Sáng kiến kinh nghiệm phương pháp hình thành kĩ năng giải bài tập hóa học cho học sinh ở thường THCS

1 1 Lí do chọn đề tài Hóa học là bộ môn khoa học quan trọng trong nhà trường phổ thông Môn hóa học c p cung c p cho học sinh một hệ thống kiến thức phổ thông cơ bản và thiết thực đầu tiên về hóa học,[.]

1 Lí do chọn đề tài:

Hóa học là bộ môn khoa học quan trọng trong nhà trường phổ thông Môn

hóa học c p cung c p cho học sinh một hệ thống kiến thức phổ thông cơ bản và thiết thực đầu tiên về hóa học, giáo viên bộ môn hóa học cần hình thành cho các em một kĩ năng cơ bản, phổ thông và thói quen học tập, làm việc khoa học làm nền tảng cho việc giáo dục xã hội chủ nghĩa, phát triển năng lực nhận thức, năng lực hành động Có những đức tính cẩn thận, kiên trì, trung thực, tỉ mỉ, chính xác, yêu chân lí khoa học, có ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và

xã hội, có thể hòa nhập với môi trường thiên nhiên chuẩn bị cho học sinh học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động

ội dung môn h a học trường g m các kiến thức, kĩ năng và thái độ rong đ , các kĩ năng ch nh trong d học h a học trường g m ĩ năng học tập h a học, kĩ năng thực hành h a học và kĩ năng vận dụng để giải qu ết một số v n đề c li n quan đến h a học đư c mô ph ng trong hệ thống bài tập

h a học

ác kĩ năng tr n c vai tr r t quan trọng trong ho t động h a học, là một nội dung quan trọng cần đ t trong chuẩn kiến thức, kĩ năng h a học lớp và trường

u nhi n, đâ là v n đề chưa c nhiều công trình nghi n cứu và bài viết để giáo vi n tham khảo, học tập vận dụng vào giảng d ì vậ , một số giáo

vi n c n em nh việc hình thành kĩ năng cho học sinh mà chỉ ch trọng đến việc tu ền tải kiến thức bài học tr n lớp ột số khác tu c ch đến hình thành kĩ năng cho học sinh tr n các tiết d nhưng hiệu quả c n th p ể g p phần nâng cao ch t lư ng giáo dục toàn diện, phát triển năng lực cho học sinh, trong khuôn khổ một tôi đ nghi n cứu về đề tài hương pháp hình thành kĩ năng giải bài tập h a học cho học sinh thường , vọng với những kinh nghiệm mà bản thân tôi n u ra trong đề tài nà c thể làm tài liệu tham khảo cho các thầ cô d môn h a học trường

đ n n

- Nâng cao ch t lư ng và hiệu quả d y - học hóa học

- i p giáo vi n c th m tài liệu tham khảo về phương pháp d học, ặc biệt là tài liệu về phương pháp hình thành kĩ năng giải bài tập h a học cho học sinh Từ đ rèn kĩ năng giải nhanh một số d ng bài tập hóa học

- Phát huy tính tích cực và t o hứng thú cho học sinh trong học tập môn học đặc biệt là trong giải bài tập hóa học

n n n

ọc sinh các lớp , trường ịnh ân năm học

4 P ơn n n

ể hoàn thành tốt đề tài nà , tôi đ vận dụng các phương pháp nghi n cứu khoa học như

- Phân tích lí thuyết, điều tra cơ bản, tổng kết kinh nghiệm sư ph m và sử dụng một số phương pháp thống kê toán học trong việc phân tích kết quả thực nghiệm sư ph m v v…

- Nghiên cứu kĩ h a học 8, 9 và các sách nâng cao về phương pháp giải bài tập, tham khảo các tài liệu đ đư c biên so n và phân tích, hệ thống các d ng bài toán hóa học theo nội dung đ đề ra

- c r t kinh nghiệm của bản thân trong quá trình d y học

- Tham khảo, học h i kinh nghiệm một số đ ng nghiệp

- Áp dụng đề tài vào chương trình giảng d đối với học sinh lớp , đ i trà và ôn thi HSG

II NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận:

iáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chu ển từ chương trình giáo dục tiếp cận năng lực nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa

là từ ch quan tâm đến học sinh học đư c cái gì đến ch quan tâm đến học sinh vận dụng đư c cái gì qua việc học ể đảm bảo đư c điều đ , ộ iáo ục đ

c chủ trương tha đổi phương pháp d học theo lối tru ền thụ một chiều sang cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn lu ện kĩ năng, hình thành năng lực

và phẩm ch t, đ ng thời chu ển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra tr nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải qu ết v n

đề, coi trọng cả kiểm tra, đánh giá kết quả học tập với kiểm tra, đánh giá trong quá trình học tập để c tác động kịp thời nh m nâng cao ch t lư ng của các ho t động d học và giáo dục

u nhi n, ể đ t đư c mục ti u tr n, nh t thiết học sinh phải c kiến thức,

kĩ năng ì kiến thức, kĩ năng là cơ s để hình thành năng lực hông thể c kĩ năng giải bài tập h a học khi không c kiến thức và đư c thực hành, lu ện tập trong những d ng bài tập khác nhau ì vậ , hình thành cho học sinh kĩ năng giải bài tập là v n đề hết sức cần thiết

2 Thực trạng:

Khi chuẩn bị thực hiện đề tài, năng lực giải các bài toán hóa học của học sinh trong trường tôi còn r t yếu Mặc dù đa số các em đều có sách tham khảo thậm chí một số em có r t nhiều sách tham khảo nhưng các em l i chưa biết lựa chọn mua các lo i sách phù h p, chủ yếu là sử dụng các sách ọc tốt hoặc bài tập nâng cao iệc giáo viên m rộng kiến thức cho học sinh đặc biệt là kiến thức khó trong các giờ học còn h n chế Học sinh thường r t lúng túng khi gặp phải các bài tập phức t p như ác d ng có dữ kiện không cơ bản (tổng quát), hoặc các bài tập quá nhiều phản ứng, hoặc các bài tập dữ kiện đề cho không rõ…

gu n nhân của thực tr ng tr n là do nhiều học sinh chưa c kĩ năng giải

bài tập h a học ột số học sinh c n nặng hình thức học tập theo m u, nhiều em

c n lười su nghĩ chỉ trông chờ vào bài làm m u của giáo vi n để làm những bài tập tương tự mang t nh ch t tha số hoặc là ng i chờ để ch p bài giải s n của các b n tr n lớp hoặc mư n v bài tập của b n để ch p l i… n c nh đ , một

số giáo vi n c n chưa em trọng về v n đề hình thành và phát triển kĩ năng cho học sinh, đặc biệt là kĩ năng giải bài tập h a học h nh vì thế đ d n đến kết quả là nhiều học sinh không c kĩ năng giải bài tập h a học, lười học, chán học

h a học

C đ s n đ n đề

3.1 P ơn n n n n ậ ọ đ n n 3.1.1 C ậ ọ đ n n

iệc hình thành kĩ năng giải bài tập đư c dựa tr n các kĩ năng cơ bản nh t,

đ là

- ĩ năng chu ển đổi giữa các đ i lư ng m, n, d, , mol và các t nh toán h a học

- ĩ năng t nh theo công thức h a học

- ĩ năng t nh theo phương trình h a học

- ĩ năng giải bài tập về dung dịch

- ĩ năng giải bài tập tổng h p

o đ , để hình thành kĩ năng giải bài tập h a học định lư ng, cần hình thành

kĩ năng cơ bản thông qua hệ thống bài tập định lư ng từ đơn giản đến ngà càng phức t p hơn

hi hình thành kĩ năng giả bài tập h a học cho học sinh, tôi đ thực hiện theo các bước sau

1 iết và hiểu một số khái niệm c li n quan

hái niệm ngu n tố h a học, ch t, phân tử, mol, thể t ch mil của ch

kh , công thức h a học và nghĩa của công thức h a học hương trình h a học

và nghĩa của phương trình h a học, dung dịch và n ng độ dung dịch (n ng độ phần trăm, n ng độ mol , t nh ch t h a học của các ch t vô cơ và hữu cơ…