Đạo hàm của hàm số lượng giác 1 Lý thuyết a) Giới hạn x 0 sin x lim 1 x b) Công thức đạo hàm của hàm số lượng giác 2 Các dạng bài tập Dạng 1 Tính đạo hàm của các hàm chứa hàm số lượng giác Phương p[.]
Trang 1Đạo hàm của hàm số lượng giác
1 Lý thuyết
a) Giới hạn:
x 0
sin x
x
b) Công thức đạo hàm của hàm số lượng giác
2 Các dạng bài tập
Dạng 1 Tính đạo hàm của các hàm chứa hàm số lượng giác
Phương pháp giải:
- Áp dụng các công thức đạo hàm của các hàm số lượng giác
- Áp dụng quy tắc đạo hàm của tổng, hiệu, tích, thương và hàm số hợp
Ví dụ minh họa:
Ví dụ 1: Tìm đạo hàm của các hàm số sau:
a) y = 5sin x – 3cos x
b) y = sin(x2 – 3x + 2)
c) y 1 2 tan x
d) y = tan 3x – cot 3x
e) y tan 2x 1cot 4x sin x
3
Lời giải
Đạo hàm của hàm số lượng giác cơ bản Đạo hàm của hàm số hợp (u = u(x))
(sin x)’ = cos x
(cos x)’ = – sin x
2
1
cos x
2
2
1
sin x
x k ,k
(sin u)’ = u'.cos u (cos u)’ = – u'.sin u
2
u
cos u
2
2
u
sin u
u k ,k
Trang 2a) Ta có: y' = 5cos x + 3sin x
b) Ta có: y' = (x2 – 3x + 2)’.cos(x2 – 3x + 2) = (2x – 3).cos(x2 – 3x + 2)
c) Ta có: 1 2 tan x
y
2 1 2 tan x
2
2 cos x
2 1 2 tan x
1 cos x 1 2 tan x
d) Ta có các cách thực hiện sau:
Cách 1: Ta có ngay:
y
cos 3x sin 3x
sin 3x.cos 3x
2
3 1 sin 6x 4
sin 6x
Cách 2: Ta biến đổi:
sin 3x cos3x
y
cos3x sin 3x
cos3x.sin 3x
sin 6x
2cot 6x
sin 6x
y (tan 2x) (cot 4x) sin x
Ví dụ 2: Tìm đạo hàm của các hàm số sau:
2
1
y sin 3x
cos x
b) y 1 sin x
1 cos x
ytan x 2 x 1
d) y (sin x cos x) 3cos x 1sin x
3
Lời giải
4
cos x ' y' 2sin 3x sin 3x '
cos x
4
2cos x cos x ' 2sin 3x.3cos3x
cos x
4
2cos x.sin x 6sin 3x cos3x
cos x
cos x
Trang 3b) y (1 sin x) (1 cos x) (1 cos x) (1 sin x)2
(1 cos x)
cos x(1 cos x) sin x(1 sin x) cos x sin x 1
2
2 2
x 2 x 1 '
y tan x 2 x 1
cos x 2 x 1
2 2
1 2x
x cos x 2 x 1
d) y (sin x cos x) 3cos x 1sin x (sin x cos x) 3cos x 1sin x
(cos x sin x) 3cos x sin x (sin x cos x) 3sin x cos x
3cos x sin x cos x sin x 3sin x sin x cos x cos x
cos x sin x sin x cos x
cos 2x sin 2x
Dạng 2 Chứng minh đẳng thức, giải phương trình, bất phương trình liên quan đến đạo hàm
Ví dụ 1: Chứng minh rằng:
a) Hàm số y = tan x thoả mãn hệ thức y’ – y2 – 1 = 0
b) Hàm số y = cot 2x thoả mãn hệ thức y’ + 2y2 + 2 = 0
Lời giải
a) Trước tiên, ta có: y 12
cos x
Khi đó, ta có:
Trang 41 cos x tan 1
cos x cos x
b) Trước tiên, ta có:
2
2 y
sin 2x
Khi đó, ta có:
2
y 2y 2 2 2
2cot 2x 2
2 sin 2x
sin 2x sin 2x
Ví dụ 2: Giải phương trình y’ = 0 trong mỗi trường hợp sau:
a) y = sin 2x – 2cos x
b) y = 3sin 2x + 4cos 2x + 10x
Lời giải
a) Trước tiên, ta có: y' = 2cos 2x + 2sin x
Khi đó, phương trình có dạng:
2cos 2x2sin x0 cos 2x sin x cos x
2
2
2
2 2k x
,k
b) Trước tiên, ta có:
y’ = 6cos 2x – 8sin 2x + 10
Khi đó, phương trình có dạng:
6cos 2x 8sin 2x 10 04sin 2x3cos 2x5
sin 2x cos 2x 1
Đặt 4 cos a
5 và 3
5sin a, do đó ta được:
sin 2x cosacos 2x.sin a 1 sin 2x( a) 1
2x a 2k
2
2 4
Trang 53 Bài tập tự luyện
Câu 1 Hàm số y = cotx có đạo hàm là:
A y’ = - tan x B y ' 12
cos x
sin x
cot2x
Câu 2 Hàm số y 3sin 7x
2
có đạo hàm là:
A 21cos x
2
2
21 cos x 2
Câu 3 Hàm số y sin 3x
6
có đạo hàm là:
A 3cos 3x
6
B 3cos 6 3x
6
Câu 4 Đạo hàm của hàm số y = 3sin 2x + cos 3x là:
A y’ = 3cos 2x – sin 3x
B y’ = 3cos 2x + sin 3x
C y’ = 6cos 2x – 3sin 3x
D y’ = – 6cos 2x + 3sin 3x
Câu 5 Hàm số y = x tan2x có đạo hàm là:
A tan 2x 2x2
cos x
B 2x2
cos 2x
C tan 2x 2x2
cos 2x
D tan 2x x2
cos 2x
Câu 6 Đạo hàm của hàm số y = 2sin3x.cos5x có biểu thức nào sau đây?
A 30cos3x.sin5x
Trang 6B – 8cos8x + 2cos2x
C 8cos8x – 2cos2x
D – 30cos3x + 30sin5x
Câu 7 Hàm số y sin x
x
có đạo hàm là:
A y' x sin x 2 cos x
x
2
x cos x sin x
y'
x
C y' x cos x2 sin x
x
2
x sin x cos x
y'
x
Câu 8 Hàm số y 1cot x2
2
có đạo hàm là:
A x 2
2sin x
B x2 2
sin x
D 2x 2
sin x
Câu 9 Hàm số y = tan x – cot x có đạo hàm là:
A y 12
sin 2x
cos 2x
sin 2x
cos 2x
Câu 10 Đạo hàm của hàm số y sin x cos x
sin x cos x
có biểu thức dạng
2
a
(sin xcos x)
Vậy giá trị a là:
A a = 1 B a = – 2 C a = 3 D a = 2
ysin 2x Đạo hàm y' của hàm số là
2
2x 2
cos 2 x
2 x
2
x
cos 2 x
2 x
Trang 7C 2
2
x
cos 2 x
2
(x 1)
cos 2 x
2 x
y sin 2x.cos x
x
y 2sin 2x.cos xsin x.sin 2x2 x
y 2sin 2x.cos xsin x.sin 2x2 x
y 2sin 4x.cos x sin x.sin 2x
x x
y 2sin 4x.cos x sin x.sin 2x
x x
Câu 13 Cho hàm số 3 2 x
y f x sin 5x.cos
3
Giá trị đúng của f
2
bằng
A 3
6
4
3
2
Câu 14 Cho hàm số y = cos2x + sin x Phương trình y' = 0 có bao nhiêu nghiệm
thuộc khoảng (0; )
A 1 nghiệm B 2 nghiệm C 3 nghiệm D 4 nghiệm
Câu 15 Cho hàm số y = sin 2x + x Số nào sau đây là nghiệm của phương trình
y’ = 0 trong khoảng ( ; )
A
6
6
B
3
3
C
6
12
D
3
và 6
BẢNG ĐÁP ÁN