Tác giả tác phẩm Bố của Xi Mông Ngữ văn 9 I Tác giả văn bản Bố của Xi Mông Đ Đi phô ( tên đầy đủ là Daniel Defoe) Quê quán sinh ra ở London, Anh Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác + Ông là một nhà văn, nh[.]
Trang 1Tác giả tác phẩm: Bố của Xi Mông - Ngữ văn 9
I Tác giả văn bản Bố của Xi Mông
- Đ Đi- phô ( tên đầy đủ là Daniel Defoe)
- Quê quán: sinh ra ở London, Anh
- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác:
+ Ông là một nhà văn, nhà báo, học giả kinh tế người Anh
+ Các sáng tác: Thủ lĩnh Singleton, Moll Flanders…
Bài giảng Ngữ văn lớp 9 Bố của Xi Mông
II Nội dung văn bản Bố của Xi Mông
Trang 2Trời ấm áp vô cùng, dễ chịu vô cùng Ánh mặt trời êm đềm sưởi ấm bãi cỏ Nước lấp lánh như gương Và Xi-mông có những giây phút khoan khoái, có cái cảm giác uể oải thường thấy sau khi khóc, em rất thèm được nằm ngủ ở đây, trên mặt cỏ, dưới nắng
ấm
Một chú nhái con màu xanh lục nhảy dưới chân em Em định bắt nó Nó nhảy thoát
Em đuổi theo nó và vồ hụt ba lần liền Cuối cùng em tóm được hai đầu chân sau của
nó và bật cười nhìn con vật cố giãy giụa thoát thân Nó thu mình trên đôi cẳng lớn, rồi bật phắt lên, đột ngột duỗi cẳng, ngay đơ như hai thanh gỗ; trong lúc giương tròn con mắt có vành vàng, nó dùng hai chân trước đập vào khoảng không, huơ lên như hai bàn tay Thấy vậy, em nhớ đến một thứ đồ chơi làm bằng những thanh gỗ hẹp đóng đinh chữ chi chồng lên nhau, và với động tác cũng giống như vậy, điều khiển các chú lính nhỏ cài bên trên tập tành Thế là em nghĩ đến nhà, rồi nghĩ đến mẹ, và thấy buồn vô cùng, em lại khóc Người em rung lên, em quỳ xuống và đọc kinh cầu nguyện như trước khi đi ngủ Nhưng em không đọc hết được, vì những cơn nức nở lại kéo đến, dồn dập, xốn xang, choán ngợp lấy em Em chẳng nghĩ ngợi gì nữa, chẳng nhìn thấy
gì quanh em nữa mà chỉ khóc hoài
Bỗng một bàn tay chắc nịch đặt lên vai em và một giọng ồm ồm hỏi em: “Có điều gì làm cháu buồn phiền đến thế, cháu ơi?”
Xi-mông quay lại Một bác công nhân cao lớn, râu tóc đen, quăn, đang nhìn em với vẻ nhân hậu Em trả lời, mắt đẫm lệ, giọng nghẹn ngào:
Trang 3- Chúng nó đánh cháu vì cháu cháu không có bố không có bố
- Sao thế - bác ta mỉm cười bảo – ai mà chẳng có bố
Em bé nói tiếp một cách khó khăn, giữa những tiếng nấc buồn tủi:
- Cháu cháu không có bố
Bác công nhân bỗng nghiêm lại; bác nhận ra thằng bé con nhà chị Blăng-sốt, và tuy mới đến vùng này, bác cũng đã mong manh biết chuyện của chị
- Thôi nào – bác nói – đừng buồn nữa, cháu ơi, và về nhà mẹ cháu với bác đi Người
ta sẽ cho cháu một ông bố
Hai bác cháu lên đường, người lớn dắt tay đứa bé, và bác lại mỉm cười, vì bác chẳng khó chịu được đến gặp chị Blăng-sốt, nghe đồn chị là một trong những cô gái đẹp nhất vùng; có lẽ trong thâm tâm, bác nhủ thầm rằng một tuổi xuân đã lầm lỡ rất có thể lỡ lầm lần nữa
Họ đến trước một ngôi nhà nhỏ, quét vôi trắng, hết sức sạch sẽ
- Đây rồi – đứa trẻ nói, và em gọi to – Mẹ ơi!
Một thiếu phụ xuất hiện, và bác công nhân bỗng tắt nụ cười, vì bác hiểu ra ngay không bỡn cợt được nữa với cô gái cao lớn, xanh xao, đứng nghiêm nghị trước cửa nhà mình, như muốn cấm đàn ông bước qua ngưỡng cửa ngôi nhà nơi chị đã bị một kẻ khác lừa dối E dè, mũ cầm tay, bác ấp úng:
- Đây, thưa chị, tôi dắt về trả cho chị cháu bé bị lạc ở gần bờ sông
Nhưng Xi-mông nhảy lên ôm lấy cổ mẹ, lại oà khóc và bảo:
- Không, mẹ ơi, con đã muốn nhảy xuống sông cho chết đuối, vì chúng nó đánh con đánh con tại con không có bố
Đôi má thiếu phụ đỏ bừng và, tê tái đến tận xương tuỷ, chị ôm con hôn lấy hôn để, trong khi nước mắt lã chã tuôn rơi Người đàn ông xúc động vẫn đứng đó, không biết
bỏ đi thế nào cho phải Nhưng Xi-mông bỗng chạy đến bên bác và nói:
Trang 4- Bác có muốn làm bố cháu không?
Im lặng như tờ Chị Blăng-sốt hổ thẹn, lặng ngắt và quằn quại, dựa vào tường, hai tay
ôm ngực Thấy người ta không trả lời mình, em bé lại nói:
- Nếu bác không muốn, cháu sẽ quay trở ra nhảy xuống sông chết đuối
Bác công nhân cười đáp coi như chuyện đùa:
- Có chứ, bác muốn chứ
- Thế bác tên là gì? – em bé liền hỏi – để cháu trả lời chúng nó khi chúng nó muốn biết tên bác?
- Phi-líp – người đàn ông đáp
Xi-mông im lặng một giây, để ghi nhớ cái tên ấy trong óc, rồi hết cả hồn, em vươn hai cánh tay nói:
- Thế nhé! Bác Phi-líp, bác là bố cháu
Bác công nhân nhấc bổng em lên, đột ngột hôn vào hai má em, rồi sải từng bước dài,
bỏ đi rất nhanh
Ngày hôm sau, khi em bé đến trường, một tiếng cười ác ý đón em Và lúc tan học, khi thằng kia lại muốn trêu chọc, Xi-mông quát vào mặt nó những lời này, như ném một hòn đá: “Bố tao ấy à, bố tao tên là Phi-líp”
Khắp chung quanh bật lên những tiếng la hét thích thú:
- Phi-líp gì? Phi-líp nào? Phi-líp là cái gì? Mày lấy đâu ra Phi-líp của mày thế?
Xi-mông không trả lời gì hết, và một mực tin tưởng sắt đá, em đưa con mắt thách thức chúng, sẵn sàng chịu hành hạ, còn hơn là bỏ chạy Thầy giáo giải thoát cho em và em
về nhà
III Tìm hiểu chung về tác phẩm Bố của Xi Mông
1 Bố cục tác phẩm Bố của Xi Mông
Trang 5Gồm 4 đoạn:
- Đoạn 1: Mở đầu
- Đoạn 2: Trang phục của Rô- bin- xơn
- Đoạn 3: Trang của Rô- bin- xơn
- Đoạn 4: Diện mạo của Rô-bin-xơn
2 Tóm tắt tác phẩm Bố của Xi Mông
Tóm tắt Bố của Xi Mông (mẫu 1)
Cậu bé Xi-mông khoảng 7 – 8 tuổi lần đầu đến trường Em bị bạn bè chế giễu
vì không có bố Xi-mông đã đánh nhau và tấn công những ai chế nhạo mình Nhưng
em vô cùng đau khổ vì sự thật em không có bố Xi-mông đi ra bờ sông và định tự tử Cảnh vật bờ sông làm em vơi bớt nỗi buồn đôi chút Nhưng nghĩ đến nhà, đến mẹ, em lại khóc Bác thợ Phi-líp nhìn thấy, an ủi và đưa em về nhà Phi-líp đã nhận làm bố của em Hôm sau Xi-mông đến trường, lũ bạn xấu vẫn giễu cợt nhưng Xi-mông dám đối mặt vì em tự tin rằng mình có bố Phi-líp
Tóm tắt Bố của Xi Mông (mẫu 2)
Xi-mông cậu bé lớn lên trong hoàn cảnh thiếu thốn đó là “không có bố”, chính
vì vậy mà khi đến trường những đứa trẻ trong trường trêu chọc, bắt nạt Vì quá tức giận và buồn bã mà Xi-mông có ý định nhảy sông cho chết đuối, rất may đúng lúc đó xuất hiện bác công nhân Phi-lip, người bác này đã ân cần hỏi han mọi chuyện từ cậu
bé và còn đưa cậu bé trở về nhà Với hoàn cảnh đáng thương của cậu bé, bác công nhân Phi-lip quyết định trở thành bố của Xi-mông Kể từ đây Xi-mông luôn tự tin rằng mình đã có một người bố thật sự Ngay cả khi đến trường bị lũ bạn trêu chọc nhưng cậu can đảm chống lại vì đã có bố Phi-lip
Tóm tắt Bố của Xi Mông (mẫu 3)
Truyện Bố của Xi-mông Gồm các nội dung như sau, phần đầu kể về nỗi tuyệt vọng khi bị trêu chọc của nhân vật Xi-mông Cậu bé đã từng có ý định sẽ đi tự tử vì những lời chế giễu quá cay độc của đám bạn cùng trang lứa Ở phần tiếp theo kể về phân cảnh XI mông gặp được người cha tương lai của mình với cái tên là Phi - líp
Trang 6Bác Phi-líp gặp Xi-mông an ủi, động viên em Những lời nói đó đã vô tình in vào tâm thức của xi mông khiến cậu bé nghĩ rằng mình phải sống tốt hơn và suy nghĩ cho mình nhiều hơn, bác đã khuyên cậu bé hãy sống vì bản thân mình chứ đừng sống vì người khác, đó là điều hết sức dại dột Phần tiếp theo bác Phi-líp đưa Xi-mông về nhà
và sau đó bác nhận làm bố của em Xi mông đã rất vui mừng cậu bỗng dưng có một người cha mà trước đây mình chưa hề có Sau cùng, Xi-mông vui vẻ nói mình đã có
bố là ông Phi-líp
3 Phương thức biểu đạt tác phẩm Bố của Xi Mông
Phương thức biểu đạt tác phẩm Bố của Xi Mông là Tự sự kết hợp miêu tả + biểu cảm
4 Thể loại
Tác phẩm Bố của Xi Mông thuộc thể loại Truyện ngắn
5 Ngôi kể
Tác phẩm Bố của Xi Mông được kể ở Ngôi thứ ba
6 Giá trị nội dung tác phẩm Bố của Xi Mông
Đoạn trích khắc họa hình tượng cậu bé Xi mông Truyện cảm thông với những nỗi đau hoặc lỡ lầm của người khác Đồng thời, nhắc nhở về lòng yêu thương bạn bè, rộng ra là lòng yêu thương con người
7 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Bố của Xi Mông
- Nghệ thuật miêu tả, khắc họa diện mạo nhân vật được sử dụng thành công, nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn… là nét đặc sắc trong đoạn trích
- Nghệ thuật kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn
- Truyện được kể theo trình tự diễn biến của các sự kiện tiếp nối nhau, không hể đảo ngược thời gian Cách kể như vậy có vẻ đơn giản nhưng truyện vẫn hấp dẫn vì tác giả
đã lựa chọn, sáng tạo những tình tiết bất ngờ mà hợp lí, có mối quan hệ nhân quả chặt chẽ
IV Dàn ý tác phẩm Bố của Xi Mông
Trang 7I Mở bài
- Giới thiệu vài nét về tác giả Đi-phô: Một nhà văn, nhà báo, học giả kinh tế người Anh
- Khái quát về đoạn trích Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang: trích từ tiểu thuyết Rô- bin- xơn Cru- xô(1719) khắc họa rõ nét hình tượng nhân vật Rô- bin- xơn
II Thân bài
1 Cảm nhận về chân dung của chúa đảo
- Chân dung: mọi người hoảng sợ, cười sằng sặc
⇒ Nghệ thuật đối lập, giọng giễu cợt, hài hước ⇒ Khẳng định chân dung kì lạ, quái đản và tức cười
2 Trang phục của chúa đảo
Trang phục: Kì quặc, kì dị, kì quái, lạ lùng, lố lăng và nực cười
- Mũ: to tướng, cao lêu đêu
- Áo: dài lưng chừng bắp đùi
- Quần: loe bằng da dê , đến đầu gối
- Giày: tự tạo, hình dáng kì cục
- Trang bị của chúa đảo:
+Thắt lưng: rộng bản, đeo cưa và rìu nhỏ
+ Đạn, dù, súng
⇒ Nghệ thuật miêu tả ⇒ Trang phục độc đáo, hết sức đặc biệt
3 Diện mạo của chúa đảo
- Da: Không đến nỗi đen cháy
- Râu cắt gọn
Trang 8- Ria mép: to tướng kiểu Hồi giá
⇒ Với giọng điệu khôi hài và thủ pháp so sánh ⇒ Tác giả khắc họa diện mạo kì quái của Rô-bin-xơn
⇒ Khi khắc hoạ bức chân dung của mình, Rô-bin-xơn không hề tỏ ra than phiền, đau khổ ⇒ Qua đó chứng tỏ một tinh thần rất lạc quan của một con người can đảm, làm chủ vận mệnh của mình
III Kết bài
- Khái quát lại những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích: Với nghệ thuật miêu tả, khắc họa diện mạo nhân vật được sử dụng thành công, nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn ⇒ đoạn trích khắc họa nhân vật Rô-bin-xơn độc đáo, kì dị về ngoại hình nhưng tinh thần lại lạc quan, làm chủ mình
- Liên hệ trình bày suy nghĩ bản thân về nhân vật: Rô-bin-xơn xứng đáng là tấm gương để mỗi cá nhân học tập
V Một số đề văn bài Bố của Xi Mông
Đề bài: Phân tích văn bản “Bố của Xi-mông” của Guy-đơ Mô-pa-xăng
Phân tích Bố của Xi-mông - mẫu 1
Những trang viết tuy chỉ là phần đầu của một truyện ngắn đã vô cùng sinh động và cảm động Ở đó có sự sinh động của cuộc sống - cuộc sống diễn ra y như thật, tươi tắn, hồn nhiên Còn cảm động vì nó thấm thía tình người, những đau khổ và ước mơ, những yêu thương và sẻ chia, đùm bọc Tuy nhiên, đấy chỉ là một cái nhìn bao trùm tổng thể Muốn phân tích nó, không có một cách nào khác hơn, với một tác phẩm tự sự là đi vào nhân vật và nhất là mối quan hệ giữa các nhân vật ấy với nhau Đây là yếu tố tạo nên tính cách và hình thành mạch văn, cốt truyện
Xi-mông, đứa trẻ không cha là nhân vật trung tâm không chỉ xuất hiện thường trực với tần số cao mà có tác dụng gắn kết các nhân vật còn lại như đám học trò nghịch ngợm, bác công nhân Phi-líp, người thiếu phụ rơi vào cảnh ngộ đáng thương Xi-mông là đứa trẻ tự trọng, nhạy cảm, thông minh Vì tự trọng em thấy việc không
có cha của mình là nỗi bất hạnh lớn Còn vì nhạy cảm và thông minh, Xi-mông bế tắc, không biết chia sẻ cùng ai ngoài việc tìm đến dòng sông để kết thúc cuộc đời
Trang 9bằng cái chết Tất nhiên, những đặc điểm trên đây chỉ là một tính cách mới được hình thành.Bởi vậy những ý nghĩ đến với em, nhiều khi chỉ như cơn gió Vừa khóc lóc xong, rất thèm được ngủ, nhưng bất chợt nhìn thấy một chú nhái màu xanh, Xi-mông
đã quên hết mọi chuyện vừa qua, cả cơn thèm ngủ lúc này Nhu cầu nghịch ngợm trỗi dậy ở em mạnh hơn bao giờ hết "Em định bắt nó Nó nhảy thoát Em đuổi theo nó và
vồ hụt ba lần liền" Ở đó có cả sự xuýt xoa và sung sướng đến bật cười khi tóm được con vật và nhìn nó "cố giãy giụa thoát thân" Nỗi bất hạnh, cơn thèm ngủ bỗng chốc qua đi không để lại dấu vết Thậm chí, em còn nhớ rộng ra, liên tưởng miên man đến những thứ đồ chơi "làm bằng những mảnh gỗ hẹp đóng đinh chữ chi" Và kết thúc, không hiểu vì sao em lại nghĩ tiếp đến nhà mình, đến mẹ
Nhận được một bàn tay tin cậy của một người đàn ông tin cậy, bác Phi-líp (lúc đầu Xi-mông chưa biết đó là ai), em thấy cần phải giãi bày nỗi niềm cay đắng xót xa với giọng điệu hờn tủi vì oan ức của mình để "người thợ cao lớn, râu tóc đen, quăn" thấu hiểu Sự tin cậy ấy thật hồn nhiên khi hai bác cháu trở về như một cuộc dạo chơi vui vẻ "người lớn dắt tay đứa bé", như cha và con chẳng còn một chút gì là ưu tư phiền muộn nữa Nhu cầu cần có một người cha ở Xi-mông mạnh mẽ đến mức chỉ cần một cái gì đó na ná như thế, hoặc tưởng tượng ra như thế, em đã hạnh phúc lắm rồi Ảo tưởng của Xi-mông chỉ hoàn toàn biến mất khi em trở về với thực tại, một thực tại tàn nhẫn, phũ phàng qua câu nói và giọng nói của người thợ mới quen với
mẹ Xi-mông: "Đây, thưa chị, tôi dắt về trả cho chị cháu bé bị lạc ở gần bờ sông" (Trong trí óc tuy còn non nớt của mình : Xi-mông cảm thấy mình đâu có bị lạc vì quên đường, mà em đang đứng trước một ngã ba không biết rõ con đường tiến thoái).Nhưng hi vọng ở em không tắt Để giải thoát cho cảnh ngộ của mình, cũng là của mẹ (vừa hôn con vừa khẽ tuôn rơi nước mắt), một câu hỏi vụt hiện lên như một chiếc phao cứu người chết đuối lúc này là : "Bác có muốn làm bố cháu không ?" với bao tha thiết, hồi hộp, lo âu Thời gian như ngừng lại, như nín thở Phải đến lúc, bác Phi-líp đồng ý, đồng ý như một giao kèo, một cam đoan đồng thuận, Xi-mông mới thật yên tâm "Thế nhé ! Bác Phi-líp, bác là bố cháu" Lần đến trường sau đó, Xi-mông đã trở thành một con người khác hẳn, đầy tự tin Lời em nói với "thằng kia" không phải là câu nói thường tình Đó là bao nhiêu căm hờn, uất ức bật ra Xi-mông
"quát vào mặt nó những lời này, như ném một hòn đá", những câu trả lời về bố mình
là ai (dù em vì vội quên không hỏi họ của người ấy) : "Bố tao ấy à, bố tao tên là Phi-líp"
Trang 10Trong ca dao Việt Nam, có một câu hài hước nhằm đả kích những ông thầy bói nói dựa ngày xưa "Số cô có mẹ có cha - Mẹ cô đàn bà, cha cô đàn ông" Nhưng, thực tình, nó đâu phải là vô nghĩa Bởi trong cuộc đời này còn có bao nhiêu kẻ mồ côi cha hoặc mẹ (thậm chí cả hai) Câu nói hãnh diện của Xi-mông có sức sâu xoáy vào lòng người chính là những khát khao thật giản dị, thật bình thường là được "có mẹ", "có cha" như mọi người trong thiên hạ mà thôi Tính nhân văn ở cách nghĩ trên đây còn là ước mơ của loài người mãi mãi
Bác thợ Phi-líp là điểm tựa cho câu chuyện thương tâm mà thật ấm áp tình người Hình như, trên một phương diện nào đó, con người bình thường, vô danh này
là lương tâm của nhân loại Cuộc gặp gỡ giữa bác với Xi-mông vừa ngẫu nhiên vừa
là tất nhiên, quy luật thương người như thương mình Câu hỏi đầu tiên với đứa bé đầy tâm sự (ngồi bên dòng sông, ngồi bên cái chết) âu yếm biết bao : "Có điều gì làm cháu buồn phiền đến thế, cháu ơi ?" Nhu cầu được chia sẻ, được gánh chịu, được bảo vệ đối với bác Phi-líp gần giống với một bản năng Đó là một con người - đúng nghĩa - ở thái độ không thể thờ ơ, lạnh nhạt, quay lưng với nỗi khổ của con người, dù con người ấy chỉ là một sinh linh bé nhỏ, và cũng vô danh như bác
Cái cách hành động của bác lúc đầu là một cách nghĩ rất đỗi ngây thơ, cốt chỉ
là để an ủi và khích lộ đứa trẻ đứng lên: "Thôi nào đừng buồn nữa, cháu ơi",
"Người ta sẽ cho cháu một ông bố" Nhưng khi đến nhà của mẹ con Xi-mông rồi,
nụ cười hồn nhiên và bao dung vì sao vụt tắt ? Làm sao có thể bỡn cợt được với một
"cô gái cao lớn, xanh xao đứng nghiêm nghị trước cửa nhà mình" Đó là một giới hạn
mà con người giàu tướng tượng nhất cũng không thể vượt qua.Bác Phi-líp cảm thấy mình không được phép bước qua ngưỡng cửa ngôi nhà ấy Người đàn ông từng trải
đã phải bối rối như một đứa trẻ thơ, dại dột một cách thật thà trước một vấn đề quá phức tạp mà anh ta đang gặp phải và không biết xử lí ra sao Chỉ tới khi có được một
cơ hội, ấy là câu nói thơ ngây (không hàm ý sâu xa nào) của đứa trẻ, bác mới vừa trả lời được Xi-mông vừa giải thoát được chính mình "Bác công nhân nhấc bổng em lên, đột ngột hôn vào hai má em, rồi sải từng bước dài, bỏ đi rất nhanh" Sau này, con người có tấm lòng nhân hậu ấy còn chia sẻ với Xi-mông, đùm bọc và che chở cho Xi-mông đúng như một người cha tốt.Về nghệ thuật của đoạn văn, nên dựa vào tiêu chí nào để đánh giá ? Có thể xem nó là một tác phẩm tự sự thông thường, nhưng có
lẽ, đúng hơn cần xác định : đây là truyện thiếu nhi Viết về trẻ em và nói bằng giọng điệu trẻ em - cách nhìn và nghĩ ngây thơ nhất của loài người, ấy là đặc điểm bao trùm