30 bai phan tich su doi lap thien ac trong doan trich luc van tien gap

Dàn ý Phân tích sự đối lập thiện ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” 1 Mở bài  Dẫn ra nhận định của G Ô – ba – rê Truyện Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu từng được xem là “một trong những sả[.]

Dàn ý Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn”

1 Mở bài

 Dẫn ra nhận định của G Ô – ba – rê: Truyện Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu từng được xem là “một trong những sản phẩm hiếm có của trí tuệ con người có ưu điểm lớn nhất là diễn tả được trung thực những tình cảm của một dân tộc”

 Giới thiệu đoạn trích

o Đoạn trích này nằm ở phần thứ hai của truyện

o Đoạn trích nói đến cái thiện và cái ác giữa nhân cách cao cả và toan tính thấp hèn

2 Thân bài

 Nhân vật Trịnh Hâm:

o Một kẻ có tâm địa hèn hạ, xấu xa

o Vì ghen ghét với Lục Vân Tiên mà dã tâm hãm hại chàng

o Không những hãm hại Vân Tiên mà còn “la làng” để “lấy lời phôi pha” từ mọi người

o Hành động của Trịnh Hâm cho thấy hắn là một người bội tín với lời hứa của chính mình

⇒ Bản chất độc ác, sự lọc lừa, phản trắc của Trịnh Hâm

 Nhân vật Ngư Ông

o Hình ảnh miêu tả cho thấy gia đình Ngư Ông thật đẹp (đẹp từ nhân cách, quan niệm sống đến việc làm nhân đức) Khi thấy người bị nạn, ông đã lập tức cứu giúp:

o Ông chài xem thấy vớt ngay lên bờ

Hối con vầy lửa một giờ,

Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày

 Hành động nhân nghĩa, mối chân tình của gia đình Ông Ngư đối với người bị nạn

o Nghe Vân Tiên kể về hoàn cảnh của mình, ông đã cưu mang

o Dù gia đình rất nghèo, nhưng ông vẫn sẵn lòng đùm bọc kẻ tật nguyền không chốn nương thân

o Ông không hề tính toán đến cái ơn cứu mạng:

o Ngư rằng: Lòng lão chẳng mơ,

Dốc lòng nhân ngĩa, há chờ trả ơn

o Quan niệm sống, phong cách sống của Ngư Ông

 Nghèo mà trong sạch, không màng danh lợi

 Ông sống ung dung, tự do, tự tại, kiếm sống bằng chính sức lao động của mình

 Cuộc sống thanh cao, vui cùng thiên nhiên, sông nước

⇒ Ngư Ông là hình ảnh tiêu biểu của người dân lao động có đạo đức cao đẹp và trong sáng

 Thái độ của tác giả Nguyễn Đình Chiểu:

o Hết lòng yêu thương những con người có nhân cách cao thượng như Lục Vân Tiên, Ngư Ông

o Ghét cay ghét đắng những kẻ xấu xa, độc ác: bọn cướp, Trịnh Hâm,…

o Tình tiết và diễn biến hành động hợp lí, nhanh gọn

o Ngôn ngữ thơ giản dị, mộc mạc

o Hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm, giàu cảm xúc

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 1)

Lục Vân Tiên là một truyện thơ tiêu biểu của nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu, truyện được viết bằng chữ Nôm - một tuyệt phẩm xuất sắc của dòng văn học Trung đại Đọc truyện thơ này, ta không khỏi khâm phục trước một Lục Vân Tiên hào hiệp, tài năng, lại giàu lòng nhân ái, hành động để giúp người, giúp đời, chẳng màng công danh thế sự, cảm mến trước một Kiều Nguyệt Nga dịu dàng, nết

na, tư dung tốt đẹp Hơn thế nữa, truyện còn để lại cho chúng ta bài học sâu sắc về

đạo lí sống ở đời, đặc biệt là ranh giới giữa thiện ác mong manh Đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn đã thể hiện được sự đối lập rõ rệt đó

Vân Tiên trên đường đi thi thì nghe tin mẹ mất, chàng quay trở về quê để gặp mẹ lần cuối Nhưng vì khóc, tiếc thương mẹ quá nhiều nên chàng bị mù Giữa đường gặp sự chẳng lành, lại chẳng chốn nào nương thân, chàng chỉ mong nhanh chóng được trở về nhà thắp lên nén hương gửi mẹ Vậy mà, độc ác thay, tên tiểu nhân Trịnh Hâm đã tàn nhẫn, hành động như một kẻ bất lương đầy nham hiểm Trái ngược với một Lục Vân Tiên hào hiệp "giữa đường gặp chuyện bất bình chẳng tha" thì đó là một Trịnh Hâm ích kỉ, hẹp hòi Đang trong lúc khó khăn, Lục Vân Tiên ngỡ rằng mình có thể nhờ người bạn của mình - Trịnh Hâm để trở về quê nhà Nhưng "lời nói giáo bay", lời hứa chẳng được thực hiện mà trái lại đó là sự lừa gạt

có toan tính của hắn Vì ghen ghét, đố kị với tài năng và đức độ của Vân Tiên từ lâu mà hắn trở nên tàn bạo, vô nhân tính Chính lòng ghen ghét đã ngấm sâu vào máu thịt của hắn mà biến hắn thành kẻ độc ác , dã man Hắn vô cùng ác độc khi tính toán kĩ lưỡng cho hành động của mình Lợi dụng đêm khuya để đẩy Lục Vân Tiên xuống sông:

"Đêm khuya lặng lẽ như tờ, Nghinh ngang sao mọc mịt mờ sương bay

Trịnh Hâm khi ấy ra tay, Vân Tiên bị ngã xô ngay xuống vời

Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời, Cho người thức dậy lấy lời phui pha"

[Vừa hãm hại chàng lại còn làm bộ, làm tịch, ra vẻ đáng thương, một kẻ "vừa ăn cướp vừa la làng" cáo già giả dạng nai tơ la làng để lấy lời "phui pha" từ những người xung quanh Đó chính là bản chất của một kẻ rành đời và xảo trá

Nhưng ở đời vớn vẫn vậy, đó là quy luật " ở hiền gặp lành" Đâu đó, trong cuộc sống vẫn còn vô vàn những người tốt, những vòng tay chở che sẵn sàng che chở con người lúc gặp hoạn nạn, khó khăn Đối lập với sự độc ác của một Trịnh Hâm là

gia đình lão Ngư ông nghèo khó mà lương thiện Một ông Ngư chài lưới bao dung, tốt bụng và đầy nhân ái

"Ông chài xem thấy vớt ngay lên bờ

Hối con vầy lửa một giờ, Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày

Vân Tiên vừa ấm chơn tay, Ngẩn ngơ hồn phách như say mới rồi."

Sau khi vớt Vân Tiên lên bờ, cứu sống chàng, biết được hoàn cảnh khốn khó và trớ trêu của Lục Vân Tiên Ông Ngư đã cưu mang và giúp đỡ chàng, dù nghèo khó, bữa cơm với vị tương cà nhưng tình người thì đồng đầy yêu thương

Ngư rằng: "Người ở cùng ta, Hôm mai hẩm hút với già cho vui"

Giúp đỡ Vân Tiên nhưng ông cũng chẳng màng đến lòng biết ơn hay trông chờ sự báo đáp "Dốc lòng nhân nghĩ há chớ trả ơn"

Nếu Trịnh Hâm hẹp hòi bao nhiêu thì Ngư ông rộng lượng bấy nhiêu Nếu cuộc sống của Trịnh Hâm là sự ganh đua, tị nạnh, nhỏ nhen, ichskir thì cuộc sống của Ngư ông rất đỗi thanh cao, không bon chen tiền bạc, danh lợi Một đời sống ung dung tự tại, phóng khoáng, tự do và trong sạch Hoàn toàn xa lạ với những tính toan, sẵn sàng chà đạp cả danh dự, lương tri để đạt được mục đích, âm mưu của bản thân Cuộc sống của Ngư ông dù nghèo nàn về vật chất nhưng ngập tràn niềm vui và tin yêu cuộc sống Hài hoà giữa tình người với trời đất cao rộng, với thiên nhiên đẹp đẽ nên thơ

"Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây

Rày voi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm này chơi trăng

Một mình thong thả làm ăn,

Khoẻ quơ chài kéo, mệt quăng câu dầm

Nghêu ngao nay chích mai đầm"

Qua việc thể hiện sự đối lập giữa thiện- ác trong đoạn trích, Nguyễn Đình Chiểu đã

tố cáo lên án những kẻ bất nhân, thiếu tình người Đồng thời, gửi gắm ước mơ về

vẻ đẹp chân - thiện - mỹ trong mỗi người Gửi gắm niềm tin và khát vọng vào tính thiện, vào lòng nhân ái của con người, đó là tinh thần tương thân tương ái, đạo lí nhân nghĩa và cao đẹp muôn đời

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 2)

Văn học Việt Nam có rất nhiều cây bút tài hoa, nghị lực hơn người Văn xuôi

chúng ta có một Nam Cao bản lĩnh vượt lên gánh nặng áo cơm để sống và sáng tạo nghệ thuật Còn thơ ca, chúng ta có Nguyễn Đình Chiểu dũng cảm hơn người, vượt lên trên cuộc đời bất hạnh với đôi mắt không thể nhìn thấy ánh sáng, ông đã cống hiến cho nền văn học nhiều tác phẩm đặc sắc Tiêu biểu trong số đó phải kể đến Truyện Lục Vân Tiên với đoạn trích ấn tượng “Lục Vân Tiên gặp nạn” Thông qua tình huống khó khăn của Lục Vân Tiên, đoạn trích đã tái hiện sự đối lập giữa thiện

và ác, ngợi ca vẻ đẹp, lòng nhân hậu cũng như tình yêu thương ở con người Đồng thời tố các tội ác, sự tàn nhẫn của những kẻ giả tạo, hai mặt, ích kỷ tham lam

Đoạn trích nằm ở phần thứ hai của truyện thơ Trên đường về quê chịu tang mẹ, khóc nhiều nên Vân Tiên đã bị mù cả hai mắt, chàng và tiểu đồng bơ vơ nơi đất khách quê người Đúng lúc này, Trịnh Hâm trên đường đi thi trở về gặp được hai người Vì tâm địa xấu xa, ghen ghét, hắn đã không giúp bạn bè khi gặp hoạn nạn

mà còn lập mưu hãm hại Vân Tiên Hắn lừa tiểu đồng vào rừng rồi trói lại, giả bộ đưa Vân Tiên xuống thuyền, hứa sẽ đưa về nhà Đợi lúc đêm xuống, hắn thực hiện tội ác của mình Đoạn thơ thể hiện sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, đồng thời gián tiếp gửi gắm lòng tin của tác giả đối với những người lao động bình thường

Mở đầu đoạn thơ, Nguyễn Đình Chiểu đã tái hiện hành động mờ ám, xấu xa của kẻ tiểu nhân Trịnh Hâm khi ra tay đẩy Lục Vân Tiên vào chỗ nguy hiểm:

“Đêm khuya lặng lẽ như tờ, Nghênh ngang sao mọc mịt mờ sương bay

Trịnh Hâm khi ấy ra tay Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời"

Trịnh Hâm sau khi lừa gạt tiểu đồng- người theo hầu Vân Tiên vào rừng trói lại, hắn bèn lợi dụng cảnh khốn khó, mù loà của bạn để hãm hại Vân Tiên Âm mưu được sắp đặt sẵn, hắn chờ đến "đêm khuya" thời điểm mà mọi người đang chìm vào giấc ngủ để dễ bề thực hiện hành động ác độc của mình Lựa chọn không gian

"vắng lặng" cùng "mịt mờ sương bay" lại ở giữa sông giúp hắn ra tay của hắn nhanh chóng mà “người không biết, quỷ không hay” cho thấy hắn thâm hiểm, mưu

mô đến mức độ nào Trịnh Hâm ra tay một cách rất tàn nhẫn, không hề do dự mà đẩy ngày Vân Tiên xuống hồ, khiến chàng hoang mang, không kịp trở tay Không chỉ vậy, sau khi đẩy Vân Tiên xuống, kẻ bất nhân đó còn giả tạo đến mức diễn cảnh "vừa ăn cắp vừa la làng" khi giả tiếng than khóc, kêu trời, cầu người giúp đỡ, khi mọi người tỉnh dậy, hắn nói những lời lừa dối hòng lấy lòng thương xót từ người khác để che giấu hành động của mình:

“Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời

Cho người thức dậy, lấy lời phôi pha”

"Giả tiếng kêu trời"- thật đáng khinh biết bao Một kế hoạch do hắn lập ra thật hoàn hảo Kẻ hại người lại cầu người thương xót Hắn la làng khiến mọi người nghĩ rằng Vân Tiên tự ngã, còn hắn vô tình thấy và kêu cứu Thật gian xảo biết bao mới nghĩ ra một kế hoạch trọn vẹn và có lợi cho hắn như thế Sau khi nghe tiếng kêu mọi người xôn xao hoảng hốt:

“Trong thuyền ai nấy kêu la Đều thương họ Lục xót xa tấm lòng”

Một người hiền lành, tốt bụng như Lục Vân Tiên thì chẳng ai mà không xót xa, thương tiếc khi nghe tin ấy Trịnh Hâm thật tàn nhẫn, hẹp hòi khi chỉ vì tư thù, ích

kỷ mà sẵn sàng hại người huynh đệ giữa lúc hoạn nạn, khó khăn còn là người mà

đã đặt hết niềm tin vào mình Đã vậy hắn còn sẵn sàng phủi tay, che dấu tội lỗi của mình Hại người đã là xấu, hại cả người thân cận, bằng hữu của mình lại càng xấu

xa biết bao Qua tám câu thơ đầu ta thấy được bộ mặt gian xảo, xấu xa, mưu mô, độc ác của Trịnh Hâm, một kẻ bất nhân, bất nghĩa đến ghê tởm

Khác với Trịnh Hâm tàn ác, mưu mô, những dòng tiếp theo ta được thấy hình ảnh một Ngư Ông đầy hiền lành, tốt bụng, một người đại diện cho những người lao động nghèo chân chính, họ thương người, giúp đời, làm việc thiện bởi hai chữ

"nghĩa tình" đáng quý Khi thấy Vân Tiên mình lụy giữa dòng nước, ông nhanh chóng cứu vớt chàng lên rồi khẩn trương hối thúc mọi người trong gia đình giúp đỡ:

“ Hối con vầy lửa một giờ Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày"

Họ không hề tính toán, so đo thiệt hơn về mình, hành sự đầy hào hiệp, trượng nghĩa Mỗi người một tay nhanh chóng tập trung cứu người không may, những việc làm tận tâm nơi họ thật đáng trân trọng biết bao, không vì thấy người xa lạ

mà bỏ mặc, họ dành cho Vân Tiên sự quan tâm và ủi an hết mực Ta càng thấy ghê rợn với hành động của Trịnh Hâm bao nhiêu thì ta lại càng cảm động, càng ấm lòng với hành động của gia đình Ngư Ông bấy nhiêu Khi biết rõ hoàn cảnh trái ngang của Vân Tiên, lão Ngư lại càng không hề khinh khi mà càng cảm thông sâu sắc, rồi mời Vân Tiên ở lại cùng, dẫu gia đình chẳng hề khá giả hay giàu có gì Thật ân tình và đầy thương cảm, tấm lòng “lá rách ít đùm lá rách nhiều” của lão Ngư là một thứ ánh sáng mang đến vầng hào quang đầy nhân văn cho đoạn trích Khi Vân Tiên trăn trở không biết lấy gì báo đáp công ơn cứu giúp mình, lão Ngư

Không chỉ có việc làm, hành động tốt, lão Ngư còn có một tâm hồn, một lối sống, cách nghĩ đầy cao quý Với lão, chẳng màng vật chất cao sang, chẳng màng phú quý, bạc vàng hay danh lợi to lớn chỉ cần thấy đủ với cuộc sống, tự do, ung dung trước cuộc đời, trước thiên nhiên:

“Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm này chơi trăng

Kinh luân đã sẵn trong tay Thung dung dưới thế vui say trong trời Thuyền nan một chiếc ở đời, Tắm mưa trải gió trong vời Hàn Giang”

Cuộc sống thật thanh cao, khoẻ khoắn, chẳng toan tính, nghĩ suy quá nhiều Sớm mai vui vầy làm bạn cùng mây trời, trăng , gió vui cùng thuyền, câu, sóng, nước Một cuộc sống bình dị mà ấm êm, đong đầy những tình cảm yêu thương dành cho nhau, cuộc sống ấy thật an nhiên, tự tại biết bao Hình ảnh ông Ngư và gia đình là hình ảnh đẹp, tiêu biểu cho hình ảnh những người lao động bình thường, dân giã, ở

họ ánh lên sức sống, vẻ đẹp của lương thiện, của chính nghĩa trong đời sống, ở họ ánh lên cả vẻ đẹp của những tấm lòng nhân ái, nhân cách cao cả, sống hành nghĩa, giúp đời đầy cao thượng

Đoạn trích "Lục Vân Tiên gặp nạn" đã sử dụng cách sắp xếp các tình tiết hợp lí, lời thơ dung dị đời thường, xây dựng các hình ảnh đối lập Qua đó, người đọc thấy được sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, giữa những người cao cả và những kẻ thấp hèn, đặc biệt cảm nhận được niềm tin mãnh liệt của nhà thơ dành cho vẻ đẹp của những người dân lao động bình dị

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 3)

“Lục Vân Tiên gặp nạn" là một trong những đoạn trích hay và đặc sắc nhất trong tác phẩm "Truyện Lục Vân Tiên" của nhà thơ tài năng nhưng có cuộc đời đầy bất hạnh Nguyễn Đình Chiểu Qua sự đối lập giữa thiện và ác, Nguyễn Đình Chiểu qua đoạn trích đã ngợi ca vẻ đẹp, lòng nhân hậu, tình thương của con người, đồng thời tố cáo tội ác tàn nhẫn của những kẻ sống giả tạo, hai lòng, sẵn sàng hãm hại người khác vì sự ích kỷ của bản thân

Tám câu thơ đầu của đoạn trích miêu tả hành động tội ác của Trịnh Hâm:

“Đêm khuya lặng lẽ như tờ, Nghinh ngang sao mọc mịt mờ sương bay

Trịnh Hâm khi ấy ra tay, Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời

Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời, Cho người thức dậy lấy lời phui pha

Trong thuyền ai nấy kêu la, Đều thương họ Lục xót xa tấm lòng.”

Trong hoàn cảnh "đêm khuya lặng lẽ như tờ" - đêm hôm khuya khoắt, yên lặng không một tiếng động, người người còn đang say giấc nồng, Trịnh Hâm đã ra tay

để hại Vân Tiên Dường như đó là thời điểm thuận lợi để những kẻ xấu xa thực hiện tội ác của mình bởi chúng dễ dàng che giấu mọi hành vi tội lỗi Vì tính độ kị, ghen ghét tài năng của Vân Tiên và lo lắng cho con đường tiến thân của mình, Trịnh Hâm đã ra tay phân tán thầy trò và bất ngờ khiến "Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời" Không chỉ vậy, hắn còn vu khống "giả tiếng kêu trời" để mọi người thức dậy nghĩ rằng Vân Tiên tự mình bị ngã Có thể nói, đó là hành động vừa bất nhân, bất nghĩa, vừa độc ác và gian xảo Đó là hành động bất nhân bởi hắn đang

tâm ác lòng hại người khác trong khi người ấy đang rơi vào hoàn cảnh hoạn nạn, không nơi nương tựa, bị mù hai mắt, bị lang băm lừa lấy hết tiền Đó là hành động bất nghĩa bởi Vân Tiên từng là người bạn từng đàm đạo thơ văn, hứa hẹn đưa Vân Tiên về nhà Đó còn là hành động độc ác, gian xảo bởi cái ác đã ăn vào máu thịt, đẩy con người ta vào đau đớn còn sẵn sàng phủi tay khiến người khác hiểu lầm Chỉ với tám dòng thơ, bộ mặt của một kẻ độc ác, bất nhân, bất nghĩa đã được tái hiện một cách chân thực và toàn diện nhất

Đối lập với kẻ độc ác, ghen ghét đố kị người khác như Trịnh Hâm là những người thiện lành, có tấm lòng nhân hậu, hào hiệp như Ngư Ông và gia đình của ông Trời vừa hửng sáng, thấy người gặp nạn, Ngư Ông đã nhanh nhẹn cứu ngay lên bờ và hối thúc gia đình mình tập trung cứu giúp:

"Hối con vầy lửa một giờ, Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày"

Mỗi người nhanh nhẹn, không ai bảo ai mà tìm mọi cách để cứu người Họ cứu giúp không tính toán, không nề hà, trượng nghĩa và hào hiệp Sau khi hỏi han biết tình cảnh của Vân Tiên, Ngư Ông còn sẵn lòng cưu mang chàng dù hoàn cảnh hết sức nghèo đói:

"Ngư rằng: Người ở cùng ta

Hôm nay hẩm hót với già cho vui."

Thậm chí, ông còn không hề tính toán đến ơn cứu mạng:

"Ngư rằng: Lòng lão chẳng mơ Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn"

Qua đó, người đọc lại càng thêm cảm phục tấm lòng nhân ái, bao dung của Ngư Ông Tấm lòng ấy hoàn toàn đối lập với mưu toan hãm hại người khác của những

kẻ độc ác như Trịnh Hâm Ngư Ông còn có một cuộc sống tự do, hòa hợp với thiên nhiên, tránh xa mọi vòng quay danh lợi:

"Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây

Rày doi mai vịnh vui vầy, Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng "

Lời tâm sự của Ngư Ông về cuộc sống tự do không kiềm tỏa, tránh xa mọi danh lợi thị phi, tìm đến với thiên nhiên nay đây mai đó cũng chính là quan niệm, ước mơ của Nguyễn Đình Chiểu về một cuộc sống trong sạch thanh cao, giản dị mà vẫn không kém phần phóng khoáng Những dòng thơ cuối lại càng nhấn mạnh cuộc sống thoải mái, phóng khoáng tự do cùng với thiên nhiên của Ngư Ông:

"Kinh luân đã sẵn trong tay Thung dung dưới thế vui say trong trời Thuyền non một chiếc ở đời, Tắm mưa chải gió trong vời Hàn Giang"

“Lục Vân Tiên gặp nạn” đã góp phần không nhỏ làm nên thành công của cả tác phẩm và ghi dấu phong cách hồn thơ Nguyễn Đình Chiểu trong văn học Việt Nam Không chỉ chứa đựng giá trị văn chương sâu sắc, nó còn nâng niu một đạo lý

truyền thống tốt đẹp của cả dân tộc – Ở hiền gặp lành

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 4)

Văn chương Việt Nam có rất nhiều cây bút tài giỏi, nghị lực hơn người Văn xuôi chúng ta có 1 Nam Cao khả năng vượt lên gánh nặng áo cơm để sống và thông minh nghệ thuật Còn thơ ca, chúng ta có Nguyễn Đình Chiểu can đảm hơn người, vượt lên trên cuộc đời xấu số với đôi mắt chẳng thể trông thấy ánh sáng, ông đã góp sức cho nền văn chương nhiều tác phẩm rực rỡ Điển hình trong số đấy phải kể tới Truyện Lục Vân Tiên với đoạn trích ấn tượng “Lục Vân Tiên gặp nạn” Phê chuẩn cảnh huống gian truân của Lục Vân Tiên, đoạn trích đã tái tạo sự đối lập giữa thiện và ác, ca tụng vẻ đẹp, lòng nhân từ cũng như tình mến thương ở con người Cùng lúc tố các tội ác, sự tàn nhẫn của những kẻ giả tạo, 2 mặt, ích kỷ tham lam

Mở màn đoạn trích, thi sĩ lột trần hành động xấu xa, đen tối của kẻ tiểu nhân Trịnh Hâm với mưu mô suy tính đẩy Lục Vân Tiên vào cảnh ngộ nguy hiểm

“Đêm khuya thầm lặng như tờ,

Ngông nghênh sao mọc mù mịt sương bay

Trịnh Hâm lúc đó ra tay

Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời”

Lộ phí đã hết, 2 mắt đã mù Thời khắc bấy giờ, thầy trò Vân Tiên đa phần đã đi tới bước đường cùng nơi đất khách quê người Vân Tiên gặp Trịnh Hâm, vui tươi lúc nghe hắn hẹn sẽ đưa về tận nhà, những tưởng bản thân đã được tương trợ Ai ngờ,

Trịnh Hâm lừa đồng tử vào rừng, trói gốc cây rồi gạt Vân Tiên đồng tử đã bị cọp

vồ Lợi dụng cảnh ngộ độc thân trơ trọi của chàng, kẻ tiểu nhân tiến hành hành vi tàn độc

Thủ đoạn được sắp xếp kĩ càng, Trịnh Hâm nham hiểm, âm mưu chọn lọc thời kì

“đêm khuya”, lúc mọi người chìm sâu vào giấc ngủ và ko gian “tĩnh mịch”, “mù mịt sương bay” để ra tay Hắn ko chút mảy may ngần ngừ, tàn độc đẩy Vân Tiên xuống hồ khiến chàng ko kịp chống cự Bên cạnh đó, ngay sau đấy, kẻ bất nhân còn giả tạo khóc than, cầu xin tương trợ, ngụy tạo những lời nói điêu để mọi người đồng cảm, che lấp hành động đáng khinh của mình:

“Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời

Cho người thức dậy, lấy lời pha phôi”

Khá khen cho kẻ “vừa trộm cắp vừa la làng”, kẻ hại người lại cầu được thương xót,

tỏ vẻ nhơn nghĩa biết bao! Kế hoạch Trịnh Hâm sắp xếp quả thật quá tuyệt vời lúc khiến mọi người nghĩ rằng Vân Tiên chẳng may gặp nạn còn bản thân là người thấy và kêu cứu Hắn giả tạo tới nỗi mọi người nhìn vào ko người nào nghi ngại, tất cả chỉ xôn xao hốt hoảng:

“Trong thuyền người nào nấy kêu la

Thế nhưng mà, ông cha xưa có câu “Ở hiền gặp lành” Vân Tiên bị Trịnh Hâm gian ác đẩy vào kiếp nạn nhưng mà lại may mắn gặp được Ngư Ông hiền hậu, tốt bụng

“Vân Tiên mình lụy giữa dòng,

Giao long dìu dắt vào trong bực rày

May vừa trời đã sang ngày,

Thuyền chài xem thấy vớt ngay lên bờ.”

Ngư Ông chính là đại diện cho những người dân lao động nghèo, biết mến thương giúp người, giúp đời, lương thiện chân chất Vô tình trông thấy Vân Tiên trôi nổi

giữa dòng nước, ông chẳng phải ngần ngừ mau chóng vớt chàng lên rồi thúc giục thành viên trong gia đình tương trợ

“Hối con vầy lửa 1 giờ

Ông hơ lòng dạ, mụ hơ mặt mũi”

Những người nhà của Ngư Ông cũng nhân từ như ông, không kể toán, ko so kè, hành động hào hiệp, trượng nghĩa Họ ko biết Vân Tiên là người nào, kẻ ác hay người tốt vẫn chung tay cứu người Hành động của Trịnh Hâm kinh tởm bao lăm thì hành động của họ đáng trân trọng ca tụng bấy nhiêu!

Vân Tiên tỉnh lại, biết rõ tình cảnh trái ngang của chàng Ngư Ông càng thêm thông cảm, thương xót, ngỏ lời mời Vân Tiên ở lại Dẫu gia đạo chẳng phải sung túc, những con người nghèo khó vẫn chuẩn bị giang tay tương trợ người Thậm chí lúc Vân Tiên trằn trọc ko biết làm sao báo ân ơn cứu mạng, Ngư Ông vẫn quan tâm:

“Ngư rằng: Lòng lão chẳng mơ

Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn”

Lời Ngư Ông bộc trực, khí khái, đậm chất phong cách của người dân Nam Bộ thẳng thắn Trong nghĩ suy của con người giàu lòng nhơn nghĩa, làm việc tốt là điều thiết yếu, là phận sự và hành động nên có của mỗi người Bên cạnh đó, lão Ngư còn có 1 tâm hồn và lối sống cao đẹp Lão ko màng vật chất quyền quý, chẳng màng phú quý lợi danh, chỉ cần cuộc sống tự do, thung dung là đủ:

“Rày doi mai vịnh vui vầy,

Ngày kia hứng gió đêm này chơi trăng

1 mình thư thả làm ăn,

Khỏe quơ chài kéo, mệt quăng câu dầm,

Nghêu ngao nay chích mai đầm,

1 bầu trời đất vui thầm người nào hay”

1 đoạn thơ ngắn với ý thơ khoáng đạt, sâu sa, lời thơ uyển chuyển, thanh thoả đã gợi lên bức tranh về 1 cuộc sống đầy thung dung, tự tại Vũ trụ rộng lớn hòa hợp với con người Con người ko chút độc thân, cô độc, chơi trăng, hứng gió Tâm hồn

“vui vầy”, “thư thả”, nghêu ngao,… Bỏ lỡ mọi lợi danh để tìm về cuộc sống sông nước sạch trơn, tấm lòng Ngư Ông sáng nhấp nhánh như sao trời

Cặp từ “hứng gió, chơi trăng” cùng nhịp thơ 2/2/2 (dòng lục) và 4/4 (dòng bát) đã phác họa chân dung công nhân có tâm hồn thơ mộng, lãng mạn cùng phong độ chủ động, dung Cuộc sống tự do tự tại thất hạnh phúc, vui vẻ biết bao:

“Kinh luân đã sẵn trong tay

Ung dung dưới thế vui say trong trời

Thuyền nan 1 chiếc ở đời,

Tắm mưa trải gió trong vời Hàn Giang”

Chiếc thuyền nan tuy bé bỏng, mỏng manh, nổi trôi giữa biển rộng sông dài vẫn ko

sợ đắm chìm Cuộc đời Ngư Ông cũng như chiếc thuyền đó, đẹp tươi biết bao Hình ảnh của ông và gia đình là hình ảnh điển hình cho những công nhân phổ biến nhưng mà lương thiện, nhơn nghĩa Họ mang trong mình những tấm lòng bác ái, bừng sáng tư cách tươi đẹp, cao thượng

Đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” được xây dựng khôn khéo theo kết cấu truyền thống của truyện cổ dân gian Không những thế, Nguyễn Đình Chiểu đã thành công sử dụng bút phát hiện thực liên kết văn pháp ước lệ biểu tượng, nhịp thơ nhẹ nhõm, có điểm đặc sắc, tiếng nói bình dị, gần gụi Đoạn trích qua đấy đã gửi gắm niềm tin về 1 cuộc sống bình an, tốt đẹp với những người lương thiện, ca tụng vẻ đẹp ẩn giấu từ lòng trắc ẩn trong trái tim con người, lên án và phê phán những kẻ tiểu nhân âm mưu giảo hoạt, chuẩn bị đẩy người khác vào chỗ chết để đạt được mục tiêu tư nhân

“Lục Vân Tiên gặp nạn” đã góp phần ko bé làm nên thành công của cả tác phẩm và ghi dấu cá tính hồn thơ Nguyễn Đình Chiểu trong văn chương Việt Nam Ko chỉ chứa đựng trị giá văn học thâm thúy, nó còn nâng niu 1 đạo lý truyền thống tốt đẹp của cả dân tộc – Ở hiền gặp lành

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 5)

“Lục Vân Tiên gặp nạn” là 1 trong những đoạn trích hay và rực rỡ nhất trong tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên” của thi sĩ tài năng nhưng mà có cuộc đời đầy xấu số Nguyễn Đình Chiểu Qua sự đối lập giữa thiện và ác, Nguyễn Đình Chiểu qua đoạn trích đã ca tụng vẻ đẹp, lòng nhân từ, tình thương của con người, cùng

lúc khiếu nại tội ác tàn nhẫn của những kẻ sống giả tạo, 2 lòng, chuẩn bị hãm hại người khác vì sự ích kỷ của bản thân

Mở màn đoạn thơ, Nguyễn Đình Chiểu đã tái tạo hành động đen tối, xấu xa của kẻ tiểu nhân Trịnh Hâm lúc ra tay đẩy Lục Vân Tiên vào chỗ nguy nan:

“Đêm khuya thầm lặng như tờ,

Ngông nghênh sao mọc mù mịt sương bay

Trịnh Hâm lúc đó ra tay

Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời”

Trịnh Hâm sau lúc lừa lật tiểu đồng- người theo hầu Vân Tiên vào rừng trói lại, hắn bèn lợi dụng cảnh khốn khó, mù loà của bạn để hãm hại Vân Tiên Thủ đoạn được sắp xếp sẵn, hắn chờ tới “đêm khuya” thời khắc nhưng mọi người đang chìm vào giấc ngủ để dễ bề tiến hành hành động ác độc của mình Chọn lựa ko gian

“tĩnh mịch” cùng “mù mịt sương bay” lại ở giữa sông giúp hắn ra tay của hắn mau chóng nhưng “người ko biết, quỷ ko hay” cho thấy hắn nham hiểm, âm mưu tới chừng độ nào Trịnh Hâm ra tay 1 cách rất tàn nhẫn, chẳng phải ngần ngừ nhưng đẩy ngày Vân Tiên xuống hồ, khiến chàng hoang mang, ko kịp trở tay Ko chỉ vậy, sau lúc đẩy Vân Tiên xuống, kẻ bất nhân đấy còn giả tạo tới mức diễn cảnh “vừa trộm cắp vừa la làng” lúc giả tiếng khóc than, kêu trời, cầu người tương trợ, lúc mọi người tỉnh dậy, hắn nói những lời lừa dối hòng lấy lòng thương xót từ người khác để che đậy hành động của mình:

“Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời

Cho người thức dậy, lấy lời pha phôi” “Giả tiếng kêu trời”- thật đáng khinh biết bao 1 kế hoạch do hắn lập ra thật tuyệt vời Kẻ hại người lại cầu ý trung nhân xót Hắn la làng khiến mọi người nghĩ rằng Vân Tiên tự ngã, còn hắn vô tình thấy và kêu cứu Thật giảo hoạt biết bao mới nghĩ ra 1 kế hoạch toàn vẹn và hữu dụng cho hắn như thế Sau lúc nghe tiếng kêu mọi người xôn xao hốt hoảng:

“Trong thuyền người nào nấy kêu la

âm mưu, ác nghiệt của Trịnh Hâm, 1 kẻ bất nhân, bất lương tới kinh tởm

Khác với Trịnh Hâm gian ác, âm mưu, những dòng tiếp theo ta được thấy hình ảnh

1 Ngư Ông đầy hiền hậu, tốt bụng, 1 người đại diện cho những công nhân nghèo chân chính, họ thương người, giúp đời, làm việc thiện bởi 2 chữ “tình nghĩa” đáng quý Lúc thấy Vân Tiên mình lụy giữa dòng nước, ông mau chóng cứu vớt chàng lên rồi khẩn trương thúc giục mọi người trong gia đình tương trợ:

“ Hối con vầy lửa 1 giờ

Ông hơ lòng dạ, mụ hơ mặt mũi”

Họ chẳng phải tính toán, so kè thiệt hơn về mình, hành sự đầy hào hiệp, trượng nghĩa Mỗi người 1 tay mau chóng cứu người rủi ro, những việc làm tận tâm nơi

họ thật đáng trân trọng biết bao, ko vì thấy người lạ lẫm nhưng bỏ mặc, họ dành cho Vân Tiên sự ân cần và ủi an rất mực Ta càng thấy kinh rợn với hành động của Trịnh Hâm bao lăm thì ta lại càng cảm động, càng ấm lòng với hành động của gia đình Ngư Ông bấy nhiêu Lúc biết rõ tình cảnh éo le của Vân Tiên, lão Ngư lại càng chẳng phải khinh trong khi càng thông cảm thâm thúy, rồi mời Vân Tiên ở lại cùng, dẫu gia đình chẳng phải sung túc hay giàu sang gì Thật ơn huệ và đầy cảm thương, tấm lòng “lá rách ít đùm lá rách nhiều” của lão Ngư là 1 thứ ánh sáng mang lại vầng hào quang đầy nhân bản cho đoạn trích Lúc Vân Tiên trằn trọc ko biết lấy gì báo ân công ơn cứu giúp mình, lão Ngư quan tâm nhưng bảo:

“Ngư rằng: Lòng lão chẳng mơ

Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn”

Còn điều gì đáng trân quý hơn 1 tấm lòng nhơn nghĩa, hành đạo giúp đời chẳng màng báo ân Với ông Ngư, đấy là điều cần phải làm trong đời sống, là phận sự và bổn phận, tấm lòng nhưng mỗi người nên có trong đời

Ko chỉ có việc làm, hành động tốt, lão Ngư còn có 1 tâm hồn, 1 lối sống, cách nghĩ đầy cao quý Với lão, chẳng màng vật chất quyền quý, chẳng màng phú quý, bạc vàng hay lợi danh lớn mập chỉ cần thấy đủ với cuộc sống, tự do, thung dung trước cuộc đời, trước tự nhiên:

“Rày doi mai vịnh vui vầy,

Ngày kia hứng gió đêm này chơi trăng…

Kinh luân đã sẵn trong tay

Ung dung dưới thế vui say trong trời

Thuyền nan 1 chiếc ở đời,

Tắm mưa trải gió trong vời Hàn Giang”

Cuộc sống thật thanh cao, khoẻ khoắn, chẳng suy tính, suy nghĩ quá nhiều Ban mai vui vầy làm bạn cùng mây trời, trăng , gió vui cùng thuyền, câu, sóng, nước 1 cuộc sống bình dị nhưng đầm ấm, đong đầy những tình cảm mến thương dành cho nhau, cuộc sống đó thật an nhiên, tự tại biết bao Hình ảnh ông Ngư và gia đình là hình ảnh đẹp, điển hình cho hình ảnh những công nhân phổ biến, dân giã, ở họ ánh lên nhựa sống, vẻ đẹp của lương thiện, của chính nghĩa trong đời sống, ở họ ánh lên cả vẻ đẹp của những tấm lòng bác ái, tư cách cao cả, sống hành nghĩa, giúp đời đầy cao thượng

Thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu vẫn xoành xoạch như thế, bình dị, nhẹ nhõm nhưng chạm tới bao trái tim người đọc bởi những ý nghĩa và trị giá đầy đẹp tươi nhưng nó đem lại “Lục Vân Tiên gặp nạn”- 1 thi phẩm được viết bằng thể thơ dân tộc bằng tất cả sự tâm huyết, lòng mơ ước về 1 cuộc sống bình an, tốt đẹp với những người lương thiện Và cao hơn thế nữa là sự ca tụng và khơi dậy lòng trắc

ẩn trong trái tim mỗi chúng ta lúc sống giữa đời sống bữa nay

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 6)

Lục Vân Tiên là tác phẩm thơ Nôm điển hình của Nguyễn Đình Chiểu dựng lên bức tranh đối lập giữa những người “chính trực”, “khí khái”, “vị tha”, “trọng nghĩa hiệp” như Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga và những kẻ ác nghiệt, đầy lòng đố kị, ganh ghét như Trịnh Hâm, Bùi Kiệm Qua đấy, ông bộc bạch quan niệm của mình

về lẽ công bình và cái thiện sẽ luôn thắng lợi cái ác Đoạn trích “Khi Vân Tiên gặp nạn” đã trình bày hoàn hảo quan niệm đó của thi sĩ

Đoạn trích nằm ở phần thứ 2 của truyện thơ Trên đường về quê chịu tang mẹ, khóc nhiều nên Vân Tiên đã bị mù cả 2 mắt, chàng và đồng tử chơ vơ nơi đất

khách quê người Đúng khi này, Trịnh Hâm trên đường đi thi trở về gặp được 2 người Vì lòng dạ xấu xa, ganh ghét, hắn đã ko giúp bạn hữu lúc gặp thiến nạn nhưng còn lập kế hãm hại Vân Tiên Hắn lừa đồng tử vào rừng rồi trói lại, giả bộ đưa Vân Tiên xuống thuyền, hẹn sẽ đưa về nhà Đợi khi đêm xuống, hắn tiến hành tội ác của mình Đoạn thơ trình bày sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, cùng lúc gián tiếp gửi gắm lòng tin của tác giả đối với những công nhân phổ biến

8 câu thơ đầu của đoạn trích mô tả hành động tội ác của Trịnh Hâm:

Đêm khuya thầm lặng như tờ,

Nghinh ngang sao mọc mù mịt sương bay

Trịnh Hâm lúc đó ra tay,

Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời

Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời,

Cho người thức dậy lấy lời phui pha

Trong thuyền người nào nấy kêu la,

Đều thương họ Lục xót xa tấm lòng

Trong tình cảnh “đêm khuya thầm lặng như tờ” – ban đêm khuya khoắt, im lặng ko

1 tiếng động, người người còn đang say giấc nồng, Trịnh Hâm đã ra tay để hại Vân Tiên Nghe đâu đấy là thời khắc thuận tiện để những kẻ xấu xa tiến hành tội ác của

mình bởi chúng đơn giản che đậy mọi hành vi tội trạng Vì tính độ kị, ganh ghét tài năng của Vân Tiên và lo âu cho trục đường tiến thân của mình, Trịnh Hâm đã ra tay phân tán thầy trò và bất thần khiến “Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời” Ko chỉ vậy, hắn còn vu khống “giả tiếng kêu trời” để mọi người thức dậy nghĩ rằng Vân Tiên tự mình bị ngã Có thể nói, đấy là hành động vừa bất nhân, bất lương, vừa ác nghiệt và giảo hoạt Đấy là hành động bất nhân bởi hắn nhẫn tâm ác lòng hại người khác khi mà người đó đang rơi vào tình cảnh thiến nạn, ko nơi nương tựa, bị mù 2 mắt, bị lang băm lừa lấy hết tiền Đấy là hành động bất lương bởi Vân Tiên từng là người bạn từng đàm đạo thơ văn, hẹn hứa hẹn đưa Vân Tiên về nhà Đấy còn là hành động ác nghiệt, giảo hoạt bởi cái ác đã ăn vào máu thịt, đẩy con người ta vào đớn đau còn chuẩn bị phủi tay khiến người khác hiểu lầm Chỉ với 8 dòng thơ, gương mặt của 1 kẻ ác nghiệt, bất nhân, bất lương đã được tái tạo 1 cách sống động

và toàn diện nhất

Đối lập với kẻ ác nghiệt, ganh ghét đố kị người khác như Trịnh Hâm là những người thiện lành, có tấm lòng nhân từ, hào hiệp như Ngư Ông và gia đình của ông Trời vừa hửng sáng, thấy người gặp nạn, Ngư Ông đã nhanh nhảu cứu ngay lên bờ

và thúc giục gia đình mình cứu giúp:

“Hối con vầy lửa 1 giờ,

Ông hơ lòng dạ, mụ hơ mặt mũi”

Mỗi người nhanh nhảu, ko người nào bảo người nào nhưng tìm mọi cách để cứu người Họ cứu giúp không kể toán, ko nể nang, trượng nghĩa và hào hiệp Sau lúc hỏi han biết cảnh ngộ của Vân Tiên, Ngư Ông còn sẵn lòng nuôi nấng chàng dù tình cảnh cực kỳ đói nghèo:

“Ngư rằng: Đứa ở cùng ta

Bữa nay hẩm hót với già cho vui.”

Thậm chí, ông còn chẳng phải tính toán tới ơn cứu mạng:

“Ngư rằng: Lòng lão chẳng mơ

Dốc lòng nhân nghĩa há chờ trả ơn”

Qua đấy, người đọc lại càng thêm cảm phục tấm lòng bác ái, bao dong của Ngư Ông Tấm lòng đó hoàn toàn đối lập với mưu toan hãm hại người khác của những

kẻ ác nghiệt như Trịnh Hâm Ngư Ông còn có 1 cuộc sống tự do, hòa hợp với tự nhiên, tránh xa mọi vòng quay lợi danh:

“Nước trong rửa ruột sạch trơn,

1 câu lợi danh chi thoái chí đây

Rày doi mai vịnh vui vầy,

Ngày kia hứng gió đêm nầy chơi trăng…”

Lời hàn huyên của Ngư Ông về cuộc sống tự do ko kiềm tỏa, tránh xa mọi lợi danh thị phi, tìm tới với tự nhiên nay đây mai đấy cũng chính là quan niệm, mơ ước của Nguyễn Đình Chiểu về 1 cuộc sống trong lành thanh cao, giản dị nhưng vẫn ko kém phần khoáng đạt Những dòng thơ cuối lại càng nhấn mạnh cuộc sống dễ chịu, khoáng đạt tự do cộng với tự nhiên của Ngư Ông:

“Kinh luân đã sẵn trong tay

Ung dung dưới thế vui say trong trời

Thuyền non 1 chiếc ở đời,

Tắm mưa chải gió trong vời Hàn Giang”

Có thể nói, qua đối tượng Ngư Ông, Nguyễn Đình Chiểu đã biểu hiện ý kiến quần chúng rất tân tiến Tác giả trình bày niềm tin, khát vọng về cái thiện, về những con công nhân phổ biến Đấy là những người đối lập với cái lật mặt, cái lọc lừa ghét ghen, cái đố kị, họ đối xử với đời hòa nhã và bao dong Phải chăng đấy cũng chính

là vẻ đẹp ẩn chứa trong tâm hồn của thi sĩ Nguyễn Đình Chiểu?

Đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” đã sử dụng cách sắp đặt các cốt truyện có lí, lời thơ dung dị đời thường, xây dựng các hình ảnh đối lập Qua đấy, người đọc thấy được sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, giữa những người cao cả và những kẻ thấp hèn, đặc trưng cảm thu được niềm tin mãnh liệt của thi sĩ dành cho vẻ đẹp của những người dân lao động bình dị

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 7)

Lục Vân Tiên là tác phẩm thơ Nôm tiêu biểu của Nguyễn Đình Chiểu dựng lên bức tranh đối lập giữa những người "cương trực", "khẳng khái", "vị tha", "trọng nghĩa hiệp" như Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga và những kẻ độc ác, đầy lòng đố kị, ghen ghét như Trịnh Hâm, Bùi Kiệm Qua đó, ông bày tỏ quan niệm của mình về

lẽ công bằng và cái thiện sẽ luôn chiến thắng cái ác Đoạn trích "Lục Vân Tiên gặp nạn" đã thể hiện xuất sắc quan niệm ấy của nhà thơ

Đoạn trích nằm ở phần thứ hai của truyện thơ Trên đường về quê chịu tang mẹ, khóc nhiều nên Vân Tiên đã bị mù cả hai mắt, chàng và tiểu đồng bơ vơ nơi đất khách quê người Đúng lúc này, Trịnh Hâm trên đường đi thi trở về gặp được hai

người Vì tâm địa xấu xa, ghen ghét, hắn đã không giúp bạn bè khi gặp hoạn nạn

mà còn lập mưu hãm hại Vân Tiên

Hắn lừa tiểu đồng vào rừng rồi trói lại, giả bộ đưa Vân Tiên xuống thuyền, hứa sẽ đưa về nhà Đợi lúc đêm xuống, hắn thực hiện tội ác của mình Đoạn thơ thể hiện

sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, đồng thời gián tiếp gửi gắm lòng tin của tác giả đối với những người lao động bình thường Tám câu thơ đầu của đoạn trích miêu

tả hành động tội ác của Trịnh Hâm:

Đêm khuya lặng lẽ như tờ,

Nghênh ngang sao mọc mịt mờ sương bay

Trịnh Hâm khi ấy ra tay,

Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời

Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời,

Cho người thức dậy lấy lời phui pha

Trong thuyền ai nấy kêu la,

Đó còn là hành động độc ác, gian xảo bởi cái ác đã ăn vào máu thịt, đẩy con người

ta vào đau đớn còn sẵn sàng phủi tay khiến người khác hiểu lầm Chỉ với tám dòng thơ, bộ mặt của một kẻ độc ác, bất nhân, bất nghĩa đã được tái hiện một cách chân thực và toàn diện nhất

Đối lập với kẻ độc ác, ghen ghét đố kị người khác như Trịnh Hâm là những người thiện lành, có tấm lòng nhân hậu, hào hiệp như Ngư Ông và gia đình của ông Trời vừa hửng sáng, thấy người gặp nạn, Ngư Ông đã nhanh nhẹn cứu ngay lên bờ và hối thúc gia đình mình tập trung cứu giúp:

"Hối con vầy lửa một giờ,

Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày"

Mỗi người nhanh nhẹn, không ai bảo ai mà tìm mọi cách để cứu người Họ cứu giúp không tính toán, không nề hà, trượng nghĩa và hào hiệp Sau khi hỏi han biết tình cảnh của Vân Tiên, Ngư Ông còn sẵn lòng cưu mang chàng dù hoàn cảnh hết sức nghèo đói:

"Ngư rằng: Người ở cùng ta

Hôm nay hẩm hót với già cho vui."

Thậm chí, ông còn không hề tính toán đến ơn cứu mạng:

"Ngư rằng: Lòng lão chẳng mơ

Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn"

Qua đó, người đọc lại càng thêm cảm phục tấm lòng nhân ái, bao dung của Ngư Ông Tấm lòng ấy hoàn toàn đối lập với mưu toan hãm hại người khác của những

kẻ độc ác như Trịnh Hâm Ngư Ông còn có một cuộc sống tự do, hòa hợp với thiên nhiên, tránh xa mọi vòng quay danh lợi:

"Nước trong rửa ruột sạch trơn,

Một câu danh lợi chi sờn lòng đây

Rày doi mai vịnh vui vầy,

Ngày kia hứng gió đêm này chơi trăng "

Lời tâm sự của Ngư Ông về cuộc sống tự do không kiềm tỏa, tránh xa mọi danh lợi thị phi, tìm đến với thiên nhiên nay đây mai đó cũng chính là quan niệm, ước mơ của Nguyễn Đình Chiểu về một cuộc sống trong sạch thanh cao, giản dị mà vẫn không kém phần phóng khoáng Những dòng thơ cuối lại càng nhấn mạnh cuộc sống thoải mái, phóng khoáng tự do cùng với thiên nhiên của Ngư Ông:

"Kinh luân đã sẵn trong tay

Thung dung dưới thế vui say trong trời

Thuyền nan một chiếc ở đời,

Tắm mưa trải gió trong vời Hàn Giang"

Có thể nói, qua nhân vật Ngư Ông, Nguyễn Đình Chiểu đã bộc lộ quan điểm nhân dân rất tiến bộ Tác giả thể hiện niềm tin, khát vọng về cái thiện, về những con người lao động bình thường Đó là những người đối lập với cái tráo trở, cái lừa lọc ganh ghét, cái đố kị, họ đối xử với đời hòa nhã và bao dung Phải chăng đó cũng chính là vẻ đẹp ẩn chứa trong tâm hồn của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu?

Đoạn trích "Lục Vân Tiên gặp nạn" đã sử dụng cách sắp xếp các tình tiết hợp lí, lời thơ dung dị đời thường, xây dựng các hình ảnh đối lập Qua đó, người đọc thấy được sự đối lập giữa cái thiện và cái ác, giữa những người cao cả và những kẻ thấp hèn, đặc biệt cảm nhận được niềm tin mãnh liệt của nhà thơ dành cho vẻ đẹp của những người dân lao động bình dị

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 8)

Đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” là đoạn trích kể về cảnh ngộ éo le, đau khổ và khó khăn nhất của Lục Vân Tiên Mẹ mất, thi cử dở dang, đôi mắt bị mù nhưng những đau khổ vẫn bủa vây khi bị chính những người bạn vì ghen ghét, đố kị hãm hại Và nếu không nhờ đến sự giúp đỡ của Ngư ông thì có lẽ Lục Vân Tiên đã bỏ mạng nơi dòng sông rộng lớn, thăm thẳm ấy

Đoạn trích này vừa thể hiện được những thủ đoạn ti tiện, tàn nhẫn của những kẻ tiểu nhân, vừa làm người đọc ấm lòng vì lòng tốt của những người ngư dân, họ tuy nghèo nhưng có tấm lòng yêu thương, sống tình nghĩa, hết lòng cưu mang, cứu giúp Lục Vân Tiên

Trong đoạn trích này, nhà văn Nguyễn Đình Chiểu đã khắc họa rõ nét tính cách ti tiện, tiểu nhân khi hãm hại Lục Vân Tiên Ngay từ đầu tác phẩm, nhà văn cũng đã từng miêu tả hai nhân vật Kiệm, Hâm bằng vài nét song độc giả cũng đã phần nào hình dung được tính cách của hai nhân vật này:

“Kiệm, Hâm là đứa so đo

Thấy Tiên dường ấy âu lo trong lòng

Khoa này Tiên ắt đầu công”

Chỉ bằng đôi ba câu thơ nhưng Nguyễn Đình Chiểu đã hé lộ cho người đọc thấy bản chất ghen ghét, đố kị của Kiệm, Hâm đối với tài năng của Lục Vân Tiên

Chính vì sự nông cạn trong hiểu biết, bất tài lại vốn có bản chất đố kị nên dù Vân Tiên đã bị mù đôi mắt, cũng không thể tham gia thi cử song hai tên Kiệm, Hâm vẫn đành tâm hãm hại đến cùng:

“Đêm khuya lặng lẽ như tờ

Nghênh ngang sao mọc mịt mờ sương bay”

“Đêm khuya” là thời điểm thích hợp để cho Trịnh Hâm thực hiện kế hoạch hãm hại

đê hèn của mình Không gian vắng lặng “lặng lẽ như tờ”, lại “mịt mờ sương bay”

Có thể nói cả thời gian và không gian đều thích hợp để cho Trịnh Hâm ra tay, bởi thời điểm đêm khuya là thời gian mà mọi người đã chìm sâu trong giấc ngủ, không gian lại mịt mù nên dù có hãm hại người thì “thần không biết, quỷ chẳng hay” Quả

là một kế hoạch tuyệt vời:

“Trịnh Hâm khi ấy ra tay

Vân Tiên bị gã xô ngay xuống vời”

Quả như dự đoán, Trịnh Hâm đã lợi dụng thời gian đêm khuya, lại biết Vân Tiên

đã không thể nhìn thấy nên đã ra tay rất nhanh gọn, dứt khoát “xô ngay xuống vời” Sau khi lừa Vân Tiên là tiểu đồng bị bắt cóc ( thực chất là bị Trịnh Hâm lừa trói vào rừng), lợi dụng tình thế đơn độc, lại không thể nhìn rõ để ra tay, ta có thể thấy hắn là một kẻ vô cùng mưu mô, xảo quyệt Nhưng không, hắn không dừng lại

ở đó, sau khi rat ay hãm hại Vân Tiên, Trịnh Hâm còn dở trò “Mèo khóc chuột”, lớn tiếng la làng:

“Trịnh Hâm giả tiếng kêu trời

Cho người thức dậy, lấy lời phôi pha”

“Giả tiếng kêu trời” bộc lộ sự giả tạo đến đáng khinh của Trịnh Hâm Có lẽ, sự tình buổi đêm hôm nay là sự chuẩn bị rất chu toàn của hắn, bởi hắn không chỉ ra tay rất nhanh gọn mà còn chuẩn bị cả một bản kịch sau đó Hắn tỏ ra mình là một kẻ vô tình phát hiện ra sự việc, và còn có lòng tốt kêu lên để mọi người biết “cho người thức dậy lấy lời phôi pha”.Tuy nhiên, mục đích cuối cùng của hắn là đưa mình thoát ra khỏi danh sách bị tình nghi, tức là hắn đã tạo ra bằng chứng ngoại phạm cho mình Nghe tiếng kêu của Trịnh Hâm, người trong thuyền xôn xao, hoảng hốt:

“Trong thuyền ai nấy kêu la

Đều thương họ Lục xót xa tấm lòng”

Lục Vân Tiên vốn là một người hiền lành, tốt bụng, điều này cũng rất được lòng những người xung quanh nên khi biết Vân Tiên gặp nạn thì ai cũng “xót xa tấm lòng”, vô cùng thương tiếc cho chàng Tuy nhiên,Trịnh Hâm được khắc họa với tính cách tiểu nhân, lươn lẹo, cả sự độc ác, vô lương tâm thì cũng ở trong đoạn trích này, Nguyễn Đình Chiểu cũng đã xây dựng được những tấm lòng vị tha, nhân

hậu của những con người rất đỗi bình thường song lại vô cùng trọng tình nghĩa

Mà cụ thể ở đây là gia đình của Ngư ông:

“Hối con vầy lửa một giờ

Ông hơ bụng dạ, mụ hơ mặt mày”

Nếu Trịnh Hâm lên cả một kế hoạch dài, diễn cả một vở kịch để hại người thì gia đình Ngư ông thấy người bị nạn, không hề suy tính, so đo mà dốc hết sức cứu người xa lạ Các từ như “hối con”, “ông hơ bụng dạ”, “mụ hơ mặt mày” thể hiện được sự gấp gáp, khẩn trương của hành động cứu người Dù không hề biết Vân Tiên là ai, nhưng gia đình ông lão vẫn tận lòng cứu giúp bằng cả tấm lòng Nếu ở trên ta thấy ghê sợ với hành động nhẫn tâm của Hâm thì đến đoạn thơ này ta lại cảm động, thấy ấm lòng vì tấm lòng thương người của gia đình ông lão

Khi được gia đình Ngư ông cứu giúp, Vân Tiên đã rất cảm động trước những tấm lòng đẹp đó và trăn trở không biết lấy gì ra mà báo đáp thì câu nói của ngư ông càng làm cho vẻ đẹp phẩm chất của ông đáng được trân trọng:

“Ngư rằng: Lòng lão chẳng mơ

Dốc lòng nhân nghĩa há chờ trả ơn”

Đến đây, ta cũng có thể thấy được sự tương đồng trong quan điểm sống của Ngư ông và Lục Vân Tiên Vân Tiên cũng quan niệm “Làm ơn há dễ trông người trả ơn” Có lẽ, vì tấm lòng nhân đức, giúp người một cách vô tư mà Vân Tiên cũng được báo đáp, đúng như câu nói “Ở hiền gặp lành” Ở lại với gia đình Ngư ông, Lục Vân Tiên đã cảm nhận được cái bình yên, tìm kiếm được ý nghĩa của cuộc sống, cũng suy nghĩ thông suốt được nhiều việc:

“Nước trong rửa ruột sạch trơn

Một câu danh lợi cho sờn lòng đây

Rày doi mai vịnh vui vầy

Ngày kia hứng gió đêm này chơi trăng”

Đoạn thơ thể hiện được sự thanh thản, vô tư khi sống cuộc sống chan hòa với thiên nhiên, những khúc mắc, những điều trăn trở, u uất trong lòng cũng được Vân Tiên

gỡ bỏ “rửa ruột sạch trơn” Và với Vân Tiên, danh lợi bây giờ cũng chỉ là thứ phù hoa, không thể “sờn lòng đây” Cuộc sống ẩn dật, vui sống với cuộc sống lao động bình thường, nhịp sống của cuộc sống ẩn dật tự do tự tại mới thực sự là ý nghĩa

Như vậy, đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” là một đoạn trích khá hay trong tác phẩm Ở đây, nhà văn Nguyễn Đình Chiểu đã xây dựng được bức tranh đối lập về hai kiểu người, hai loại nhân cách Một bên là Trịnh Hâm xấu xa, vô tình, sẵn sàng hãm hại người vì đố kị, ganh ghét Một bên lại là những con người lao động vô cùng bình thường, không màng danh lợi, chức tước, sống giản dị nhưng lại vô cùng tình nghĩa, đạo đức

Qua đoạn trích ta cũng thấy được sự tinh tế của nhà văn khi đi xây dựng nhân vật, tình huống, cốt truyện của Nguyễn Đình Chiểu

Phân tích sự đối lập thiện - ác trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (mẫu 9)

Nguyễn Đình Chiểu là một nhà thơ yêu nước sống ở cuối thế kỉ XIX , cuộc đời của ông gặp nhiều đau thương, bất hạnh Xã hội nhiều biến động lớn lao, nhưng sự nghiệp thơ ca của Nguyễn Đình Chiểu lại là những dấu ấn tinh thần lớn lao của thời đại và xã hội ấy trong đó tác phẩm Lục Vân Tiên là một truyện thơ Nôm điển hình

Bên cạnh Lục Vân Tiên là nhân vật trung tâm, người anh hùng lý tưởng phò đời cứu dân lành, ta còn thấy nhân vật ông Ngư cũng mang nhiều vẻ đẹp trong sáng của người dân lương thiện hiền lành sống thanh cao, trong sạch được thể hiện rất

rõ trong đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn

Trịnh Hâm là một tên bất nhân và bội nghĩa Bất nhân vì Trịnh Hâm độc ác, đang tâm hãm hại một con người tội nghiệp, đang cơn hoạn nạn, không nơi nương tựa ( Vân Tiên lúc này đã mù mắt), tiền bạc không còn, may nhờ Tiểu đồng dìu dắt, tớ thầy đang bơ vơ “màn trời chiếu đất” rất khổ sở

Bội nghĩa vì Vân Tiên là bạn của Trịnh Hâm, từng gặp gỡ “trà rượu”, khi vừa tới trường gặp lại bạn, Vân Tiên đã có lời mời nhờ cậy “tình trước ngãi sau – có

thương xin giúp nhau phen này” Và Trịnh Hâm cũng đã từng hứa hẹn “Đương thơm hoạn nạn gặp nhau – Người lành nỡ bỏ người sau sao đành” Vậy mà ngay lập tức Trịnh Hâm đã nuốt lời

Kẻ gây tội ác không vô tình mà có âm mưu sắp đặt khá kĩ lưỡng, chặt chẽ.Hắn đã nói : “Hại Tiên phải dùng chiêu này mới xong” Trước hết , hắn lừa tiểu đồng vào rừng hái lá thuốc, rồi trói vào gốc cây để cho hổ ăn thịt Rồi giả bộ thương xót ,đưa Vân Tiên xuống thuyền, hứa sẽ đưa về đến nhà