Bài giảng Kế toán quản trị: Chương 5 - Trường ĐH Bách khoa Hà Nội

Bài giảng Kế toán quản trị: Chương 5 Định giá bán sản phẩm, được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp sinh viên năm được vai trò, các nhân tố ảnh hưởng đến định giá bán sản phẩm; Quyết định giá bán sản phẩm trong ngắn hạn và dài hạn. Mời các bạn cùng tham khảo!

CHƯƠNG 5:

ĐỊNH GIÁ BÁN SẢN PHẨM

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Sau khi nghiên cứu Chương 5, cần hiểu được:

1 Vai trò, các nhân tố ảnh hưởng đến định giá bán sản

phẩm

2 Quyết định giá bán sản phẩm trong ngắn hạn và dài

hạn

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

5.1 Tổng quan về định giá bán

5.2 Nội dung định giá bán

5.1 TỔNG QUAN VỀ ĐỊNH GIÁ BÁN

• Ý nghĩa của định giá bán:

- Định giá bán khoa học sẽ giúp DN đáp ứng được nhu cầu

của thị trường và đảm bảo lợi nhuận tối đa

- Để định giá bán phù hợp, nhà quản trị phải am hiểu về kế

toán chi phí, doanh thu , lợi nhuận, tính cạnh tranh của SP trên thị trường, môi trường kinh doanh

- Giá bán là thước đo thể hiện giá trị SP, ảnh hưởng đến uy

tín, thương hiệu của DN Do đó, định giá bán phải thận trọng, phù hợp với khách hàng và đảm bảo lợi nhuận cao nhất cho DN

• Các nhân tố ảnh hưởng đến định giá bán SP:

ü Các nhân tố bên trong:

o Mục tiêu của DN

o Chính sách Marketing của DN

o SP của DN

ü Các nhân tố bên ngoài:

o Nhu cầu của thị trường

o Tính cạnh tranh của các SP cùng loại trên thị trường

o Các chính sách kinh tế vĩ mô của chính phủ

o Các nhân tố tổng thể trong môi trường kinh doanh: dân

số, điều kiện tự nhiên của vùng, miền, trình độ kỹ thuât,…

5.2 NỘI DUNG ĐỊNH GIÁ BÁN

• Các phương pháp xác định:

ü Định giá theo PP CP trực tiếp

ü Định giá theo PP CP toàn bộ

5.2.1 ĐỊNH GIÁ BÁN SP TRONG DÀI HẠN

5.2.1.1 Định giá bán SP sản xuất hàng loạt

Giá bán SP = CP nền SP + CP tăng thêm

ü Định giá theo PP CP trực tiếp:

Giá bán SP = CP nền SP + CP tăng thêm

CP nền

SP =

BP CP NVLTT +

BP CP NCTT +

BP CP SXC +

BP CP BH, QLDN

CP tăng thêm = CP nền

Tỷ lệ % tăng thêm so

với CP nền SP

Tỷ lệ % tăng

thêm so với

CP nền SP

=

(Vốn đầu tư x Tỷ lệ % hoàn vốn) + Định phí

x 100 (SL SP x Biến phí đơn vị)

CP tăng thêm gồm: định phí (ĐP SXC, ĐP BH, QLDN) và lãi mong muốn

Ví dụ 1: Công ty Bảo Ngân sản xuất và tiêu thụ 1 loại

sp, có số liệu phát sinh trong kỳ như sau:

Yêu cầu: Hãy định giá bán sản phẩm theo PP CP trực tiếp

ĐVT: 1.000đ

1 Tổng vốn đầu tư 3.000.000

3 Tỷ lệ hoàn vốn đầu tư mong muốn (%) 20

5 Định phí BH, QLDN 60.000

Trong đó: định phí SXC 1 sp 19

9 Biến phí BH, QLDN 1 sp 6

10 Định phí BH, QLDN 1 sp 3

Ví dụ 1:

Phương pháp CP trực tiếp

ĐVT: 1.000đ

1 Chi phí nền SP

2 Mức hoàn vốn đầu tư mong muốn

3 Định phí

4 Sản lượng SP

5 Tỷ lệ % tăng thêm so với CP nền SP

6 Chi phí tăng thêm

ü Định giá theo PP CP toàn bộ:

Giá bán SP = CP nền SP + CP tăng thêm

CP nền SP = CP NVLTT + CP NCTT + CP SXC

CP tăng thêm = CP nền

Tỷ lệ % tăng thêm so

với CP nền SP

Tỷ lệ % tăng

thêm so với

CP nền SP

=

(Vốn đầu tư x Tỷ lệ % hoàn vốn) + CPBH, QLDN)

x 100 (SL SP x CPSXđơn vị)

CP tăng thêm gồm: CPBH, CPQLDN và lãi mong muốn

Ví dụ 2: Sử dụng số liệu của VD1

Yêu cầu: Hãy định giá bán sản phẩm theo PP CP toàn bộ

Phương pháp CP toàn bộ

ĐVT: 1.000đ

1 Chi phí nền SP

2 Mức hoàn vốn đầu tư mong muốn

3 CPBH, QLDN đv

4 Sản lượng SP

5 Tỷ lệ % tăng thêm so với CP nền

6 Chi phí tăng thêm

7 Giá bán đơn vị

• Phương pháp xác định:

ü Đối với CP NVL:

ü Đối với CP nhân công:

5.2.1.2 Định giá bán SP theo CP NVL, CP nhân công

CP NVL = Giá NVL theo hóa đơn + CP tăng thêm

CP tăng

Giá NVL theo hóa

Tỷ lệ % tăng

thêm

CP NC = Giá NC theo định mức + CP tăng thêm

CP tăng

Giá NC theo định

Tỷ lệ % tăng

thêm

• Căn cứ xác định:

o CP SX, CP ngoài SX

o Khả năng SX

o Khả năng tiêu thụ

o Khả năng quảng cáo, tiếp thị,…

• Phương pháp xác định:

ü Giá từ cao rồi giảm dần: đưa ra giá cao với mẫu mã mới

cho khách hàng thích sử dụng các SP mới Sau đó, giảm giá để phù hợp với khách hàng phổ thông

ü Giá từ thấp rồi tăng lên: đưa ra giá thấp cho khách hàng

quen dần Sau đó, tăng giá lên khi thị trường tiêu thụ ổn định

5.2.1.3 Định giá bán SP mới

• Giai đoạn mới thâm nhập thị trường: định giá dựa vào:

o CP SX, CP ngoài SX,…

o Nếu SP là hoàn toàn mới, có thể định giá theo SP mới

o Nếu SP đã có sẵn, dựa vào giá bán SP cùng loại trên thị

trường và điểm khác biệt của SP so với SP trên TT

• Giai đoạn tăng trưởng: có thể thay đổi giá bán theo xu

hướng của thị trường, do khách hàng đã quen với chất lượng và chính sách bán hàng của DN

• Giai đoạn bão hòa: do sản lượng có xu hướng giảm, CP

có xu hướng tăng, nên DN có thể giảm giá hoặc giữ giá

• Giai đoạn suy thoái: do sản lượng giảm nhanh, CP tăng

5.2.1.3 Định giá bán SP theo các giai đoạn của chu kỳ

sống SP

• Các TH đặc biệt:

ü Tiêu thụ ở thị trường mới

ü Khối lượng đơn đặt hàng nhiều

ü Công suất SX, tiêu thụ còn dư thừa

ü Khách hàng nước ngoài

ü DN hoạt động trong điều kiện cạnh tranh, đấu thầu

5.2.2 ĐỊNH GIÁ BÁN SP TRONG NGẮN HẠN

5.2.2.1 Định giá bán SP trong một số trường hợp đặc biệt

• Căn cứ định giá:

ü Năng lực SX hiện tại

ü Công suất máy móc thiết bị

ü Khả năng tiêu thụ của thị trường

ü Tính canh tranh của SP

Giá bán linh

hoạt = Biến phí +

Phần tiền cộng

thêm

• Lưu ý

ü Nếu chưa khai thác hết công suất máy móc thì có thể

định giá thấp hơn, do lúc này định phí SX được coi là

CP chìm

ü Nếu DN gặp khó khăn trong việc tiêu thụ, số lượng SP

tiêu thụ giảm nhanh, có thể giảm giá bán

ü Nếu DN tham gia đấu thầu, có thể hạ giá trong các tình

huống cạnh tranh, chỉ cần thu được một mức lợi nhuận góp nhất định TH đặc biệt, lợi nhuận góp không đủ bù đắp định phí, vẫn có thể chấp nhận đơn hàng thay vì phải bù đắp cả định phí và biến phí

• Phạm vi áp dụng: tại các tập đoàn, tổng công ty,… có

các SP, dịch vụ cung cấp, phục vụ lẫn nhau

• Nguyên tắc định giá:

ü Đảm bảo lợi ích kinh tế các đơn vị trong cùng hệ thống

ü Là cơ sở hạch toán nội bộ giữa các đơn vị để có các

quyết định phù hợp với từng đơn vị cụ thể

ü Khai thác hết những thế mạnh của các đơn vị thành viên,

khắc phục những hạn chế của từng đpn vị nhằm đảm bảo cho mục tiêu chung hoàn thành tốt

• Phương pháp định giá:

ü Theo biến phí SX SP

ü Theo giá thị trường hoặc giá thỏa thuận

5.2.2.2 Định giá bán SP tiêu thụ nội bộ

• Định giá theo biến phí SX SP:

• Ưu điểm: đơn giản, dễ áp dụng

- Việc đánh giá hiệu quả HĐKD của các thành viên qua các

chỉ tiêu ROE, ROA, ROI không thực hiện được vì không xác định được lợi nhuận

- Các chỉ tiêu định mức CP chưa kiểm soát được toàn bộ,

vì các đơn vị thành viên chưa thực hiện khâu cuối cùng, các khoản CP được chuyển nội bộ cho nhau, chưa xác định rõ trách nhiệm từng đơn vị

- Các nhà quản trị có thể cộng thêm một phần lợi nhuận

Giá tiêu thụ nội bộ = Biến phí

• Định giá theo giá thị trường hoặc giá thỏa thuận:

• Yêu cầu:

- Phải thống nhất giữa đơn vị bán và đơn vị mua về giá và

các điều kiện khác của thị trường

- Phải phân tích những thuận lợi và khó khăn của các đơn

vị thành viên, năng lực sản xuất, nhu cầu cạnh tranh, mức

độ hạch toán nội bộ

• Ưu điểm:

- Khắc phục được những hạn chế của việc định giá theo

biến phí

- Xác định được khả năng sinh lời của vốn đầu tư với các

đơn vị thành viên