Tran Viet Khanh vd cs Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 78(02) 67 71 PHAN TICH KHONG GIAN PHAN VUNG TUYEN SINH CAC TRl/CJNG THPT TINH THAI NGUYEN TREN CO SO TIEP CAN HE THONG THONG TIN DIA LI (GIS) TrSn VI[.]
Trang 1Tran Viet Khanh vd cs Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 78(02): 67-71
PHAN TICH K H O N G GIAN PHAN VUNG T U Y E N SINH
CAC TRl/CJNG T H P T T I N H THAI N G U Y E N TREN CO S O
TIEP CAN H E T H O N G T H O N G TIN DIA LI (GIS)
TrSn VIgt Khanh'*, Le Minh Hai^
Dgi hoc Thdi Nguyen, Trudng THPT Khanh Hod, Thdi Nguyen
TOM TAT
Trong cau true cua he thong thong tin dia li (GIS), ngoai cac thanh phan nhu: phan cirng, phan
mem, ca so dir lieu, yeu to con nguoi thi phuong phap tiep can (approaches) hay eac phuong phap
phan tich khong gian se quyet dinh hieu qua img dung ciia GIS Phuong phap phan tich khong gian
mang tinh vira mang tinh dac thu chuyen nganh vira mang tinh dia li va ca yeu to kinh nghiem Bai
bao giai thieu mot so phuong phap phan tich khong gian tren ca sa img dung phan mem Mapinfo
trong nghien ciru phan vung tuyen sinh eho cae truong THPT cua tinh Thai Nguyen, tir do khuyen
nghi u-ng dung mo hinh nghien euu tuang tir trong nghien cim dia li va trong nghien ciru cua cac
chuyen nganh khac
Til- khoa: Dia ll, thong tin dia li, GIS, phdn tich, phdn tich khong gian, Mapinfo
DAT VAN DE
Phan tich khong gian {spatial analysis) hay so
lieu thong ke khong gian {.spatial statistics)
bao gom cac ky thuat nghien cuu cac thuc the
trong khong gian tren co' so su- dung dtr lieu
topo, hinh hoc hay dia ly hoc Thuat ngu- phan
tich khong gian de cap den mpt loat cac ky
thuat, phuong phap tiep can khac nhau va ap
dung trong cac ITnh vuc nhu thien van hgc, vu
tru, do dac, quy hoach Cum tCi- thucrng dugc
su dung voi mot y nghTa gioi ban hon de mo
ta cac ky thuat ap dung cho trong viec phan
tich du lieu dia ly, tham chi doi khi dugc
diing de chi mot ky thuat cu the trong mot
nghien cuu cho mot khu vuc lanh tho cu the
Cac he GIS hien dai co nhieu phuong phap
phan tich hieu qua, trong do co hai huong
phan tich quan trgng dac biet la phan tich lien
ke va phan tich chong xep
Phan tich lien ke la cac phan tich theo chieu
ngang cua khong gian dia li co lien quan den
sir thay doi ve khoang each, thay doi vi tri cua
doi tugng dia li Phan tich lien ke thong
thuong con la phan tich chi ra su khac biet so
sanh giua cac d6i tugng hoac phan tich viing
dem Phan tich li^n ke chii yeu xu- li tren mot
lop ban d6
' Tel:09l2187ll8
Phan tich chong xep la sir dung mot so lop ban do de sinh ra thong tin moi va cac doi tugng moi Trong nhieu truong hgp, doi tugng dia li se dugc tao lai Phan tich chong xep kha ton thai gian va phu thugc vao nhom cac ung dung co tinh chat sau, khi he thong
dugc khai thac sir dung a muc do cao bon la
dugc sii- dung cho tirng viing cu the Phan tich chong xep la qua trinh tich hgp cac lap thong tin khac nhau Cac thao tac phan tich doi hoi mot hoac nhieu lop du- lieu phai dugc lien ket voi nhau
Cac phan tich khong gian la dac trung ca ban cua GIS Tren ca sa hieu cac chuc nang phan tich khong gian co the giiip chung ta dua ra nhieu huong nghien ciiu su phat trien va phan
bo cua cac hien tugng dja li khac nhau
Ung dung GIS trong phan tich su phat trien mang luai cac trtrang THPT tinh Thai Nguyen duai goc do tiep can GIS da mang lai hieu qua nhat dinh
KET QUA NGHIEN CUU VA THAO LUAN
Cong tac tuyen sinh la mot cong viec thuang xuyen ctia cac truang THPT Hien nay viec phan viing tuyen sinh a Thai Nguyen dugc phan theo cap huyen Doi vai cac huyen (thanh pho, thj xa) co nhieu trtrang THPT thi dja ban tuyen do UBND cap huyen quy dinh
Trang 2TrSn Viet Khanh vd cs Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 78(02): 67-71 D6i voi cac truong giap ranh cac hu\-en co the
tu\en a dja ban lan can gitra cac huyen
Qua khao sat thuc te \ a qu\ trinh tuyen sinh
dau vao ciia cac truang THPT tren dai ban
tinh Thai Nguyen co the thay rang, cac
truang THPT tren dia ban chua co vung
tuyen sinh ro rang
Khu vuc thanh pho Thai Ngu\-en voi 11
truong ngoai truang THPT Chuyen Dan tgc
npi tru tinh cac truang co lich si.- phat trien
va dugc dau tu tir lau nhu cac truang THPT
Luong Nggc Quyen, Gang Thep Chu Van
An da CO sire hiit manh chat lugng dau vao
cao, truang con lai du co dieu kien ca sa vat
chat day du song so lugng va chat lugng hgc
sinh thap hon nhu truong THPT Ngo Quyen,
Duong Tu Minh Khu vuc cac huyen tinh
trang cung tirong tu Hgc sinh gan trirong ma
khong hgc tai truong ma lai di hgc truang xa
hon Do la tinh trang cua cac truong moi
thanh lap, dii co dieu kien xay dung moi,
song hgc sinh dang ky hgc lai it nen phai
nhan lai ho sa cua cac truong khac Cac
huyen nhu Dai Tii- Phii Luong hien nay van
con tinh trang hgc sinh phai di chuyen den
truong vai khoang each toi 15km, nhieu hgc
sinh phai a trg
Nguyen nhan chinh ciia tinh trang tren la cac
cap quan li thieu mot cong cu hoach dinh
viing tuven sinh dan den tuyen sinh tu phat
Hau het cac huven khong dua ra mot phuong
an phan viing dii la phuong an dinh tinh
Sire hut tuyen sinh ciia cac truang THPT co
be dav lich sir phat trien nga\ cang \'Uon xa
theo cac true giao thong Su phat trien nhanh
cua mang luai giao thong cong cong dac biet
la mang luai xe buyt da rut ngan khoang each
\ a thai gian di chuyen den truong ciia hgc
sinh da lam nay sinh xu huong hgc sinh chap
nhan di hgc truong xa
Hau qua dan den nhieu truong khong dii chi
tieu tuv'en sinh va phai xet tuyen lai nhfrng
hgc sinh bj loai cua truong khac, trong khi do,
nhieu hgc sinh a khu vuc cac hu\-en co xu
huong thi tuven sinh tai cac truang a thanh
pho Dieu nay da pha va khong gian tuyen
sinh cua cac truang dan den mat can bang
quy mo va chat lugng dau vao giua cac
truong mat cong bang giira so hgc sinh bi loai giOa cac truang
D I tao dieu kien thuan lgi cho nguai hgc va thuan Igi cho cac nha truang co dau vao tuong d6i on dinh chung toi ap dung thtr mo hinh phan viing tuyen sinh voi yeu cau sinh thoa man mot sa dieu kien sau:
- So hgc sinh du tuyen phii hgp voi nang luc tuygn sinh moi lop 10 ciia tirng truang
- Hgc sinh du tuyen theo vimg tuyen gom cac
xa phuong sao cho thuan tien ve giao thong,
cu li hgp ly khi di den truong, khong bj chi cat boi dia hinh
- Cac truong THPT a trong viing giap ranh giira cac huyen tuyen sinh thugc cac dja ban lan can
Do dac thii chung ciia cac truang chuyen biet nhu THPT Chuyen, Noi trii tinh tuyen tren pham vi toan tinh va chii truang cac truong ngoai cong lap chii yeu tuyen sinh nguyen vgng 2 ciia cac thi sinh nen viec phan viing se khgng xet toi dien tuyen sinh cua cac truang nay
De dap ung cac dieu kien tren, can xac dinh:
- Nang lire tuyen sinh cua cac truang tren co
sa chi tieu tuyen cua tung truong xem dap ung bao nhieu % tong chi tieu toan tinh
- Cac truong thugc viing giap ranh la nhung truong nao
Ung dung phan mem Mapinfo, diing phuong phap phan tich Redistricts de sap xep cac doi tugng do hoa tren ban do thanh cac viing khac nhau Khi thuc hien chgn nhom cac doi tugng
do hoa thanh cac viing theo mot tieu chi dir lieu, phan mem se tu dgng tinh toan tong dfr lieu hoac % du- lieu cho cac viing do nguoi diing tao ra Khi them bot doi tugng do hga trong viing thi so lieu tong hoac so lieu % se tha\' doi theo Moi vimg dugc tao ra se tu dgng CO mau nen de de phan biet
Ap dung cu the trong phan vung tuyen sinh la chgn cac doi tugng vimg (cac xa) tren ban do thanh cac viing tuyen sinh cho moi trirang THPT dua tren so hgc sinh lop 9 cua tiing xa trong viing tuyen Phan mem tu dgng tinh tong va % so hgc sinh lop 9 du tuyen trong viina tuven sinh DO lieu ciia mdi viing tuven
68
Trang 3Tran Viet Khanh va ( Tap chi KHOA HOC <fe CONG NGHE 78(02): 67-71 sinh CO gia tri tuang ung voi nang luc dao tao
cua truang THPT do
Theo mo hinh phan tich nhu binh 1, cac buoc
tien hanh cu the nhu sau:
Mo dong thai cac lop ban do nhu: Lop hanh
chinh tinh (TNTinh.TAB); lop hanh chinh
huyen (TNHuyen.TAB); lop hanh chinh xa
(TNXa.TAB); lop dia hinh
(TN_Diahinhtopo.TAB); lap giao thong
(TNGiaothong.TAB); lop diem truong
(TNTHPT.TAB)
Buo'c 1: Xac djnh nang luc tuyen sinh ciia cac
truang THPT
Buac nay su dung lien ket CSDL tii- 2 lop:
- Lop TNTinh.TAB: sii- dung dQ- lieu tong
chi tieu toan tinb dugc cap nhat a Field
tongchitieutinh
- Lop T N T H P T : co CSDL cua Field chitieuts co dQ- lieu chi tieu tiing truang Tinh nang luc tuyen sinh tiing truang:
Ma Browser bang cua lap T N T H P T Them trong cau triic bang mot Field voi ten: Nanglucts Tinh nang lire tuyen sinh bang lenh Update Column voi gia tri cua cot la % trong chi tieu toan tinb, bam su' dung la: (chitieuts)xlOO/( tongchitieutinh)
Bu'o'c 2: Tao Field Tbitaitruong cho lap
T N X a T A B Muc dich ciia viec Field Tbitaitruong nham tra lai cau boi: Xa nao cung mot vung tuyen sinh? Field Tbitaitruong la co' so phan vimg
va se dugc phan mem tu dgng gan diT lieu khi phan vung
Chorgxep iSp (li/*r)
Diem tiijmig
TN_THPI.TAB y^
L i m l t ^ ds^ rihii diilisufli.i.ri: tiih dio iiii: cot (Fiell)
• T e n t r u o i i c f • C h i t i e - u '
Giao tb:iiig
TN_Gii*flic.ng.Tx\B
Hanli climh c%) vii
TN Xa.TAB
3ia Wiih topo
TN_Hiijai.Tj\B y '
3ia Mull tcipo ^
TN_DialunJiiopaTAB/'^
j ^
HIaiiickiiilitiiih
TN linh-IAB
y
^ G h i t i J i i t G a h t i n i i • 111
I N a n g l u c t s
H £ I q p ; 3 ; T h i t a i t r u o n g
*-PI(aiTrmg-lir/9-i fii-i-flneo Wroitnji: -Jk (Esdiitncs)
JdJ_
District} Browier
(+)
^ " e h t r u d i - c f • FlU P c t ( H S l o p 9 ) '
B i n dS p k a n vTing hiy^n 5inli
Chu thich:
Bien dpc lip (bien Ski vao) va ten Field
tirong liii^
T e n t r u o n g : T e n tnrcmg T H P T
C h i t i eu: Chi tieu tuyen izui tiing buiing
H 3 l o p 9 : So HS lop 9 o cic xa
I Bien plui tlnioc (bien ket qiji) klii phan vung va t e n
Field tijTJng ixng
N a n c r l u c t s : Hang Yxc tiiy en 5inli (%)
T h i t a i t i T J o n g : Bien tij dong phiin x a t l i e j '.^ing tiiyen
p c t ( H 3 1 op SI) : Bien tu- dSng tinli t y le HS dij tiiyen tlieo viing tuyen
Hinh 1 Mo hinh phan viing tuyen sinh bang lenh Redistricts
Trang 4Tran Viet Khanh vd cs Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 78(02): 67-71 Buo'c 3: Tien hanh phan vimg bang lenh
Redistricts
Chgn lenh: Windo\v\Nevv Redistricts
Window Xuat hien cira so, thuc hien khai
bao hinh 2
New lte««rjfitj»liidin«
Souicelable jTN_Xa
Distiict Field: [Thilailiuong
Available Fields:
PctiCode_commur>es)
Sum[Dansol
Pct(Dansol
Sum(Dientrch)
PctlDientich]
Calctilale Percentage based
'•"' Column Total
Helds lo
Browse-Hinh 2 Khai bao lenh phan viing
Buo'c 4: Phan viing tuyen sinh cho cac
truong
Chgn RedistrictVAdd district de nhap ten
truong can tao vimg tuyen sinh
Nhap ten truang VD: Dinh Hoa
Dung cong cu Select, giu- phim Shift va chgn
lan lugt cac xa tren ban do, quan sat su thay
doi so lieu a cot Pct(Hslop9) Khi so lieu dat
so vai chi tieu nang luc tuyen sinh, du-ng chgn
them xa, chgn Redistrict\Assign Selected
Objects de tao vimg Vimg dugc thiet lap va
CO mau sac rieng
Tien hanh thao tac tuong tu cho cac diem
trirong con lai Cac viing tuyen sinh dugc
thiet lap va the hien nhu hinh 3
D^ dam bao yeu cau thuan tien ye giao thong
di lai cho hgc sinh va co tinh den su chia cat dia hinh, khi chgn cac xa thanh mot viing can luu y chgn cac xa bam trong ciing mot viing tuyen sinh bam theo true giao thong va khong
bi each tra do dia hinh
Ket qua sau khi hieu chinh mau sac va chii giai, dugc ban do phan viing dugc the hien nhu hinh 4
KET LUAN
Viec phan viing tuyen sinh dua tren ca sa tiep can ling dun§ he thong thong tin dja li (GIS)
da giai quyet dugc mot bai toan thuc te Phuong phap phan vung tuyen sinh da dua tren co' sa dinh lugng dau vao ciia cac truong
CO tinh den su tac dgng cua cac yeu to dja li khac Phuong phap phan tich khong gian trong vi du phan \ iing tuyen sinh la ca sa de cac nha quan li giao due can cii de ung dung trong quy hoach mang luai diem truong hgc
va da phan nao khang djnh nhung iing dung manh me cua GIS trong viec giai cac bai toan trong thuc te
Phuong phap phan viing tren ca sa phan tich khong gian co huong iing dung rong rai trong nhieu ITnh vuc nhu: nghien ciiu thj truong de bo tri cac diem sieu thj, chgn dia diem dat cira hang, du bag siic chiia ciia viing, bg tri cac diem quan trac, phan khu quan li rung Ket qua nghien ciru phuong phap phan vung tren ca so tiep can GIS bang phan mem Mapinfo can dugc sir dung trong cac phan tich cua dia li hgc
isao
IS
n
I 1
u
u
u
1^
u
u
L:
•.iT,.l,u<„.y |Loi.rKL|Hik,,.l-«-.L [ l - ^ ' l N I |MS^.[.IJH I | HSk,;.! ]<; ^ .H^ 1 |
3
*
i
'
9
s
-0
i ;
n
IX- -^J eV" v»n rbif*Ti
i*i.umi
"O.^-k I X
Da I.J
•»Jrf«cj cijo^aiuiA*
T>i» H^ntn
•«Otv*n
j j u g Npoc CJtrttn
UJW^TV WT,
IXr^iKi
e
l i
11
•.i
e
'
IB
0
u
ess
v>a
xa
srs
CIS
tas
37S
315
4 M E30
0 67S
—
0
a
0
0
0
a
0
a
c
0
D
c
0
c
0
0
xc
0
"
' J '
»C1 6TS
M i 37S JIS
450
e u
xo
( 7 !
> —
i.6'
1 i39
491
5 * ' 1*9
J S l
7sa
iJBi
Hinh 3 Thuc hien phan viing tu\'en sinh bang lenh Redistrict
70
Trang 5Tran Viet Khanh vd cs Tap chi KHOA HOC & CONG NGHE 78(02): 6 7 - 7 1
Bcmg Districs Browen
0 6 ^ My
T r i n O u d c T u l n
L O j M - A n O u
C t t T u
U H e n g P f c n g
JFB ' S u M O t S U v * ) ^ O f M S U ^ t , > t ^ D ) « M ] ( * i |
Ms^
ipMp
;•
nm
^
2 S 5 J
733
Bit
6 1 !
355
*n
2 »
9n
111
' 0 2 *
3 K
183
674
T U S79
V O U
4 W
15,9678
*39Mn
4 3 i f t t a
1 I M 7 4
5 3 e j i «
1H1&1
i i i » i
!G>ae&
S l » 9 « 1
3.It35S
S I M e 1TB?SJ
:,»»
1 1 5 £ i M
5 * t 2 l f t
ssnes
*.sin2
1 B 1 8 » B.512Q9
1 0 6 2 1 1
laiice
232161 2.'G90el 2.D1«M
9 6 a W i
4 TTJM
U K W l l
ro6a?i
i ( i » « i
I D 0 3 W
sixu-io
i i O f c l i
I.B641S
sMoxr
I 7 Z M 1*<2«7 1.B7I7I 2,7SW
2 J 4 7 8 1 OJOOSM
Chu giai:
Dinh Hoa Ten tryong THPT
" * * Vung tuyen cac truong thuoc TP
Cuont So xa thuoc vung
Sum(Hslop9) So HS d u ti.r/en
Pct(Hslop3): Co cau HS an tuyen
(% HS lop 9 ca tinh)
Pct(Dientich) Co cau dien ti'ch vung tuyen
(% aien tich tinh)
Hinh 4 Ban do phan viing tuyen sinh cua cac truong THPT tinh Thai Nguyen
TAI LIEU THAM KHAO
[I] Nguyin Dire Binh (2006), Hicdng ddn sir dung
Mapinfo Professional 7.5, Dai hgc nong lam TP
H6 Chi Minh
[2] TrSn Viit Khanh (2008), Ung dung tin hoe
trong nghien cm vd day hoc dja 11, NXB Giao
due Ha Noi
[3] Huynh Le Khoa (2005), Lien kh mo hinh, he
thong tin dia li vd co so dir lieu de dng dung irong
cong tdc qudn li tdi nguyen nude dual ddt Sa Tai
Nguyen va Moi truong TP Ho Ghi Minh
[4] Le Van Trung, ThS Nguyen Van Hiep
(2009), Ung dung he thong thong tin dia li (GIS)
trong phdn tich thong tin thi trudng Dac san Vien
tham va Dia tin hoc Trung tam Vien tham quoc gia, Bg Tai Nguyen va Moi truang
[5] Sa Giao due va dao tao Thai Nguyen, Bdo cdo long ket vd plnrong huong nhiem vu cdc ndm hoc 2005-2009, Quy hogch mgng ludi cdc truong hoc glal doan 2005-2010 Thai Nguyen
Tai lieu tieng Anh tii- internet:
[6] YokoMakino Seisuke Watanabe (2002), The application of GIS to the school mapping In Bangkok
http://www.gisdevelopment.net/application
SUMMARY
SPATIAL A N A L Y S I S M E T H O D S R E G I O N A L D I S T R I B U T I O N
OF S C H O O L E N R O L L M E N T High THAI N G U Y E N B A S E D A C C E S S
G E O G R A P H I C I N F O R M A T I O N S Y S T E M (GIS)
Tran Viet Khanh'*, Le Minh Hai ^
'Thai Nguyen University 'Khanh Hoa High School Thai Nguyen
In the structure of geographical information systems (GIS) external components such as hardware, software, databases, human factors, the approach (approaches) or the method of analysis does not
time will determine the effectiveness of GIS applications Spatial analysis methods nature has
brought major characteristics have both geographical factors and experience This paper presents a method of spatial analysis based on Mapinfo software applications in the partition study enrollment for high schools in the province of Thai Nguyen, which recommended the application model similar studies in the research geographical research and study of other subjects
Keywords: Geography, Information, GIS, Spatial analysis, Mapinfo
Tel: 0912187118