Tóm tắt luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế quản lý thu bảo hiểm xã hội trên địa bàn quận ngũ hành sơn, thành phố đà nẵng

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ  NGUYỄN THỊ THỤC TRINH QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NGŨ HÀNH SƠN, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số 60 3[.]

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ



NGUYỄN THỊ THỤC TRINH

QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN NGŨ HÀNH SƠN, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 60.34.04.10

Đà Nẵng - Năm 2018

Công trình được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS VÕ XUÂN TIẾN

Phản biện 1: TS Nguyễn Hiệp

Phản biện 2: PGS.TS Bùi Thị Tám

Luận văn đã được bảo vệ trước hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản lý Kinh tế tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 03 tháng 02 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm thông tin – học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bảo hiểm xã hội là một trụ cột chính của hệ thống an sinh xã

hội Công tác thu tại Bảo hiểm xã hội quận Ngũ Hành Sơn đã đạt

được những kết quả đáng khích lệ, góp phần quan trọng trong việc

đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động, hạn chế tình trạng

lạm dụng, trục lợi quỹ BHXH, BHYT, BHTN

Tuy nhiên, công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế còn một số

hạn chế Diện bao phủ bảo hiểm xã hội còn thấp, tình trạng đơn vị

trốn đóng và nợ BHXH, BHYT, BHTN còn nhiều, các đơn vị nợ

đọng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của người lao động

như người lao động không thể kịp thời hưởng các chế độ khi ốm đau,

thai sản, thất nghiệp

Nhằm đánh giá được thực trạng và đề xuất các giải pháp để

công tác quản lý thu có kết quả tốt hơn, tôi đã chọn đề tài luận văn

“Quản lý thu BHXH trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn”

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở lý luận cơ bản về bảo hiểm xã hội, về quản lý thu

BHXH, luận văn sẽ thự hiện:

- Phân tích thực trạng công tác quản lý thu BHXH tại BHXH

quận Ngũ Hành Sơn từ năm 2014 - 2016

- Đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý

thu BHXH mà cụ thể là đề xuất giải pháp tăng cường công tác thu

hồi nợ của các đơn vị nợ đọng và khai thác các đơn vị mới, đơn vị đã

tham gia nhưng chưa đóng đủ số lao động làm việc tại đơn vị

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý

luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động quản lý thu BHXH tại quận

Ngũ Hành Sơn

- Phạm vi nghiên cứu

+ Về nội dung nghiên cứu là về công tác quản lý thu BHXH bắt

buộc của BHXH quận Ngũ Hành Sơn

+ Về thời gian nghiên cứu: các giải pháp được đề xuất trong

luận văn có ý nghĩa trong hiện tại và 5 năm đến

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, trên đề tài sử dụng các

phương pháp sau:

- Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp

- Phương pháp khảo sát/ điều tra thông qua bảng câu hỏi

- Phương pháp phân tích, phương pháp so sánh, phương pháp

tổng hợp

5 Bố cục đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 03

chương, bao gồm:

Chương 1: Lý luận chung về quản lý thu Bảo hiểm xã hội

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội tại

Bảo hiểm xã hội quận Ngũ Hành Sơn

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện và đẩy mạnh công tác quản lý

nhà nước về quản lý thu BHXH trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.1 KHÁI QUÁT VỀ QUẢN LÝ THU BHXH

1.1.1 Khái niệm về BHXH, quản lý thu BHXH

Theo Luật BHXH: BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp

một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu

nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất

nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH

Quản lý thu BHXH đảm bảo cho chính sách BHXH được thực

thi nghiêm chỉnh trong thực tiễn Quản lý tốt việc thu BHXH chính

là điều hành, giám sát để đơn vị SDLĐ và NLĐ phải nộp đúng, nộp

đủ và nộp đúng hạn số phải nộp BHXH vào quỹ BHXH Vì vậy, có

thể khẳng định quản lý thu BHXH có vai trò quyết định đối với sự ổn

định và phát triển quỹ BHXH

1.1.2 Đặc điểm của quản lý thu BHXH

Số đối tượng phải thu là rất lớn và gia tăng theo thời gian nên

công tác quản lý thu BHXH là rất khó khăn và phức tạp

- Công tác thu mang tính chất định kỳ, lặp đi lặp lại do đó khối

lượng công việc là rất lớn đòi hỏi nguồn nhân lực và cơ sở vật chất

phục vụ cho công tác thu cũng phải tương ứng

- Đối tượng thu là tiền nên dễ xảy ra sai phạm, vi phạm đạo

đức và lạm dụng quỹ vốn tiền thu BHXH

1.1.3 Ý nghĩa của quản lý thu BHXH

Quản lý thu BHXH được thực hiện tốt thì góp phần góp phần

ổn định thu nhập cho NLĐ và gia đình NLĐ, đảm bảo thực hiện

công bằng xã hội, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế của đất

nước

- Đối với người lao động: BHXH có góp phần ổn định thu

nhập cho NLĐ và gia đình NLĐ BHXH tạo được tâm lý an tâm, tin

tưởng

- Đối với nền kinh tế - xã hội: BHXH góp phần đảm bảo thực

hiện công bằng xã hội, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế của

đất nước

1.1.4 Mục tiêu quản lý thu BHXH

Nghị quyết 21-NQ/TW đã nêu rõ: để “thực hiện có hiệu quả các

chính sách, chế độ BHXH, BHYT; tăng nhanh diện bao phủ đối

tượng tham gia BHXH, nhất là BHXH tự nguyện; thực hiện mục tiêu

BHYT toàn dân Phấn đấu đến năm 2020, có khoảng 50% lực lượng

lao động tham gia BHXH, 35% lực lượng lao động tham gia BHTN;

trên 80% dân số tham gia BHYT”

1.2 NỘI DUNG QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI

1.2.1 Tuyên truyền về chế độ, chính sách pháp luật BHXH

Truyên truyền về chế độ, chính sách pháp luật về BHXH là hoạt

động cho người lao động và nhân dân cả nước hiểu rõ chính sách

BHXH là một chính sách quan trọng, là trụ cột chính của hệ thống

ASXH, góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo đảm ổn

định chính trị - xã hội và phát triển kinh tế xã hội

Nội dung tuyên truyền gồm:

- Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền những nội dung cơ

bản của Luật BHXH; Kết quả thực hiện chính sách BHXH đạt được

trong thời gian qua về việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy

mạnh giao dịch điện tử …

- Tổ chức hội nghị, hội thảo, tập huấn, tọa đàm

- Phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí triển khai thực

hiện các hoạt động tuyên truyền…

- Tổ chức tuyên truyền trực quan thông qua các ấn phẩm tuyên

truyền: pano, khẩu hiệu với nội dung phong phú theo đặc thù kinh

tế - xã hội, văn hóa của từng vùng miền

- Tổ chức các đợt tuyên truyền lưu động, tuyên truyền trực

quan vào các dịp lễ lớn

1.2.2 Lập dự toán thu BHXH

Việc xây dựng và tổ chức thực hiện dự toán thu được tiến hành

trên cơ sở dự báo điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước nói chung

và của từng địa phương nói riêng, gắn bó với đó là việc đảm bảo tính

bền vững của nguồn thu, tính khả thi và hiệu quả

- Lập dự toán thu là quá trình dự báo, tính toán mức độ và các

biện pháp tổ chức động viên nguồn thu vào quỹ BHXH Căn cứ theo

tiêu thức độ dài thời gian có thể phân loại dự toán thu BHXH thành

dự toán dài hạn, dự toán trung hạn và dự toán ngắn hạn

- Dự toán thu BHXH dài hạn, trung hạn thường mang tính

chất dự báo gắn với một kỳ ổn định NSNN

- Dự toán thu BHXH ngắn hạn là dự toán có hiệu lực từ một

năm trở xuống bao gồm: Dự toán năm; Dự toán quý; Dự toán tháng

Việc lập dự toán thu BHXH phải đảm bảo tính khách quan,

trung thực Dự toán thu BHXH phải đảm bảo tính tiên tiến, tích cực,

chủ động, phù hợp với tăng trưởng kinh tế và quy luật tăng trưởng

thu trên địa bàn

1.2.3 Tổ chức thu BHXH

Các cơ quan quản lý nhà nước về BHXH

Theo quy định tại điều 8 Luật BHXH, các cơ quan quản lý nhà

nước về BHXH gồm:

- Chính phủ, Bộ LĐTBXH, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc

trung ương thực hiện quản lý trong phạm vi địa phương

- Sở LĐTBXH có trách Nhiệm giúp UBND tỉnh, thành phố

thực hiện chức năng quản lý nhà nước về BHXH

Tổ chức bộ máy thực hiện thu BHXH

BHXH Việt Nam được tổ chức và quản lý theo ngành dọc, tập

trung, thống nhất từ trung ương đến địa phương, gồm có:

- Trung ương là BHXH Việt Nam

- Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương là BHXH tỉnh, thành

phố trực thuộc trung ương

- Quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh trực thuộc BHXH

tỉnh

Quy trình quản lý thu BHXH được thực hiện theo các bước

- Lập kề hoạch -> Tổ chức thực hiện -> Thanh tra, kiểm tra

- Để thực hiện tốt nội dung quản lý thu về BHXH thì cần thực

hiện tốt công tác:

+ Tuyên truyền, phổ biến chế độ chính sách, pháp luật về

BHXH

+ Dự toán thu

+ Tổ chức công tác thu BHXH

Hoạt động thu BHXH

Nhằm cụ thể hóa Luật BHXH về thu BHXH, BHXH Việt Nam đã

ban hành Quy trình thu BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN thể hiện

qua sơ đồ quy trình quản lý thu BHXH tại BHXH nhằm mục đích:

- Thu đúng quy định, thu đầy đủ và đảm bảo công chức viên

chức thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định

- Quản lý đối tượng, quản lý tiền thu, quản lý nợ và thực hiện

theo quy trình thu BHXH

1.2.4 Quyết toán thu

Để thẩm định số liệu thu BHXH, BHYT, BHTN đối với BHXH

cấp dưới theo định kỳ hàng quý, năm, khi quyết toán thu phải đảm

bảo nguyên tắc:

- Nguyên tắc đầy đủ

- Nguyên tắc thống nhất

- Nguyên tắc cân đối

+ Nguyên tắc rõ ràng, trung thực và chính xác

+ Nguyên tắc thường niên

+ Nguyên tắc công khai minh bạch

+ Nguyên tắc lập quyết toán từ cơ sở

+ Nguyên tắc hạn định

Thực hiện tốt công tác quyết toán thu sẽ giúp cho công tác quản

lý thu được thực hiện tốt hơn

1.2.5 Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về

BHXH; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật

về BHXH

Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về BHXH

- Thanh tra kiểm tra việc chấp hành luật BHXH nhằm kịp thời

phát hiện, chấn chỉnh và xử lý các trường hợp vi phạm Đây là việc

tiến hành thường xuyên góp phần tăng cường hiệu lực quản lý nhà

nước trong lĩnh vực BHXH, BHTN, BHYT Thanh tra, kiểm tra

BHXH liên quan đến:

+ Cơ quan tổ chức cá nhân trong nước;

+ Cơ quan tổ chức cá nhân nước ngoài tại Việt Nam có liên

quan đến hoạt động đóng BHXH, BHTN, BHYT theo quy định của

pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT;

+ Các cơ quan quản lý nhà nước về BHXH, BHTN, BHYT

Giải quyết khiếu nại, tố cáo

- Giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các trường hợp vi phạm

pháp luật về BHXH thực hiện các nội dung: Tổ chức công tác tiếp

công dân, giải quyết khiếu nại về những điều bất hợp lý khi thực hiện

chế độ BHXH

Xử lý vi phạm pháp luật về BHXH

- Đối tượng bị phạt vi phạm hành chính về đóng BHXH,

BHTN, BHYT Người lao động, người sử dụng lao động có hành vi

vi phạm pháp luật về đóng BHXH, BHYT, BHTN sau đây: Thỏa

thuận không tham gia BHXH, BHYT, BHTN; Trốn đóng; Chậm

đóng; Đóng không đúng mức quy định; Đóng không đủ thời gian

- Các hành vi vi phạm hành chính về BHXH, BHYT, BHTN,

mức phạt tiền cụ thể và các biện pháp khắc phục hậu quả được áp

dụng cho BHXH bắt buộc, BHTN, Bảo hiểm y tế

+ Thực hiện kết luận thanh tra, kiểm tra và theo dõi đôn đốc

thực hiện kết luận thanh tra, kiểm tra đối các tổ chức cá nhân vi

phạm pháp luật BHXH và các nội dung khác theo kết luận thanh tra,

kiểm tra

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ THU

BHXH

1.3.1 Hệ thống chính sách pháp luật về BHXH

1.3.2 Sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền; Phối

hợp giữa cơ quan BHXH và các cơ quan ban ngành liên quan tại

địa phương trong công tác thu BHXH

1.3.3 Cơ quan BHXH

1.3.4 Nhận thức của người lao động và chủ sử dụng lao

động về việc đóng BHXH