Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới I Tìm hiểu tác phẩm Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới 1 Thể loại Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới thuộc thể loại Truyện thần thoại Việt Nam 2 Xuất[.]
Trang 1Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới
I Tìm hiểu tác phẩm Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới
1 Thể loại : Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới thuộc thể loại Truyện thần
thoại Việt Nam
2 Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác
1 Thần trụ trời
Theo Nguyễn Đổng Chi -Tác phẩm được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, NXB
Khoa học xã hội, Hà Nội, 2003, tr 67-69
2 Thần sét
Theo Nguyễn Đổng Chi -Tác phẩm được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, NXB
Khoa học xã hội, Hà Nội,Sđd tr 87-88
3 Thần gió
Theo Nguyễn Đổng Chi -Tác phẩm được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, NXB
Khoa học xã hội, Hà Nội,Sđd, tr 93-94
3 Phương thức biểu đạt : Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới có phương thức
biểu đạt là Tự sự
4 Tóm tắt
Tóm tắt Thần trụ trời
Từ xa xưa, khi chưa có trần gian cũng như sự vật và loài người, xuất hiện một vị
thần có sức mạnh và ngoại hình hơn người Thần đầu đội trời lên, tự mình đào đất,
đập đá tạo thành một cái cột chống trời Công việc cứ tiếp diễn như vậy, chẳng bao
lâu trời và đất đã được phân đôi Khi trời đã cao và khô, thần đã phá cột đi và lấy đất
đá ném tung khắp nơi biến thành những hòn núi, hòn đảo, dải đồi cao, biển rộng Vì
vậy, ngày nay, mặt đất không được bằng phẳng Vị thần ấy sau này được gọi là Trời
hay Ngọc Hoàng giữ chức trông coi mọi việc trên trời, dưới đất Từ đó, các vị thần
khác như thần Sao, thần Sông, thần Biển cũng tiếp nối công việc còn dở dang để
hoàn thiện thế gian này Từ đó, dân gian lưu truyền câu hát:
Ông Đếm cát Ông Tát bể (biển) Ông Kể sao Ông Đào sông Ông Trồng cây Ông Xây rú (núi) Ông Trụ trời
Tóm tắt Thần sét
- Thần sét là một trong những vị tướng lĩnh của Ngọc Hoàng Vị thần này có mặt
mũi nanh ác, tiếng quát tháo dữ dội Công việc chính của thần sét là chuyên thi
hành luật lệ trần gian và biểu thị sự phẫn nộ của Ngọc Hoàng.Thần là người có
tinh tình nóng nảy , nhưng sợ tiếng gà và thần thu Cường Bạo Vương
Tóm tắt Thần gió
- Thần gió là vị thần có thân hình kì quặt không có đầu Thần làm gió, hay bão tùy thuộc vào lệnh của Ngọc Hoàng Bảo bối của vị thần này là một cây quạt nhiệm màu Vị thần này có một đứa con nhỏ nghịch ngợm cầm quạt thần phá làm ảnh hưởng đến một người dân hạ giới Sau đó, thần bị Ngọc Hoàng trách phạt làm chăn trâu cho nhà dân bị thiệt hại Ít lâu sau, Ngọc Hoàng hóa thần gió thành cây ngải báo tin gió cho thiên hạ
5 Bố cục
Bố cục bài Thần trụ trời gồm 3 phần
- Phần 1 từ đầu…núi này sang đỉnh núi kia: mở đầu truyện
- Phần 2 tiếp theo núi khổng lồ : quá trình chống trời của thần
- Phần 3 còn lại: công việc khai thiên lập địa
Bố cục bài Thần sét gồm 2 phần
- Phần 1 Từ đầu …tháng ba mới dậy làm việc: Công việc của thần sét
- Phần 2 Còn lại:Tính tình của thần
Bố cục bài Thần gió gồm 3 phần
- Phần 1 Từ đầu … thần cụt đầu : Hình dạng của thần gió
- Phần 2 Tiếp theo…văng xuống ao :Sự nghịc ngợm của con thần gió
- Phần 3 Còn lại:Hậu quả
6 Giá trị nội dung
- Thần trụ trời: Kể về vị thần đã có công tạo nên trời đất
- Thần sét: Kể về thần sét và công việc của ông thi hành luật của thiên đình xuống
hạ giới
- Thần gió: Kể về thần gió và cái kết cho sự nghịch ngợm của con thần
7 Giá trị nghệ thuật
- Kết cấu truyện rõ ràng, dễ hiểu
- Thể hiện sự tưởng tượng của con người về các nhân vật hư cấu
- Các nhân vật là các vị thần của tự nhiên
Trang 2II Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Truyện về các vị thần sáng tạo thế giới
1 Thần trụ trời
- Cách mở đầu tryện là các từ ngữ quen thuộc trong truyện thần thoại ‘ thuở ấy”
- Dáng vóc của thần trụ trời
+ Thần ở trong đám hỗn độn mù mịt,
+ Thần đội trời lên và đào đất đắp thành trụ chống trời
+Trời đất được phân chia từ đây
+ Hình dạng đất như cái mâm vuông
+ Trời như cái bát úp
- Khi trời và đất đã nên hình thì thần đã phá cột đó đi
+ Di tích đá Thạch Môn là di tích cột đó
+ Cột chống trời hoặc núi không lộ
- Sau thần có các vị thần khác tiếp tục việc kiến thiết
+Thần đào sông
+ Thần tát biển
+ Thần nghiền cát, nghiền sỏi
+ Thần trồng cây
Từ việc làm của các vị thần nên dân gian lưu tryền câu hát về công kiến tạo ấy
2 Thần sét
- Các chi tiết miêu tả thần sét
+ Thần là tướng lĩnh của Ngọc Hoàng
+ Có danh là Thiên Lôi hoặc ông Sấm
+ Mặt mũi của thần nanh ác, hung dữ
+ Tiếng quát tháo dữ dội
- Công việc chính của thần
+ Thi hành pháp luật của trần gian
+ Thể hiện sự phẫn nộ của Ngọc Hoàng
+ Công cụ hành hình của thần là lưỡi búa
+ Thần trừng trị cả cây cối, con vật và loài người
- Tính tình của thần
+ Nóng nảy có khi giết oan con người, con vật
+ Để trừng trị tính nóng nảy thần bị Ngọc Hoàng trừng trị
+ Con gà thần của Ngọc Hoàng thỉnh thoảng mổ làm thần đau nhói
+ Nghe tiếng gà là giật mình
+ Tuy oai vệ nhưng thần lại sợ Cường Bạo Đại Vương
+ Sau đó bị thần Sét đánh chết
3 Thần gió
- Hình dạng thần gió
+ Thần có hình dạng kỳ quặc
+ Thần không đầu
+ Thần có cái quạt nhiệm màu + Thần gió phối hợp với thần mưa và thần sét + Thể hiện sự phẫn nộ của thiên nhiên
- Tình huống truyện hấp dẫn khi có đứ con của thần gió + Đứa con thần hay nghịch ngợm
+ Giở quạt gió của cha thổi chơi + Gây hại cho người dân hạ giới + Làm thó của người nghèo khổ bị rơi xuống ao
- Thần gió bị Ngọc Hoàng trách phạt + Xuống trần làm chăn trâu cho người dân bị hại + Phạt làm cây ngải gió
+ Báo tin gió cho hạ giới
Trang 3- Tác phẩm gồm 20 truyện, viết bằng chữ Hán
đạt là Tự sự, biểu cảm
4 Tóm tắt văn bản Tản Viên từ Phán sự lục
Truyện kể về nhân vật Ngô Tử Văn vốn là một kẻ sĩ khảng khái, chính trực Trong làng có một ngôi đền thiêng Từ khi có một tên tướng giặc nhà Minh tử trận ở gần đền, hồn của hắn tác quái Tức giận, chàng châm lửa đốt để trừ hại cho dân Sau khi đốt đền, Tử Văn lên cơn sốt mê man, chàng thấy tên hung thần đòi trả đền và đe dọa bắt chàng xuống âm phủ Thổ thần bày tỏ thái độ cảm phục trước hành động dũng cảm của Tử Văn, mách chàng về tung tích, tội ác tên hung thần và cách đối phó Đến đêm, khi bệnh nặng thêm, Tử Văn thấy hai tên quỷ đến bắt chàng xuống âm phủ Trước Diêm Vương, Tử Văn đã tố cáo tội ác của tên hung thần để hắn bị trừng trị Thổ thần được phục chức, lính đưa Tử Văn về trần gian Sau đó, Thổ thần tiến cử
Tử Văn giữ chức phán sự đền Tản Viên để tạ ơn.
5 Bố cục văn bản Tản Viên từ Phán sự lục
Tản Viên từ Phán sự lục có bố cục gồm 4 phần:
- Phần 1 từ đầu …không cần gì cả: việc Tử Văn đốt đền
- Phần 2 tiếp theo …khó lòng thoát nạn: kể về Tử Văn với viên Bách hộ họ Thôi
và Thổ công
- Phần 3 tiếp theo …sai lính đưa Tử Văn về: vụ Tử Văn thắng kiện
- Phần 4 còn lại: Tử Văn trở thành phán sự đền Tản Viên
6 Giá trị nội dung
- Đề cao tinh thần khảng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác, của Ngô Tử Văn, một kẻ sĩ chính trực của Đất Việt; từ đó , thể hiện niềm tin công lí, chính nghĩa nhất định sẽ thắng gian tà của tác giả
7 Giá trị nghệ thuật
- Truyện chưa yếu tố kì ảo
- Kết hợp chuyện người, chuyện thần, ma, trần gian, địa ngục…
– Cốt truyện giàu kịch tính, kết cấu chặt chẽ, lo-gic
– Cách dẫn truyện lôi cuốn, biến hóa, có cao trào, có thắt mở nút
– Nhân vật được xây dựng sắc xảo, rõ nét
III Tìm hiểu chi tiết văn bản Tản Viên từ Phán sự lục
1 Nhân vật Tử Văn
- Giới thiệu về nhân vật Tử Văn
+ Chàng tên là Soạn, quê ở Lạng Giang
+ Tính tình khảng khái, nóng nảy
+ Không chịu được cái ác
+ Dám đứng lên trừ hại cho dân
- Chàng châm lửa, đốt đền tiêu diệt yêu quái
+ Khi đốt đền xong chàng đi đứng lảo đảo, sốt nặng
Trang 4+ Sau đó, chàng bị viên tướng Bắc Triều bại trận đến bắt tội
- Cuộc đấu tranh của Tử Văn dưới cõi âm
+ Tử Văn bệnh nặng thêm bị 2 tên quỷ sai bắt đi
+ Khi bị phán tội Tử Văn rất cương trực, và thông minh
+ Kẻ sĩ trần gian, ngay thẳng, không làm việc gì sai nhưng bị bắt oan
+ Cuộc tranh cãi giữa Tử Văn và Diêm Vương rất căng thẳng
+ Nhờ vào câu nói : Nếu nhà vua không tin lời tôi xin tư giấy đến đền Tản Viên mà
hỏi, không đúng như thế tôi xin chịu cái tội nói càn
+ Tình thế được xoay chuyển
+ Diêm Vương sai người đến đền Tản Viên điều tra
+ Khi biết được sự thật kẻ kia bị trị tội thích đáng
- Tử Văn đã thắng kiện, được rửa tội và thích đãi món ngon đưa về trần gian
- Tử Văn được Thổ Công tiến cử ở vị trí Phán Sự đền Tản Viên
+ Từ đó Tử Văn giữ chức Phán Sự đền Tản Viên
2 Ý nghĩa bài học
- Đề cao tinh thần khảng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác của một
kẻ sĩ Ngô Tử Văn
- Thể hiện niềm tin của nhân dân vào công lí, chính nghĩa nhất định sẽ thắng gian
tà
- Khẳng định về chân lý chính nghĩa nhất định chiến thắng gian tà
- Người tốt sẽ luôn nhận đền đáp xứng đáng
Tê- dê
I Tác giả văn bản Tê-dê
- Edith Hamilton (1867-1963)
- Bà là một nhà nghiên cứu, nhà văn người Mỹ
- Tác phẩm chính: Con đường Hy Lạp (1930), Con đường La Mã(1932), Thần Thoại (1942)
II Tác phẩm Tê-dê
1 Thể loại: Văn bản Tê-dê thuộc thể loại Thần thoại Hy Lạp
2 Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác
Trang 5
- Tác phẩm văn bản Tê-dê được trích từ quyển sách Huyền Thoại Phương Tây
3 Phương thức biểu đạt: văn bản Tê-dê có phương thức biểu đạt làtự sự
4 Tóm tắt văn bản Tê-dê:
- Tác phẩm kể về nhân vật Tê-dê là con của vua xứ A-ten Chàng là người anh hùng
tiêu diệt những tên cướp để giành lại sự bình an cho khách bộ hành Sau đó, chàng
được vua cha đãi tiệc, và tuyên bố với dân chúng đây là con mình Thêm vào đó,
chàng đã tiêu diệt yêu quái để bảo vệ người dân và được lên làm vua xứ A-ten
5 Bố cục văn bản Tê-dê
Văn bản Tê-dê có bố cục gồm 3 phần:
- Phần 1 Từ đầu… khách bộ hành tương lai: Giới thiệu lai lịch chàng Tê-dê anh
hùng
- Phần 2 Tiếp theo… A-ten mến mộ: Nhà vua tuyên bố với dân chúng về việc Tê-
dê là con mình
- Phần 3 Còn lại : Tê- dê giết chết quái vật và trở thành vua xứ A-ten
6 Giá trị nội dung
- văn bản Tê-dê ca ngợi sự dũng cảm, anh hùng của chàng A-ten dám tiêu diệt cái
ác để đòi lại bình an cho nhân dân
7 Giá trị nghệ thuật
- Truyện chưa yếu tố kì ảo
– Cốt truyện giàu kịch tính, kết cấu chặt chẽ, lo-gic
– Cách dẫn truyện lôi cuốn, biến hóa, có cao trào, có thắt mở nút
– Nhân vật được xây dựng sắc xảo, rõ nét
III Tìm hiểu chi tiết văn bản Tê-dê
1 Nhân vật Tê -dê
- Chàng là con của vua xứ A-ten
- Thuở nhỏ chàng sống ở quê mẹ, trong một thành phố ở phía Nam Hi Lạp
- Khi lớn lên chàng được mẹ kêu đi tìm cha + Tê- dê đã sớm có chí anh hùng
+ Chàng không đi thuyền vì quá an toàn, chàng hành động khác người + Chàng từ chối đi chiếc thuyền mà mẹ và ông ngoại chuẩn bị + Tê- dê cho rằng đây là ành động lẩn trốn gian nguy
+ Chàng đã thực hiện chuyến hành trình của mình bằng cách đi bộ + Trên đường đi bị những tên cướp quấy nhiễu chàn đã tiêu diệt gọn bọn chúng + Tê- dê được dân chúng ngưỡng mộ
+ Chàng được vua tiếp đãi thịnh soạn + Sau đó, nhà vua tuyên bố Tê-dê là con trai và là người kế vị của mình
- Tê- dê đã tiêu diệt quái vật trừ hại cho dân chúng
- Chàng lên làm vua của A-ten
2 Ý nghĩa câu chuyện
- Ca ngợi chí khí anh hùng trừ gian, giệt ác của Tê-dê
- Thể hiện niềm tin của nhân dân về cái ác nhất định sẽ bị trừng trị
- Người anh hùng luôn có những hành động và suy nghĩ khác thường
- Thể hiện niềm tin của nhân dân vào công lí, chính nghĩa nhất định sẽ thắng gian
tà
- Kết thúc truyện có hậu