Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 112 * Sử dụng trích dẫn, cước chú và cách đánh dấu phần tỉnh lược trong văn bản Câu 1 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1) Đọc đoạn văn viết về tác giả Hô me[.]
Trang 1Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 10 trang 112
* Sử dụng trích dẫn, cước chú và cách đánh dấu phần tỉnh lược trong văn bản:
Câu 1 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Đọc đoạn văn viết về tác giả
Hô-me-rơ, sử thi I-li-at cùng đoạn giới thiệu đoạn trích Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác
(tr.103-104) và cho biết:
a Tại sao lời trích dẫn trong đoạn văn giới thiệu về tác giả Hô-me-rơ không sử dụng
dấu ngoặc kép?
b Câu văn được đưa vào ngoặc kép trong đoạn văn từ “Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác
được coi là” đến “sáng tác nghệ thuật thời sau” có nội dung gì?
Trả lời:
a Lời trích dẫn trong đoạn văn giới thiệu về tác giả Hô-me-rơ không sử dụng dấu ngoặc
kép vì đoạn trích dẫn này được tách ra thành một phần riêng độc lập với văn bản chính
chứ không phải được trích dẫn trực tiếp với văn bản nên không cần ngăn cách bởi dấu
ngoặc kép
b Câu văn được đưa vào ngoặc kép trong đoạn văn từ “Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác
được coi là” đến “sáng tác nghệ thuật thời sau” có nội dung phản ánh sức ảnh hưởng
của cảnh Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác trong sử thi đối với những sáng tác cùng thể loại
sau này
Câu 2 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Đọc đoạn văn trong phần 2 đoạn
trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời, từ câu “Thế là Đăm Săn ra đi” đến “chày của
tù trưởng giàu có này giã gạo trông cứ lấp la lấp lánh” và cho biết:
a Phần cước chú ở chân trang bao gồm những nội dung gì, được trình bày bằng hình
thức như thế nào? Cho biết chức năng, tác dụng của những thông tin đó
b Đoạn văn có bao nhiêu cước chú? Các cước chú đó thuộc những loại nào?
Trả lời:
a Phần cước chú ở chân trang bao gồm những giải thích về những khái niệm được nhắc tới trong văn bản
Chúng được trình bày theo hình thức tách riêng với văn bản chính, in dưới chân trang
và không sử dụng dấu ngoặc kép khi trích dẫn cước chú
Chức năng, tác dụng của những thông tin đó: cung cấp thông tin, giải thích về những khái niệm không phổ biến được nhắc tới trong văn bản giúp người đọc hiểu rõ hơn
b Đoạn văn có 2 cước chú, cả 2 cước chú đều thuộc loại cung cấp thông tin và được thể hiện dưới dạng con số trong ngoặc kép đặt phía trên sau đoạn văn bản mà nó muốn chú thích
Câu 3 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Tìm ở các bài đã học những ví dụ về
trích dẫn (trực tiếp hoặc gián tiếp), cước chú và tỉnh lược trong văn bản
Trả lời:
Một số cước chú, tỉnh lược trong các văn bản đã học:
a Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới:
(*) Nhan đề do người biên soạn sách giáo khoa đặt
(1) Ngọc Hoàng: còn gọi là Ngọc Hoàng Thượng đế, vua trên trời Những danh xưng này được đặt ra và cố định hóa ở thời trung đại, trong quá trình thần trụ Trời được tôn giáo hóa
Trang 2b Tê-dê:
Chàng đã có nhiều cuộc phiêu lưu và tham dự nhiều sự kiện quan trọng đến nỗi ở
A-ten người ta có câu “Không có việc gì mà không có Tê-dê”
c Hiền tài là nguyên khí của quốc gia:
[…] Tôi dẫu nông cạn vụng về, nhưng đâu dám từ chối, xin kính cẩn chắp tay cúi đầu
mà làm bài kí rằng
Soạn bài Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề
* Yêu cầu:
- Giới thiệu được vấn đề nghiên cứu và lí do chọn vấn đề đó
- Trình bày khái quát những kết quả nghiên cứu chính ở phần trọng tâm của bài nói
- Nêu thu hoạch bổ ích của bản thân khi tiến hành nghiên cứu về đề tài ở phần cuối bài nói
1 Chuẩn bị nói và nghe
a Chuẩn bị nói
- Trong việc trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu, người nói cần đưa tới cho người nghe những thông tin khái quát, trung thực về nội dung công việc đã hoàn thành ở phần Viết
* Tìm ý và sắp xếp ý
- Bài nói cần có các ý sau:
+ Đặt tên cho bài nói: Hình tượng nhân vật người anh hùng trong sử thi
+ Nêu rõ đề tài và vấn đề nghiên cứu
+ Trình bày các kết quả nghiên cứu chính thông qua hệ thống luận điểm, có các dữ liệu, bằng chứng
+ Khẳng định kết quả nghiên cứu và ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu, gợi mở những hướng tiếp cận mới
b Chuẩn bị nghe
- Tìm hiểu trước về tên của bài báo cáo kết quả nghiên cứu sẽ được trình bày để có định hướng nghe phù hợp Phác ra những câu hỏi ban đầu về vấn đề để dễ theo dõi nội dung của bài trình bày
2 Thực hành nói và nghe
Trang 3Người nói Người nghe
- Mở đầu: nêu tên và lí do chọn vấn đề
nghiên cứu; trình bày ngắn gọn về quá
trình thực hiện
- Triển khai: trình bày tóm tắt các luận
điểm, thông tin chính có trong bản viết
theo trình tự hợp lí, kết hợp nhịp nhàng
với việc trình chiếu PowerPoint (nếu có)
Có thể tổ chức lại nội dung từng luận
điểm theo hình thức câu hỏi – lời đáp (vì
thực chất của việc nghiên cứu là tìm lời
đáp cho những thắc mắc nảy sinh trong
quá trình tiếp xúc với đối tượng)
- Kết luận: Khái quát lại những kết quả
nghiên cứu chính; cảm ơn ngườu nghe
và tỏ thái độ sẵn sàng tiếp nhận những ý
kiến trao đổi đối thoại
- Theo dõi cách trình bày của người nói, ghi ra giấy những câu hỏi, ý nghĩ nảy sinh trong quá trình nghe
- Hỗ trợ bạn trong việc sử dụng bản trình chiếu (nếu có)
Bài nói mẫu tham khảo:
1 Đặt vấn đề
Một trong những vấn đề quan trọng cần được nghiên cứu của sử thi chính là vấn đề
nhân vật Đây được xem là yếu tố cơ bản, có vai trò tích cực trong việc hình thành và
phát triển cốt truyện Trong hệ thống nhân vật đông đảo và đa dạng của sử thi, gắn liền
với những đặc điểm thẩm mĩ, nổi bật nhất là hình tượng người anh hùng
2 Giải quyết vấn đề
a Khái quát về sử thi
Sử thi là sáng tác tự sự dân gian có cốt truyện kể về quá khứ anh hùng của cộng đồng
Đề tài và nhân vật anh hùng trong sử thi miêu tả quá khứ hào hùng và chiến công oanh
liệt Con người và mọi thứ đều hoàn hảo, phi thường và lý tưởng hóa Thế giới sử thi
và âm điệu sử thi là âm điệu hoành tráng Ngôn ngữ sử thi lộng lẫy và lung linh, hấp dẫn
b Hình tượng người anh hùng trong sử thi
Trong sử thi anh hùng, nhân vật anh hùng đại diện cho toàn thể cộng đồng về mọi phương diện Nội dung ấy khiến cho hình tượng người anh hùng sử thi có ý nghĩa biểu tượng cao hơn Nhân vật anh hùng là những nhân vật trung tâm của tác phẩm sử thi.Vẻ đẹp ấy trước hết toát ra ở ngoại hình
Nhân vật anh hùng sử thi thường có tầm vóc đẹp, có kích thước lớn lao hơn chính bản thân nó Đặc điểm ngoại hình nổi bật nhất của người anh hùng sử thi là nó mang vẻ đẹp tạo hình theo quan điểm thẩm mĩ, theo chuẩn mực riêng của cộng đồng Nói đến
vẻ đẹp của người anh hùng sử thi phải nói đến vẻ đẹp của phẩm chất, của tài năng phi thường.Vẻ đẹp đầu tiên cần phải nhắc đến của người anh hùng sử thi là lòng dũng cảm, ý chí và nghị lực phi thường Lòng dũng cảm được coi là phẩm chất đạo đức có tính chất tuyệt đối của người anh hùng sử thi Bao giờ người anh hùng cũng là những con người có lòng chiến đấu dũng cảm và ý chí chiến đấu mãnh liệt nhất Một phẩm chất khác cũng không kém phần quan trọng của người anh hùng sử thi là họ luôn mang một lý tưởng cao cả, một khát vọng lớn lao Nếu lý tưởng của người anh hùng
sử thi phương Tây là khát vọng chiến công, lập vinh quang nơi chiến trận thì các anh hùng của sử thi Ấn Độ lại mang một lý tưởng thuần khiết hơn: họ hướng về điều thiện, về lẽ phải, về đạo lý ở đời Và nhờ có sức mạnh thể chất phi thường cộnh với sức mạnh tinh thần kì diệu, người anh hùng sử thi luôn lập được nhiều chiến công hiển hách Chiến công của người anh hùng bao giờ cũng mang ý nghĩa lớn lao,mang quyền lợi, danh dự và hạnh phúc cho bộ tộc cộng đồng
Trang 4Chúng ta càng thấy vẻ đẹp của các anh hùng sử thi rõ hơn qua ba sử thi nổi tiếng của
phương Đông và phương Tây: Đăm Săn (anh hùng Đăm Săn); Ra-ma-ya-na (hoàng tử
Ra-ma); Ô-đi-xê (chàng Uy-lít-xơ) Cả ba nhân vật đều có ý nghĩa biểu trưng cho
cộng đồng.Ba nhân vật Đăm-săn, Ra-ma, Uy-lít-xơ, họ là những nhân vật anh hùng
của sử thi Việt Nam, Ấn Độ và Hi Lạp, đều là người đại diện cho cộng đồng, có vẻ
đẹp ngoại hình, có sức mạnh phi thường, tài trí hơn người, lập được nhiều chiến công
hiển hách, biết căm ghét kẻ hung ác, bênh vực người yếu đuối và biết hi sinh để bảovệ
hạnh phúc cho cộng đồng Tuy vậy,vì là con đẻ của cái nôi văn hoá nghệ thuật khác
nhau và ba tác phẩm khác nhau nên ba nhân vật cũng có nét khác biệt Ra-ma là
hoàng tử, Uy-lít-xơ là anh hùng chiến trận, Đăm- săn là tù trưởng
Trong sử thi Ấn Độ Ramayana ngợi ca chiến công và đạo dức của hoàng tử Rama-
một nhân vật lý tưởng,kiểu cách của đạo Hinđu, của đẳng cấp vương công quý tộc
đồng thời là khát vọng của nhân dân về một vị minh quân, một anh hùng tài ba, đức
độ, đem lại hạnh phúc cho xã hội và nhân dân Ở đây Rama là một chàng hoàng tử
phong nhã, hào hoa, tài đức vẹn toàn, dũng cảm chiến đấu nhưng lại yếu mềm trong
đời thường và cả trong tình yêu Trong đoạn trích sử thi ”Rama buộc tội” Van-mi-ki
đã đặt nhân vật Rama vào tình thế thử thách ngặt nghèo, có sự đấu tranh nội tâm hết
sức dữ dội, đòi hỏi sự lựa chọn quyết liệt, bộc lộ sâu sắc bản chất của con người
Rama dám vào sinh ra tử,dũng cảm chiến đấu với quỷ dữ để dành lại người vợ yêu
quý của mình nhưng chàng cũng dám hi sinh tình yêu, tình cảm cá nhân của chính bản
thân mình đẻ đổi lấy danh dự, bổn phận của một người anh hùng, một đức vua mẫu
mực Ở đoạn trích này tác giả đã miêu tả xung đột tâm lí của hai nhân vật Rama và
Xita trong cuộc gặp lại đầy thử thách và éo le Tâm trạng của hai người cứ biến đổi
theo nhịp điệu đối thoại Khi Rama xưng hô với Xita một cách khách khí, lạnh lùng,
có vẻ xa lạ “ta”, “phu nhân” thì Xita vô cùng ngạc nhiên, bất ngờ và cảm thấy giữa hai
người đã có khoảng cách Rama tuyên bố lí do chàng chiến đấu chiến thắng quỷ
vương chỉ vì danh dự, bổn phận, cá nhân của người anh hùng, vị quân tướng trong
tương lai Và xita càng đau xót hơn khi Rama đối xử nhẫn tâm, lạnh lùng và những lời nói vô tình, độc địa cùng với lời khuyên tầm thường đối với mình Tất cả những gì Rama hành động và nói với Xita chỉ là để chàng thể hiện cái vị trí của mình trong cộng đồng vì chàng là một vị thần,một vị vua trong tương lai,một anh hùng trong bộ tộc của mình.Mọi việc đều chỉ muốn mọi người tôn kính, nâng cao uy tín của mình Ngay cả khi Xita bước lên dàn hỏa thêu Rama mặc dù rất đau đớn tuyệt vọng,có sự giằn co về tâm lí -một bên là danh dự một bên là tình cảm cá nhân thì danh dự đã chiến thắng và chàng cố kìm nén cảm xúc,nỗi đau đớn cực độ của mình mà ngồi nhìn Xita bước vào lửa
Qua đó ta có thể biết thêm về nhân vật sử thi Ấn Độ, họ trọng danh dự của mình hơn
là tình cảm cá nhân.Và trong sử thi chiến tranh bắt buộc xảy ra nhưng không miêu tả chi tiết về chiến tranh mà miêu tả xung đột giữa cái thiện và cái ác, giữa đạo lí và phi đạo lí Rama là người của cái thiện và đạo lí Rama xuất hiện từ thế giới thần linh, mang yếu tố nửa người đã xuất hiện nhiều trong thần thoại và truyền thuyết cùng với Xita và Ha-nu- man Qua nhân vật anh hùng Rama, ta nhận thấy được sử thi Ấn Độ nặng về danh dự Đó là sẵn sàng hi sinh tình yêu của chính bản thân để bảo về danh
dự và đạo lí, lẻ phải
Sử thi Ấn Độ là thế còn sử thi Hi Lạp và Việt Nam thì sao chúng ta hãy tiếp tục tìm hiểu Sử thi Hi Lạp ca ngợi tự do, công lí dân chủ, tình yêu, đạo lí, nhân đạo, đề cao lí tưởng anh hùng,chiến thắng số phận Trong sử thi Ôđixê ca ngợi trí tuệ, dũng khí và nghị lực của con người với khát vọng chinh phục thế giới và mơ ước về một cuộc sống hoà bình, yên vui và hạnh phúc Ca ngợi tình yêu quê hương, tình vợ chồng, tình cha con, tình bạn bè, thuỷ chung Sử thi Ôđixê có cốt truyện hấp dẫn, li kì và hấp dẫn Ngôn ngữ tráng lệ Nhân vật Uylitxơ dũng cảm, gan dạ, chấp nhận thử thách, nhạy bén, sáng suốt, nhẫn nại, có cách ứng xử tinh tế, có thể coi là anh hùng văn hoá Đặc biệt Uylitxơ là một người anh hùng trí tuệ, mưu trí “sánh ngang với thần linh” Sau
Trang 5bao năm xa cách quê nhà Uylitxơ trở về, chàng giả dạng người hành khất nên vợ
chàng - Pênêlôp - đã không nhận ra, chàng đã dương cung bắn xuyên tên qua mười
hai cái vòng rìu theo lời yêu cầu của Pênêlốp Sau đó chàng giết chết bọn cầu hôn
cùng những gia nhân phản bội Đó chính là tính cách của người anh hùng sự hơn
người, dũng cảm, gan dạ, phi thường Khi nghe lời nói của Pênêlôp và Têlêmac,
Uylitxơ đã mỉm cười vì hiểu rằng vợ mình muốn thử thách mình Đó là nụ cười về sự
đấu trí, về người vợ thông minh, và cũng là nụ cười tin tưởng vào thắng lợi của trí tuệ
mình Bản lĩnh trí tuệ của Uylitxơ, cái bản lĩnh đã giúp chàng vượt qua biêt bao nhiêu
thử thách, đã khiến chàng không hấp tấp vội vàng mà đày mưu mẹo khi về nhà để đạt
mục đích đầu tiên: giết bọn cầu hôn Nhưng với mục đích thứ hai: đoàn tụ với người
vợ chung thuỷ, bản lĩnh trí tuệ của chàng đã gặp phải trí thông minh,khôn khéo của
người vợ Nhưng chàng vẫn không từ bỏ mà càng tỏ ra nhạy bén hơn và ứng xử tinh
tế hơn Cuối cùng bằng trí tuệ của mình, một sự thật sâu kín của tình cảm của vợ
chồng yêu thương đằm thắm đã bật lên qua lời kể về bí mật chiếc giường của Uylitxơ
Uylitxơ là hình ảnh lí tưởng về người, về một người chồng, về một người cha dũng
cảm, mưu trí, độ lượng, chung thuỷ Đồng thời Uylitxơ còn là một biểu tượng đẹp đẽ
của tình yêu quê hương, gia đình, tình vợ chồng chung thuỷ Rama một chàng hoàng
tử sẵn sàng hi sinh tình yêu của mình để đổi lấy danh dự Uylitxơ một người anh hùng
đầy trí tuệ, mưu lược, dũng cảm, có cách ứng xử tinh tế
Còn người anh hùng Đăm săn trong sử thi Đăm săn thì sao? Sử thi Tây Nguyên (Việt
Nam) thường ca ngợi người anh hùng chiến đấu để bảo vệ cuộc sống yên lành cho
buôn làng.Khi chiến thắng,buôn làng của người anh hùng trở nên giàu có,cường thịnh
hơn Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” nói về người anh hùng Đăm săn chân thật,
đơn giản, có lúc ngông cuồng, có thể coi là người anh hùng chiến trận Cuộc đối đầu
giữa Đăm Săn với Mtao Mxay là giữa hai tù trưởng dũng mãnh Phẩm chất anh hùng
theo cách nhìn sử thi Tây Nguyên là chiến thắng bằng sức mạnh và sự can đảm Cuộc
đối đầu sinh tử ấy không có chỗ dung thân cho kẻ nào hèn nhát hơn Trong tình cảm
tôn vinh người anh hùng của buôn làng, mọi cử chỉ, ngôn ngữ, hành động của Đăm Săn đều nổi bật, vượt trội hơn kẻ thù Chúng ta cùng chứng kiến cuộc thi tài múa khiên thú vị: Mtao Mxây thể hiện sự khoác lác khi lời nói của hắn được minh chứng bằng tiếng khiên kêu lộc cộc lộp cộp như tiếng những quả mướp khô đập vào nhau, còn Đăm săn đã dập tắt nhuệ khí của hắn bằng sức mạnh phi thường trong màn múa khiên độc đáo: một bước nhảy của chàng vượt qua mấy đồi tranh, một bước lùi vượt qua mấy đồi mía, Đăm Săn hùng cường ngay khi còn ở trong lòng mẹ, chàng có sức khoẻ, sức mạnh phi thường và đầy tài năng Đăm săn chiến thắng Mtao Mxay nhờ sự trợ lực của người vợ Hơ nhị ném miếng trầu để sức lực tăng lên gấp bội và sự giúp đỡ của Ông Trời Đăm săn chiến đấu không hề đơn độc, chính nghĩa luôn thuộc về chàng Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây làm cho buôn làng của mình lại thêm giàu mạnh,càng nâng cao uy tín của mình và tôi tớ, dân làng của tù trưởng thù địch tự nguyện mang theo của cải đi theo Đăm Săn Đoạn trích đã đem lại cho ta những cách nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn trong chiến công bảo vệ buôn làng, đem lại bình yên cho thị tộc Sử thi Đăm săn quả thật đã hình thành ý thức và tình cảm cộng đồng vững bền giữa các dân tộc Ê-đê, thành di sản quý báu của Tây Nguyên và dân tộc Việt Nam, đánh dấu thời đại sử thi rực rỡ với vẻ đẹp”một đi không trở lại” Cả ba đoạn trích sử thi đều kể lại về chuyện tái hợp, đoàn tụ gia đình giữa người anh hùng
và người vợ của mình.Và để có sự đoàn tụ, kết cục tốt đẹp, các nhân vật đều phải trải qua những thử thách: thử thách về chiến trận, thử thách về tâm lí, hoặc thử thách cả về chiến trận lẫn tâm lí Từ chính điểm này, ta cũng thấy được điểm khác biệt thú vị của mỗi nền văn hoá
Trong Đăm Săn và Ramayana (hai sử thi đều của các nền văn học, văn hoá phương Đông), việc đoàn tụ gia đình được thể hiện và đề cao ở khía cạnh cộng đồng, danh dự, tài năng của người lãnh đạo với tư cách là người đại diện cho cộng đồng (không gian diễn ra cuộc đoàn tụ là không gian cộng đồng, có sự chứng kiến của “nhân vật quần chúng”, người anh hùng hành động, nói năng chịu sự chi phối của vị trí, nghĩa vụ của
Trang 6người lãnh đạo cộng đồng Còn Ôđixê thì khác.Việc đoàn tụ được thể hiện ở khía
cạnh cá nhân, đề cao hạnh phúc cá nhân, hạnh phúc gia đình (không gian đoàn tụ là
không gian cá nhân; cách thức thử thách để đoàn tụ không phải chỉ có chiến đấu thể
hiện sức mạnh hay hành động theo nghĩa vụ của đấng quân vương mà là thử thách
mang tính cá nhân, những kỉ niệm, kỉ vật-chiếc giường, tình cảm vợ chồng gắn bó là
tiêu chí để thử thách người anh hùng) Từ đó ta có thể nhận thấy rằng văn hoá phương
Đông đề cao con người cộng đồng còn văn hoá phương Tây đề cao con người cá
nhân
3 Kết luận
Tóm lại, nhân vật anh hùng luôn hiện diện với tổng hoà các sức mạnh về vật chất lẫn
tinh thần.Những vẻ đẹp đó lúc đầu thì siêu phàm, kì vĩ, phi thường nhưng về sau thì
bình dị, bình thường và gần gũi Người anh hùng sử thi luôn được nhìn nhận, đánh giá,
ngợi ca với niềm tôn kính thiêng liêng
Những vẻ đẹp của các anh hùng sử thi luôn được làm nổi bật và đậm nét là nhờ vào
ngôn ngữ miêu tả của sử thi chỉ có sử thi mới đem lại những vẻ đẹp độc đáo ấy của các
anh hùng Không chỉ có ngôn ngữ mà nhờ vào lời kể chuỵện hấp đẫn,ngôn từ miêu tả
khoa trương tạo được dấu ấn sâu sắc,chứa đựng những giá trị nhân văn đặc trưng của
sử thi của sử thi cùng với sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các biện pháp nghệ thuật:so
sánh, phóng đại Tất cả nội dung và nghệ thuật có sự kết hợp với nhau tạo nên cho sử
thi một vẻ đẹp tuyệt vời
3 Trao đổi
Người nghe
Dựa vào các tiêu chí đánh giá đã xây dựng để nêu câu hỏi hay bổ xung ý kiến về những nội dung cụ thể của báo cáo; nêu cách nhìn nhận và đánh giá khác (nếu có) về vấn đề được báo cáo đề cập Cần góp ý kĩ về cách trình bày kết quả nghiên cứu của người nói
Người nói
- Trả lời các câu hỏi, làm sáng tỏ thêm các vấn đề được người nghe nêu lên; nêu hướng hoàn thiện báo cáo cũng như cách trình bày báo cáo
- Hình thành ý tưởng trao đổi, đánh giá về bài nói theo các tiêu chí chính sau:
Kết quả nghiên cứu Chọn được vấn đề có ý nghĩa và gây hứng thú
Vận dụng được các thao tác nghiên cứu cơ bản (hình thành ý tưởng, thu thập, phân tích dữ liệu, rút ra kết luận,…)
Đảm bảo sự phù hợp giữa kết quả đạt được với mục tiêu nghiên cứu
Trình bày Duy trì phong thái tự tin, chủ động
Sử dụng hiệu quả các phương tiện hỗ trợ
Điều chỉnh cách trình bày cho phù hợp với sự chú ý của người nghe
Trang 7
Soạn bài Tri thức ngữ văn lớp 10 trang 97 Tập 1
1 Sử thi
- Sử thi (anh hùng ca) là thể loại tự sự dài, dung lượng đồ sộ, ra đời vào thời cổ đại
Cốt truyện của sử thi xoay quanh những biến cố trọng đại liên quan đến vận mệnh
của toàn thể cộng đồng như chiến tranh hay công cuộc chinh phục thiên nhiên để ổn
định và mở rộng địa bàn cư trú
- Nhân vật sử thi là người anh hùng đại diện cho sức mạnh, phẩm chất lí tưởng và
khát vọng chung của cộng đồng Không gian sử thi kì vĩ, cao rộng, mang tính cộng
đồng, có thể bao quát cả thế giới thần linh và con người Thời gian sử thi là quá khứ
thiêng liêng, thuộc về một thời đại xa xưa được cộng đồng ngưỡng vọng
- Lời kể trong sử thi thành kính, trang trọng; nhịp điệu chậm rãi; trần thuật tỉ mỉ,
lặp đi lặp lại những từ ngữ khắc họa đặc điểm cố định của nhân vật, sự vật, thường
xuyên sử dụng thủ pháp so sánh trùng điệp Lời người kể chuyện và cả lời nhân vật
nhiều khi mang tính khoa trương, cường điệu
- Sử thi không chỉ lưu dấu những biến cố quan trọng trong lịch sử của một cộng
đồng, mà còn phản ánh diện mạo đời sống tinh thần, hệ giá trị, niềm tin của cộng
đồng ấy Nhiều chủ đề trong sử thi vẫn còn có ý nghĩa lớn đối với nhân loại Những
tác phẩm sử thi như Ma – ha – bha – ra – ta; Ra – ma – ya – ta (Ấn Độ); I – li – át
Ô – đi – xê (Hy Lạp); Đăm Săn (Việt Nam);… vẫn tiếp tục khơi nguồn cảm hứng
cho nhiều sáng tạo thuộc nhiều loại hình nghệ thuật đời sau
2 Trích dẫn trong văn bản
- Trích dẫn trong văn bản thường có hai loại: trích dẫn trực tiếp và trích dẫn gián
tiếp Trích dẫn trực tiếp là đưa nguyên văn một phần câu, một câu, một đoạn văn,…
của bản gốc vào bài viết và toàn bộ phần trích dẫn này phải được đặt trong dấu ngoặc
kép Trích dẫn gián tiếp là sử dụng ý tưởng của người khác và diễn đạt lại theo cách
viết của mình nhưng phải đảm bảo trung thành với nội dung của bản gốc Phần trích dẫn gián tiếp không phải đặt trong dấu ngoặc kép Khi tạo lập văn bản, cần tránh lạm dụng trích dẫn vì điều đó dẫn đến tình trạng ý kiến riêng của người viết bị lu mờ hoặc chỉ còn mang tính chất phụ họa
- Để việc trích dẫn đảm bảo tính chính xác, khoa học, khách quan, các phần trích dẫn cần được ghi rõ nguồn gốc, bao gồm thông tin về tác giả, tên văn bản gốc, nơi công bố, thời gian công bố văn bản, vị trí của phần trích dẫn trong văn bản gốc
3 Phần bị tỉnh lược trong văn bản
- Phần bị tỉnh lược là phần thông tin ít quan trọng của văn bản gốc (theo cách nhìn
và định hướng sử dụng văn bản của người tổ chức bản thảo) đã được rút ngắn hoặc cắt bỏ, giúp cho nội dung văn bản trích dẫn trở nên tập trung và cô đọng hơn Phần
bị tỉnh lược thường được đánh dấu bằng dấu ngoặc vuông và dấu ba chấm […]
Trang 8Soạn bài Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề
Báo cáo nghiên cứu là văn bản trình bày kết quả nghiên cứu về một vấn đề dựa trên
các dữ liệu khách quan, chính xác, đáng tin cậy Viết báo cáo nghiên cứu là một hoạt
động thực hành giúp bạn phát triển kĩ năng tìm hiểu, khám phá về đời sống xã hội
và tự nhiên (con người, sự kiện, địa điểm, môi trường,…) qua tư liệu thu thập được
và trình bày kết quả tìm hiểu, khám phá đó
Vấn đề nghiên cứu có thể là một vấn đề đời sống hoặc một vấn đề gợi ra từ tác phẩm
văn học mà bạn đã đọc
* Yêu cầu:
- Nêu được đề tài và vấn đề nghiên cứu được đặt ra trong báo cáo
- Trình bày được kết quả nghiên cứu thông qua hệ thống các luận điểm sáng rõ, thông
tin xác thực
- Khai thác được các nguồn tham khảo chính xác, đáng tin cậy, sử dụng các trích dẫn,
cước chú và phương tiện hỗ trợ phù hợp, thể hiện sự minh bạch trong công việc kế
thừa những kết quả nghiên cứu đã có
- Có danh mục tài liệu tham khảo ở cuối báo cáo
* Phân tích bài viết tham khảo:
Một số dấu ấn của sử thi Ấn Độ Ra-ma-ya-na trong văn hóa Việt Nam
- Nhan đề bài viết cho biết đối tượng nghiên cứu
1 Giải quyết vấn đề
- Giới thiệu vấn đề nghiên cứu
- Khái quát quan điểm nghiên cứu
2 Giải quyết vấn đề
a Dấu ấn của sử thi Ra – ma – ya – na trong văn học dân gian và văn học viết thời
trung đại
- Trình bày các kết quả nghiên cứu
+ Luận điểm 1, bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm 1
+ Luận điểm 2, bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm 2
b Dấu ấn của sử thi Ra – ma – ya – na trong nghệ thuật điêu khắc
+ Luận điểm 3, bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm 3
c Dấu ấn của sử thi Ra – ma – ya – na trong văn hóa đương đại
+ Luận điểm 4, bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm 4
3 Kết luận
- Tóm tắt, mở rộng và nâng cao vấn đề
+ Khẳng định kết quả nghiên cứu và ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu
+ Gợi mở những vấn đề mới
4 Tài liệu tham khảo
- Tài liệu tham khảo được sắp xếp theo trật tự, có ghi rõ tên tác giả, nơi công bố, thời gian công bố
* Trả lời câu hỏi:
Câu 1 (trang 116 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Vấn đề (câu hỏi) nghiên cứu của tác
giả trong bài viết là gì?
Trả lời:
- Vấn đề nghiên cứu của tác giả trong bài viết là dấu ấn của sử thi Ấn Độ
Ra-ma-ya-na trong văn hóa Việt Nam.
Câu 2 (trang 116 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Để triển khai bài viết, tác giả đã sử
dụng những luận điểm chính nào?
Trả lời:
Những luận điểm chính được tác giả sử dụng để triển khai bài viết là:
Trang 9- Dấu ấn của sử thi Ra-ma-ya-na trong văn học dân gian và văn học viết thời trung
đại
+ Sử thi Tewa Mưno được xem là phiên bản bản địa của Ra-ma-ya-na
+ Dạ thoa vương, truyện truyền kì ra đời dưới thời nhà Trần là một phiên bản tóm
lược của sử thi này
- Dấu ấn của sử thi Ra-ma-ya-na trong nghệ thuật điêu khắc
- Dấu ấn của sử thi Ra-ma-ya-na trong văn hóa đương đại
Câu 3 (trang 116 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Tác giả đã sử dụng những loại bằng
chứng nào để làm sáng tỏ các luận điểm chính?
Trả lời:
Để làm sáng tỏ các luận điểm chính của mình, tác giả đã đưa ra rất nhiều bằng chứng
để chứng minh, có những loại bằng chứng chính sau:
- Bằng chứng liên quan đến những đặc trưng của thể loại sử thi: “Trong sử thi của
người Chăm… nhân vật”
- Bằng chứng liên quan đến văn hóa của dân tộc tiếp nhận dấu ấn (Chăm): “Trong
văn hóa cộng đồng của Việt Nam… đậm nét nhất”
- Bằng chứng liên quan đến vật thể: “Tại bảo tàng điêu khắc… sử thi Ấn Độ”
* Thực hành viết:
1 Chuẩn bị viết
- Lựa chọn đề tài: Hình tượng người anh hùng trong sử thi
- Thu thập thông tin: thông tin liên quan trên sách, báo, internet,…
2 Xây dựng đề cương
a Đặt vấn đề: Nêu rõ đề tài và vấn đề nghiên cứu
- Một trong những vấn đề quan trọng cần được nghiên cứu của sử thi chính là vấn
đề nhân vật Đây được xem là yếu tố cơ bản, có vai trò tích cực trong việc hình thành
và phát triển cốt truyện Trong hệ thống nhân vật đông đảo và đa dạng của sử thi, gắn liền với những đặc điểm thẩm mĩ, nổi bật nhất là hình tượng người anh hùng
b Giải quyết vấn đề: Trình bày các kết quả nghiên cứu chính thông qua hệ thống luận điểm, có các dữ liệu, bằng chứng
- Khái quát về sử thi
- Hình tượng nhân vật người anh hùng trong sử thi
c Kết luận: Khẳng định kết quả nghiên cứu và ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu, gợi
mở những hướng tiếp cận mới
d Tài liệu tham khảo: Ghi rõ tên tác giả, thời gian công bố, tên tài liệu, nơi công bố
- Hình tượng người anh hùng trong sử thi:
Trang 10+ Trong sử thi anh hùng, nhân vật anh hùng đại diện cho toàn thể cộng đồng về mọi
phương diện
+ Nhân vật người anh hùng là những nhân vật trung tâm của tác phẩm sử thi
+ Người anh hùng sử thi có lòng dũng cảm, ý chí và nghị lực phi thường
+ Luôn mang một lý tưởng cao cả, khát vọng lớn lao
3 Kết bài: Khẳng định lại vấn đề
3 Viết
- Viết bài theo dàn ý đã lập
* Bài viết tham khảo:
1 Đặt vấn đề
Một trong những vấn đề quan trọng cần được nghiên cứu của sử thi chính là vấn đề
nhân vật Đây được xem là yếu tố cơ bản, có vai trò tích cực trong việc hình thành
và phát triển cốt truyện Trong hệ thống nhân vật đông đảo và đa dạng của sử thi,
gắn liền với những đặc điểm thẩm mĩ, nổi bật nhất là hình tượng người anh hùng
2 Giải quyết vấn đề
a Khái quát về sử thi
Sử thi là sáng tác tự sự dân gian có cốt truyện kể về quá khứ anh hùng của cộng
đồng Đề tài và nhân vật anh hùng trong sử thi miêu tả quá khứ hào hùng và chiến
công oanh liệt Con người và mọi thứ đều hoàn hảo, phi thường và lý tưởng hóa Thế
giới sử thi và âm điệu sử thi là âm điệu hoành tráng Ngôn ngữ sử thi lộng lẫy và
lung linh, hấp dẫn
b Hình tượng người anh hùng trong sử thi
Trong sử thi anh hùng, nhân vật anh hùng đại diện cho toàn thể cộng đồng về mọi phương diện Nội dung ấy khiến cho hình tượng người anh hùng sử thi có ý nghĩa biểu tượng cao hơn Nhân vật anh hùng là những nhân vật trung tâm của tác phẩm
sử thi.Vẻ đẹp ấy trước hết toát ra ở ngoại hình
Nhân vật anh hùng sử thi thường có tầm vóc đẹp, có kích thước lớn lao hơn chính bản thân nó Đặc điểm ngoại hình nổi bật nhất của người anh hùng sử thi là nó mang vẻ đẹp tạo hình theo quan điểm thẩm mĩ, theo chuẩn mực riêng của cộng đồng Nói đến vẻ đẹp của người anh hùng sử thi phải nói đến vẻ đẹp của phẩm chất, của tài năng phi thường.Vẻ đẹp đầu tiên cần phải nhắc đến của người anh hùng sử thi là lòng dũng cảm, ý chí và nghị lực phi thường Lòng dũng cảm được coi là phẩm chất đạo đức có tính chất tuyệt đối của người anh hùng sử thi Bao giờ người anh hùng cũng là những con người có lòng chiến đấu dũng cảm và ý chí chiến đấu mãnh liệt nhất Một phẩm chất khác cũng không kém phần quan trọng của người anh hùng sử thi là họ luôn mang một lý tưởng cao cả, một khát vọng lớn lao Nếu lý tưởng của người anh hùng sử thi phương Tây là khát vọng chiến công, lập vinh quang nơi chiến trận thì các anh hùng của sử thi Ấn Độ lại mang một lý tưởng thuần khiết hơn: họ hướng về điều thiện, về lẽ phải, về đạo lý ở đời Và nhờ
có sức mạnh thể chất phi thường cộnh với sức mạnh tinh thần kì diệu, người anh hùng sử thi luôn lập được nhiều chiến công hiển hách Chiến công của người anh hùng bao giờ cũng mang ý nghĩa lớn lao,mang quyền lợi, danh dự và hạnh phúc cho bộ tộc cộng đồng
Chúng ta càng thấy vẻ đẹp của các anh hùng sử thi rõ hơn qua ba sử thi nổi tiếng của phương Đông và phương Tây: Đăm Săn (anh hùng Đăm Săn); Ra-ma-ya-na (hoàng tử Ra-ma); Ô-đi-xê (chàng Uy-lít-xơ) Cả ba nhân vật đều có ý nghĩa biểu
Trang 11trưng cho cộng đồng.Ba nhân vật Đăm-săn, Ra-ma, Uy-lít-xơ, họ là những nhân
vật anh hùng của sử thi Việt Nam, Ấn Độ và Hi Lạp, đều là người đại diện cho
cộng đồng, có vẻ đẹp ngoại hình, có sức mạnh phi thường, tài trí hơn người, lập
được nhiều chiến công hiển hách, biết căm ghét kẻ hung ác, bênh vực người yếu
đuối và biết hi sinh để bảovệ hạnh phúc cho cộng đồng Tuy vậy,vì là con đẻ của
cái nôi văn hoá nghệ thuật khác nhau và ba tác phẩm khác nhau nên ba nhân vật
cũng có nét khác biệt Ra-ma là hoàng tử, Uy-lít-xơ là anh hùng chiến trận, Đăm-
săn là tù trưởng
Trong sử thi Ấn Độ Ramayana ngợi ca chiến công và đạo dức của hoàng tử Rama-
một nhân vật lý tưởng,kiểu cách của đạo Hinđu, của đẳng cấp vương công quý tộc
đồng thời là khát vọng của nhân dân về một vị minh quân, một anh hùng tài ba,
đức độ, đem lại hạnh phúc cho xã hội và nhân dân Ở đây Rama là một chàng
hoàng tử phong nhã, hào hoa, tài đức vẹn toàn, dũng cảm chiến đấu nhưng lại yếu
mềm trong đời thường và cả trong tình yêu Trong đoạn trích sử thi ”Rama buộc
tội” Van-mi-ki đã đặt nhân vật Rama vào tình thế thử thách ngặt nghèo, có sự đấu
tranh nội tâm hết sức dữ dội, đòi hỏi sự lựa chọn quyết liệt, bộc lộ sâu sắc bản chất
của con người Rama dám vào sinh ra tử,dũng cảm chiến đấu với quỷ dữ để dành
lại người vợ yêu quý của mình nhưng chàng cũng dám hi sinh tình yêu, tình cảm cá
nhân của chính bản thân mình đẻ đổi lấy danh dự, bổn phận của một người anh
hùng, một đức vua mẫu mực Ở đoạn trích này tác giả đã miêu tả xung đột tâm lí
của hai nhân vật Rama và Xita trong cuộc gặp lại đầy thử thách và éo le Tâm trạng
của hai người cứ biến đổi theo nhịp điệu đối thoại Khi Rama xưng hô với Xita một
cách khách khí, lạnh lùng, có vẻ xa lạ “ta”, “phu nhân” thì Xita vô cùng ngạc
nhiên, bất ngờ và cảm thấy giữa hai người đã có khoảng cách Rama tuyên bố lí do
chàng chiến đấu chiến thắng quỷ vương chỉ vì danh dự, bổn phận, cá nhân của
người anh hùng, vị quân tướng trong tương lai Và xita càng đau xót hơn khi Rama
đối xử nhẫn tâm, lạnh lùng và những lời nói vô tình, độc địa cùng với lời khuyên tầm thường đối với mình Tất cả những gì Rama hành động và nói với Xita chỉ là
để chàng thể hiện cái vị trí của mình trong cộng đồng vì chàng là một vị thần,một
vị vua trong tương lai,một anh hùng trong bộ tộc của mình.Mọi việc đều chỉ muốn mọi người tôn kính, nâng cao uy tín của mình Ngay cả khi Xita bước lên dàn hỏa thêu Rama mặc dù rất đau đớn tuyệt vọng,có sự giằn co về tâm lí -một bên là danh
dự một bên là tình cảm cá nhân thì danh dự đã chiến thắng và chàng cố kìm nén cảm xúc,nỗi đau đớn cực độ của mình mà ngồi nhìn Xita bước vào lửa
Qua đó ta có thể biết thêm về nhân vật sử thi Ấn Độ, họ trọng danh dự của mình hơn là tình cảm cá nhân.Và trong sử thi chiến tranh bắt buộc xảy ra nhưng không miêu tả chi tiết về chiến tranh mà miêu tả xung đột giữa cái thiện và cái ác, giữa đạo lí và phi đạo lí Rama là người của cái thiện và đạo lí Rama xuất hiện từ thế giới thần linh, mang yếu tố nửa người đã xuất hiện nhiều trong thần thoại và truyền thuyết cùng với Xita và Ha-nu- man Qua nhân vật anh hùng Rama, ta nhận thấy được sử thi Ấn Độ nặng về danh dự Đó là sẵn sàng hi sinh tình yêu của chính bản thân để bảo về danh dự và đạo lí, lẻ phải
Sử thi Ấn Độ là thế còn sử thi Hi Lạp và Việt Nam thì sao chúng ta hãy tiếp tục tìm hiểu Sử thi Hi Lạp ca ngợi tự do, công lí dân chủ, tình yêu, đạo lí, nhân đạo,
đề cao lí tưởng anh hùng,chiến thắng số phận Trong sử thi Ôđixê ca ngợi trí tuệ, dũng khí và nghị lực của con người với khát vọng chinh phục thế giới và mơ ước
về một cuộc sống hoà bình, yên vui và hạnh phúc Ca ngợi tình yêu quê hương, tình vợ chồng, tình cha con, tình bạn bè, thuỷ chung Sử thi Ôđixê có cốt truyện hấp dẫn, li kì và hấp dẫn Ngôn ngữ tráng lệ Nhân vật Uylitxơ dũng cảm, gan dạ, chấp nhận thử thách, nhạy bén, sáng suốt, nhẫn nại, có cách ứng xử tinh tế, có thể coi là anh hùng văn hoá Đặc biệt Uylitxơ là một người anh hùng trí tuệ, mưu trí
“sánh ngang với thần linh” Sau bao năm xa cách quê nhà Uylitxơ trở về, chàng giả
Trang 12dạng người hành khất nên vợ chàng - Pênêlôp - đã không nhận ra, chàng đã dương
cung bắn xuyên tên qua mười hai cái vòng rìu theo lời yêu cầu của Pênêlốp Sau đó
chàng giết chết bọn cầu hôn cùng những gia nhân phản bội Đó chính là tính cách
của người anh hùng sự hơn người, dũng cảm, gan dạ, phi thường Khi nghe lời nói
của Pênêlôp và Têlêmac, Uylitxơ đã mỉm cười vì hiểu rằng vợ mình muốn thử
thách mình Đó là nụ cười về sự đấu trí, về người vợ thông minh, và cũng là nụ
cười tin tưởng vào thắng lợi của trí tuệ mình Bản lĩnh trí tuệ của Uylitxơ, cái bản
lĩnh đã giúp chàng vượt qua biêt bao nhiêu thử thách, đã khiến chàng không hấp
tấp vội vàng mà đày mưu mẹo khi về nhà để đạt mục đích đầu tiên: giết bọn cầu
hôn Nhưng với mục đích thứ hai: đoàn tụ với người vợ chung thuỷ, bản lĩnh trí tuệ
của chàng đã gặp phải trí thông minh,khôn khéo của người vợ Nhưng chàng vẫn
không từ bỏ mà càng tỏ ra nhạy bén hơn và ứng xử tinh tế hơn Cuối cùng bằng trí
tuệ của mình, một sự thật sâu kín của tình cảm của vợ chồng yêu thương đằm thắm
đã bật lên qua lời kể về bí mật chiếc giường của Uylitxơ Uylitxơ là hình ảnh lí
tưởng về người, về một người chồng, về một người cha dũng cảm, mưu trí, độ
lượng, chung thuỷ Đồng thời Uylitxơ còn là một biểu tượng đẹp đẽ của tình yêu
quê hương, gia đình, tình vợ chồng chung thuỷ Rama một chàng hoàng tử sẵn
sàng hi sinh tình yêu của mình để đổi lấy danh dự Uylitxơ một người anh hùng
đầy trí tuệ, mưu lược, dũng cảm, có cách ứng xử tinh tế
Còn người anh hùng Đăm săn trong sử thi Đăm săn thì sao? Sử thi Tây Nguyên
(Việt Nam) thường ca ngợi người anh hùng chiến đấu để bảo vệ cuộc sống yên
lành cho buôn làng.Khi chiến thắng,buôn làng của người anh hùng trở nên giàu
có,cường thịnh hơn Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxây” nói về người anh hùng
Đăm săn chân thật, đơn giản, có lúc ngông cuồng, có thể coi là người anh hùng
chiến trận Cuộc đối đầu giữa Đăm Săn với Mtao Mxay là giữa hai tù trưởng dũng
mãnh Phẩm chất anh hùng theo cách nhìn sử thi Tây Nguyên là chiến thắng bằng
sức mạnh và sự can đảm Cuộc đối đầu sinh tử ấy không có chỗ dung thân cho kẻ nào hèn nhát hơn Trong tình cảm tôn vinh người anh hùng của buôn làng, mọi cử chỉ, ngôn ngữ, hành động của Đăm Săn đều nổi bật, vượt trội hơn kẻ thù Chúng ta cùng chứng kiến cuộc thi tài múa khiên thú vị: Mtao Mxây thể hiện sự khoác lác khi lời nói của hắn được minh chứng bằng tiếng khiên kêu lộc cộc lộp cộp như tiếng những quả mướp khô đập vào nhau, còn Đăm săn đã dập tắt nhuệ khí của hắn bằng sức mạnh phi thường trong màn múa khiên độc đáo: một bước nhảy của chàng vượt qua mấy đồi tranh, một bước lùi vượt qua mấy đồi mía, Đăm Săn hùng cường ngay khi còn ở trong lòng mẹ, chàng có sức khoẻ, sức mạnh phi thường và đầy tài năng Đăm săn chiến thắng Mtao Mxay nhờ sự trợ lực của người vợ Hơ nhị ném miếng trầu để sức lực tăng lên gấp bội và sự giúp đỡ của Ông Trời Đăm săn chiến đấu không hề đơn độc, chính nghĩa luôn thuộc về chàng Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây làm cho buôn làng của mình lại thêm giàu mạnh,càng nâng cao
uy tín của mình và tôi tớ, dân làng của tù trưởng thù địch tự nguyện mang theo của cải đi theo Đăm Săn Đoạn trích đã đem lại cho ta những cách nhìn độc đáo về người anh hùng Đăm Săn trong chiến công bảo vệ buôn làng, đem lại bình yên cho thị tộc Sử thi Đăm săn quả thật đã hình thành ý thức và tình cảm cộng đồng vững bền giữa các dân tộc Ê-đê, thành di sản quý báu của Tây Nguyên và dân tộc Việt Nam, đánh dấu thời đại sử thi rực rỡ với vẻ đẹp”một đi không trở lại” Cả ba đoạn trích sử thi đều kể lại về chuyện tái hợp, đoàn tụ gia đình giữa người anh hùng và người vợ của mình.Và để có sự đoàn tụ, kết cục tốt đẹp, các nhân vật đều phải trải qua những thử thách: thử thách về chiến trận, thử thách về tâm lí, hoặc thử thách cả
về chiến trận lẫn tâm lí Từ chính điểm này, ta cũng thấy được điểm khác biệt thú
vị của mỗi nền văn hoá
Trong Đăm Săn và Ramayana (hai sử thi đều của các nền văn học, văn hoá phương Đông), việc đoàn tụ gia đình được thể hiện và đề cao ở khía cạnh cộng đồng, danh
Trang 131 https://tailieu.vn/doc/ve-dep-cua-nhung-anh-hung-su-thi-667528.html
2 Th.S Nguyễn Thị Ngọc Lan (2009), Khóa luận tốt nghiệp đại học (Hình tượng nhân vật anh hùng trong sử thi Đăm Săn), Khoa Ngữ Văn- Trường Đại học Sư phạm
Hà Nội 2.
4 Chỉnh sửa, hoàn thiện
Tự rà soát lại bài báo cáo nghiên cứu của mình theo các tiêu chí sau đây:
- Phần giới thiệu nêu rõ được vấn đề nghiên cứu, gây được sự chú ý và hấp dẫn đối với người đọc.
- Các luận điểm chính đã được làm sáng tỏ qua những dữ liệu, bằng chứng xác thực, đáng tin cậy.
- Các phần được sắp xếp theo trật tự logic, có sự liên kết chặt chẽ, không có sự trùng lặp.
- Không có các thông tin thừa, không liên quan trực tiếp đến đề tài.
- Bài viết đảm bảo tuân thủ các quy định về chính tả, không mắc lỗi từ ngữ và câu.