Taåp chñ Giaáo duåc söë 419 39 (kò 1 12/2017) 1 Àùåt vêën àïì Hiïån nay, chûúng trònh giaáo duåc mêìm non (GDMN) cuãa hêìu hïët caác quöëc gia àïìu chuá troång àïën muåc tiïu giaáo duåc phaát triïín t[.]
Trang 11 Ăùơt víịn ăïì
Hiïơn nay, chûúng trònh giaâo duơc míìm non (GDMN)
cuêa híìu hïịt caâc quöịc gia ăïìu chuâ troơng ăïịn muơc tiïu giaâo
duơc phaât triïín toađn diïơn cho treê. Kô nùng hoaơt ăöơng nhoâm
(KNHĂN) cuêa treê lađ cú súê ăïí hònh thađnh vađ phaât triïín nùng
lûơc chung, cöịt loôi cuêa ngûúđi lao ăöơng múâi - nùng lûơc lađm
viïơc húơp taâc. KNHĂN giuâp con ngûúđi chuê ăöơng, tñch cûơc
tham gia vađo caâc hoaơt ăöơng cuêa ăúđi söịng xaô höơi, giaêi quýịt
möơt caâch hiïơu quaê nhûông víịn ăïì xaêy ra trong cuöơc söịng
Giaâo duơc KNHĂN úê caâc nûúâc tiïn tiïịn coâ xu hûúâng thöng
qua caâc hoaơt ăöơng hađng ngađy cuêa treê ăùơc biïơt lađ trođ chúi
Viïơc nghiïn cûâu xu hûúâng thïị giúâi vïì giaâo duơc KNHĂN
cho treê míîu giaâo (TMG) lađ ríịt cíìn thiïịt, nhùìm tòm kiïịm
nhûông bađi hoơc kinh nghiïơm cho GDMN úê Viïơt Nam, goâp
phíìn níng cao chíịt lûúơng chùm soâc - giaâo duơc treê trong
giai ăoaơn hiïơn nay
2 Nöơi dung
2.1 Giaâo duơc kô nùng (KN) hoaơt ăöơng, yâ nghôa cuêa
giaâo duơc KNHĂN vúâi sûơ phaât triïín nhín caâch cuêa treê
- Khaâi niïơm KN
Theo Tûđ ăiïín Tiïịng Viïơt, KN lađ khaê nùng víơn duơng
nhûông kiïịn thûâc thu nhíơn ặúơc trong möơt lônh vûơc nađo ăoâ
vađo thûơc tïị [1]
Ăùơng Thađnh Hûng khi bađn vïì víịn ăïì “Nhíơn diïơn vađ
ăaânh giaâ KN” ăaô khùỉng ắnh “KN chñnh lađ hađnh vi hay
hađnh ăöơng ặúơc caâ nhín thûơc hiïơn tûơ giaâc vađ thađnh cöng
xeât theo nhûông ýu cíìu, qu y tùưc, tiïu chuíín nhíịt ắnh
KN chñnh lađ hađnh ăöơng, chûâ khöng phaêi khaê nùng thûơc
hiïơn hađnh ăöơng” [2; tr 25-28]
Tûđ caâc quan niïơm trïn, coâ thïí hiïíu KN lađ hađnh ăöơng thûơc
hiïơn coâ kïịt quaê möơt nhiïơm vuơ nađo ăoâ bùìng caâch víơn duơng tri
thûâc, kinh nghiïơm ăaô coâ phuđ húơp vúâi nhûông ăiïìu kiïơn cho
pheâp. KN khöng chó ăún thuíìn biïíu hiïơn vïì mùơt kô thuíơt hađnh
ăöơng mađ cođn lađ biïíu hiïơn nùng lûơc cuêa con ngûúđi
- Khaâi niïơm KNHĂN ặúơc hiïíu lađ hađnh ăöơng phöịi húơp
coâ kïịt quaê vúâi caâc thađnh viïn trong nhoâm nhùìm ăaơt ặúơc
muơc tiïu chung
- Khaâi niïơm giaâo duơc KNHĂN cho treê míîu giaâo lađ möơt
quaâ trònh taâc ăöơng sûơ phaơm coâ muơc ăñch, coâ hûúâng, coâ kïị hoaơch cuêa nhađ giaâo duơc (GV) ăïịn ngûúđi bõ giaâo duơc (TMG) nhùìm giuâp treê coâ khaê nùng tûúng taâc, phöịi húơp cuđng thûơc hiïơn coâ hiïơu quaê möơt nhiïơm vuơ chung
Giaâo duơc KNHĂN coâ yâ nghôa to lúân trong sûơ phaât triïín nhín caâch cuêa treê. Cuơ thïí:
- Giaâo duơc KNHĂN cho treê lađ giuâp treê hònh thađnh vađ phaât triïín nhín caâch. Caâc möịi quan hïơ xaô höơi mađ treê tham gia cađng phong phuâ ăa daơng, cađng goâp phíìn vađo viïơc hoađn thiïơn nhín caâch cuêa treê. Sûơ phöịi húơp giûôa caâc treê trong nhoâm chúi ăaô taơo nïn nhûông möịi quan hïơ xaô höơi ăöơc ăaâo, ăiïín hònh. Vò víơy, khi tham gia vađo hoaơt ăöơng chung, möîi treê bùìng hoaơt ăöơng giao tiïịp cuêa mònh ăaô tñch cûơc chiïịm lônh nhûông möịi quan hïơ xaô höơi. Vïì thûơc chíịt, ăíy lađ nïìn taêng cuêa quaâ trònh phaât triïín nhín caâch
- Giaâo duơc KNHĂN cho treê lađ taơo cú höơi cho treê ặúơc chúi vađ ređn luýơn caâc KN khaâc qua chúi. Khöng phaêi ngíîu nhiïn mađ caâc nhađ khoa hoơc trong vađ ngoađi nûúâc ăaô chó ra rùìng: Ăöịi vúâi treê nhoê, chúi lađ nhu cíìu cuêa möơt cú thïí ăang
phaât triïín, lađ “trûúđng hoơc cuêa cuöơc söịng”. Khi chúi treê seô lađm ặúơc nhûông viïơc mađ trong thûơc tïị treê khöng thïí lađm ặúơc
Khi tham gia vađo trođ chúi treê saêng khoaâi, phíịn khúêi ăoâ lađ nhûông ýịu töị quan troơng ăïí tùng cûúđng sûâc khoêe cho treê
Khi treê ặúơc cuđng chúi vúâi nhau trong nhoâm, treê seô coơ xaât, hoơc hoêi líîn nhau Trong khi chúi, treê biïịt thoêa thuíơn ăïí phín vai chúi, hađnh ăöơng chúi, biïịt lùưng nghe yâ kiïịn cuêa nhau, biïịt chia seê Coâ thïí cho rùìng, chúi trong nhoâm baơn beđ lađ nhu cíìu bûâc thiïịt cuêa treê, vađ trođ chúi cuông lađ nöơi dung chuê ýịu ăïí tíơp húơp treê thađnh nhoâm. Phíìn lúân caâc neât tñnh caâch cuêa treê ặúơc nhen nhoâm trong nhoâm baơn beđ. Ăíy lađ möơt ăiïìu ríịt quan troơng ăöịi vúâi treê
- Giaâo duơc KNHĂN cho treê lađ giuâp treê bûúâc vađo cuöơc söịng xaô höơi. Thöng qua quaâ trònh hoơc tíơp vúâi caâc baơn trong nhoâm, treê tûơ tòm kiïịm sûơ hoađn thiïơn cuêa nhûông quan hïơ giûôa con ngûúđi vúâi con ngûúđi. Vò víơy, cuông khöng nïn cho rùìng chúi theo nhoâm chó giuâp treê lônh höơi kiïịn thûâc hay möơt
GIAÂO DUƠC MÍÌM NON CUÊA MÖƠT SÖỊ NÛÚÂC TRÏN THÏỊ GIÚÂI, BAĐI HOƠC CHO VIÏƠT NAM
TRÍÌN THÕ KIM ÝỊN*
* Trûúđng Trung cíịp Sû phaơm míìm non Ăùưk Lùưk
Ngađy nhíơn bađi: 10/10/2017; ngađy sûêa chûôa: 13/10/2017; ngađy duýơt ăùng: 15/10/2017
Abstract: This research mentions significance of teamwork skill education in development of personality of children aged 5 to 6 Also, the article
introduces trends of teamwork skill education in preschool curriculum for children at preschools in some countries in the world and points out learnt
lessons for Vietnam in child care and education
Keywords: Education, teamwork skills, 5-6 year-old children
Trang 2dûơng caâch ûâng xûê vúâi mònh cho phuđ húơp vúâi chuíín mûơc cuêa
xaô höơi. Vò víơy, coâ thïí noâi giaâo duơc KNHĂN cho treê lađ taơo ra
cho treê caâc kinh nghiïơm vïì quan hïơ ăaơo ặâc, quan hïơ traâch
nhiïơm vađ giuâp ăúô nhau cuđng hûúâng ăïịn muơc tiïu chung
hoaơt ăöơng nhùìm (HĂN) daơy treê
2.2 Giaâo duơc KNHĂN cho treê míîu giaâo trong
chûúng trònh GDMN cuêa möơt söị nûúâc trïn thïị giúâi
Trong chûúng trònh GDMN, möơt söị nûúâc trïn thïị giúâi
ăaô ríịt chuâ troơng ăïịn viïơc höî trúơ treê HĂN vađ phaât triïín KNHĂN
Cuơ thïí:
2.2.1 Trong chûúng trònh cuêa Anh xûâ Wales, Scotland
vađ Bùưc Ai-len
Chûúng trònh ăaô khùỉng ắnh TMG 5 tuöíi coâ khaê nùng
húơp taâc vađ lađm viïơc nhoâm, caâc KN cuêa treê phaât triïín khaâ
ăíìy ăuê, treê coâ thïí tham gia vađo caâc HĂN töịt hún. Quaâ
trònh HĂN cuêa treê lađ möơt quaâ trònh: Tûđ viïơc bùưt ăíìu chúi vúâi
möơt hoùơc hai treê theo nhûông caâch khöng coâ kïị hoaơch. Ăíy
lađ möơt sûơ khúêi ăiïím töịt cho viïơc hoơc KN húơp taâc vúâi ngûúđi
khaâc. Díìn díìn qua thúđi gian, vúâi sûơ giuâp ăúô cuêa ngûúđi lúân,
treê coâ thïí tham gia caâc hoaơt ăöơng coâ töí chûâc hún cho ăïịn
khi sûơ hûúâng díîn vađ höî trúơ cuêa ngûúđi lúân ngađy möơt ñt hún
Lúơi ñch cuêa HĂN mang laơi: Treê coâ cú höơi phaât triïín tònh
baơn, chia seê yâ kiïịn vađ caêm thíịy mònh söịng gùưn boâ vúâi baơn
beđ, tíơp thïí vađ cöơng ăöìng. Lađm viïơc theo nhoâm cuông mang
laơi ríịt nhiïìu cú höơi phaât triïín tûúng taâc xaô höơi vađ ngön ngûô
cho treê
Trong quaâ trònh treê HĂN, ngûúđi lúân coâ vai trođ ríịt lúân
trong viïơc höî trúơ treê. Treê úê moơi ăöơ tuöíi luön cíìn ặúơc khen
ngúơi ăöơng viïn khi treê cöị gùưng lađm viïơc cuđng nhau. Ngûúđi
lúân cíìn can thiïơp khi ngûúđi thíịy treê coâ biïíu hiïơn tûơ vïơ vađ
tranh caôi vúâi nhau chûâ khöng phaêi lađ nhûông luâc treê ăang
chúi vúâi nhau ríịt töịt. Ngûúđi lúân cíìn ăaêm baêo rùìng caâc
nhoâm treê cín bùìng vúâi nhau vađ ăaêm baêo treê thu huât vađ
tham gia tñch cûơc vađo hoaơt ăöơng mađ treê ăang chúi. Ăöi khi
möơt hoùơc hai treê cíìn phaêi chúđ ăúơi hoùơc treê ăoâ khöng ăoâng
goâp ặúơc cho nhoâm. Ăiïìu nađy coâ thïí gíy ra möơt söị víịn
ăïì. Ngûúđi lúân cíìn phaêi ăaêm baêo rùìng ngûúđi lúân cíìn hûúâng
díîn vađ giaâm saât vûđa ăuê vúâi treê. Ăiïìu nađy coâ nghôa lađ ăöịi vúâi
treê nhoê, ngûúđi lúân coâ thïí lađm viïơc vúâi möơt nhoâm treê vađ
hûúâng díîn hoaơt ăöơng chúi. Khi treê lađm viïơc trong nhoâm
ăöơc líơp, ngûúđi lúân cíìn kiïím tra thûúđng xuýn ăïí ăaêm baêo
khöng coâ thađnh viïn nađo trong nhoâm chaân, khöng hađo
hûâng vúâi treê. Nhû víơy, GV cíìn can thiïơp súâm, höî trúơ súâm
vađ khen ngúơi treê coâ thïí ngùn chùơn ặúơc xung ăöơt trong
nhoâm vađ giuâp treê caêm thíịy vui veê vađ coâ ăöơng lûơc. Coâ ríịt
nhiïìu hoaơt ăöơng giuâp treê chia seê vađ lađm viïơc theo cùơp ăöi
hoùơc lađm viïơc theo nhoâm. Hoaơt ăöơng vui chúi lađ möơt hoaơt
ăöơng coâ hiïơu quaê [3]
2.2.2 Trong chûúng trònh GDMN cuêa Australia
HĂN cuêa treê nùìm trong sûơ lađ sûơ gùưn boâ. Khaâi niïơm
gùưn boâ nhòn nhíơn sûơ tûúng quan giûôa treê vađ ngûúđi khaâc
Trong giai ăoaơn ăíìu ăúđi cuông nhû trong suöịt cuöơc ăúđi, caâc möịi quan hïơ coâ vai trođ töịi quan troơng ăöịi vúâi yâ thûâc vïì sûơ gùưn boâ. Sûơ gùưn boâ lađ then chöịt cho sûơ söịng vađ phaât triïín
vò noâ ắnh hònh treê lađ ai, vađ con ngûúđi cuêa treê sau nađy. Sûơ gùưn boâ cuêa treê phuơ thuöơc nhiïìu vađo caâc traêi nghiïơm cuêa treê vúâi möi trûúđng xung quanh. Vò víơy, caâc nhađ giaâo duơc cho rùìng cíìn: Khuýịn khñch yâ thûâc cöơng ăöìng trong möi trûúđng giaâo duơc cíịp míîu giaâo; Xíy dûơng caâc möịi liïn kïịt giûôa möi trûúđng giaâo duơc cíịp míîu giaâo vúâi cöơng ăöìng ắa phûúng; Taơo cú höơi cho treê tòm hiïíu caâc yâ tûúêng, khaâi niïơm phûâc taơp, caâc víịn ăïì ăaơo ặâc liïn quan ăïịn ăúđi söịng vađ cöơng ăöìng ắa phûúng cuêa caâc em; Lađm gûúng cho ngön ngûô mađ treê coâ thïí sûê duơng ăïí nïu yâ kiïịn, tíơp lađm caâc vai trođ vađ húơp taâc ăïí ăaơt ặúơc muơc tiïu; Ăaêm baêo rùìng treê coâ caâc kô nùng ăïí tham gia vađ ăoâng goâp vađo caâc trođ chúi nhoâm vađ caâc dûơ aân; Lïn kïị hoaơch taơo caâc cú höơi cho treê tham gia vađo caâc cuöơc thaêo luíơn nhoâm. Nhû víơy, nhađ giaâo duơc cíìn phaêi taơo ra möi trûúđng giaâo duơc treê cuđng tham gia, caêm nhíơn caâc möịi quan hïơ. Khi cuđng tham gia vađo caâc hoaơt ăöơng thûúđng ngađy, caâc sûơ kiïơn, traêi nghiïơm vađ coâ cú höơi ăïí ăoâng goâp vađo caâc quýịt ắnh, treê seô hoơc caâch söịng möơt caâch tûúng taâc [4]
2.2.3 Trong chûúng trònh giaâo duơc cuêa Hađn Quöịc
Phaât triïín KNHĂN nùìm trong lônh vûơc quan hïơ xaô höơi. Lônh vûơc nađy bao göìm 4 nöơi dung: hiïíu vađ ýu thûúng chñnh mònh; söịng chung vúâi gia ằnh; söịng chung vúâi nhûông ngûúđi hađng xoâm; quan tím túâi caâc hiïơn tûúơng xaô höơi. Muơc tiïu cuêa lônh vûơc nađy lađ giuâp treê biïịt: Trín troơng giaâ trõ baên thín vađ suy nghô, hađnh xûê tûơ chuê vađ kiïím soaât caêm xuâc; söịng hođa húơp vađ húơp taâc vúâi gia ằnh; xûê lñ töịt, tuín thuê caâc quy tùưc xaô höơi vađ söịng húơp taâc vúâi hađng xoâm; quan tím ăïịn caâc víịn ăïì xaô höơi xung quanh cuöơc söịng cuêa treê. Ăïí giuâp treê phaât triïín KNHĂN coâ hiïơu quaê, GV cíìn phaêi: Cho treê luýơn tíơp thûơc hađnh nhiïìu trong cuöơc söịng hađng ngađy; sûê duơng lúđi noâi íịm aâp ăïí khuýịn khñch, giaêi thñch víịn ăïì, tùng khaê nùng giaêi quýịt víịn ăïì hoùơc khuýịn khñch ăùơt cíu hoêi ăïí tùng traêi nghiïơm cuêa treê bùìng nhiïìu möịi quan hïơ xaô höơi khaâc nhau, ăöìng thúđi trong nhûông hoađn caênh ăoâ viïơc giaêi thñch bùìng lúđi cuêa GV nïn giaêm búât; thöng qua húơp taâc, hoơc, chúi trođ chúi húơp taâc, caâc hoaơt ăöơng thaêo luíơn nhoâm nhoê vađ ăoâng kõch, treê chia seê kinh nghiïơm vúâi ngûúđi khaâc vađ khöng thïí traânh ặúơc míu thuíîn hoùơc caơnh tranh cíìn giaêi quýịt; ăöìng thúđi, treê em cíìn ặúơc trûơc tiïịp tòm hiïíu giaâ trõ cuêa núi lađm viïơc vađ hiïơu quaê cuêa cöng viïơc mađ treê tham gia thûơc tïị hoùơc hoơc hoêi kinh nghiïơm tûđ caâc hoaơt ăöơng úê ắa phûúng; cíìn khai thaâc töịi ûu ăùơc ăiïím, nguöìn tađi nguýn vùn hoaâ cuêa tûđng ắa phûúng. Treê nïn ặúơc hûúâng díîn ăïí phaât triïín khöng chó sûơ hiïíu biïịt vïì vùn hoaâ xaô höơi cuêa ắa phûúng mađ cođn phaêi coâ tinh thíìn cöơng ăöìng, vađ niïìm tûơ hađo vïì ắa phûúng, qú hûúng mònh khi húơp taâc vađ lađm viïơc nhoâm vúâi baơn [5]
Trang 32.2.4 Trong chûúng trònh caêi caâch úê Höìng Köng
Trong chûúng trònh, viïơc phaât triïín KN chung cuêa treê
vađ ređn luýơn thaâi ăöơ lađ möơt nhiïơm vuơ ríịt quan troơng. Ngađy
nay, xaô höơi chuâng ta ăođi hoêi nhûông ngûúđi coâ thïí lađm viïơc
húơp taâc vúâi nhûông ngûúđi khaâc trong möơt nhoâm. Vò víơy, UÊy
ban Giaâo duơc ăaô noâi rùìng treê cíìn phaât triïín 9 KN chung
trong nhađ trûúđng nhû KN caâ nhín, KN húơp taâc hoùơc KN
lađm viïơc theo nhoâm. GV thûúđng boê qua tíìm quan troơng
cuêa viïơc phaât triïín KN caâ nhín vađ xaô höơi cuêa treê. Do ăoâ,
GV phaêi coâ traâch nhiïơm ăïí phaât triïín caâc KN chung cho
treê. Thöng qua viïơc sûê duơng phûúng phaâp hoơc tíơp húơp
taâc, coâ thïí phaât triïín nhiïìu KN chung, ăoâ lađ KN húơp taâc,
KN giao tiïịp vađ KN hoơc tíơp. Ngoađi ra, khi treê trong cuđng
möơt nhoâm traê lúđi cíu hoêi thaêo luíơn ăïí ăaơt ặúơc muơc tiïu,
seô phaât triïín KN húơp taâc, cúêi múê. Phûúng phaâp tiïịp cíơn
líịy ngûúđi hoơc lađm trung tím ặúơc nhíịn maơnh vađ khuýịn
khñch ăïí kñch thñch treê hoơc tíơp tñch cûơc. Do ăoâ, KN hoơc tíơp
húơp taâc, nhû lađ möơt phûúng phaâp thay thïị thûơc tiïîn cho
viïơc giaêng daơy truýìn thöịng, vađ chûâng toê hiïơu quaê cuêa noâ
trong hađng trùm nghiïn cûâu trïn khùưp thïị giúâi, lađ möơt
trong nhûông lûơa choơn tuýơt vúđi [6]
2.2.5 Trong chûúng trònh cuêa Mô
Hoơc tíơp húơp taâc lađ möơt chiïịn lûúơc giaêng daơy liïn quan
ăïịn sûơ tham gia cuêa treê vađo caâc hoaơt ăöơng hoơc tíơp nhoâm
nhoê nhùìm thuâc ăííy tûúng taâc tñch cûơc. Khi treê ăïịn trûúđng,
GV cíìn giuâp ặâa treê chuýín tûđ nhíơn thûâc vïì baên thín
mònh ăïí trúê thađnh nhíơn thûâc vïì nhûông ặâa treê khaâc. ÚÊ giai
ăoaơn nađy, GV thûúđng quan tím ăïịn viïơc giuâp treê hoơc caâch
chia seê, chúđ ăïịn lûúơt vađ thïí hiïơn hađnh vi chùm soâc ngûúđi
khaâc. HĂN giuâp treê tùng cûúđng caâc möịi quan hïơ cuêa treê
vúâi baơn beđ ăùơc biïơt lađ caâc nhoâm xaô höơi, sùưc töơc khaâc nhau
Khi treê bùưt ăíìu lađm cuđng möơt nhiïơm vuơ/ cöng viïơc, viïơc
húơp taâc coâ thïí mang laơi cú höơi chia seê yâ tûúêng, hoơc caâch
suy nghô vađ phaên ûâng cuêa ngûúđi khaâc, vađ thûơc hađnh caâc
KN ngön ngûô noâi theo nhoâm nhoê. Hoơc tíơp húơp taâc trong
thúđi thú íịu coâ thïí thuâc ăííy caêm xuâc tñch cûơc ăöịi vúâi viïơc
hoơc úê trong trûúđng hoơc, giûôa GV vúâi treê vađ giûôa GV-GV
Nhûông caêm xuâc nađy ăaô xíy dûơng nïn möơt nïìn taêng quan
troơng cho sûơ thađnh cöng cuêa nhađ trûúđng. Quaâ trònh hoơc
tíơp húơp taâc nhû Johnson coi lađ hoađn toađn cíìn thiïịt vađ hûôu
ñch ăöịi vúâi caâc muơc tiïu cuêa GDMN. Vñ duơ, viïơc hoơc tíơp
húơp taâc ặúơc GV xíy dûơng töịt ăođi hoêi treê cíìn phaêi coâ sûơ
phuơ thuöơc líîn nhau tñch cûơc vađo nhûông ngûúđi khaâc vađ coâ
traâch nhiïơm caâ nhín ăöịi vúâi möơt cöng viïơc chung. Tuy
nhiïn, ăïí lađm viïơc thađnh cöng trong möơt nhoâm hoơc tíơp
húơp taâc, treê/ hoơc sinh cuông phaêi nùưm vûông caâc KN giao
tiïịp cíìn thiïịt cho nhoâm ăïí hoađn thađnh nhiïơm vuơ cuêa mònh
Víơy GV cíìn phaêi sûê duơng phûúng phaâp giaâo duơc KNHĂN
möơt caâch húơp lñ. Foyle vađ Lyman (1988) xaâc ắnh caâc bûúâc
cú baên liïn quan ăïịn viïơc thûơc hiïơn thađnh cöng caâc hoaơt
ăöơng hoơc tíơp húơp taâc: GV xaâc ắnh nöơi dung ặúơc giaêng
daơy, caâc tiïu chñ xaâc ắnh treê coâ thïí lađm chuê ặúơc nhûông
nöơi dung ăoâ; GV xaâc ắnh ặúơc phûúng phaâp hoơc tíơp hiïơu quaê nhíịt, kñch thûúâc/ quy mö cuêa nhoâm; Treê ặúơc chia thađnh caâc nhoâm; Lúâp hoơc ặúơc sùưp xïịp ăïí taơo thuíơn lúơi cho sûơ tûúng taâc giûôa caâc nhoâm; Caâc quy trònh thûơc hiïơn seô ặúơc daơy hoùơc ặúơc ăaânh giaâ khi cíìn thiïịt ăïí ăaêm baêo rùìng caâc nhoâm hoaơt ăöơng ặúơc thûơc hiïơn tröi chaêy; GV ặa ra muơc tiïu hoơc tíơp theo nhoâm vađ ăaêm baêo hoơc sinh hiïíu muơc ăñch cuêa viïơc hoơc tíơp seô diïîn ra. GV giaêi thñch roô vïì thúđi gian cho caâc hoaơt ăöơng cho tûđng treê; GV ặa cho treê tađi liïơu khi phuđ húơp, sûê duơng bíịt kò phûúng phaâp nađo mađ GV lûơa choơn; GV theo doôi sûơ tûúng taâc cuêa treê trong caâc nhoâm, vađ höî trúơ treê vađ giaêi thñch nïịu cíìn [5]. GV ăaânh giaâ KN nhoâm, taơo ăiïìu kiïơn giaêi quýịt víịn ăïì khi cíìn thiïịt; ăaânh giaâ kïịt quaê lađm viïơc cuêa treê. Treê phaêi chûâng toê mònh lađ ngûúđi nùưm vûông caâc KN quan troơng hoùơc caâc khaâi niïơm vïì hoơc tíơp. Ăaânh giaâ caâc KN ặúơc dûơa trïn caâc quan saât vïì kïịt quaê mađ treê lađm ặúơc hoùơc bùìng caâc cíu traê lúđi bùìng miïơng cuêa treê; caâc nhoâm ặúơc khen thûúêng khi thûơc hiïơn thađnh cöng. GV khen ngúơi bùìng lúđi, hoùơc nïu trong baên tin lúâp hoùơc trïn baêng thöng baâo coâ thïí ặúơc sûê duơng ăïí thûúêng cho caâc nhoâm ăaơt ặúơc kïịt quaê cao [7]
Ăùơc biïơt úê Mô [8], ăïí hònh thađnh KNHĂN cho TMG, ăaô ặa ra chiïịn lûúơc GDMN trong ăoâ KN quan troơng mađ treê seô cíìn cho sûơ tham gia vađ hoơc tíơp thađnh cöng chñnh lađ sûơ xuíịt hiïơn cuêa caâc trung tím hoơc tíơp. Treê seô ặúơc chuíín bõ töịt ăïí tíơp trung vađo phaât triïín nùng lûơc cuêa mònh vađ phuơ thuöơc vađo chûúng trònh giaêng daơy cuêa GV míîu giaâo. Caâc trung tím hoơc tíơp míîu giaâo ặúơc thiïịt kïị trïn böịn hoùơc nhiïìu nhoâm nhoê hoaơt ăöơng nhû ăoơc saâch, baêng tñnh, trođ chúi chûô vađ tûđ, vađ caâc hoaơt ăöơng löi cuöịn (chùỉng haơn nhû sûê duơng caâc cíu ăöị vađ caâc khöịi nhoê). Treê em seô di chuýín giûôa caâc trung tím ăoâ, khi ặúơc GV hûúâng díîn, vađ hoađn thađnh caâc nhiïơm vuơ cuêa GV theo kïị hoaơch trong suöịt thúđi gian ăoâ. Thiïịt kïị víơt
lñ cuêa caâc trung tím hoơc tíơp lađ khaâ nhíịt quaân. Híìu hïịt caâc trung tím thiïịt kïị bađn ăïí treê ngöìi úê caâc nhoâm nhoê. Trung bònh, toađn böơ quy trònh trung tím hoơc tíơp keâo dađi möơt giúđ Treê ặúơc dûơ kiïịn seô tham gia vađo caâc nhiïơm vuơ ặúơc giao trong thúđi gian lađ 15 phuât. Thiïịt kïị caâc trung tím hoơc tíơp xem xeât dûơa trïn caâc quy tùưc giao tiïịp xaô höơi. Thoâi quen töịt thûúđng bùưt ăíìu bùìng viïơc GV giúâi thiïơu caê lúâp vađ mö taê caâc cöng viïơc hoùơc hoaơt ăöơng mađ caâc em muöịn hoađn thađnh Treê lùưng nghe, lađm theo caâc chó díîn cuêa GV vađ thûúđng nhúâ nhûông hûúâng díîn ăoâ lađ gò trong thúđi gian sau ăoâ. Treê lađm viïơc theo nhoâm riïng hoùơc theo nhoâm nhoê, vađ treê seô hoađn thađnh caâc nhiïơm vuơ hoùơc hoaơt ăöơng ặúơc giao úê tûđng trung tím. Ngoađi viïơc töí chûâc 1 hoaơt ăöơng chung ăïí treê tham gia theo nhoâm, GV cíìn daơy treê vïì Teamwork (lađm viïơc nhoâm, tíơp thïí)
2.3 Giaâo duơc KNHĂN trong Chûúng trònh GDMN cuêa Viïơt Nam
Vïì muơc tiïu giaâo duơc KNHĂN: Viïơc giaâo duơc KNHĂN
cho TMG noâi chung ăaô ặúơc ăïì cíơp ăïịn trong Chûúng
Trang 4troơng, húơp taâc, thín thiïơn, quan tím, chia seê”. Hoaơt ăöơng
nhoâm ặúơc xem lađ möơt trong caâc hònh thûâc töí chûâc hoaơt
ăöơng GD TMG úê trûúđng míìm non (cuđng vúâi caâc hònh thûâc:
töí chûâc hoaơt ăöơng caâ nhín, töí chûâc hoaơt ăöơng caê lúâp)
Vïì nöơi dung giaâo duơc KNHĂN: Möơt söị ýu cíìu ăöịi vúâi
treê khi tham gia vađo HĂN cuông ặúơc nïu lïn úê lônh vûơc
giaâo duơc phaât triïín tònh caêm vađ KN xaô höơi, cuơ thïí lađ: cíìn
hònh thađnh úê treê hađnh vi vađ quy tùưc ûâng xûê trong sinh hoaơt
trong gia ằnh trûúđng lúâp míìm non, cöơng ăöìng gíìn guôi;
Treê cíìn xaâc ắnh ặúơc “võ trñ vađ traâch nhiïơm cuêa baên thín
trong gia ằnh vađ lúâp hoơc; thûơc hiïơn cöng viïơc ặúơc giao
(trûơc nhíơt, xïịp doơn ăöì chúi ); chuê ăöơng vađ ăöơc líơp trong
möơt söị hoaơt ăöơng; maơnh daơn, tûơ tin bađy toê yâ kiïịn; lùưng
nghe yâ kiïịn cuêa ngûúđi khaâc; sûê duơng lúđi noâi, cûê chó, lïî
pheâp, lõch sûơ; tön troơng, húơp taâc, chíịp nhíơn; quan tím,
chia seê, giuâp ăúô baơn; nhíơn xeât vađ toê thaâi ăöơ vúâi hađnh vi
“ăuâng”-“sai”, “töịt” - “xíịu”
Vïì phûúng phaâp vađ hònh thûâc giaâo duơc KNHĂN: Trong
Chûúng trònh GDMN ăaô xaâc ắnh nhûông phûúng phaâp
chung cho viïơc töí chûâc caâc hoaơt ăöơng giaâo duơc TMG göìm:
Phûúng phaâp thûơc hađnh, traêi nghiïơm; Phûúng phaâp trûơc
quan-minh hoơa (quan saât, lađm míîu, minh hoơa); Phûúng
phaâp duđng lúđi noâi; Phûúng phaâp giaâo duơc bùìng tònh caêm vađ
khñch lïơ; Phûúng phaâp nïu gûúng - ăaânh giaâ
Vïì kïịt quaê mong ăúơi: ÚÊ phíìn Kïịt quaê mong ăúơi nïu roô:
Treê noâi ặúơc ăiïìu beâ thñch, khöng thñch, nhûông viïơc beâ lađm
ặúơc vađ viïơc gò beâ khöng lađm ặúơc; Tûơ lađm möơt söị viïơc ăún
giaên hùìng ngađy (vïơ sinh caâ nhín, trûơc nhíơt, chúi ); Cöị gùưng
tûơ hoađn thađnh cöng viïơc ặúơc giao; Biïịt an uêi vađ chia vui vúâi
ngûúđi thín vađ baơn beđ; Thûơc hiïơn ặúơc möơt söị quy ắnh úê
lúâp, gia ằnh vađ núi cöng cöơng: Sau khi chúi cíịt ăöì chúi vađo
núi quy ắnh, khöng lađm öìn núi cöng cöơng, víng lúđi öng bađ,
böị meơ, anh chõ, muöịn ăi chúi phaêi xin pheâp; Chuâ yâ nghe khi
cö, baơn noâi, khöng ngùưt lúđi ngûúđi khaâc; Biïịt lùưng nghe yâ
kiïịn, trao ăöíi, thoaê thuíơn, chia seê kinh nghiïơm vúâi baơn; Biïịt
tòm caâch ăïí giaêi quýịt míu thuíîn: duđng lúđi, nhúđ sûơ can thiïơp
cuêa ngûúđi khaâc, chíịp nhíơn nhûúđng nhõn )
Nhû víơy, trong Chûúng trònh GDMN hiïơn nay, caâc
ýu cíìu ăöịi vúâi treê khi tham gia vađo caâc hoaơt ăöơng giaâo duơc
theo nhoâm ặúơc thïí hiïơn tûúng ăöịi roô rađng, cuơ thïí úê phíìn
nöơi dung vađ kïịt quaê mong ăúơi trong lônh vûơc phaât triïín tònh
caêm vađ KN xaô höơi. Tuy nhiïn, ăöịi vúâi viïơc thûơc hiïơn muơc
tiïu giaâo duơc KNHĂN cho treê 5-6 tuöíi, cíìn chuâ yâ: Giaâo duơc
KNHĂN úê moơi luâc, moơi núi; Cíìn coâ nhûông chó díîn cuơ thïí
vïì phûúng phaâp vađ hònh thûâc giaâo duơc KNHĂN cho treê
ăaơt hiïơu quaê; Trong Chûúng trònh GDMN hiïơn nay vađ caâc
tađi liïơu hûúâng díîn thûơc hiïơn Chûúng trònh chûa coâ caâc
tiïu chñ ăïí ăaânh giaâ KNHĂN cuêa treê. Tûđ ăoâ, GVMN seô
khöng coâ ăíìy ăuê thöng tin vïì treê vađ gùơp nhiïìu khoâ khùn
trong viïơc thiïịt kïị, töí chûâc caâc hoaơt ăöơng giaâo duơc treê úê
trûúđng míìm non
2.4 Bađi hoơc kinh nghiïơm cho Viïơt Nam vïì giaâo duơc KNHĂN cho TMG 5-6 tuöíi
Nhòn chung qua caâc nghiïn cûâu trïn cho thíịy: nhûông
tû tûúêng vïì KNHĂN xuíịt hiïơn tûđ ríịt súâm vađ ặúơc ăïì cíơp nhiïìu trong chûúng trònh caâc nûúâc. Caâc nghiïn cûâu ăïìu khùỉng ắnh vai trođ vađ sûơ cíìn thiïịt cuêa viïơc hònh thađnh úê treê KNHĂN cho TMG, ăùơc biïơt cho TMG 5-6 tuöíi ăïí chuíín bõ bûúâc vađo lúâp Möơt. Ăïí giaâo duơc KNHĂN cho TMG 5-6 ăaơt hiïơu quaê cíìn thiïịt phaêi:
KNHĂN cíìn ặúơc hònh thađnh thöng qua con ặúđng giaâo duơc. Trong quaâ trònh HĂN treê vûđa ặúơc lônh höơi kiïịn thûâc vïì ăöịi tûúơng cuđng nhau tham gia hoaơt ăöơng (caâc baơn beđ, cö giaâo, vađ moơi ngûúđi xung quanh) vûđa ặúơc phaât triïín caâc KNHĂN, KN xaô höơi. Hún nûôa, KNHĂN cođn giuâp treê caêm nhíơn nhûông giaâ trõ nhín vùn, xaô höơi, ăaơo ặâc cuông nhû goâp phíìn phaât triïín tû duy phï phaân vađ tû duy logic
Viïơc giaâo duơc KNHĂN cho TMG 5-6 tuöíi cíìn ặúơc thûơc hiïơn thöng qua caâc hoaơt ăöơng giaâo duơc treê úê moơi thúđi ăiïím trong ăoâ hoaơt ăöơng vui chúi lađ con ặúđng, caâch thûâc, phûúng tiïơn giaâo duơc hiïơu quaê. Chñnh vò víơy, cíìn phaêi taơo cho treê nhiïìu cú höơi ăïí hoaơt ăöơng cuđng nhau, cuđng chõu traâch nhiïơm vađ hoađn thađnh nhûông nhiïơm vuơ tûđ ăún giaên ăïịn phûâc taơp GV ặa ra
Cíìn xaâc ắnh quy trònh giaâo duơc KNHĂN cho TMG 5-6 tuöíi tûđ ăoâ xíy dûơng hïơ thöịng caâc biïơn phaâp, hoaơt ăöơng dûơa trïn ăùơc ăiïím cuêa treê ăïí níng cao KNHĂN cuêa treê, giuâp treê coâ khaê nùng phöịi húơp trong nhûông nhoâm hoaơt ăöơng
Cíìn quan tím ăïịn khíu ăaânh giaâ tñnh hiïơu quaê cuêa caâc nhoâm hoaơt ăöơng vađ KNHĂN cho treê. Dûơa vađo caâc KNHĂN ăïí ặa ra caâc tiïu chñ cuơ thïí cuêa caâc KNHĂN xem treê ăaơt ặúơc úê mûâc ăöơ nađo. Viïơc ăaânh giaâ KNHĂN cuêa treê lađ víịn ăïì phûâc taơp, ăođi hoêi phaêi coâ sûơ phöịi kïịt húơp cuêa nhiïìu phûúng phaâp, biïơn phaâp, kô thuíơt vađ caâch quan saât, höî trúơ cuêa GV Khöng nïn ăaânh giaâ treê möơt caâch cûâng nhùưc taơi möơt thúđi ăiïím nhíịt ắnh mađ GV cíìn phaêi thûúđng xuýn, quan saât, höî trúơ vađ thuâc ăííy sûơ phaât triïín cuêa treê qua caâc hoaơt ăöơng húơp taâc, phöịi húơp cuêa treê vúâi caâc baơn trong nhoâm
3 Kïịt luíơn
KNHĂN cho TMG 5-6 tuöíi lađ KN cíìn thiïịt cíìn ặúơc giaâo duơc giuâp treê thñch ûâng töịt vúâi cuöơc söịng. Ăïí giaâo duơc KNHĂN cho treê ăaơt hiïơu quaê cíìn phaêi taơo ra caâc hoaơt ăöơng ăa daơng, híịp díîn vađ phuđ húơp vúâi treê giuâp treê phöịi húơp töịt vúâi caâc baơn trong nhoâm. Trong quaâ trònh ăoâ cíìn tñnh ăïịn caâc ăiïìu kiïơn tûđ phña gia ằnh, sûơ phöịi kïịt húơp vúâi gia ằnh vađ caâc möịi quan hïơ cuêa treê vúâi moơi ngûúđi vađ sûơ víơt xung quanh
Tađi liïơu tham khaêo
[1] Hoađng Phï (2013) Tûđ ăiïín tiïịng Viïơt. Trung tím tûđ ăiïín hoơc
[2] Ăùơng Thađnh Hûng (2010) Nhíơn diïơn vađ ăaânh giaâ
kô nùng Taơp chñ Khoa hoơc giaâo duơc söị 2, tr 25-28.
[3] Planning Play and the Early Years (Professional
(Xem tiïịp trang 54)
Trang 5Bûúâc 3. Caâc nhoâm HS töíng húơp hoơc tíơp úê caâc goâc vađ
baâo caâo kïịt quaê úê goâc cuöịi cuđng
HS caâc nhoâm baâo caâo kïịt quaê, caâc nhoâm khaâc nghe yâ
kiïịn böí sung
GV nhíơn xeât, ăaânh giaâ vađ kïịt luíơn nöơi dung hoơc tíơp vïì
ăùơc ăiïím cuêa hoa
3 Kïịt luíơn
Töí chûâc daơy hoơc theo goâc goâp phíìn phaât huy tñnh tñch
cûơc, khai thaâc khaê nùng húơp taâc trong hoơc tíơp vađ kñch thñch
hûâng thuâ hoơc tíơp cuêa HS. Daơy hoơc theo goâc trong daơy hoơc
noâi chung, trong mön TN-XH noâi riïng seô goâp phíìn phaât
triïín nùng lûơc HS, ăùơc biïơt lađ nùng lûơc tûơ hoơc, nùng lûơc húơp
taâc. Víơn duơng quy trònh daơy hoơc theo goâc nhû trònh bađy úê
trïn seô nhùìm thûơc hiïơn ặúơc caâc muơc tiïu daơy hoơc, goâp
phíìn ăöíi múâi quaâ trònh daơy hoơc trong nhađ trûúđng tiïíu hoơc
hiïơn nay.
Tađi liïơu tham khaêo
[1] Lûúng Viïơt Thaâi (2006) Ăöíi múâi phûúng phaâp
daơy hoơc úê tiïíu hoơc (Tađi liïơu böìi dûúông giaâo viïn)
-Phíìn Khoa hoơc NXB Giaâo duơc.
[2] Nguýîn Lùng Bònh (chuê biïn) - Dûơ aân Viïơt - Bó
(2010) Daơy vađ hoơc tñch cûơc - Möơt söị phûúng phaâp vađ
kô thuíơt daơy hoơc NXB Giaâo duơc Viïơt Nam
[3] Ăíơu Thõ Hođa (2016) Töí chûâc daơy hoơc theo goâc trong daơy hoơc hoơc phíìn Cú súê tûơ nhiïn - xaô höơi (chuê
ăïì Ăõa lñ) cho sinh viïn sû phaơm tiïíu hoơc Taơp chñ Giaâo duơc söị 376, kò 2 thaâng 2/2016, tr 54-56
[4] Buđi Phûúng Nga (chuê biïn) Lï Thõ Thu Dinh -Ăoađn Thõ My - Nguýîn Tuýịt Nga (2015) Tûơ nhiïn vađ Xaô höơi lúâp 3 NXB Giaâo duơc Viïơt Nam
[5] Buđi Phûúng Nga (chuê biïn) - Lûúng Viïơt Thaâi
(2015) Khoa hoơc lúâp 5 NXB Giaâo duơc Viïơt Nam
[6] Nguýîn Thõ Thu Thuđy (2016) Töí chûâc daơy hoơc theo goâc möơt söị nöơi dung mön Toaân caâc lúâp cuöịi cíịp Tiïíu hoơc Luíơn vùn thaơc sô Khoa hoơc giaâo duơc, Trûúđng
Ăaơi hoơc Sû phaơm - Ăaơi hoơc Thaâi Nguýn
[7] Nguýîn Thõ Kim Anh (2015) Víơn duơng daơy hoơc
theo goâc trong daơy hoơc sinh hoơc nhùìm phaât triïín nùng lûơc hoơc sinh Taơp chñ Giaâo duơc, söị Ăùơc biïơt thaâng 7/2015, tr 175-177
[8] Phuđng Viïơt Haêi - Ăöî Hûúng Trađ (2014) Daơy hoơc theo goâc kiïíu khaâc nöơi dung kiïịn thûâc, khaâc phong caâch hoơc - Möơt hûúâng múê trong thûơc tiïîn aâp duơng Taơp chñ Giaâo duơc, söị 327, kò 1 thaâng 2/2014, tr 30-32
Kñ hiïơu hoơc vúâi
(Tiïịp theo trang 45)
Development) by Tassoni, Penny, Hucker, Ms Karen 2nd (second) (ISBN: 9780435401191) Edition (2005)
[4] Belonging, Being and Becoming: The Early Years Learning Framework for Australia (2009) 1st ed [ebook] Australia
[5] Böơ Giaâo duơc, Khoa hoơc vađ Cöng nghïơ Hađn Quöịc (2007) Baâo caâo cuêa Böơ Giaâo duơc vađ Phaât triïín nguöìn nhín lûơc.
[6] Li, M P & Lam, B H (2005) Cooperative Learning The Hong
Kong Institute of Education
[7] Johnson, David W., Roger T Johnson, Edythe Holubec Johnson,
and Patricia Roy Cricles of learning: cooperation in the classroom.
Alexandria, VA: Association for Supervision and Curriculum Development, 1984
[8] Michael C Conn Powers, Ph.D., Center Director (2010) Skills
Needed for Kindergarten Learning Centers, Whole Group, Seat Work, and Arrival Indiana Institute on Disability and Community, Indiana
University
[9] Cao Thõ Cuâc (2009) Ređn luýơn kô nùng húơp taâc trong nhoâm baơn beđ cho treê míîu giaâo 5 -6 tuöíi thöng qua hoaơt ăöơng vui chúi úê trûúđng míìm
non Taơp chñ Giaâo duơc, söị 212, tr 33-35.
[10] Cooperative learning and support strategiesvin the kindergarten Prof Jurka Lepinik Vodopivec, PhD Pedagoška fakulteta Univerza v Mariboru (Slovenia), Metodiki obzori 12, vol 6 (2011)
[11] Böơ GD-ĂT (2009) Chûúng trònh giaâo duơc míìm non
[12] Clark, M.L (1985) Gender, race, and friendship research Paper
presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, Chicago, Illinois, April 1985 ED 259 053
Giaâo duơc kô nùng hoaơt ăöơng nhoâm
(Tiïịp theo trang 42)
Ngoơc Vûúng Trõnh Baâ Ăônh
-Nguýîn Thu Thuêy dõch, 2013) NXB
Ăaơi hoơc Quöịc gia Hađ Nöơi
[2] Böơ GD-ĂT (2006) Chûúng trònh
giaâo duơc phöí thöng mön Ngûô vùn
NXB Giaâo duơc
[3] Lotman, IU.M Kñ hiïơu hoơc vùn
hoâa (Laô Nguýn, Ăöî Haêi Phong, Tríìn
Ăònh Sûê dõch, 2016) NXB Ăaơi hoơc
Quöịc gia Hađ Nöơi
[4] Common Core State Standards for
Reading Literature 6-12, 2010.
[5] Danesi Marcel, Messages, Signs,
and Meanings: A Basic Textbook in
Semiotics and Communication
Theory, Canadian Scholar’s Press,
Toronto, Ontario
[6] Holt Literature &Language Arts,
Fourth Course, Holt, Rinehart and
Winston, 2003
[7] Suhor, Charles, Semiotics and the
English Language Arts, ED329960,
1991
[8] Suhor, Charles Towards a
Semiotics-Based Curriculum Journal
of Curriculum Studies, 16(3)
July-September 1984