày ưu điểm và hạn chế của 2 loại quá trình công nghệ theo loạt và công nghệ theo dây chuyền. Anh (chị) hãy lấy ví dụ các doanh nghiệp áp dụng các quá trình công nghệ này trong thực tế. Câu 9. a. Trình bày khái niệm công suất và đơn vị đo lường công suất? b. Phân tích các căn cứ để hoạch định công suất của doanh nghiệp. Cho ví dụ minh hoạ.
Trang 1Đề cương Lý thuyết Quản trị sản xuất
Chương 1: Tổng quan về QTSX
Câu 1 a Trình bày khái niệm quản trị sản xuất? Cho ví dụ minh hoạ
b Anh (chị) hãy phân tích các mục tiêu của quản trị sản xuất
Câu 2 Phân tích sự khác nhau cơ bản giữa hoạt động sản xuất vật chất và dịch vụ?
Lấy ví minh họa
Chương 2: Dự báo
Câu 3 Thế nào là dự báo? Anh (chị) hãy phân tích các nhân tố tác động đến số liệu dự
báo nhu cầu và cho ví dụ minh hoạ
Câu 4.Phương pháp dự báo định tính áp dụng trong trường hợp nào?
Câu 5 Hãy nêu các phương pháp dự báo định tính
Câu 6 Phân tích các phương pháp dự báo định tính? Anh (chị) cần chú ý những vấn
đề gì để khắc phục các nhược điểm (nếu có) của các phương pháp đó
Chương 3: Quyết định về sản phẩm, công nghệ, công suất
Câu 7 Trình bày các loại quá trình công nghệ và lấy ví dụ minh họa từng loại quá
trình
Câu 8 Trình bày ưu điểm và hạn chế của 2 loại quá trình công nghệ theo loạt và công
nghệ theo dây chuyền Anh (chị) hãy lấy ví dụ các doanh nghiệp áp dụng các quá trình công nghệ này trong thực tế
Câu 9 a Trình bày khái niệm công suất và đơn vị đo lường công suất?
b Phân tích các căn cứ để hoạch định công suất của doanh nghiệp Cho ví dụ minh hoạ
Chương 4: Xác định địa điểm doanh nghiệp
Câu 10 Thế nào là định vị doanh nghiệp? Anh (chị) hãy phân tích các nhân tố ảnh
hưởng đến việc định vị doanh nghiệp
Câu 11 Nêu các khuynh hướng hiện nay trong định vị doanh nghiệp Theo anh (chị),
các lý do chủ yếu dẫn đến các khuynh hướng này là gì?
Câu 12 Phân tích các khuynh hướng hiện nay trong định vị doanh nghiệp Lấy ví dụ
minh họa
Câu 13 Giả sử anh/chị được phân công lựa chọn địa điểm cho một nhà máy sản xuất
xi măng trên địa bàn miền Trung, những yếu tố nào anh/chị cần xem xét để lựa chọn địa điểm thích hợp cho nhà máy này?
Chương 6: Hoạch định tổng hợp
Trang 2Câu 14 Nêu các chiến lược thuần tuý trong hoạch định tổng hợp? Trình bày nội dung,
ưu điểm và hạn chế của chiến lược thay đổi mức tồn kho Chiến lược này nên sử dụng trong trường hợp nào?
Câu 15 Nêu các chiến lược thuần tuý trong hoạch định tổng hợp? Trình bày chiến
lược thay đổi nhân lực theo mức cầu? Chiến lược này nên áp dụng trong trường hợp nào?
Câu 16 Nêu các chiến lược thuần tuý trong hoạch định tổng hợp? Trình bày nội dung,
ưu điểm và nhược điểm của chiến lược thay đổi cường độ lao động của nhân viên
Câu 17 Giả sử anh/chị là giám đốc sản xuất của một công ty dệt may trên địa bàn tỉnh
Thừa Thiên Huế Hiện công ty anh/chị có quá nhiều đơn đặt hàng vượt quá khả năng sản xuất của công ty anh/chị Hãy lựa chọn 2 chiến lược hoạch định tổng hợp có thể
sử dụng để đối phó với tình huống này và phân tích ưu, nhược điểm của các chiến lược đó
Chương 7: Lập lịch trình sản xuất
Câu 18 Trình bày mục tiêu và điều kiện áp dụng nguyên tắc Johnson trong sắp xếp
thứ tự công việc trên 2 máy Áp dụng nguyên tắc trên, hãy cho một ví dụ về 5 công việc thực hiện trên 2 máy và tiến hành sắp xếp
Câu 19 Trình bày mục tiêu và các bước tiến hành nguyên tắc Johnson trong sắp xếp
thứ tự công việc trên 2 máy Hãy cho một ví dụ có 4 việc tiến hành lần lượt trên 2 máy
và thực hiện sắp xếp
Chương 8: Quản trị hàng dự trữ
Câu 20 Trình bày căn cứ phân loại và tiêu chuẩn cụ thể của từng nhóm hàng dự trữ
A-B-C trong kỹ thuật phân tích A-B-C Lấy ví dụ minh họa các nhóm hàng này trong thực tế
Trang 3Chương 1: Tổng quan về QTSX
Câu 1 A Trình bày khái niệm quản trị sản xuất? Cho ví dụ minh hoạ
˗ Quản trị sản xuất bao gồm tất cả các hoạt động liên quan đến việc quản trị các yếu tố đầu vào, tổ chức, phối hợp, các yếu tố nhằm chuyển hóa thành các yếu tố đầu ra là các sản phẩm hoặc dịch vụ với hiệu quả cao nhất, đạt được các lợi ích lớn nhất
˗ Vd: khi một nhà máy sản xuất một cái bàn thì yếu tố đầu vào là gỗ, dụng cụ, lai đông,… qua quá trình thực hiện sản xuất để tạo thành một cái bàn
B Anh (chị) hãy phân tích các mục tiêu của quản trị sản xuất
˗ Đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ theo đúng yêu cầu của khách hàng
˗ Giảm chi phí sản xuất trên 1 đơn vị sản xuất xuống mức thấp nhất
˗ Rút ngắn thời gian sản xuất sản phẩm hay thời gian cung cấp dịch vụ
˗ Xây dựng hệ thống sản xuất của doanh nghiệp mang tính linh hoạt
Câu 2 Phân tích sự khác nhau cơ bản giữa hoạt động sản xuất vật chất và dịch
vụ? Lấy ví minh họa
Đặc điểm đầu
vào, đầu ra Đầu vào Không bao gồm khách hàng Bao gồm khách hàng
Đầu ra Hữu hình (có tồn kho) Vô hình (không tồn kho) Mối quan hệ tếp xúc
khách hàng
Qua trung gian phân phối Tương tác trực tiếp
Thời điểm tiêu dùng sản
phẩm
Sx -> phân phối / bán - > tiêu thụ
Rao bán -> sx ≡ tiêu thụ
Khả năng đo lường đánh
giá năng suất và chất
lượng
Thiết kế những tiêu chuẩn cụ thể, đo lường chính xác
Rất khó có 1 tiêu chuẩn đo lương nhất định do những đặc điểm của dịch vụ
Ví dụ Sản xuất bàn, ghế, bia,… Dịch vụ khám chữa bệnh,
ăn uống,…
Chương 2: Dự báo
Câu 3 Thế nào là dự báo? Anh (chị) hãy phân tích các nhân tố tác động đến số
liệu dự báo nhu cầu và cho ví dụ minh hoạ
˗ Dự báo là khoa học và nghệ thuật tiên đoán trước các hiện tượng trong tương lai dựa vào dãy số liệu của thời kỳ quá khứ, phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả dự báo và kinh nghiệm thực tế
˗ Nhân tố tác động đến số liệu dự báo nhu cầu:
Trang 4+ Các nhân tố chủ quan:
Chất lượng thiết kế
Cách thức phục vụ khách hàng
Chất lượng sản phẩm
Giá bán Vd: giá trị đồng tiền trên thị trường, tỷ giá hối đoái
+ Các nhân tố khách quan
Nhân tố thị tường: • Mức độ trung thành của người tiêu dùng
• Quy mô dân cư Vd: tỷ lệ sinh, tỷ lệ chết, tỷ lệ di cư và nhập cư
• Sự cạnh tranh
• Các nhân tố ngẫu nhiên
Môi trường kinh tế: • Luật pháp Vd: Các quy định về xuất nhập khẩu
• Thực trạng nền kinh tế Vd: Những chính sách tiền tệ; lạm phát
• Chu kỳ kinh doanh
Câu 4.Phương pháp dự báo định tính áp dụng trong trường hợp nào?
˗ Phương pháp dự báo định tính thường được áp dụng trong trường hợp chưa có đủ các số liệu thống kê trong qua khứ
Câu 5.Hãy nêu các phương pháp dự báo định tính
˗ Lấy ý kiến của ban điều hành
˗ Lấy ý kiến của nhân viên bán hàng
˗ Lấy ý kiến của nhân viên bán hàng
˗ Phương pháp Delphi (pp chuyên gia)
Câu 6 Phân tích các phương pháp dự báo định tính? Anh (chị) cần chú ý những
vấn đề gì để khắc phục các nhược điểm (nếu có) của các phương pháp đó
A, Lấy ý kiến của ban điều hành:
˗ Lấy ý kiến của các nhà quản trị trong lĩnh vực sản xuất, markting, tài chính,… để dự báo
˗ Ưu điểm: Đưa ra dự báo nhanh nhất và tổng hợp được các quan điểm khác nhau của các nhà quản trị thuộc nhiều lĩnh vực
˗ Nhược điểm: không phân chia theo từng địa bàn cụ thể và bị ảnh hưởng bởi yếu tố chủ quan của những người tham gia dự báo
˗ Cách khắc phục: Phân chia ra từng khu vực và lấy ý kiến của những người trong từng khu vực đó
B, Lấy ý kiến của nhân viên bán hàng ở các khu vực
˗ Lấy ý kiến nhân viên bán hàng ở các khu vực để dự báo nhu cầu sản phẩm, dịch vụ
˗ Ưu điểm: + Hiểu rõ nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng
Trang 5+ Tập hợp ý kiến của nhiều nhân viên bán hàng
˗ Nhược điểm: + Phụ thuộc vào đánh giá chủ quan của nhân viên bán hàng
+ 1 số nhân viên bán hàng thường có xu hướng đánh giá thấp khối lượng khách hàng, dịch vụ bán được để đạt được định mức
˗ Cách khắc phục: Sau khi lấy ý kiến của nhân viên bán hàng ta nên dựa vào hóa đơn bán hàng để đánh giá lại cho chính xác hơn
C, Lấy ý kiến của khách hàng
˗ Đây là phương pháp lấy ý kiến của khách hàng hiện tại và tiềm tàng cho kế hoạch tương lai
˗ Ưu điểm: Hiểu được những đánh giá của khách hàng về sản phẩm của công ty để cải tiến, hoàn thiện cho phù hợp
˗ Nhược điểm: + Chi phí về tài chính và thời gian lớn
+ Chuẩn bị công phu và đôi khi ý kiến khách hàng không thực sự xác thực hoặc lý tương hóa
˗ Cách khắc phục: Có thể thực hiện lấy ý kiến online để giảm chi phí, thực hiện lấy ý kiến từng khách hàng trung thành của công ty
D, Phương pháp Delphi
˗ Lấy ý kiến của các chuyên gia trong và ngoài doanh nghiệp để dự báo theo qui trình: + Tuyển chọn chuyên gia dự báo
+ Soạn sẵn bảng câu hỏi về lĩnh vực cần dự báo
+ Đưa bảng hỏi cho các chuyên gia và yếu cầu trả lời
+ Lặp lai bước 3 – 5 đến khi các ý kiến gần thống nhất
˗ Ưu điểm: Tránh các liên hệ cá nhân giữa các chuyên gia
˗ Nhược điểm: Thông tin mang tính chủ quan của các chuyên gia, không mang tính đại diện
˗ Cách khắc phục: Cho các chuyên gia làm tách rời không gần nhau, để có kết quả tốt nhất Tránh việc hỏi ý kiến của nhau
Trang 6Chương 3: Quyết định về sản phẩm, công nghệ, công suất
Câu 7 Trình bày các loại quá trình công nghệ và lấy ví dụ minh họa từng loại
quá trình
˗ Sản xuất theo dự án:
+ Dự án sản xuất là một tập hợp các công việc trong một thể thống nhất, bị giới hạn về mặt tài chính và thời gian thực hiện, nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định
+ Vd: Sản xuất 1 bộ phim; đóng 1 con tàu,…
˗ Cửa hàng công việc:
+ Là quá trình công nghệ thích hợp với những sản phẩm được thiết kế theo yêu cầu của khahcs hàng với số lượng nhỏ, chủng loại nhiều
+ Mỗi sản phẩm chỉ sử dung một phần rất nhỏ nhân lực của doanh nghiệp
+ Vd: Công nghiệp cơ khí, công nghiệp may mặc,…
˗ Quá trình công nghệ theo loạt:
+ Là bước tiếp theo của cửa hàng công việc với các sản phẩm đã được tiêu chuẩn hóa + Thích hợp với các sản phẩm có chủng loại biến đổi cao
+ Điều hành quá trình sản xuất phức tạp, khó kiểm soát được chất lượng và cân bằng nhiệm vụ sản xuất
+ Vd: Công nghiệp cơ khí dụng cụ; điện dân dụng,…
˗ Sản xuất dâu chuyền:
+ Thích hợp với những sản phẩm có chủng loại ít nhưng số lượng mỗi loại lớn
+ Sản phẩm được tiêu chuẩn hóa cao
+ Vd: Sản xuất thép, sản xuất giấy,…
˗ Công nghệ sản xuất liên tục:
+ Khối sản xuất lớn, chủng loại ít, mang tính chuyên môn hóa cao, tự động hóa cao, tập trung vốn lớn
+ Vd: Sản xuất bánh kẹo, văn phòng phẩm,…
Trang 7Câu 8 Trình bày ưu điểm và hạn chế của 2 loại quá trình công nghệ theo loạt và
công nghệ theo dây chuyền Anh (chị) hãy lấy ví dụ các doanh nghiệp áp dụng các quá trình công nghệ này trong thực tế
˗ Quá trình công nghệ theo loạt:
+ Ưu điểm:
• Rẻ hơn đẻ sản xuất toàn bộ một lô sản phẩm so với một mặt hàng duy nhất tại một thời điểm
• Giảm chi phí tập trung vào một sản phẩm và cho phép linh hoạt
• Máy móc không hoạt động liên tục cho phép giảm chi phí vận hành
+ Hạn chế:
• Tăng chi phí lưu kho đối với số lượng lớn sản phẩm được sản xuất
• Lỗi với lô sản xuất sẽ làm lãng phí thời gian và chi phí
• Mỗi lô sẽ được kiểm tra chặt chẽ có thể làm lãng phí thời gian ngưng hoạt động của nhân viên
• Vd: Ford Motor Company: đã áp dụng công nghệ theo loạt để sản xuất ô tô
˗ Công nghệ theo dây chuyền:
+ Ưu điểm:
• Rút ngắn chu kỳ sản xuất, giảm bớt lượng sản phẩm dở dang
• Tốc độ sản xuất sản phẩm nhanh
• Sử dụng tất cả các nguồn vốn của nhà máy
+ Nhược điểm:
• Hệ thống sản xuất có thể bị ngưng khi có một công đoạn bị trục trặc
• Chi phí bảo dưỡng, duy trì máy móc thiết bị lớn
• Vd: Công ty TNHH nước giải khát coca – cola: áp dụng sản xuất dây chuyển để sản xuất sản phẩm
Câu 9 A Trình bày khái niệm công suất và đơn vị đo lường công suất?
˗ Công suất: là khả năng sản xuất của máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghệ của doanh nghiệp trong 1 đơn vị thời gian
Trang 8˗ Đơn vị đo lường công suất: công suất thường được đo bằng sản lượng đầu ra của 1 doanh nghiệp hoặc số lượng đơn vị đầu vào được sử dụng để tiến hành sản xuất trong một khoảng thời gian nhất định
B Phân tích các căn cứ để hoạch định công suất của doanh nghiệp Cho ví dụ minh hoạ
˗ Nhu cầu thị trường: Thị trường hiện tại và tương lai đối với loại sản phẩm, dịch
vụ đang xét Mức độ yêu cầu này được xác định thông qua điều tra thị trường và dự báo
˗ Khả năng huy động vốn đầu tư của doanh nghiệp: Nguồn vốn có đảm bảo để thực hiện sản xuất và có dễ huy động vốn từ bên ngoài hay không
˗ Khả năng đảm bảo các nguồn lực lâu dài cho hoạt động của doanh nghiệp: doaanh nhiệp có đủ về nhân lực, chi phí và thời gian để thực hiện sản xuất hay không
˗ Trình độ quản lý: theo dõi, đánh giá tình hình thức hiện trong thực tế thu thập những thông tin phản hổi từ đó giúp bộ phận quản lý nhận biết được khả năng hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra từ đó từ đó đưa ra các biện pháp giải quyết kịp thời
˗ Vd: Công suất của hãng sản xuất nước mắm Sản xuất tuần rồi 148000 chai nước mắm, công suất hữu dụng 175000 chai nước mắm, công suất thiết kế 1200 chai/giờ, hoạt động 7 ngày/tuần, 3 ca, 8 giờ/ca
Chương 4: Xác định địa điểm doanh nghiệp
Câu 10 Thế nào là định vị doanh nghiệp? Anh (chị) hãy phân tích các nhân tố
ảnh hưởng đến việc định vị doanh nghiệp
˗ Định vị doanh nghiệp là quá trình lựa chịn vùng và địa điểm bố trí doanh nghiệp nhằm đảm bảo thực hiện những mục tiêu chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp
˗ Nhân tố ảnh hưởng đến định vị doanh nghiệp:
+ Yếu tố chung:
• Nhân tố về thị trường:
ǂ Xác định được qui mô của thị trường hiện có
ǂ Xu thế phát triển của thị trường, tiềm năng của thị trường trong tương lai
ǂ Đánh giá được tình hình cạnh tranh tại khu vực thị trường đó
ǂ Đặc điểm của thị trường tiêu thụ
• Nhân tố về nguồn nguyên liệu:
ǂ Chủng loại và qui mô nguồn nguyên liệu
Trang 9ǂ Chất lượng và đặc điểm của nguồn nguyên liệu
ǂ Chi phí vận chuyển nguyên liệu
• Nhân tố về lao động:
ǂ Xác định, đánh giá được yếu cầu về việc sử dụng lao động
ǂ Đánh giá chi phí lao động và phải đặt trong mối quan hệ với năng suất lao động
• Nhân tố về cơ sở hạ tầng kinh tế:
ǂ Hệ thống giao thông vận tải
ǂ Hệ thống thông tin liên lạc
+ Yếu tố văn hóa – xã hội:
•• Nhân tố văn hóa:
ǂ Dân tộc
ǂ Tập quán, truyền thống của dân tộc đó
ǂ Tôn giáo, tín ngưỡng
• Nhân tố xã hôi:
ǂ Chính sách phát triển kinh tế, xã hội của vùng
ǂ Sự phát triển của các nghành hỗ trợ trong vùng
ǂ Quy mô cộng đồng dân cư trong vùng và tình hình xã hội
Câu 11 Nêu các khuynh hướng hiện nay trong định vị doanh nghiệp Theo anh
(chị), các lý do chủ yếu dẫn đến các khuynh hướng này là gì?
˗ Các khuynh hướng trong định vị doanh nghiệp:
+ Định vị ở nước ngoài
+ Định vị ở ngoại ô
+ Định vị khu công nghiệp
˗ Lý do chu yếu dẫn đến các khuynh hướng này:
+ Định vị ở nước ngoài: • Đáp ứng nhanh nhu cầu và giảm chi phí vận chuyển
• Tận dụng nguồn tài nguyên tại chỗ
• Tránh được các rào cản thương mại
Trang 10+ Định vị ở ngoại ô: • Môi trường
• Cơ sở hạ tầng ở ngoại ô ngày càng phát triển
• Giá đất đai tương đối rẻ
+ Định vị khu công nghiệp: • Cơ sở hạ tâng tốt
• Chính sách ưu đãi (đất đai, thuế,…)
• Tận dụng được mối liên hệ
• Hạn chế ô nhiễm, tiết kiệm chi phí
Câu 12 Phân tích các khuynh hướng hiện nay trong định vị doanh nghiệp Lấy ví
dụ minh họa
˗ Định vị ở nước ngoài: Đáp ứng nhanh nhu cầu và giảm chi phí vận chuyển
Tận dụng nguồn tài nguyên tại chỗ
Tránh được các rào cản thương mại
Vd: Công ty Viễn thông quân đội Viettel đã đầu tư sang Campuchia 27 triệu USD để khai thác mạng viễn thông di động
˗ Định vị ở ngoại ô: • Môi trường
• Cơ sở hạ tầng ở ngoại ô ngày càng phát triển
• Giá đất đai tương đối rẻ
• Vd: Tập đoàn Walmart định vị ở ngoại ô nhằm cung cấp cho khách hàng những sản phẩm rẻ nhất có thể
˗ Định vị khu công nghiệp: • Cơ sở hạ tâng tốt
• Chính sách ưu đãi (đất đai, thuế,…)
• Tận dụng được mối liên hệ
• Hạn chế ô nhiễm, tiết kiệm chi phí
• Vd: Công ty bia Hà Nội định vị doanh nghiệp mình tại khu công nghiệp nhằm tiết kiệm chi phí và gàn hơn với khách hàng
Câu 13 Giả sử anh/chị được phân công lựa chọn địa điểm cho một nhà máy sản
xuất xi măng trên địa bàn miền Trung, những yếu tố nào anh/chị cần xem xét để lựa chọn địa điểm thích hợp cho nhà máy này?
˗ Yếu tố chung:
+ Nhân tố về thị trường:
• Xác định được qui mô của thị trường hiện có