1. Trang chủ
  2. » Tất cả

Soạn văn lớp 10 bài 1 tạo lập thế giới (thần thoại)

24 4 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 24
Dung lượng 4,89 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Soạn bài Nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới thiệu một truyện kể Bước 1 Chuẩn bị nghe • Tìm đọc truyện kể mà người nói sẽ giới thiệu, đánh giá • Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật[.]

Trang 1

Soạn bài Nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức bài nói giới

thiệu một truyện kể

Bước 1: Chuẩn bị nghe

• Tìm đọc truyện kể mà người nói sẽ giới thiệu, đánh giá

• Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật của truyện kể, dự kiến những điều cần trao

đối với người trình bày

• Chuẩn bị bút, giấy để ghi chép

Bước 2: Lắng nghe và ghi chép

• Lắng nghe để nắm bắt ý kiến đánh giá của người nói về nội dung và nghệ |

thuật của một truyện kể (bối cảnh, nhân vật, cốt truyện, )

• Sắp xếp các thông tin thu nhận được trong khi nghe và ghi chép những đánh

giá của người nói về nội dung và nghệ thuật của truyện kể

• Ghi những câu hỏi, ý kiến muốn trao đổi với người nói về nội dung và nghệ

thuật của truyện kể

Bước 3: Trao đổi, nhận xét, đánh giá

• Khẳng định sự đồng tình với những ý kiến trong bài nói

• Trao đổi những điều bạn chưa rõ hoặc chưa thống nhất với ý kiến, quan điểm

của người nói

• Dùng giọng điệu nhẹ nhàng để nhận xét bài nói của bạn và đưa ra những góp

ý cụ thể để bài nói tốt hơn

Bảng kiểm kĩ năng nghe giới thiệu, đánh giá về nội dung, hình thức của

một truyện kể

Trang 2

Soạn bài Ôn tập lớp 10 trang 34 Tập 1 Câu 1 (trang 34 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Bạn đã đọc hiểu các văn bản truyện thần thoại Thần Trụ trời, Prô-mê-tê và

loài người, Cuộc tu bổ lại các giống vật Hãy so sánh các văn bản và rút ra nhận xét chung và điền vào phiếu học tập

Trả lời:

Văn bản Các đặc điểm chính

Thần Trụ trời Prô-mê-tê và loài

người

Cuộc tu bổ lại các giống vật

thế gian, chưa có muôn vật và loài người

Trời đất chỉ là một vùng hỗn độn, tối tăm, lạnh lẽo Đất phẳng như cái mâm vuông, trời trùm lên như cái bát úp

Đá thành núi hoặc đảo

Đất thành gò , thành đống

Thế gian chỉ có các

vị thần Mặt đất mênh mông nhưng vắng

vẻ

Lúc sơ khởi, trước khi tạo ra con người

Ê-pi-mê-tê, U-ra-nôx, Gai-a, con người,

Ngọc Hoàng, ba vị Thiên Thần, chó, vịt, các loài chim khác,

Trang 3

Cốt truyện Thần Trụ trời tạo

ra trời đất

Sự ra đời của con người và vạn vật

Nguồn gốc của các con vật

Cả ba tác phẩm đều lấy bối cảnh trước khi tạp ra vạn vật

Thần Trụ trời là lúc trời đất chưa được tạo ra Hai văn bản còn lại cùng là trước khi tạo tạo con người, muôn loài

tượng của con người, mang yếu tố kỳ ảo: Thần Trụ trời, Prô-mê-tê, Ngọc Hoàng, Ba vi Thiên thần

Câu 2 (trang 34 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Không gian, thời gian, nhân vật và cốt truyện trong thần thoại có những điểm

nào khác so với các thể loại truyện dân gian bạn đã học

Trả lời:

- Không gian, thời gian:

+ Bối cảnh trong truyện thần thoại thường khá rộng lớn, thường là hình ảnh thế

giới, vũ trụ, một đất nước, thiên nhiên

+ Bối cảnh truyện dân gian thường là hình ảnh cuộc sống của nhân dân trong

phạm vi làng xóm, rộng hơn thì là quần xã, đât nước

- Nhân vật:

+ Truyện thần thoại: nhân vật chính thường là những vị thần

+ Truyện dân gian: nhân vật thường là người nông dân, cùng với đó sẽ là tiên

nữ, yêu quái hoặc các con vật được nhân hóa một các gần gũi, giản dị

- Cốt truyện:

+ Truyện thần thoại: thường là sử dụng những yếu tố kỳ ảo, vượt giới hạn của

loài người để giải thích về nguồn gốc của vữ trụ, vạn vật hay các hiện tượng

thiên nhiên như núi lửa, lũ lụt, băng tuyết

+ Truyện dân gian: thường là những bài học về đạo đức, cách làm người trong cuộc sống và nội dung thường hướng đến cuộc sống của người dân

Câu 3 (trang 34 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Hãy kể lại một trong những truyện thần thoại mà bạn đã học và nhận xét về cách xây dựng nhân vật trong truyện đó

Trả lời:

Truyện Thánh Gióng Nhân vật chính: Thánh Gióng Vào đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng chăm chỉ làm ăn

và có tiếng là phúc đức nhưng mãi vẫn chưa có nổi một mụn con Một hôm, bà

vợ đi ra đồng trông thấy một vết chân rất to liền đặt bàn chân mình lên ướm thử, không ngờ về nhà liền mang thai Mười hai tháng sau, bà sinh ra được một cậu con trai Cậu bé lên ba tuổi mà vẫn không biết nói biết cười Lúc bấy giờ, giặc

Ân đến xâm lược nước ta, nhà vua muốn tìm người tài đánh giặc cứu nước Sứ giả đi đến làng Gióng thì kì lạ thay, cậu bé bỗng cất tiếng nói: “Mẹ mời sứ giả vào đây” Cậu bảo sứ giả về tâu với vua sắm cho một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt để đánh giặc Từ sau hôm đó, cậu bé lớn nhanh như thổi, cơm ăn mấy cũng không no, áo mặc mấy cũng không vừa Giặc đến, vừa lúc sứ giả mang ngựa sắt, roi sắt và áo giáp sắt đến, cậu bé vươn vai biến thành tráng sĩ đánh tan quân giặc Tráng sĩ đánh giặc xong cởi bỏ áo giáp sắt, cưỡi ngựa bay về trời Vua nhớ công ơn tôn là Phù Đổng Thiên Vương và cho lập đền thờ tại quê nhà

Nhận xét: Nhân vật đươc xây dựng dựa trên những hình ảnh và chi tiết thôn quê Bắc Bộ quen thuộc, dễ dàng giúp người đọc liên tưởng Từ đó hình ảnh nhân dân cùng nhau đoàn kết chiến đấu chống ngoại xâm được khắc họa rất sinh động dựa trên hình ảnh đại diện Thánh Gióng – Đức Thánh Phù Đổng Thiên Thiên Vương

Câu 4 (trang 34 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Trang 4

Kẻ vào vở sơ đồ theo mẫu sau và điền những đặc điểm của kiểu văn bản nghị

luận phân tích, đánh giá một truyện kể

Trả lời:

Câu 5 (trang 34 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

a) Qua bài học này, bạn rút ra kinh nghiệm gì khi giới thiệu, đánh giá nội dung

và nghệ thuật của một truyện kể?

b) Khi nghe và nhận xét, đánh giá nội dung, hình thức của bài nói giới thiệu một truyện kể, bạn cần lưu ý những điều gì?

- Chuẩn bị: đọc trước truyện mà người nói sẽ giới thiệu, chuẩn bị trước những

ý cần trao đổi, chuẩn bị giấy bút

- Lắng nghe, nắm bắt thông tin, ghi những câu hỏi, ý kiến muốn trao đổi

- Trao đổi, nhận xét, đánh giá

Trang 5

Soạn bài Prô-Mê-Tê và loài người (Thần thoại Hy Lạp)

* Trước khi đọc

Câu hỏi (trang 15 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Bạn đã từng đọc hay nghe kể về thần thoại Hy Lạp và câu chuyện Pro-mê-tê và

loài người chưa? Hãy chia sẻ với các bạn cùng lớp những điều bạn đã biết Nếu

chưa biết, bạn thử đoán truyện Pro-tê-mê và loài người sẽ nói về vấn đề gì?

Trả lời:

- Tôi đã từng được biết đến một vài thông tin về thần thoại Hy Lạp và câu

chuyện Prô- mê-tê và loài người

+ Theo tôi biết, đó là những tập hợp và truyền thuyết của người Hy Lạp cổ đại

liên quan đến các vị thần, các anh hùng, bản chất của thế giới, nguồn gốc cũng

như ý nghĩa của các tín ngưỡng, nghi lễ tôn giáo của họ

+ Truyện Prô-mê-tê và loài người là một trong những câu chuyện xuất sắc đó

- Một số thông tin mà tôi được biết về truyện Pro-mê-tê là:

+ Prô-mê-tê là một nhân vật trong thần thoại Hy Lạp

+ Prô-mê-tê đã ăn trộm lửa của Trời và trao cho loài người à cuộc sống của loài

người dần được cải thiện

+ Thần Prô-mê-tê rất thương loài người, luôn luôn tìm cách giúp cho loài người

- Thần Prô-mê-tê đã làm rất nhiều việc cho trời đất, con người đó là:

+ Tái tạo cho con người một thân hình đẹp đẽ thanh tao à hơn các con vật + Giúp con người đứng thẳng, đi bằng hai chân, đôi tay thảnh thơi để làm việc khác

+ Lấy lửa của thần Mặt Trời châm vào ngọn đuốc đem xuống cho loài người

=> Qua những việc làm đó, ta có thể thấy rằng thần Prô-mê-tê là một vị thần có phẩm chất, nhân cách cao đẹp, luôn chú trọng đến cuộc sống của con người, yêu thương con người bởi tất cả những việc làm của thần Prô-mê-tê đều hướng tới con người

3.Suy luận: Đây là lời của ai? Lời này có ý nghĩa gì?

Truyện khắc họa nguồn gốc và sự hình thành con người và thế giới muôn loài Đồng thời, ca ngợi công lao to lớn của hai vị thần Prô-mê-tê và Ê-pi-mê-tê đã cho thế giới muôn loài có những đặc ân, “vũ khí” riêng và giúp cuộc sống trở nên tươi sáng và tốt đẹp, muôn màu hơn

Trang 6

Trả lời câu hỏi:

Câu 1 (trang 17 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Bạn từng hình dung thế nào về một vị thần? Nhân vật Prô-mê-tê và

Ê-pi-mê-tê trong Prô-mê-Ê-pi-mê-tê và loài người có làm cho hình dung đó của bạn thay đổi

không? Vì sao?

Trả lời:

- Trong tiềm thức, với tôi một vị thần có những đặc điểm sau:

+ Thần sẽ là những người có sức mạnh lạ thường với những khả năng kì lạ + Thần là những người đem sức mạnh của mình để giúp đỡ chúng sinh + Thần sẽ ban đặc ân cho con người, trừng phạt cái ác, cứu vớt cái thiện

- Sự miêu tả về nhân vật Prô-mê-tê và Ê-pi-mê-tê trong truyện Prô-mê-tê và loài người rất giống với hình dung của tôi và chỉ bổ sung thêm một vài chi tiết

Bởi:

+ Họ xuất hiện trong khoảng thời gian không rõ ràng (“thuở ấy”)

+ Họ có sức mạnh và khả năng kì lạ: Thần Ê-pi-mê-tê có khả năng tạo ra “vũ khí” để giúp cho các con vật có những sức mạnh riêng của mình (con thì được ban cho sức chạy nhanh, con được ban cho đôi mắt sáng, con có sức khỏe, ); Thần Prô-mê-tê ban cho người lửa

+ Họ dùng chính sức mạnh của mình để giúp đỡ chúng sinh: Thần Ê-pi-mê-tê ban cho các con vật những “vũ khí”, đặc ân riêng để sống được ở thế gian; Thần Prô-mê-tê giúp con người có hình hài thanh tao hơn, giúp con người đứng thẳng,

đi lại bằng hai chân và tay để làm việc, đặc biệt ban cho “vũ khí” lửa để giúp cuộc sống họ trở nên tươi sáng, tốt đẹp hơn

Câu 2 (trang 17 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Tóm tắt quá trình tạo nên con người và thế giới muôn loài của hai vị thần Từ

đó, nhận xét về cách xây dựng cốt truyện và nhân vật trong Prô-mê-tê và loài người.

Trang 7

Ê-+ Thần Ê-pi-mê-tê: Lấy đất và nước nhào nặn ra các loài vật và ban cho chúng

một đặc ân của thần, một “vũ khí” để phòng thân, hộ mệnh, bảo vệ được cuộc

sống của giống loài mình

+ Thần Prô-mê-tê: Sau khi xem xét những điều thần Ê-pi-mê-tê làm thì nhận ra

vẫn còn sót một con cần được ban bố đặc ân, “vũ khí” đó là con người; Dựa

theo thân hình trang nhã của các vị thần tái tạo lại thân hình cho con người trông

thanh tao hơn; Làm cho con người đứng thẳng, đi bằng hai chân để đôi tay làm

những việc khác; Băng lên bầu trời xa tít tắp đến tận cỗ xe của thần Mặt Trời

Hê-li-ôx để lấy lửa rồi châm vào ngọn đuốc của mình và trao cho loài người

- Cách xây dựng cốt truyện và nhân vật trong Prô-mê-tê và loài người rất trọng

tâm, ngôn từ ngắn gọn, cụ thể, tập trung vào việc nêu lên quá trình tạo nên con

người và thế giới muôn loài của hai vị thần

=> Khắc họa và làm nổi bật hình ảnh vĩ đại và công lao to lớn của hai vị thần

Câu 3 (trang 17 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Nêu nội dung bao quát của truyện Prô-mê-tê và loài người Thông điệp mà

người xưa muốn gửi gắm qua câu chuyện này là gì?

Trả lời:

- Nội dung bao quát của truyện Prô-mê-tê và loài người: Truyện khắc họa

nguồn gốc và sự hình thành con người và thế giới muôn loài Đồng thời, ca ngợi

công lao to lớn của hai vị thần Prô-mê-tê và Ê-pi-mê-tê đã cho thế giới muôn

loài có những đặc ân, “vũ khí” riêng và giúp cuộc sống trở nên tươi sáng và tốt

đẹp, muôn màu hơn

- Thông điệp mà người xưa muốn gửi gắm qua câu chuyện:

+ Mỗi loài đều có những đặc tính, đặc điểm riêng, “vũ khí” riêng, sức mạnh hay

tập tính cũng khác nhau nhằm mục đích tự sinh tồn và bảo vệ cuộc sống riêng

của chính mình trong vũ trụ rộng lớn

Câu 4 (trang 17 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Truyện Prô-mê-tê và loài người giúp bạn hiểu thêm gì về nhận thức và cách lí

giải nguồn gốc con người và thế giới muôn loài của người Hy Lạp xưa?

Trả lời:

- Qua truyện Prô-mê-tê và loài người ta thấy cách nhận thức và lí giải nguồn

gốc con người và thế giới muôn loài của người Hy Lạp xưa chủ yếu dựa vào sự tưởng tượng của người xưa, xuất phát từ tình thương và mong muốn có một cuộc sống phong phú hơn, văn minh hơn, tươi sáng hơn của các vị thần

Câu 5 (trang 17 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Những dấu hiệu nào giúp bạn nhận ra Prô-mê-tê và loài người là một truyện

thần thoại?

Trả lời

Những dấu hiệu nhận ra Prô-mê-tê và loài người là một truyện thần thoại: dựa

vào các yếu tố bối cảnh không gian, thời gian, cốt truyện và nhân vật

+ Không gian: “thế gian” à không xác định nơi chốn cụ thể

+ Thời gian: “thuở ấy” à thời gia cổ sơ, không xác định và mang tính vĩnh hằng + Cốt truyện: tập trung nói về quá trình tạo nên con người và thế giới muôn loài của hai vị thần Prô-mê-tê và Ê-pi-mê-tê

+ Nhân vật: là hai vị thần có sức mạnh phi thường để thực hiện công việc sáng tạo thế giới và sáng tạo văn hóa (Thần Prô-mê-tê sử dụng sức mạnh phi thường của mình để tái tạo hình dạng con người, tạo ra lửa, giúp con người đứng thẳng; Thần Ê-pi-mê-tê sử dụng sức mạnh phi thường của mình để ban những đặc ân,

“vũ khí” cho từng loài vật.)

Câu 6 (trang 17 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Chỉ ra sự tương đồng và khác biệt giữa hai truyện Thần Trụ trời và Prô-mê-tê

và loài người.

Trả lời:

Trang 8

* Sự tương đồng:

- Đều thuộc thể loại truyện thần thoại

- Gắn sự lí giải bằng trực quan và bằng tưởng tượng

- Xuất hiện tố tưởng tượng, hư cấu

- Nói về nguồn gốc tạo lập thế giới

- Sự khác biệt:

+ Thần Trụ Trời: Thần thoại của Việt Nam, Nói về việc tạo lập trời và đất

+ Prô-mê-tê và loài người: Thần thoại Hy Lạp, Nói về việc tạo ra loài người và

muôn loài

Soạn bài Thần Trụ trời

* Trước khi đọc Câu hỏi (trang 13 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Bạn biết những truyện thần thoại nào? Hãy chia sẻ với các bạn trong nhóm về những truyện thần thoại ấy

3 Suy luận: Bạn có nhận xét gì về cách kết thúc truyện?

Trả lời:

- Cách kết thúc truyện cho ta thấy sau Thần Trụ Trời thì còn có rất nhiều vị thần khác với những vai trò khác nhau tiếp tục xây dựng nên vạn vật trên trái đất

* Sau khi đọc Nội dung chính:

Văn bản giải thích về nguồn gốc các hiện tượng tự nhiên như vì sao đất trời lại được phân đôi, vì sao mặt đất không bằng phẳng mà lại có chỗ lồi, chỗ lõm, vì sao có sông, núi, biển, đảo

Trang 9

Trả lời câu hỏi:

Câu 1 (trang 14 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Chỉ ta các chi tiết về không gian, thời gian của câu chuyện

Câu 2 (trang 14 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Những dấu hiệu nào giúp bạn nhận ra Thần Trụ trời là một truyện thần thoại?

Trả lời:

- Những dấu hiệu khiến em nhận ra Thần Trụ trời là truyện thần thoại là:

+ Truyện kể về vị Thần Trụ trời có công tạo lập ra vạn vật trên đất trời, vị thần

có sức mạnh phi thường, kì vĩ, lớn lao để thực hiện công việc tạo lập đất trời

+ Không gian và thời gian trong truyện là không gian và thời gian khởi thủy

của buổi khai thiên lập địa

Câu 3: (trang 14 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Tóm tắt quá trình tạo lập nên trời và đất của nhân vật thần Trụ trời Từ đó, hãy nhận xét về đặc điểm của nhân vật này

Trả lời:

- Quá trình tạo lập nên trời và đất của nhân vật Thần Trụ trời:

Từ thuở xa xưa, khi đất trời chỉ là một vùng hỗn độn, tối tăm, có một vị thần với vóc dáng khổng lồ và năng lực phi thường xuất hiện Thần đã đào đất, đập

đá rồi đắp thành một cái cột khổng lồ chống trời lên cao tít, phân đôi đất và trời Khi trời và đất thành hai phần, thần lại phá chiếc cột chống trời đi, ném tung đất đá thành núi đồi, đảo; chỗ đất đào làm cột biến thành sông, biển

- Nhận xét về đặc điểm của nhân vật Thần Trụ trời:

Thần Trụ trời hiện lên là một vị thần với tầm vóc to lớn, khổng lồ “Chân thần dài không thể tả xiết Thần bước một bước là có thể qua từ vùng này đến vùng

nọ, hay từ đỉnh núi này sang đỉnh núi khác”; không những vậy, thần còn có

năng lực siêu nhiên “đội trời lên, đưa cột cao to chống trời, phá cột chống trời, tạo ra núi sống biển cả ”

Câu 4 (trang 14 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Nêu nội dung bao quát của truyện Thần Trụ trời

Trả lời:

- Nội dung bao quát của truyện Thần Trụ trời: Truyện kể về quá trình tạo lập

ra vạn vật trên trái đất của vị thần Trụ trời, từ đó giải thích vì sao có trời, có đất, vì sao mặt đất lại không bằng phẳng, vì sao lại có sông, núi, biển đảo,

Câu 5 (trang 14 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Nhận xét về cách giải thích quá trình tạo lập thế giới của tác giả dân gian Ngày nay, cách giải thích ấy có còn phù hợp không? Vì sao?

Trả lời:

- Cách giải thích về quá trình tạo lập thế giới của các tác giả dân gian cho thấy trí tưởng tượng vô cùng phong phú và đa dạng tuy nhiên nhận thức hiểu biết còn đơn giản, chất phác Họ tin vào thần thánh và cho rằng trời đất, thế gian là

do các vị Thần tạo nên

- Ngày nay, cách giải thích ấy không còn phù hợp bởi khoa học hiện đại đang ngày càng phát triển, con người cũng nhờ đó mà đã tìm ra nguyên lí, tính chất của các hiện tượng tự nhiên trên trái đất, chứ không còn giải thích dựa trên những yếu tố thần linh nữa

Câu 6 (trang 14 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

- Cách hình dung và miêu tả đất, trời trong câu “đất phẳng như cái mâm vuông, trời trùm lên như cái bát úp,…” trong truyện Thần Trụ trời gợi cho bạn nhớ đến

Trang 10

truyền thuyết nào của người Việt Nam? Hãy tóm tắt truyền thuyết ấy và chỉ ra

điểm tương đồng giữa hai tác phẩm

Trả lời:

- Cách hình dung và miêu tả đất, trời trong câu “đất phẳng như cái mâm vuông,

trời trùm lên như cái bát úp, ” trong truyện Thần Trụ trời gợi cho em nhớ đến

truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy

- Tóm tắt truyền thuyết Bánh chưng, bánh giầy:

Vào đời vua Hùng thứ 6, nhà vua muốn tìm một loại lễ vật để cúng Tiên Vương

Trong khi những người con khác mang đến sơn hào hải vị, thì chàng hoàng tử

thứ mười tám là Lang Liêu khi được thần nhân mách bảo, đã mang đến hai món

bánh ngon làm từ hạt gạo thân thuộc là bánh chưng và bánh giầy Tượng trưng

cho Đất, chiếc bánh chưng có hình dáng vuông vức, đẹp mắt, nhân bên trong là

thịt mỡ với đậu xanh, bên ngoài là những hạt nếp chắc mẩy được gói cẩn thận

bằng lá dong và luộc chín Tượng trưng cho Trời, bánh giầy tròn, trắng muốt

được làm từ nếp quết nhuyễn, dẻo và thơm Hai chiếc bánh là Trời Đất, ôm lấy

vạn vật, là công ơn dưỡng dục của cha mẹ, chẳng gì trên đời này có thể sánh

bằng

- Điểm tương đồng giữa 2 tác phẩm là:

+ Đất và trời trong thần thoại Thần Trụ trời có hình dạng “đất phẳng như cái

mâm vuông, trời trùm lên như cái bát úp”

+ Truyền thuyết Bánh chưng bánh giầy thì bánh chưng có hình vuông tượng

trưng cho đất, bánh giầy hình tròn tượng trưng cho trời

→ Cả hai truyện đều thể hiện được quan niệm cổ, từ Đông sang Tây Tin rằng

trái đất là một phiến phẳng hình vuông, trời là cái quả tròn rỗng như cái chuông

chụp lên cái phiến đất hình vuông trong đó có cả con người và vạn vật sinh

sống

Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 19 Tập 1 Câu 1 (trang 19 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Chỉ ra lỗi thiếu mạch lạc trong những đoạn trích dưới đây và nêu cách sửa:

a Trong ca dao Việt Nam, những bài hát về tình yêu nam nữ là những bài nhiều hơn tất cả Họ yêu gia đình, yêu cái tổ ấm cùng nhau chung sống, yêu nơi chôn rau cắt rốn Họ yêu người làng, người nước, yêu từ cảnh ruộng đồng, đến công việc trong xóm, ngoài làng Tình yêu đó nồng nhiệt, đằm thắm và sâu sắc

(Dẫn theo Bùi Minh Toán)

b Qua truyện Thần Trụ trời, ta thấy người thời cổ nhận thức và lí giải về cách hình thành thế giới rất giản đơn Trời đất ban đầu dính vào nhau

c Hình tượng người nông dân trong văn học hiện thực phê phán có những nét đẹp truyền thống Nếu đặt họ bên những nhân vật phản diện như Nghị Lại, Nghị Quế, thì họ hoàn toàn đối lập với bản chất kệch cỡm, nhố nhăng, tàn ác của bọn quan lại Chị Dậu không như Thúy Kiều hay Kiều Nguyệt Nga khi gặp hoạn nạn thì vào cõi Phật để hưởng chút bình an, mà chị đã đấu tranh để bảo vệ nhân phẩm

Trả lời:

a

- Lỗi sai: Câu chủ đề nói về tình yêu nam nữ, nhưng các câu văn triển khai lại nói đến cả tình yêu quê hương, đất nước

- Sửa: Trong ca dao Việt Nam, những bài hát về tình yêu quê hương, đất nước

là những bài nhiều hơn tất cả

b

- Lỗi sai: Câu văn thứ hai chưa triển khai rõ nội dung của câu chủ đề

- Sửa: Qua truyện Thần Trụ trời, ta thấy người thời cổ nhận thức và lí giải về cách hình thành thế giới rất giản đơn Trời đất ban đầu dính vào nhau Sau đó, thần Trụ trời vừa đào vừa đắp, cột đá cứ cao dần, cao dần và đẩy vòm trời lên mãi phía mây xanh mù tịt Từ đó, trời đất mới phân đôi

Trang 11

c

- Lỗi sai: Câu văn số 3 không liên quan đến chủ đề của đoạn văn

- Sửa: … Họ chăm chỉ, cần cù, yêu quê hương, yêu cuộc sống, giữ gìn nhân

phẩm và đấu tranh với các ác không biết mệt mỏi Tiêu biểu là nhân vật chị Dậu

trong Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố

Câu 2 (trang 20 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Sắp xếp những câu văn dưới đây theo trình tự hợp lí để tạo thành đoạn văn mạch

lạc

a (1) Cần ghi nhớ tuyệt đối không được hứa cho qua chuyện để lấy lòng (2)

Trước hết, chúng ta cần phải biết coi trọng lời hứa, không gian đối với mình và

với người (3) Người xưa có câu: Một lần thất tín, vạn lần bất tin (4) Nếu cảm

thấy không chắc chắn hoặc lời hứa ấy vượt quá khả năng của mình, chúng ta

không nên vội hứa hẹn (5) Chúng ta nên làm gì để có thể giữ chữ tín của mình?

b (1) Bản tên là Hua Tát (2) Từ thung lũng Hua Tát đi ra bên ngoài có nhiều

lối đi (3) Xung quanh hồ, khi thu đến, hoa cúc dại nở vàng đến nhức mắt (4)

Ở Tây Bắc có một bản nhỏ người Thái đen nằm cách chân đèo Chiềng Đông

chừng dặm đường (5) Lối đi chính rải đá, vừa một con trâu (6) Bản Hua Tát ở

thung lũng hẹp và dài, ba bề bốn bên là núi bao bọc, cuối thung lũng có hồ nước

nhỏ, nước gần như không bao giờ cạn (7) Hai bên lối đi đầy những cây mè loi,

tre, vầu, bứa, muỗm và hàng trăm thứ dây leo không biết tên gọi là gì

Trả lời:

a (3) - (5) - (2) - (1) - (4)

Ghép đoạn:(3) Người xưa có câu: Một lần thất tín, vạn lần bất tin (5) Chúng

ta nên làm gì để có thể giữ chữ tín của mình? (2) Trước hết, chúng ta cần phải

biết coi trọng lời hứa, không gian đối với mình và với người (1) Cần ghi nhớ

tuyệt đối không được hứa cho qua chuyện để lấy lòng (4) Nếu cảm thấy không

chắc chắn hoặc lời hứa ấy vượt quá khả năng của mình, chúng ta không nên vội

hứa hẹn

b (4) - (1) - (6) - (3) - (2) - (5) - (7)

Ghép đoạn: (4) Ở Tây Bắc có một bản nhỏ người Thái đen nằm cách chân đèo

Chiềng Đông chừng dặm đường (1) Bản tên là Hua Tát (6) Bản Hua Tát ở

thung lũng hẹp và dài, ba bề bốn bên là núi bao bọc, cuối thung lũng có hồ nước

nhỏ, nước gần như không bao giờ cạn (3) Xung quanh hồ, khi thu đến, hoa cúc

dại nở vàng đến nhức mắt (2) Từ thung lũng Hua Tát đi ra bên ngoài có nhiều

lối đi (5) Lối đi chính rải đá, vừa một con trâu (7) Hai bên lối đi đầy những cây mè loi, tre, vầu, bứa, muỗm và hàng trăm thứ dây leo không biết tên gọi là

Câu 3 (trang 20 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Chỉ ra và nêu cách sửa lỗi liên kết trong những trường hợp sau:

a Ngoài sân vang lên tiếng guốc khua lộp cộp Và tôi không nghe thấy gì

b Trong quá trình tồn tại và phát triển, kho tàng thần thoại Hy Lạp đã trải qua nhiều biến đổi, pha trộn rất phức tạp Tuy nhiên, những gì còn lưu giữ được đến hiện nay về thần thoại Hy Lạp không phải ở dạng nguyên sơ nhất

c Văn bản Đi san mặt đất giúp người đọc hiểu về quá trình tạo lập thế giới trong

nhận thức của người Lô Lô xưa Họ còn khá giản đơn Họ cũng đã hiểu được vai trò của con người trong việc cải tạo thiên nhiên

d Hiếu rất thích đọc truyện Mười hai sứ quân Em đã học được nhiều bài học quý giá ở họ

Trả lời:

a

- Lỗi sai: Dùng sai phương tiện liên kết

- Sửa: Ngoài sân vang lên tiếng guốc khua lộp cộp Nhưng tôi không nghe thấy

b

- Lỗi sai: Dùng sai phương tiện liên kết

- Sửa: Trong quá trình tồn tại và phát triển, kho tàng thần thoại Hy Lạp đã trải qua nhiều biến đổi, pha trộn rất phức tạp Vì vậy/Bởi vậy/Do vậy những gì còn lưu giữ được đến hiện nay về thần thoại Hy Lạp không phải ở dạng nguyên sơ nhất

c

- Lỗi sai: Thiếu phương tiện liên kết

Trang 12

- Sửa: Văn bản Đi san mặt đất giúp người đọc hiểu về quá trình tạo lập thế giới

trong nhận thức của người Lô Lô xưa Họ còn khá giản đơn Tuy nhiên/Mặc dù

vậy, họ cũng đã hiểu được vai trò của con người trong việc cải tạo thiên nhiên

d

- Lỗi sai: Thiếu phương tiện liên kết

- Cách sửa: Hiếu rất thích đọc truyện Mười hai sứ quân Qua đó/Bởi vì Em đã

học được nhiều bài học quý giá ở họ

Từ đọc đến viết

Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) chia sẻ suy nghĩ của bạn về một

truyện thần thoại mà bạn cho là đặc sắc

Bài viết tham khảo

Em đã được biết đến nhiều truyện thần thoại hay và hấp dẫn, có thể qua sách

giáo khoa hoặc phim ảnh nhưng truyện mà em thích nhất vẫn là Thần Trụ

Trời.Đọc truyện ấy cho em một sự lí giải và hình dung chân thực về sự xuất

hiện của trời đất Truyện kể rằng vào thời kì trời đất còn hỗn độn, tối tăm, có

một vị thần khổng lồ Thần đội trời lên rồi đào đất, khuân đá, xây thành cột

chống trời, khi trời đất đã được phân đôi, thần liền phá tan cột đi Xong công

việc, thân bay về trời để các vị thần khác tiếp tục xây dựng thế giới Em đã được

nhìn thấy những người to và cao, nhưng chẳng ai như thần cả Em cứ ước, giá

mà em có thân hình, đôi tay như thần thì em sẽ là vận động viên thể thao, tham

dự nhiều kì thi lớn mang vinh quang về cho đất nước Thú vị bịết chừng nào!

Đặc biệt, điều khiến em còn cảm phục thần vô cùng đó chính là những đức tính

tốt đẹp Trước hết thần thương yêu mọi loài Nếu không có tình thương thì chắc

thần không nhọc công ngẩng đầu đội trời lên, rồi cần cù nhẫn nại đào đất để và

đắp cột chống trời Làm công việc ấy, thần vừa biểu lộ tình thương muôn loài,

vừa biểu hiện quyết tâm, siêng năng, chăm chỉ Khi làm xong công việc, thần

không chờ muôn loài trả ơn, lẳng lặng bay về trời, để những công việc còn lại

cho các vị thần khác tiếp tục xây dựng cho thế giới, cho muôn loài có cuộc sống

tốt đẹp hơn Em nghĩ trên đời chẳng có ai có những đức tính tột như thần

Truyện có những chi tiết kì lạ gây sự hấp dẫn cho em "Chân dài không sao tà

xiết" Rồi thì thần “đội trời lên” như em trùm mền kín mít rồi đội mền lên vậy

Nhưng mền thì nhẹ, còn trời thì rộng và nặng biết chừng nào! Kì lạ và hấp dẫn

hơn nữa là thần có đó rồi thì thần lại biến đi, như Phật Bà Quan Âm trong cuộn

phim "Tây Du Kí" vậy! Quả thực, truyện Thần Trụ Trời là một tác phẩm thần

thoại rất tiêu biểu, giúp em hiểu được quan niệm của người xưa về sự hình thành trời đất và biết thêm thật nhiều điều về vũ trụ bao la quanh mình

Ngày đăng: 20/11/2022, 00:20

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm