2022 bài hc đh 4813 1 www hoasen edu vn uu 1 Fa cu lty o f S ci en ce a nd T ec hn ol og y Probability and Statistics Chương 2 Biến ngẫu nhiên và qui luật phân phối xác suất Thời lượng 6 tiết www hoasen edu vn u.
Trang 1uu 1
Probability and Statistics
Chương 2: Biến ngẫu nhiên và
qui luật phân phối xác suất
Thời lượng: 6 tiết
www.hoasen.edu.vn
1. Định nghĩa và phân loại biến ngẫu nhiên
2. Qui luật phân phối xác suất của biến ngẫu nhiên
3. Các tham số đặc trưng của biến ngẫu nhiên
4. Biến ngẫu nhiên hai chiều rời rạc
Trang 2uu 3
Probability and Statistics
Faculty of Science and Technology Probability and Statistics
Biến ngẫu nhiên (random variable): biến ngẫu nhiên X là một ánh xạ
với là không gian mẫu, e là biến cố trong Ω Ω
• Biến ngẫu nhiên là một hàm xác định trên không gian các biến cố sơ
cấp
• Biến ngẫu nhiên thường được kí hiệu: X, Y, Z, hay A1, A2,
Ta thường kí hiệu là
Biến ngẫu nhiên rời rạc: nếu là tập hữu hạn
hay vô hạn đếm được thì X được gọi là biến ngẫu nhiên rời rạc (discrete random variable)
Biến ngẫu nhiên liên tục: nếu là một khoảng hay một số khoảng
hoặc toàn bộ tập số thực thì X được gọi là biến ngẫu nhiên liên tục
(continuous random variable)
www.hoasen.edu.vn
Ví dụ
1 Một sinh viên thi 7 môn trong một học kỳ Gọi X: số môn sinh viên
đó thi đậu X có phải là một biến ngẫu nhiên?
2 Một người hằng ngày đi làm bằng xe buýt và lên xe buýt tại trạm dừng A Cách 10 phút là có 1 chuyến xe buýt đến trạm dừng A Người này đến A vào một thời điểm bất kỳ giữa 2 chuyến xe Gọi X: thời gian
Trang 3uu 5
Probability and Statistics
Faculty of Science and Technology Probability and Statistics
Cho X là biến ngẫu nhiên bất kỳ có tập giá trị là Người ta gọi hàm là ……… ………
……… của biến ngẫu nhiên X nếu F được xác định bởi:
Cho X là biến ngẫu nhiên bất kỳ và F là hàm phân phối xác suất của
nó Khi đó
Định lý
www.hoasen.edu.vn
Cho biến ngẫu nhiên rời rạc X có Người ta gọi
bảng phân phối xác suất của biến ngẫu nhiên X là bảng có dạng:
Trong đó:
Định nghĩa
Lưu ý
Trang 4uu 7
Probability and Statistics
Faculty of Science and Technology Probability and Statistics
Ví dụ
Một hộp có 10 sản phẩm, trong đó có 3 phế phẩm Lấy ngẫu nhiên ra 2 sản phẩm Gọi X là số phế phẩm lấy được X có là biến ngẫu nhiên?
Tìm bảng phân phối xác suất của X (nếu có) và tìm
HD:
Kiểm tra lại ta thấy
www.hoasen.edu.vn
X là biến ngẫu nhiên nhận các giá trị 1, 2, hoặc 3 Giả sử:
p(1) = 1/2; p(2) = 1/3;
a Tìm xác suất p(3)
b Tìm hàm phân phối F của X
Ví dụ
Trang 5uu 9
Probability and Statistics
Faculty of Science and Technology Probability and Statistics
Định nghĩa Cho biến ngẫu nhiên liên tục X Người ta gọi f là hàm
mật độ của biến ngẫu nhiên liên tục X nếu:
hàm phân phối Khi đó ta có
www.hoasen.edu.vn
1 Khi X là biến ngẫu nhiên rời rạc có thì hàm
phân phối xác suất của X có thể được biểu diễn:
2 Khi X là biến ngẫu nhiên liên tục thì
Trang 6uu 11
Probability and Statistics
Faculty of Science and Technology Probability and Statistic
HD:
Ví dụ 1 Tuổi thọ X (đơn vị: h) của một thiết bị có hàm mật độ xác suất:
( )
2
100 / 100
0 100
f x
x
= ⎨
<
⎩
a Tìm hàm phân phối xác suất của X
b Tính tỉ lệ thiết bị loại A (tuổi thọ ít nhất 500h)
www.hoasen.edu.vn
2 Một phân xưởng có 2 máy hoạt động độc lập Xác suất để các máy bị hỏng trong một ngày làm việc tương ứng là 0,1; 0,2 Gọi X là số máy hỏng trong một ngày làm việc Lập hàm phân phối của X
Trang 7uu 13
Probability and Statistics
Faculty of Science and Technology Probability and Statistics
www.hoasen.edu.vn
Hàm phân phối xác suất đồng thời của X và Y là hàm được xác định như sau:
Ta kí hiệu biến cố: {X < x}.{Y < y}= (X < x;Y < y)
Định nghĩa
Hàm phân phối của X:
Hàm phân phối của Y: