Dàn ý Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” 1 Mở bài Giới thiệu tác giả, tác phẩm + Nguyễn Đình Chiểu và tác phẩm Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga, đượ[.]
Trang 1Dàn ý Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”
1 Mở bài
Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
+ Nguyễn Đình Chiểu và tác phẩm Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga, được ví như truyện Kiều của Nam Bộ
+ Hình ảnh nhân vật Lục Vân Tiên hiện lên với những đức tính tốt đẹp: dũng cảm, sẵn sàng xả thân vì nghĩa và có tài năng, khí phách hơn người
2 Thân bài
- Hình tượng nhân vật Lục Vân Tiên tục xây dựng là người anh hùng nghĩa hiệp Giữa đường thấy cảnh tượng nhóm côn đồ ỷ đông bắt nạt yếu, vân Tiên không ngần ngại ra tay cứu giúp:
“Vân Tiên ghé lại bên đàng,
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô”
+ Lục Vân Tiên là một người dũng cảm, nghĩa hiệp, lại mẫu người anh hùng nông dân của người dân Nam bộ
→ Qua đó, tác giả thể hiện khát khao công bằng tự do, cái tốt luôn chiến thắng
- Tác giả miêu tả những hành động của Lục Vân Tiên nhằm khắc họa hình tượng nhân vật với sức mạnh, võ thuật điêu luyện
Vân Tiên tả đột hữu xung,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dương
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay
Phong Lai trở chẳng kịp tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong
- Không chỉ có võ thuật, chí khí, Lục Vân Tiên còn thể hiện là người lịch thiệp, biết
quan tâm, chia sẻ Sau khi đánh đuổi bọn côn đồ, Lục Vân Tiên không quên hỏi thăm:
Dẹp rồi lũ kiến chòm ong,
Hỏi: “Ai than thóc ở trong xe này?”
+ Đằng sau vẻ ngoài cục mịch hay những hành động mạnh mẽ quyết liệt là một tấm lòng độ lượng, quan tâm đến người khác và hết mực phải đạo
+ Sau khi đánh đuổi bọn côn đồ, Lục Vân Tiên chưa bỏ đi ngay mà còn nán lại hỏi thăm Kiều Nguyệt Nga
- "Làm ơn há dễ trông người trả ơn?
Nay đà rõ đặng nguồn cơn,
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì
Trang 2Nhớ câu kiến nghĩa bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng
+ Từng câu nói cho Thấy, Lục Vân Tiên là người sống có phép tắc, hào hiệp,
không tính toán
+ Trong quan điểm của chàng, việc giúp đỡ người khác không phải để lập công, để
hy vọng được ghi nhận hãy trả ơn mà đơn giản chỉ xuất phát từ lòng nhân hậu và tinh thần trượng nghĩa
3 Kết bài
Khẳng định lại vấn đề: Hình tượng nhân vật anh hùng Lục Vân Tiên hào hùng, nghĩa khí có học, có hiểu biết và mang một trái tim nhân hậu Đây chính là hình tượng con người nhìn hình của nhân dân Nam bộ thời xưa
Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 1)
Được coi là “Truyện Kiều” của nhân dân Nam Bộ, “Lục Vân Tiên” là tác phẩm thơ Nôm nổi tiếng của nhà thơ mù yêu nước Nguyễn Đình Chiểu Trong đó, Lục Vân Tiên là hình tượng tuyệt đẹp được xây dựng thông qua các hình tượng nhân vật quen thuộc của thơ Nôm truyền thống
Chàng trai tài giỏi cứu cô gái xinh đẹp, rồi từ ân nghĩa đến tình yêu, hôn nhân… Nhà văn rất mực yêu mến, dành nhiều tâm huyết để xây dựng nhân vật Lục Vân Tiên để ca ngợi tinh thần nghĩa hiệp cứu khốn phò nguy, đồng thời thể hiện khát vọng công bằng và những điều tốt đẹp trong cuộc đời Vậy là chân dung của Lục Vân Tiên được khắc họa rõ nét qua đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”
Lục Vân Tiên hiện lên trước hết là người anh hùng có tài năng, có tấm lòng vị nghĩa Phẩm chất anh hùng được thể hiện qua hành động trượng nghĩa khi gặp phải chuyện bất bình:
“Vân Tiên ghé lại bên đàng
Bẻ cây làm gậy nhằm đàng xông vô”
Khi thấy có người gặp nạn, Lục Vân Tiên đã không nề hà, so sánh thiệt hơn mà đã
"nhằm làng xông vô” Các động từ như “ghé”, “bẻ”, “nhằm”, “xông” được sử dụng liên tiếp trong hai câu thơ đã góp phần diễn tả cái dứt khoát của động tác, cái khẩn trương, gấp gáp của tình thế
Vừa tìm đánh bọn cướp, Lục Vân Tiên vừa la mắng: "bớ đảng hung đồ - Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân” Lời lẽ của Lục Vân Tiên như lời tuyên chiến không khoan nhượng với cái ác, đồng thời thể hiện rõ tính chính nghĩa, vì dân của hành động chàng đang thực hiện
Trang 3Qua đó ta thấy tinh thần xả thân vì nghĩa của chàng Nếu Đôn-ki hô-tê vì lòng nhân
từ mà nghênh chiến với cối xay gió thì Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp bằng sức mạnh, võ nghệ của người anh hùng
“Vân Tiên tả đột hữu xung
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Đang”
Hình ảnh Vân Tiên trong trận quyết đấu được so sánh với dũng tướng lừng danh Triệu Tử Long thời Tam quốc để làm nổi bật lên khí phách của người anh hùng Lục Vân Tiên Ở đây, tác giả sử dụng thành ngữ “tả đột, hữu xung” vừa diễn tả hành động mạnh, nhanh, dứt khoát, biến hóa khi bên phải, lúc bên trái, làm chủ tình thế trong cuộc chiến
Sức mạnh của Vân Tiên khiến cho đầu đảng Phong lai "trở chẳng kịp tay”, "Bị Tiên một gậy thác rày thân vong”, còn lâu la bốn phía thì "đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay”
Trận đánh kết thúc nhanh, gọn, bất ngờ, thắng lợi ngoạn mục, giòn giã như trong truyện cổ tích Người đọc chưa kịp hồ ộp thì toán cướp đã bị đánh cho tan giã Không chỉ là người tài năng, có tấm lòng vị nghĩa Lục Vân Tiên còn là con người
từ tâm, nhân hậu: chính trực, hào hiệp, khuôn phép, mẫu mực Sau khi đánh cướp, Vân Tiên chưa vội bỏ đi Nghe tiếng khóc than vọng ra từ bên trong xe, chàng động lòng trắc ẩn Nguyễn Đình Chiểu khi đó sử dụng triệt để hình thức hỏi - đáp
để nhân vật bày tỏ tình cảm, suy nghĩ, quan niệm, đạo đức, tính cách và lối sống
“Hỏi ai than khóc ở trong xe này”
Ngôn ngữ, nói năng của Vân Tiên hết mực từ tốn, giản dị, giọng điệu ân cần, nồng hậu Để người bị hại nhanh chóng hồi tâm, chàng đã hỏi thăm ngọn nguồn:
“Tiểu thư con gái nhà ai
Đi đâu đến nỗi mang tai bất kì”
Những lời động viên,an ủi, hỏi han ấy nói với chúng ta về tấm lòng chàng từ
tâm,nhân hậu Không xuất phát từ khát khao lập công danh như những nhà Nho thuở trước, hành động đánh cướp cứu Nguyệt Nga của Vân Tiên khởi sinh từ lòng yêu thương Lòng yêu thương con người quả là thứ tình cảm đẹp, cội nguồn, gố rễ của bao nhiêu tình cảm cao quý khác
Được cứu giúp, Nguyệt Nga và Kim Liên quá đỗi cảm động Hai nàng tỏ ý "cúi đầu trăm lạy” tạ ơn chàng đã cứu mạng Vốn là kẻ sĩ, coi trọng lễ giáo “nam nữ thụ thụ bất thân”, Vân Tiên gạt đi:
“Khoan khoan ngồi đó chớ ra
Nàng là phận gái ta là phận trai”
Ứng xử tế nhị đó một phần cho thấy lối sống khuôn phép, mẫu mực, nề nếp phần khác thể hiện đức tính khiêm nhường: “Làm ơn há dễ trông người trả ơn” Chàng trước sau kiên định với quan niệm người anh hùng thấy việc nghĩa thì không thể không làm Quan niệm ấy được hàm súc trong câu thơ:
“Nhớ câu kiến nghĩa bất vi
Trang 4Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”
Hình ảnh nhân vật Lục Vân Tiên hiện lên trong đoạn trích là một người anh hùng, nghĩa khí, có học thức, chính trực, khuôn phép, nhân hậu, trọng ân nghĩa Như trở thành hình tượng tuyệt đẹp về người anh hùng, góp phần làm nên giá trị nhân đạo của tác phẩm “Lục Vân Tiên” được nhiều người yêu thích
Bài số 2
Nhân vật Lục Vân Tiên - người anh hùng chiến đấu vì nghĩa, văn võ song toàn do nhà nho mù lòa Nguyễn Đình Chiểu sáng tác đã để lại trong lòng người đọc một cái nhìn tốt đẹp về giá trị nhân đạo, một quan niệm sống nhân nghĩa cao đẹp
Đoạn trích là một trong những đoạn thơ hay nhất của tác phẩm, tiêu biểu cho bút pháp tự sư của Nguyễn Đình Chiểu Nhân vật Lục Vân Tiên được khắc hoạ thành mẫu người anh hùng lý tưởng tuyệt đẹp :giàu lòng thương người, dũng cảm và nghĩa hiệp
Bản tính anh hùng nghĩa hiệp là đức tính tốt đẹp nhất của Vân Tiên Từ giã thầy chàng hăm hở xuống núi về kinh đô ứng thí Trên lộ trình gian nan ấy chàng bất ngờ gặp cảnh dân dắt díu nhau chạy loạn, kêu khóc thảm thương, chàng hứa : Tôi xin ra sức anh hào
Cứu người cho khỏi lao đao buổi này
Căm giận lũ bất lương, Vân Tiên sôi sục lên án hành động dã man của chúng Chàng đứng về phía nhân dân, phía người bị nạn, bẻ cây làm gậy xông thẳng vào bọn cướp Phong Lai hung dữ :
Kêu rằng: Bớ đảng hung đồ
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân
Đạo lý thương người như thể thương thân thấm nhuần trong hành động của Vân Tiên Tình thương người đã nâng cao chí khí và lòng dũng cảm cho chàng thư sinh
họ Lục Bọn cướp đông đặc, gươm giáo sáng ngời, bừng bừng sát khí Còn Vân Tiên chỉ có một vũ khí thô sơ “cây gậy bên đàng ” Thế mà trong cuộc chiến không cân sức ấy :
Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử mở vòng Đương Dương
Không tả tỉ mỉ trận chiến, chỉ bằng mấy dòng thơ ngắn gọn mà đặc sắc cùng nghệ thuật so sánh, tác giả đã làm nổi bật hình ảnh một dũng tướng đánh nhanh, kín võ, sánh ngang Triệu Tử Long thời Tam Quốc trong trận phá vây quân Tào bảo vệ ấu chúa Việc làm của Vân Tiên cao đẹp hơn bởi nó xuất phát từ lòng nhân từ, từ tư tưởng cứu dân diệt ác nên giản dị, vô tư mà trong sáng, cao đẹp vô cùng Cuộc chiến của chàng giống hệt thuở xưa Thạch Sanh diệt đại bàng cứu nàng công chúa Sức mạnh của chàng là kết tinh sức mạnh của nhân dân, của điều thiện nên nó vô địch :
Lâu la bốn phía vỡ tan
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay
Trang 5Phong Lai trở chẳng kịp tay
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong
Lời thơ chân chất, thô mộc song hồn thơ thì chan chứa dạt dào Nó nêu bật một chân lý : kẻ bất nhân độc ác thì thảm bại, người anh hùng làm việc nghĩa sẽ chiến thắng
Tự nguyện dấn thân vào nguy hiểm, chiến đấu hết mình, thắng lợi rực rỡ…Tất cả đều vì nhân nghĩa, nên sau thắng lợi Vân Tiên không hề kiêu ngạo Trái lại chàng thật khiêm nhường, chính trực, chân thành mà dung dị Cuộc kỳ ngộ giữa người đẹp và trang anh hùng diễn ra thật cảm động Nguyệt Nga tha thiết muốn mời chàng hiệp sĩ qua miền Hà Khê để nàng báo đức thù công, "Vân Tiên nghe nói liền cười” – nụ cười đáng yêu đáng kính của một tâm hồn vô tư hào hiệp Chàng cười bởi chàng quan niệm :
Làm ơn há dễ trông người trả ơn
Nay đà rõ đặng nguồn cơn
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì
Đúng là giọng nói, cách nói của chàng trai Nam Bộ – nôm na, giản dị mà chất phác
vô cùng Đằng sau những lời giản dị ấy là ngọt ngào, thơm thảo một quan niệm nhân sinh, một tấm lòng nhân ái, hào hiệp Với chàng, ơn nghĩa là việc thông
thường của người sống có văn hoá, đang theo đòi kinh sử, hướng về nghĩa khí, lấy chữ nhân làm động cơ, làm mục đích cho mọi hành động Chàng hành động vì lòng nhân, vì nghĩa lớn, trừ kẻ ác, bảo vệ người lương thiện Chàng quan niệm :
Nhớ câu kiến ngãi bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng
Lời nói chắc nịch vừa để đối chứng, phê phán những kẻ tầm thường vừa đẻ khẳng định việc làm đúng đắn, tất yếu thuộc căn cốt, gốc rễ trong lẽ sống của mình Đó là
lẽ sống của những hiền nhân quân tử thời xưa, của con người chân chính ngày nay Dưới ngòi bút của Nguyễn Đình Chiểu, nhân vật Lục Vân Tiên mang cốt cách của tráng sỹ thời loạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, trọng nghĩa khinh tài, sống và hành động theo phương châm : “Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha ” Dẫu còn
bị ảnh hưởng bởi quan niệm phong kiến “nam nữ thụ thụ bất thân ” song ngôn ngữ,
cử chỉ, hành động của chàng rất đẹp, rất anh hùng Lòng thương người, chí quả cảm và tinh thần vị nghĩa của chàng đậm màu sắc đạo lý của dân tộc ta
Bằng giọng thơ phóng khoáng và ngôn từ bình dị, đoạn trích đã hoàn thiện một cách xuất sắc hình ảnh chàng Lục Vân Tiên anh hùng, nghĩa hiệp Có thể nói, Lục Vân Tiên đúng là nhân vật lí tưởng mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm ước
mơ, khát vọng cứu nước giúp đời của mình Đọc thơ càng thêm trân trọng vẻ đẹp tâm hồn của nhà nho yêu nước, yêu đạo lý mà người dân Nam Bộ vẫn trìu mến gọi
là Đồ Chiểu
-/-
Trang 6Trên đây là gợi ý kèm 2 bài văn mẫu tham khảo đề tài nêu cảm nhận của em về nhân vật Lục Vân Tiên trong trích đoạn Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga do Đọc tài liệu sưu tầm và thực hiện, mong rằng với nội dung này các em sẽ hoàn thiện tốt hơn bài văn của mình nhé!
Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 2)
Được coi là " truyện Kiều" của nhân dân Nam Bộ, " Truyện Lục Vân Tiên" là tác phẩm thơ Nôm nhiều người biết đến của nhà thơ mù yêu nước Nguyễn Đình
Chiểu Trong đó, Lục Vân Tiên là hình tượng tuyệt đẹp được khắc họa thông qua
mô típ quen thuộc ở truyện thơ Nôm truyền thống
Chàng trai tài giỏi cứu cô gái xinh đẹp, rồi từ ân nghĩa đến tình yêu, hôn nhân Nhà văn rất mực yêu mến, dành nhiều tâm huyết để xây dựng nhân vật Lục Vân Tiên để ca ngợi tinh thần nghĩa hiệp cứu khốn phò nguy, đồng thời thể hiện khát vọng công bằng và những điều tốt đẹp trong cuộc đời
Chân dung của Lục Vân Tiên có thể thấy rõ qua đoạn trích "Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga"
Lục Vân Tiên hiện lên trước hết là người anh hùng có tài năng, có tấm lòng vị nghĩa Phẩm chất anh hùng được thể hiện qua hành động trượng nghĩa khi gặp phải chuyện bất bình:
" Vân Tiên ghé lại bên đàng
Bẻ cây làm gậy nhằm đàng xông vô"
Khi thấy có người gặp nạn, Lục Vân Tiên đã không nề hà, so sánh thiệt hơn mà đã
" nhằm làng xông vô" Các động từ như "ghé", "bẻ", "nhằm", "xông" được sử dụng liên tiếp trong hai câu thơ đã góp phần diễn tả cái dứt khoát của động tác, cái khẩn trương, gấp gáp của tình thế Vừa tìm đánh bọn cướp, Lục Vân Tiên vừa la mắng: "
bớ đảng hung đồ- Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân" Lời lẽ của Lục Vân Tiên như lời tuyên chiến không khoan nhượng với cái ác, đồng thời thể hiện rõ tính chính nghĩa, vì dân của hành động chàng đang thực hiện
Trang 7Qua đó ta thấy tinh thần xả thân vì nghĩa của chàng Nếu Đôn-ki hô-tê vì lòng nhân
từ mà nghênh chiến với cối xay gió thì Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp bằng sức mạnh, võ nghệ của người anh hùng
" Vân Tiên tả đột hữu xung
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Đang"
Hình ảnh Vân Tiên trong trận quyết đấu được so sánh với dũng tướng lừng danh Triệu Tử Long thời Tam quốc để làm nổi bật lên khí phách của người anh hùng Lục Vân Tiên
Thành ngữ "tả đột, hữu xung" vừa diễn tả hành động mạnh, nhanh, dứt khoát, biến hóa khi bên phải, lúc bên trái, làm chủ tình thế trong cuộc chiến
Sức mạnh của Vân Tiên khiến cho đầu đảng Phong lai " trở chẳng kịp tay", " Bị Tiên một gạy thác rày thân vong", còn lâu la bốn phía thì " đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay"
Trận đánh kết thúc nhanh, gọn, bất ngờ, thắng lợi ngoạn mục, giòn giã như trong truyện cổ tích Người đọc chưa kịp hồ ộp thì toán cướp đã bị đánh cho tan giã Không chỉ là người tài năng, có tấm lòng vị nghĩa Lục Vân Tiên còn là con người
từ tâm, nhân hậu: chính trực, hào hệp, khuôn phép, mẫu mực
Sau khi đánh cướp, Vân Tiên chưa vội bỏ đi Nghe tiếng khóc than vọng ra từ bên trong xe, chàng động lòng trắc ẩn Nguyễn Đình Chiểu khi đó sử dụng triệt để hình thức hỏi- đáp để nhân vật bày tỏ tình cảm, suy nghĩ, quan niệm,đạo đức, tính cách
và lối sống
" Hỏi ai than khóc ở trong xe này"
Ngôn ngữ, nói năng của Vân Tiên hết mực từ tốn, giản dị, giọng điệu ân cần, nồng hậu
Để người bị hại nhanh chóng hồi tâm,chàng đã hỏi thăm ngọn nguồn:
Trang 8"Tiểu thư con gái nhà ai
Đi đâu đến nỗi mang tai bất kì"
Những lời động viên,an ủ, hỏi han ấy nói với chúng ta về tấm lòng chàng từ
tâm,nhân hậu Không xuất phát từ khát khao lập công danh như những nhà Nho thuở trước, hành động đánh cướp cứu Nguyệt Nga của Vân Tiên khởi sinh từ lòng yêu thương Lòng yêu thương con người quả là thứ tình cảm đẹp, cội nguồn, gố rễ của bao nhiêu tình cảm cao quý khác
Được cứu gúp,Nguyệt Nga và Kim Liên quá đỗi cảm động Hai nàng tỏ ý " cúi đầu trăm lạy" tạ ơn chàng đã cứu mạng Vốn là kẻ sĩ, coi trọng lễ giáo " nam nữ thụ thụ bất thân", Vân Tiên gạt đi:
" Khoan khoan ngồi đó chớ ra
Nàng là phận gái ta là phận trai"
Ứng xử tế nhị đó một phần cho thấy lối sống khuôn phép, mẫu mực, nề nếp phần khác thể hiện đức tính khiêm nhường: " Làm ơn há dễ trông người trả ơn" Chàng trước sau kiên định với quan niệm người anh hùng thấy việc nghĩa thì không thể không làm Quan niệm ấy được hàm súc trong câu thơ:
"Nhớ câu kiến nghĩa bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng"
Vân Tiên hiện lên trong đoạn trích là một người anh hùng, nghãi khí, có học thức, chính trực, khuôn phép, nhân hậu, trọng ân nghĩa
Như vậy, Vân Tiên trở thành hình tượng tuyệt đẹp về người anh hùng, góp phần làm nên giá trị nhân đạo của " Truyện Lục Vân Tiên" được nhiều người yêu thích
Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 3)
Truyện Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu là tác phẩm có sức sống mạnh mẽ lâu bền trong lòng nhân dân Nam Bộ và nhân dân cả nước Tác phẩm là bài ca về
Trang 9đạo đức chính nghĩa và tấm lòng nhân nghĩa của con người Lục Vân Tiên là hình tượng cao đẹp về người anh hùng lý tưởng mang khí phách hào hiệp trọng nghĩa khinh tài Đoạn trích " Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga" kể lại hành động đánh cướp cứu người giàu lòng quả cảm vị nghĩa của Lục Vân Tiên
Trên đường về kinh đô dự thi Lục Vân Tiên bất ngờ gặp nhân dân khốn khổ chạy trốn bọn cướp Phong Lai Chàng ân cần hỏi thăm và quyết ra tay đánh cướp để cứu dân lành thoát khỏi cảnh đau thương Hình ảnh Lục Vân Tiên được khắc họa với
mô tuýp quen thuộc ở truyện Nôm truyền thống.Chàng là nhân vật lý tưởng, mới
16 tuổi dời trường học bước vào đời lòng đầy hăm hở muốn lập công danh,mong thi thố tài năng để giúp đời Gặp một tình huống " bất bằng" đây là một thử thách đầu tiên nhưng cũng là một cơ hội cho chàng hành động
Giữa đám cướp đông đảo gươm giáo sáng ngờ, tướng Phong Lai thì đằm đằm sát khí:
"Phong Lai mặt đỏ phừng phừng :
"Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây"
Còn Lục Vân Tiên thì một mình tay không Chàng bình tĩnh bẻ cây làm gậy:
" Vân Tiên ghé lại bên đàng,
Bẻ cây làm gậy tìm đàng chạy vô"
Dùng cây làm gậy,Vân Tiên " tả đột hữu xông", tung hoành giữa bọn cướp khiến chúng tan rã tơi bời:
" Vân Tiên tả đột hữu xông,
Khác nào Triệu Tử phá vòng đương đang
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay
Phong Lai trở chẳng lập tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong"
Hình ảnh Vân Tiên được nhà thơ so sánh với Triệu Tử Long là một hổ tướng ở Trung Quốc Đó là vẻ đẹp của một dũng tướng có tài của bậc anh hùng, có tâm của
Trang 10người vị nghĩa sẵn sàng bênh vực kẻ yếu chiến thắng cái ác Giọng thơ hùng tráng vang lên diễn tả một trận đánh cướp đầy kịch tính
Đánh tan lũ cướp sơn đà chàng đã giải thoát cho Kiều Nguyệt Nga và Kim Liên Cuộc kì ngộ giữa người đẹp và anh hùng diễn ra thấm đẫm tình người,chàng là con người chính trực hào hiệp nhưng cũng rất từ tâm nhân hậu Thấy hai cô gái chưa hết hãi hùng,chàng tìm cách an ủi ân cần hỏi thăm:
" Hỏi : ai than khóc ở trong xe này"
( )Vân Tiên nghe nói động lòng,
Đáp rằng :"Ta đã trừ dòng lâu la
Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
Nàng là phận gái, ta là phận trai
Tiểu thơ con gái nhà ai
Đi đâu đến nổi mang tai bất kỳ
Chẳng hay tên họ là chi ?
Khuê môn phận gái việc gì đến đây ?
Trước sau chưa hãn dạ này,
Hai nàng ai tớ ai thầy nói ra ?"
Khi Kiều Nguyệt Nga muốn lạy tạ, chàng đã khước từ Vân Tiên chỉ cùng Nguyệt Nga sướng họa một bài thơ rồi thanh thản ra đi Dường như với Vân Tiên đó là một bổn phận một lẽ tự nhiên của con người, trọng nghĩa khinh tài chứ không coi
đó là công trạng:
" Nhớ câu kiến nghĩa bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng"
Quan điểm về người anh hùng của Nguyễn Đình Chiểu trong cái xã hội phong kiến loạn lạc thật giản dị: đó là những con người mang tinh thần hiệp nghĩa, anh hùng hảo hán mang dáng dấp trượng phu
Trang 11Từ cử chỉ hành động ngôn ngữ cách ứng xử của Vân Tiên mang phong thái của một tráng sĩ ngày xưa Chàng là một hình ảnh đẹp lí tưởng mà Nguyễn Đình Chiểu gửi gắm niềm tin và ước vọng của mình
Tóm lại, bằng bút pháp kể và tả thực mang phong cách Nam Bộ, nhưng hơn thế nữa là bằng tấm lòng nhân đạo cao cả Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lại một trận đánh cướp oai hùng của tráng sĩ Lục Vân Tiên Chàng là người tiêu biểu cho cái thiện mang vẻ đẹp hào hiệp trong cái xã hội đầy bất công tàn ác Nhân vật Vân Tiên mãi là hình ảnh đẹp mà Nguyễn Đình Chiểu gửi gắm niềm tin khát vọng về truyền thống đạo đức tốt đẹp của nhân dân ta
Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 4)
Truyện thơ Lục Vân Tiên do nhà nho mù lòa Nguyễn Đình Chiểu sáng tác có vị trí cao trong nền văn học Nam Bộ nói riêng và nền văn học dân tộc nói chung Đoạn trích "Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga "để lại nhiều ấn tượng đẹp bởi hình ảnh Lục Vân Tiên -người anh hùng chiến đấu vì nghĩa, văn võ song toàn
Đoạn trích là một trong những đoạn thơ hay nhất của tác phẩm, tiêu biểu cho bút pháp tự sư của Nguyễn Đình Chiểu Nhân vật Lục Vân Tiên được khắc hoạ thành mẫu người anh hùng lý tưởng tuyệt đẹp :giàu lòng thương người, dũng cảm và nghĩa hiệp
Bản tính anh hùng nghĩa hiệp là đức tính tốt đẹp nhất của Vân Tiên Từ giã thầy chàng hăm hở xuống núi về kinh đô ứng thí Trên lộ trình gian nan ấy chàng bất ngờ gặp cảnh dân dắt díu nhau chạy loạn, kêu khóc thảm thương, chàng hứa:
Tôi xin ra sức anh hào
Cứu người cho khỏi lao đao buổi này
Căm giận lũ bất lương, Vân Tiên sôi sục lên án hành động dã man của chúng Chàng đứng về phía nhân dân, phía người bị nạn, bẻ cây làm gậy xông thẳng vào bọn cướp Phong Lai hung dữ:
Kêu rằng: Bớ đảng hung đồ
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân
Đạo lý thương người như thể thương thân, thấm nhuần và tỏa rạng trong hành động của Vân Tiên Tình thương người đã nâng cao chí khí và lòng dũng cảm cho chàng thư sinh họ Lục Bọn cướp đông đặc, gươm giáo sáng ngời, bừng bừng sát khí Còn Vân Tiên chỉ có một vũ khí thô sơ "cây gậy bên đàng" Thế mà trong cuộc chiến không cân sức ấy:
Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử mở vòng Đương Dương
Trang 12Không tả tỉ mỉ trận chiến, chỉ bằng mấy dòng thơ ngắn gọn mà đặc sắc cùng nghệ thuật so sánh, tác giả đã làm nổi bật hình ảnh một dũng tướng đánh nhanh, kín võ, sánh ngang Triệu Tử Long thời Tam Quốc trong trận phá vây quân Tào bảo vệ ấu chúa Việc làm của Vân Tiên cao đẹp hơn bởi nó xuất phát từ lòng nhân từ, từ tư tưởng cứu dân diệt ác nên giản dị, vô tư mà trong sáng, cao đẹp vô cùng Cuộc chiến của chàng giống hệt thuở xưa Thạch Sanh diệt đại bàng cứu nàng công chúa Sức mạnh của chàng là kết tinh sức mạnh của nhân dân, của điều thiện nên nó vô địch:
Lâu la bốn phía vỡ tan
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay
Phong Lai trở chẳng kịp tay
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong
Lời thơ chân chất, thô mộc song hồn thơ thì chan chứa dạt dào Nó nêu bật một chân lý: kẻ bất nhân độc ác thì thảm bại, người anh hùng làm việc nghĩa sẽ chiến thắng
Tự nguyện dấn thân vào nguy hiểm, chiến đấu hết mình, thắng lợi rực rỡ Tất cả đều vì nhân nghĩa, nên sau thắng lợi Vân Tiên không hề kiêu ngạo Trái lại chàng thật khiêm nhường, chính trực, chân thành mà dung dị Cuộc kỳ ngộ giữa người đẹp và trang anh hùng diễn ra thật cảm động Nguyệt Nga tha thiết muốn mời chàng hiệp sĩ qua miền Hà Khê để nàng báo đức thù công, "Vân Tiên nghe nói liền cười" - nụ cười đáng yêu đáng kính của một tâm hồn vô tư hào hiệp Chàng cười bởi chàng quan niệm:
Làm ơn há dễ trông người trả ơn
Nay đà rõ đặng nguồn cơn
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì
Đúng là giọng nói, cách nói của chàng trai Nam Bộ - nôm na, giản dị mà chất phác
vô cùng Đằng sau những lời giản dị ấy là ngọt ngào, thơm thảo một quan niệm nhân sinh, một tấm lòng nhân ái, hào hiệp Với chàng, ơn nghĩa là việc thông
thường của người sống có văn hoá, đang theo đòi kinh sử, hướng về nghĩa khí, lấy chữ nhân làm động cơ, làm mục đích cho mọi hành động Chàng hành động vì lòng nhân, vì nghĩa lớn, trừ kẻ ác, bảo vệ người lương thiện Chàng quan niệm:
Nhớ câu kiến ngãi bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng
Lời nói chắc nịch vừa để đối chứng, phê phán những kẻ tầm thường vừa đẻ khẳng định việc làm đúng đắn, tất yếu thuộc căn cốt, gốc rễ trong lẽ sống của mình Đó là
lẽ sống của những hiền nhân quân tử thời xưa, của con người chân chính ngày nay Dưới ngòi bút của Nguyễn Đình Chiểu, nhân vật Lục Vân Tiên mang cốt cách của tráng sĩ thời loạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, trọng nghĩa khinh tài, sống và hành động theo phương châm: "Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha" Dẫu còn bị ảnh hưởng bởi quan niệm phong kiến "nam nữ thụ thụ bất thân" song ngôn ngữ, cử
Trang 13chỉ, hành động của chàng rất đẹp, rất anh hùng Lòng thương người, chí quả cảm
và tinh thần vị nghĩa của chàng đậm màu sắc đạo lý của dân tộc ta
Bằng giọng thơ phóng khoáng, chân mộc và ngôn từ bình dị, đoạn trích đã hoàn thiện một cách xuất sắc hình ảnh chàng Lục Vân Tiên anh hùng, nghĩa hiệp Có thể nói, Lục Vân Tiên đúng là nhân vật lí tưởng mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm ước mơ, khát vọng cứu nước giúp đời của mình Đọc thơ càng thêm trân trọng
vẻ đẹp tâm hồn của nhà nho yêu nước, yêu đạo lý mà người dân Nam Bộ vẫn trìu mến gọi là Đồ Chiểu
Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 5)
Nguyễn Đình Chiểu, ánh sáng trong làng văn học Việt Nam Thơ văn của ông luôn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc Truyện Lục Vân Tiên là một trong những tác phẩm nổi bật nhất trong sự nghiệp văn học của ông Trong đó hình tượng người anh hùng Lục Vân Tiên được xây dựng là hình mẫu lý tưởng của người dân Trong đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga, hình ảnh nhân vật hiện lên với những đức tính tốt đẹp: dũng cảm, sẵn sàng xả thân vì nghĩa và có tài năng, khí phách hơn người
Là một trong những tác phẩm truyện thơ Nôm nổi tiếng nhất thời bấy giờ, truyện Lục Vân Tiên được ví như truyện Kiều của Nam bộ Đây là cuốn sách gối đầu giường của hầu hết những người yêu văn chương Xây dựng một điển hình, trai tài gái sắc, anh hùng chủ nghĩa của nhân dân, không khó để hiểu rằng, truyện Lục Vân Tiên được yêu thích bởi hầu hết đối tượng tầng lớp nông dân Qua đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga, tác giả khắc họa hình ảnh nhân vật anh hùng, ca ngợi tinh thần nghĩa hiệp, “giữa đường thấy chuyện bất bình chẳng tha”, thể hiện khát vọng công bằng
Hình tượng nhân vật Lục Vân Tiên tục xây dựng là người anh hùng nghĩa hiệp Giữa đường thấy cảnh tượng nhóm côn đồ ỷ đông bắt nạt yếu, vân Tiên không ngần ngại ra tay cứu giúp
Vân Tiên ghé lại bên đàng,
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô
Kêu rằng: “Bớ đảng hung đồ,
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân"
Phong Lai mặt đỏ phừng phừng:
"Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây?
Trước gây việc dữ tại mầy
Truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng"
Tác giả sử dụng hàng loạt những động từ mạnh như “bẻ, nhằm, xông, kêu” để thể hiện sự mạnh mẽ quyết liệt của Lục Vân Tiên Tuy không phải bản thân là người bị hại nhưng tinh thần thượng võ khiến Lục Vân Tiên không thể làm ngơ Tinh thần
Trang 14xả thân vì nghĩa còn được thể hiện qua lối ăn nói hùng dũng, hô hoán mọi người:
“bớ đảng hung đồ” Những hành động trên cho thấy, Lục Vân Tiên là một người dũng cảm, nghĩa hiệp, lại mẫu người anh hùng nông dân của người dân Nam Bộ Qua đó, tác giả thể hiện khát khao công bằng tự do, cái tốt luôn chiến thắng
Tác giả miêu tả những hành động của Lục Vân Tiên nhằm khắc họa hình tượng nhân vật với sức mạnh, võ thuật điêu luyện
Vân Tiên tả đột hữu xung,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dương
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay
Phong Lai trở chẳng kịp tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong
Tác giả so sánh Lục Vân Tiên trong trận đánh với bọn gian ác giống như tướng Triệu tử năm xưa phá tan quân đường Dương vô cùng oanh liệt, hào hùng Cách miêu tả sinh động, cùng một loạt những động từ thể hiện sự thất bại của bọn côn đồ như “quăng”, “tìm”, “chạy ngay”, “chẳng kịp trở tay”, “bị ngay một trận”, “thác rày thân vong” Càng tô đậm hơn sự anh dũng, tài nghệ võ thuật của nhân vật chính Thành ngữ tả đột hữu xung thể hiện sự nhanh chóng, chủ động, gọn gàng Người đọc như hình dung ra một Lục Vân Tiên khí thế ngút trời vừa đánh, vừa phòng thủ linh hoạt khéo léo Trận chiến diễn ra nhanh chóng, Lục Vân Tiên dễ dàng đánh đuổi kẻ xấu Hình tượng nhân vật dân tiên mang tầm vóc anh hùng thời đại, là ước nguyện của nhân dân về con người mạnh mẽ không nao núng trước khó khăn Không chỉ có võ thuật, chí khí, Lục Vân Tiên còn thể hiện là người lịch thiệp, biết quan tâm, chia sẻ Sau khi đánh đuổi bọn côn đồ, Lục Vân Tiên không quên hỏi thăm:
Dẹp rồi lũ kiến chòm ong,
Hỏi: “Ai than thóc ở trong xe này?”
Tiểu thơ con gái nhà ai,
Đi đâu nên nỗi mang tai bất kỳ?
Chẳng hay tên họ là chi,
Khuê môn phận gái việc gì đến đây?
Đằng sau vẻ ngoài cục mịch hay những hành động mạnh mẽ quyết liệt là một tấm lòng độ lượng, quan tâm đến người khác và hết mực phải đạo Sau khi đánh đuổi bọn côn đồ, Lục Vân Tiên chưa bỏ đi ngay mà còn nán lại hỏi thăm Kiều Nguyệt Nga Hành động này cho thấy bản tính chân thật, tốt bụng Thậm chí, Lục Vân Tiên còn can ngăn Kiều Nguyệt Nga bước ra khỏi xe vì: “nàng là phận gái, ta là phận trai” Một người văn võ song toàn, lại biết ý tứ như vậy, quả đúng là hiếm có Hành động ấy còn cho thấy sự tôn trọng của Lục Vân Tiên dành cho phụ nữ Giọng điệu ân cần, dịu dàng của chàng ắt hẳn đã làm rung động trái tim thiếu nữ của Kiều Nguyệt Nga Xây dựng hình tượng nhân vật Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu đã
Trang 15đúc rút và tổng hợp tất cả những đức tính quý báu nhất của con người, của một người hoàn hảo, một bậc anh hùng, một đấng trượng phu trong quan niệm dân gian: Vừa nghĩa hiệp, tài giỏi, vừa chu đáo, hiểu lễ nghĩa phép tắc
Ngoài ra, Lục Vân Tiên còn là người khiêm tốn, làm điều tốt không mong được trả
ơn Đứng trước lời cảm tạ của Kiều Nguyệt Nga và lời đề nghị đội ơn cứu mạng, Lục Vân Tiên chỉ cười:
"Làm ơn há dễ trông người trả ơn?
Nay đà rõ đặng nguồn cơn,
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì
Nhớ câu kiến nghĩa bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng."
Từng câu nói cho Thấy, Lục Vân Tiên là người sống có phép tắc, hào hiệp, không tính toán Trong quan điểm của chàng, việc giúp đỡ người khác không phải để lập công, để hy vọng được ghi nhận hãy trả ơn mà đơn giản chỉ xuất phát từ lòng nhân hậu và tinh thần trượng nghĩa Tình cảm giữa con người với con người từ tận trái tim “Nào ai tính thiệt so hơn làm gì”, có lẽ bởi, đối với người anh hùng, ơn huệ không mang nhiều ý nghĩa bằng tình cảm Người anh hùng sẽ không tính toán, không cần trả bằng tiền của tầm thường
Bằng giọng văn chân chất, dễ hiểu cùng cốt truyện rõ ràng, dễ đọc, cách miêu tả vừa mang tính trực tiếp, vừa sử dụng những câu thành ngữ tục ngữ quen thuộc, tác giả đã xây dựng hình tượng nhân vật anh hùng Lục Vân Tiên hào hùng, nghĩa khí
có học, có hiểu biết và mang một trái tim nhân hậu Đây chính là hình tượng con người nhìn hình của nhân dân Nam bộ thời xưa
Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 6)
"Lục Vân Tiên" là tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Đình Chiểu trong giai đoạn sáng tác trước khi thực dân Pháp xâm lược Cuộc đời và tính cách Lục Vân Tiên có những nét trùng hợp với cuộc đời và tính cách của tác giả Điểm nổi bật trong tính cách Lục Vân Tiên là tính nghĩa hiệp Lục Vân Tiên là điển hình của con người nghĩa hiệp trong một xã hội đang suy thoái Muốn hiểu con người nghĩa hiệp Lục Vân Tiên ta cùng nhau phân tích đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga" Đang trên đường lên kinh đô dự thi thấy dân tình than khóc thảm thiết, Lục Vân Tiên đã dừng lại hỏi han Nghe dân tình kể: có một bọn cướp ở Sơn Đài không
ai đương nổi hiện đang xuống cướp thốn hương “gặp con gái tốt qua đường bắt đi” Lục Vân Tiên bèn “ghé lại hên đàng”:
“Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô."
Trang 16Một người trong tay không có khí giới lại đơn độc vần "bẻ cây làm gậy" xông vào đánh bọn cướp Chỉ riêng điều đó đã nghĩa hiệp lắm rồi Vân Tiên không hề đắn đo, tính toán Người khác chắc phải nghĩ ngợi suy tính trước khi hành động Nên nhớ là chàng đang đi thi Công danh phú quý đang đợi chàng ở phía trước Lại nữa bọn cướp rất đông, ai ai cũng đều khiếp sợ chúng Thế mà chàng quyết định một cách nhanh chóng Điều đó chứng tỏ hành động vì việc nghĩa đã trở thành bản chất tốt đẹp của chàng
Gặp bọn cướp, Lục Vân Tiên mắng ngay vào mặt chúng:
“Kêu rằng: Bớ đản hung đồ,
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân."
Lời mắng của chàng càng chứng minh cụ thể hơn tính cách nghĩa hiệp ấy
“Hại dân” là việc làm bất nghĩa Vì dân diệt trữ lũ "hại dân" là việc làm nhân
nghĩa Chính nhận thức được điều đó mà Lục Vân Tiên đã "tả đột hữu xông":
“Khác nào Triệu Tử phá vòng Dương Dang"
Hình ảnh so sánh này càng làm nổi bật tính cách nghĩa hiệp của Lục Vân Tiên Tài năng của chàng được ví với Triệu Tử Long - một danh tướng thời Tam Quốc Một mình chống lại bọn cướp cứu giúp dân lành, Lục Vân Tiên là hiện thân của con người luôn hành động vì nghĩa lớn
Tính cách nghĩa hiệp của Lục Vân Tiên còn được biểu hiện qua cử chỉ từ chối việc trả ơn của Kiều Nguyệt Nga - người mà chàng đã cứu thoát khỏi tay bọn cướp, Nguyệt Nga rất biết ơn chàng Nàng muốn tạ ơn để đáp lại hành động nghĩa hiệp của chàng:
“ Hà Khê qua đó cũng gần,
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng
Gặp đây đang lúc giữa đàng,
Của tiền chẳng có bạc vàng cũng không
Tưởng câu báo đức thù công;
Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi.’’
Lời lẽ của Kiều Nguyệt Nga rất phù hợp với đạo lí Người chịu ơn bao giờ cũng mong muốn được trả ơn Đó là tấm lòng thành của nàng Nhưng “Vân Tiên
Trang 17nghe nói liền cười” Nụ cười của chàng thật vô tư, hồn nhiên Và chúng ta hãy nghe chàng giải thích:
“Làm ơn há để trông người trả ơn
Nay đã rõ đặng nguồn cơn
Nào ai đã tính thiệt so hơn làm gì
Nhớ câu kiến ngãi bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng."
Nếu làm ơn mà trông người khác hoặc buộc người khác trả ơn theo Lục Vân Tiên thì không phải là con người nghĩa hiệp Chàng không chấp nhận những kẻ như vậy Chàng hành động không phải để được đền đáp Việc từ chối sự đền ơn của Kiều Nguyệt Nga càng tô đẹp thêm con người nghĩa hiệp Lục Vân Tiên
Chàng vốn trọng nghĩa khinh tài Cử chỉ ấy của chàng càng làm cho chúng ta thêm khâm phục và yêu mến Quan niệm của chàng cũng chính là quan niệm của
Nguyễn Đình Chiểu Sách xưa nói: “kiến ngãi bất vi vô dũng giã” Lục Vân Tiên coi đó là phương châm sống của chàng Vì thế thấy việc nghĩa chàng không hề đắn
đo, cân nhắc đã lao vào đánh tan bọn cướp cứu Kiều Nguyệt Nga, mang lại cuộc sống bình yên cho dân lành
Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 7)
Nhân vật Lục Vân Tiên - người anh hùng chiến đấu vì nghĩa, văn võ song toàn do nhà nho mù lòa Nguyễn Đình Chiểu sáng tác đã để lại trong lòng người đọc một cái nhìn tốt đẹp về giá trị nhân đạo, một quan niệm sống nhân nghĩa cao đẹp
Đoạn trích là một trong những đoạn thơ hay nhất của tác phẩm, tiêu biểu cho bút pháp tự sư của Nguyễn Đình Chiểu Nhân vật Lục Vân Tiên được khắc hoạ thành mẫu người anh hùng lý tưởng tuyệt đẹp :giàu lòng thương người, dũng cảm và nghĩa hiệp
Bản tính anh hùng nghĩa hiệp là đức tính tốt đẹp nhất của Vân Tiên Từ giã thầy chàng hăm hở xuống núi về kinh đô ứng thí Trên lộ trình gian nan ấy chàng bất ngờ gặp cảnh dân dắt díu nhau chạy loạn, kêu khóc thảm thương, chàng hứa : Tôi xin ra sức anh hào
Cứu người cho khỏi lao đao buổi này
Trang 18Căm giận lũ bất lương, Vân Tiên sôi sục lên án hành động dã man của chúng Chàng đứng về phía nhân dân, phía người bị nạn, bẻ cây làm gậy xông thẳng vào bọn cướp Phong Lai hung dữ :
Kêu rằng: Bớ đảng hung đồ
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân
Đạo lý thương người như thể thương thân thấm nhuần trong hành động của Vân Tiên Tình thương người đã nâng cao chí khí và lòng dũng cảm cho chàng thư sinh
họ Lục Bọn cướp đông đặc, gươm giáo sáng ngời, bừng bừng sát khí Còn Vân Tiên chỉ có một vũ khí thô sơ “cây gậy bên đàng ” Thế mà trong cuộc chiến không cân sức ấy :
Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử mở vòng Đương Dương
Không tả tỉ mỉ trận chiến, chỉ bằng mấy dòng thơ ngắn gọn mà đặc sắc cùng nghệ thuật so sánh, tác giả đã làm nổi bật hình ảnh một dũng tướng đánh nhanh, kín võ, sánh ngang Triệu Tử Long thời Tam Quốc trong trận phá vây quân Tào bảo
vệ ấu chúa Việc làm của Vân Tiên cao đẹp hơn bởi nó xuất phát từ lòng nhân từ,
từ tư tưởng cứu dân diệt ác nên giản dị, vô tư mà trong sáng, cao đẹp vô cùng Cuộc chiến của chàng giống hệt thuở xưa Thạch Sanh diệt đại bàng cứu nàng công chúa Sức mạnh của chàng là kết tinh sức mạnh của nhân dân, của điều thiện nên
nó vô địch :
Lâu la bốn phía vỡ tan
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay
Phong Lai trở chẳng kịp tay
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong
Lời thơ chân chất, thô mộc song hồn thơ thì chan chứa dạt dào Nó nêu bật một chân lý : kẻ bất nhân độc ác thì thảm bại, người anh hùng làm việc nghĩa sẽ chiến thắng
Tự nguyện dấn thân vào nguy hiểm, chiến đấu hết mình, thắng lợi rực rỡ…Tất
cả đều vì nhân nghĩa, nên sau thắng lợi Vân Tiên không hề kiêu ngạo Trái lại chàng thật khiêm nhường, chính trực, chân thành mà dung dị Cuộc kỳ ngộ giữa người đẹp và trang anh hùng diễn ra thật cảm động Nguyệt Nga tha thiết muốn
Trang 19mời chàng hiệp sĩ qua miền Hà Khê để nàng báo đức thù công, "Vân Tiên nghe nói liền cười” – nụ cười đáng yêu đáng kính của một tâm hồn vô tư hào hiệp Chàng cười bởi chàng quan niệm :
Làm ơn há dễ trông người trả ơn
Nay đà rõ đặng nguồn cơn
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì
Đúng là giọng nói, cách nói của chàng trai Nam Bộ – nôm na, giản dị mà chất phác vô cùng Đằng sau những lời giản dị ấy là ngọt ngào, thơm thảo một quan niệm nhân sinh, một tấm lòng nhân ái, hào hiệp Với chàng, ơn nghĩa là việc thông thường của người sống có văn hoá, đang theo đòi kinh sử, hướng về nghĩa khí, lấy chữ nhân làm động cơ, làm mục đích cho mọi hành động Chàng hành động vì lòng nhân, vì nghĩa lớn, trừ kẻ ác, bảo vệ người lương thiện Chàng quan niệm :
Nhớ câu kiến ngãi bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng
Lời nói chắc nịch vừa để đối chứng, phê phán những kẻ tầm thường vừa đẻ khẳng định việc làm đúng đắn, tất yếu thuộc căn cốt, gốc rễ trong lẽ sống của
mình Đó là lẽ sống của những hiền nhân quân tử thời xưa, của con người chân chính ngày nay
Dưới ngòi bút của Nguyễn Đình Chiểu, nhân vật Lục Vân Tiên mang cốt cách của tráng sỹ thời loạn, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, trọng nghĩa khinh tài, sống
và hành động theo phương châm : “Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha ” Dẫu còn bị ảnh hưởng bởi quan niệm phong kiến “nam nữ thụ thụ bất thân ” song ngôn ngữ, cử chỉ, hành động của chàng rất đẹp, rất anh hùng Lòng thương người, chí quả cảm và tinh thần vị nghĩa của chàng đậm màu sắc đạo lý của dân tộc ta
Bằng giọng thơ phóng khoáng và ngôn từ bình dị, đoạn trích đã hoàn thiện một cách xuất sắc hình ảnh chàng Lục Vân Tiên anh hùng, nghĩa hiệp Có thể nói, Lục Vân Tiên đúng là nhân vật lí tưởng mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm ước
mơ, khát vọng cứu nước giúp đời của mình Đọc thơ càng thêm trân trọng vẻ đẹp tâm hồn của nhà nho yêu nước, yêu đạo lý mà người dân Nam Bộ vẫn trìu mến gọi
là Đồ Chiểu
Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 8)
Trang 20"Lục Vân Tiên" là tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Đình Chiểu trong giai đoạn sáng tác trước khi thực dân Pháp xâm lược Cuộc đời và tính cách Lục Vân Tiên có những nét trùng hợp với cuộc đời và tính cách của tác giả Điểm nổi bật trong tính cách Lục Vân Tiên là tính nghĩa hiệp Lục Vân Tiên là điển hình của con người nghĩa hiệp trong một xã hội đang suy thoái Muốn hiểu con người nghĩa hiệp Lục Vân Tiên ta cùng nhau phân tích đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga"
Đang trên đường lên kinh đô dự thi thấy dân tình than khóc thảm thiết, Lục Vân Tiên đã dừng lại hỏi han Nghe dân tình kể: có một bọn cướp ở Sơn Đài không ai đương nổi hiện đang xuống cướp thốn hương “gặp con gái tốt qua đường bắt đi” Lục Vân Tiên bèn “ghé lại hên đàng”:
“Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô."
Một người trong tay không có khí giới lại đơn độc vần "bẻ cây làm gậy" xông vào đánh bọn cướp Chỉ riêng điều đó đã nghĩa hiệp lắm rồi Vân Tiên không hề đắn đo, tính toán Người khác chắc phải nghĩ ngợi suy tính trước khi hành động Nên nhớ là chàng đang đi thi Công danh phú quý đang đợi chàng ở phía trước Lại nữa bọn cướp rất đông, ai ai cũng đều khiếp sợ chúng Thế mà chàng quyết định một cách nhanh chóng Điều đó chứng tỏ hành động vì việc nghĩa đã trở thành bản chất tốt đẹp của chàng
Gặp bọn cướp, Lục Vân Tiên mắng ngay vào mặt chúng:
“Kêu rằng: Bớ đản hung đồ,
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân."
Lời mắng của chàng càng chứng minh cụ thể hơn tính cách nghĩa hiệp ấy “Hại dân” là việc làm bất nghĩa Vì dân diệt trữ lũ "hại dân" là việc làm nhân nghĩa Chính nhận thức được điều đó mà Lục Vân Tiên đã "tả đột hữu xông":
“Khác nào Triệu Tử phá vòng Dương Dang"
Hình ảnh so sánh này càng làm nổi bật tính cách nghĩa hiệp của Lục Vân Tiên Tài năng của chàng được ví với Triệu Tử Long - một danh tướng thời Tam Quốc Một mình chống lại bọn cướp cứu giúp dân lành, Lục Vân Tiên là hiện thân của con người luôn hành động vì nghĩa lớn
Tính cách nghĩa hiệp của Lục Vân Tiên còn được biểu hiện qua cử chỉ từ chối việc trả ơn của Kiều Nguyệt Nga - người mà chàng đã cứu thoát khỏi tay bọn cướp,
Trang 21Nguyệt Nga rất biết ơn chàng Nàng muốn tạ ơn để đáp lại hành động nghĩa hiệp của chàng:
“ Hà Khê qua đó cũng gần,
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng
Gặp đây đang lúc giữa đàng,
Của tiền chẳng có bạc vàng cũng không
Tưởng câu báo đức thù công;
Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi.’’
Lời lẽ của Kiều Nguyệt Nga rất phù hợp với đạo lí Người chịu ơn bao giờ cũng mong muốn được trả ơn Đó là tấm lòng thành của nàng Nhưng “Vân Tiên nghe nói liền cười” Nụ cười của chàng thật vô tư, hồn nhiên Và chúng ta hãy nghe chàng giải thích:
“Làm ơn há để trông người trả ơn
Nay đã rõ đặng nguồn cơn
Nào ai đã tính thiệt so hơn làm gì
Nhớ câu kiến ngãi bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng."
Nếu làm ơn mà trông người khác hoặc buộc người khác trả ơn theo Lục Vân Tiên thì không phải là con người nghĩa hiệp Chàng không chấp nhận những kẻ như vậy Chàng hành động không phải để được đền đáp Việc từ chối sự đền ơn của Kiều Nguyệt Nga càng tô đẹp thêm con người nghĩa hiệp Lục Vân Tiên
Chàng vốn trọng nghĩa khinh tài Cử chỉ ấy của chàng càng làm cho chúng ta thêm khâm phục và yêu mến Quan niệm của chàng cũng chính là quan niệm của
Nguyễn Đình Chiểu Sách xưa nói: “kiến ngãi bất vi vô dũng giã” Lục Vân Tiên coi đó là phương châm sống của chàng Vì thế thấy việc nghĩa chàng không hề đắn
đo, cân nhắc đã lao vào đánh tan bọn cướp cứu Kiều Nguyệt Nga, mang lại cuộc sống bình yên cho dân lành
Trang 22Cảm nhận về nhân vật Lục Vân Tiên trong đoạn trích “ Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” (mẫu 9)
Được coi là “Truyện Kiều” của nhân dân Nam Bộ, “Lục Vân Tiên” là tác phẩm thơ Nôm nổi tiếng của nhà thơ mù yêu nước Nguyễn Đình Chiểu Trong đó, Lục Vân Tiên là hình tượng tuyệt đẹp được xây dựng thông qua các hình tượng nhân vật quen thuộc của thơ Nôm truyền thống
Chàng trai tài giỏi cứu cô gái xinh đẹp, rồi từ ân nghĩa đến tình yêu, hôn nhân… Nhà văn rất mực yêu mến, dành nhiều tâm huyết để xây dựng nhân vật Lục Vân Tiên để ca ngợi tinh thần nghĩa hiệp cứu khốn phò nguy, đồng thời thể hiện khát vọng công bằng và những điều tốt đẹp trong cuộc đời Vậy là chân dung của Lục Vân Tiên được khắc họa rõ nét qua đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”
Lục Vân Tiên hiện lên trước hết là người anh hùng có tài năng, có tấm lòng vị nghĩa Phẩm chất anh hùng được thể hiện qua hành động trượng nghĩa khi gặp phải chuyện bất bình:
“Vân Tiên ghé lại bên đàng
Bẻ cây làm gậy nhằm đàng xông vô”
Khi thấy có người gặp nạn, Lục Vân Tiên đã không nề hà, so sánh thiệt hơn mà
đã "nhằm làng xông vô” Các động từ như “ghé”, “bẻ”, “nhằm”, “xông” được sử dụng liên tiếp trong hai câu thơ đã góp phần diễn tả cái dứt khoát của động tác, cái khẩn trương, gấp gáp của tình thế
Vừa tìm đánh bọn cướp, Lục Vân Tiên vừa la mắng: "bớ đảng hung đồ - Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân” Lời lẽ của Lục Vân Tiên như lời tuyên chiến không khoan nhượng với cái ác, đồng thời thể hiện rõ tính chính nghĩa, vì dân của hành động chàng đang thực hiện
Qua đó ta thấy tinh thần xả thân vì nghĩa của chàng Nếu Đôn-ki hô-tê vì lòng nhân từ mà nghênh chiến với cối xay gió thì Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp bằng sức mạnh, võ nghệ của người anh hùng
“Vân Tiên tả đột hữu xung
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Đang”