Ôn tập trang 79 Câu 1(trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1) Điền thông tin phù hợp vào bảng sau (làm vào vở) Văn bản Chủ đề Hình thức nghệ thuật đặc sắc Hương Sơn phong cảnh Thơ duyên Lời má năm xưa Nắng[.]
Trang 1Ôn tập trang 79 Câu 1(trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):
Điền thông tin phù hợp vào bảng sau (làm vào vở):
Văn bản Chủ đề Hình thức nghệ thuật đặc sắc
Hương Sơn phong cảnh
Thơ duyên
Lời má năm xưa
Nắng đã hanh rồi
Trả lời:
Hương
Sơn phong
cảnh
Tình yêu thiên nhiên, phong cảnh, đất nước
Điệp từ, từ ngữ biểu cảm, bộc lộ trực tiếp, từ láy
Thơ duyên Tình yêu thiên
nhiên, tình yêu lứa đôi
Hình ảnh trữ tình; từ láy; nghệ thuật tả cảnh giàu cảm xúc; lấy hình ảnh thiên nhiên để nói về “duyên” của con người
Lời má
năm xưa
Sự giao cảm giữa thiên nhiên và con người
Hình thức kể chuyện hồi tưởng; sử dụng ngôi kể thứ nhất; từ ngữ đặc trưng của vùng miền
Nắng đã
hanh rồi
Tình yêu thiên nhiên
Cách gieo vần độc đáo; từ ngữ gợi hình
Câu 2 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):
Trang 2Xác định dạng thức xuất hiện của chủ thể trữ tình ở mỗi bài thơ trong bài học này
Trả lời:
Hương Sơn
phong cảnh
Chủ thể ẩn và chủ thể nhập vai “khách tang hải”
Thơ duyên Chủ thể ẩn và chủ thể xưng danh rõ ràng
Lời má năm xưa Chủ thể xưng danh rõ ràng
Nắng đã hanh rồi Chủ thể xưng danh rõ ràng
Câu 3 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Từ việc đọc hiểu các văn bản thơ
trong bài học này, bạn rút ra được những lưu ý gì trong cách đọc hiểu một văn bản thơ trữ tình?
Trả lời:
Một số lưu ý bản thân rút ra được từ việc đọc hiểu các văn bản thơ trong bài học này:
- Cần đọc kĩ các bài thơ
- Nắm được tác giả, đặc điểm phong cách của tác giả để hiểu bài thơ hơn
- Xác định chủ đề của văn bản, các đặc sắc về nghệ thuật của văn bản
- Xác định chính xác chủ thể trữ tình trong văn bản
Câu 4 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Hãy rút ra những điều cần lưu ý:
- Khi viết bài văn phân tích, đánh giá một bài thơ
- Giới thiệu, đánh giá nội dung, nghệ thuật của một tác phẩm văn học
Trả lời:
- Khi viết bài văn phân tích, đánh giá một bài thơ
+ Có dàn ý chi tiết
+ Đầy đủ bố cục của một bài viết hoàn chỉnh
Trang 3+ Luận điểm, dẫn chứng, lí lẽ rõ ràng, thuyết phục, mạch lạc
+ Nên có sự kết hợp xen kẽ giữa nội dung và nghệ thuật
- Giới thiệu, đánh giá nội dung, nghệ thuật của một tác phẩm văn học
+ Có dàn ý chi tiết
+ Xác định đúng đề tài, đối tượng người nghe
+ Chú ý giọng đọc rõ ràng, âm vực vừa phải, luôn hướng mắt về phía người nghe + Nên tạo không khí sôi động cho buổi thuyết trình
Câu 5 (trang 79 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Viết bài văn phân tích, đánh giá tình
cảm với thiên nhiên trong một bài thơ bạn đã học
Bài viết tham khảo:
Huy Cận là một trong số những nhà thơ có nhiều đóng góp cho phong trào thơ Mới Thơ ông mang nỗi buồn nhân thế, nỗi buồn của một người dân ý thức sâu sắc
về cảnh ngộ của non sông đất nước và số phận con người Bài thơ Tràng Giang là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của ông
Mở đầu bài thơ là lời đề từ “Bâng khuâng trời rộng nhớ sông dài”, lời thơ ấy cho chúng ta thấy cảm hứng sáng tác của bài thơ đồng thời dẫn dắt độc giả bước vào không gian thiên nhiên rộng lớn mang tầm vóc vũ trụ Cảm nhận đầu tiên là thiên nhiên bao la rộng lớn với những con sóng gợn lăn tăn, gối đầu lên nhau "điệp điệp" như không dứt Điểm vào không gian bao la ấy là con thuyền bé nhỏ lênh đênh "xuôi mái song song" không phương hướng Đứng trước thiên nhiên bao la, con người cảm thấy cô đơn, trôi dạt thông qua hình ảnh ẩn dụ “củi một cành khô lạc mấy dòng” Con người cô đơn, cảnh vật cũng nhuốm màu tâm trạng, cũng hoang vắng đến nao lòng: “lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu…sông dài trời rộng bến cô liêu” Vẫn là sông nước mênh mông, vẫn là không gian bao la rộng lớn, nhưng chỉ thưa thớt vài cồn cát, hắt hiu vài ngọn gió lạ cùng với vài cánh bèo lặng lờ trôi Hàng loạt từ láy “mênh mông”,
“lặng lẽ” … kết hợp cùng điệp từ “không” và cụm từ “không một chuyến đò”,
“không cầu” đã đẩy sự hoang vắng lên đến cực điểm, đưa độc giả đến tận cùng nỗi
Trang 4cô đơn, lạc lõng Không gian càng rộng lớn bao la bao nhiêu thì con người càng cô đơn lạc long bấy nhiêu Phải chăng đó là sự đồng điệu, giao cảm tuyệt diệu giữa thiên nhiên và con người
Ở khổ thơ cuối cùng, đứng trước khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ: mây trắng chuyển động thành từng lớp, cánh chim nhỏ nhoi chao nghiêng bay về sau một ngày mệt nhọc, không cần chất xúc tác “khói hoàng hôn” nhà thơ cũng nhớ về quê hương, nhớ về cả thời đại Với thể thơ 7 chữ cùng bút pháp chấm phá tả ít gợi nhiều, người đọc thấy rõ bức tranh thiên nhiên kì vĩ, bao la cùng với đó là tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước tha thiết của nhà thơ
Bài thơ “Tràng giang” của Huy Cận với sự kết hợp bút pháp hiện thực và cổ điển
đã vẽ lên một bức tranh thiên nhiên u buồn, hiu quạnh Gấp trang thơ lại, người đọc
có thể thấy được tâm trạng cô liêu của con người và một tình yêu quê hương, mong ngóng về quê hương chân thành, sâu sắc của Huy Cận Đồng thời người đọc cũng thấy được mối giao hòa, gắn bó đồng điệu giữa thiên nhiên và con người Đúng như
cụ Nguyễn Du từng nói “người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”