VJE Tạp chí Giáo dục, Số 443 (Kì 1 12/2018), tr 11 14; 46 11 TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP KHÁM PHÁ KHOA HỌC CHO TRẺ KHIẾM THÍNH 5 6 TUỔI Lê Thị Thanh Sang Trường Đại học Đồng Tháp Ngày nhận bài 20/09/2018[.]
Trang 1TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP KHÁM PHÁ KHOA HỌC
CHO TRẺ KHIẾM THÍNH 5-6 TUỔI
Lê Thị Thanh Sang - Trường Đại học Đồng Tháp
Ngày nhận bài: 20/09/2018; ngày sửa chữa: 15/10/2018; ngày duyệt đăng: 29/10/2018
Abstract: Learning games is a right orientate game It’s an effective educating method for
preschool children This method can help children to overcome their difficulties to study easily, comfortably so they can study as same as play games Hearing impairment children 5-6 years old can play and get knowledge via playing science discovered games This method can increase children’s excitement and understanding ability to meet the scientific needs of children
Keywords: Learning games, discover science, hearing impairment children 5-6 years old
1 Mở đầu
Ở trường mầm non, hoạt động vui chơi nói chung, trò
chơi học tập (TCHT) nói riêng vừa là hình thức, vừa là
phương tiện giúp trẻ khám phá thế giới xung quanh Việc
tổ chức các TCHT phù hợp cho trẻ ở lứa tuổi mầm non
sẽ giúp các em hứng thú học tập, giảm bớt căng thẳng
trong giờ học Trẻ khiếm thính (TKT) 5-6 tuổi có thể
tham gia vào rất nhiều trò chơi khác nhau, nhưng TCHT
là một trong những hoạt động hiệu quả nhất Thông qua
TCHT, trẻ được thực hành, giải quyết vấn đề, trải
nghiệm, tìm tòi, khám phá, phát hiện, phát triển trí tuệ,
ngôn ngữ, các kĩ năng giao tiếp, ứng xử, Vì vậy, TCHT
được sử dụng vừa là phương pháp, vừa là hình thức tổ
chức dạy học cho trẻ mẫu giáo với phương thức “trẻ chơi
mà học, học mà chơi” Hoạt động khám phá khoa học
của trẻ ở trường mầm non được thực hiện với nhiều hình
thức khác nhau (như: học tập, vui chơi, tham quan, sinh
hoạt hàng ngày) Do vậy, việc tổ chức các TCHT nhằm
giúp trẻ khám phá khoa học, nhất là các trò chơi có nội
dung tác động đến khả năng tư duy, phát triển ngôn ngữ
phù hợp với nhận thức của trẻ
Bài viết đề cập vấn đề tổ chức cho TKT 5-6 tuổi khám
phá khoa học thông qua các TCHT
2 Nội dung nghiên cứu
2.1 Trò chơi học tập
2.1.1 Khái niệm, cấu trúc của trò chơi học tập
Trong Tâm lí học đại cương và Giáo dục học trẻ em,
thường đưa ra khái niệm TCHT như sau:
* Khái niệm TCHT: là trò chơi có luật và nội dung
cho trước, hướng đến sự mở rộng, chính xác hóa, hệ
thống hóa các biểu tượng đã có, nhằm phát triển các năng
lực trí tuệ cho trẻ, trong đó nội dung học tập được kết hợp
với hình thức chơi
* Cấu trúc của TCHT gồm các thành tố sau:
- Nhiệm vụ nhận thức (nội dung chơi) là một thành
phần cơ bản của TCHT, khơi gợi hứng thú, kích thích tính
tích cực và nguyện vọng chơi của trẻ Nhiệm vụ nhận thức
có tính chất như một bài toán mà trẻ cần dựa trên các điều kiện đã cho Mục tiêu nhận thức của trẻ do giáo viên (GV) xác định dựa trên mục tiêu dạy học theo chương trình giáo dục mẫu giáo, đặc điểm nhận thức của trẻ
- Luật chơi: Luật chơi là những quy định được đặt ra
mà người chơi phải tuân theo Đó là: + Quy định hành động chơi và trình tự các hành động chơi (thường gồm các hành động khác nhau tạo thành một chuỗi, đi kèm với lời nói); + Quy định về mối quan hệ giữa các bạn chơi; + Quy định về giới hạn hoặc cấm một số biểu hiện hành động, các hình thức phạt khi vi phạm luật chơi
- Hành động chơi: là hành động trẻ thực hiện trong
lúc chơi, chủ yếu là những hành động nhận thức thông qua luật chơi để giải quyết nhiệm vụ nhận thức Trò chơi càng phong phú thì số trẻ tham gia trò chơi càng nhiều Động tác chơi của trẻ mẫu giáo bé chính là sự di chuyển, sắp xếp lại, thu thập các đồ vật, so sánh và lựa chọn theo dấu hiệu, màu sắc, kích thước, là bố trí tranh ảnh, là bắt chước các động tác chơi, Động tác chơi của trẻ nhỡ và lớn phức tạp hơn: hành động chơi của trẻ đòi hỏi phải có
sự liên hệ lẫn nhau giữa hành động của một số trẻ này với một số trẻ khác, có tính liên tục và tuần tự
- Kết quả: TCHT luôn có một kết quả nhất định -
nghĩa là khi kết thúc trẻ sẽ hoàn thành một nhiệm vụ nhận thức nào đó, trẻ được tích cực tham gia vào trò chơi tiếp theo Đối với trẻ, kết quả của trò chơi khuyến khích trẻ tích cực hơn nữa trong các trò chơi tiếp theo
2.1.2 Vai trò của trò chơi học tập đối với sự phát triển của trẻ khiếm thính 5-6 tuổi
Các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trên thế giới đều thống nhất cho rằng, TCHT có một ý nghĩa quan trọng đối với việc giáo dục và phát triển nhân cách
nói chung và trí tuệ của trẻ mẫu giáo nói riêng TCHT
phục vụ cho sự phát triển toàn diện, góp phần vào việc sắp xếp, hệ thống hóa những kinh nghiệm và trí tưởng
Trang 2tượng, mở rộng kiến thức cho trẻ TCHT giúp trẻ cách tư
duy để giải quyết vấn đề, khai thác khả năng khéo léo
cũng như tính chủ động của trẻ TCHT có tác dụng thúc
đẩy mối liên hệ giữa các trẻ với nhau, tạo cơ hội cho trẻ
vận dụng kiến thức vào các tình huống khác nhau
Như vậy, việc tổ chức TCHT trong quá trình khám phá
khoa học không những giúp trẻ học tập hiệu quả mà còn
tạo cơ hội để trẻ vui chơi, giải trí trong giờ học Vì vậy, có
thể nói, thông qua trò chơi, trẻ phát triển khả năng ghi nhớ,
tư duy, tưởng tượng và sáng tạo Trẻ sẽ lĩnh hội được kiến
thức bài học, rèn luyện tính kỉ luật, trách nhiệm, góp phần
hoàn thiện nhân cách TCHT còn là tiêu chí để đánh giá
năng khiếu và khả năng của trẻ Theo A.X Macarenco:
“Trò chơi có một ý nghĩa quan trọng trong đời sống của
trẻ Trong khi trẻ chơi như thế nào thì sau này khi lớn lên,
trong công tác trẻ phần lớn sẽ như thế ấy” [1; tr 4] Như
vậy, nếu trẻ được tham gia vào các hoạt động vui chơi
phong phú sẽ phát triển được trí tuệ, khả năng của bản
thân Trò chơi có thể coi là một phương pháp làm phong
phú kiến thức, ‘‘khai sáng” hiểu biết của trẻ
2.2 Một số đặc điểm nhận thức của trẻ khiếm thính
“TKT là những trẻ bị suy giảm sức nghe ở các mức
độ khác nhau, dẫn đến khó khăn về ngôn ngữ và giao
tiếp, ảnh hưởng đến quá trình nhận thức và các chức
năng tâm lí khác của trẻ” [2; tr 35]
Do những bất lợi về thể chất hoặc sự khiếm khuyết
về chức năng dẫn đến “con đường” thực hiện hoạt động
nhận thức ở TKT mang những đặc điểm riêng, đặc thù
Ở TKT, đặc thù về hoạt động nhận thức thể hiện rõ nét
nhất trong quá trình thu nhận thông tin cảm tính Tùy vào
việc trẻ bị tổn thương hoặc suy giảm chức năng nào sẽ
có những đặc điểm đặc thù tương ứng trong nhận thức
cảm tính
Đối với TKT, sự tổn thương cơ quan phân tích thính
giác khiến trẻ giảm sức nghe ở các mức độ khác nhau, gây
khó khăn trong quá trình tri giác âm thanh, đặc biệt là âm
thanh ngôn ngữ Chính sự hạn chế này ảnh hưởng trực
tiếp đến toàn bộ quá trình nhận thức của trẻ, làm “nghèo”
đi vốn biểu tượng về thế giới xung quanh của trẻ
Ngoại trừ thính giác bị tổn thương, các giác quan
khác của TKT hoạt động và phát triển tương đối bình
thường Dựa trên quá trình tích cực hoạt động và yêu cầu
của hoạt động đề ra, các giác quan khác thực hiện việc
hỗ trợ cho chức năng thính giác bị khiếm khuyết Trẻ
cũng có khả năng nhận biết được âm thanh thông qua đặt
tay vào cổ, mũi, hay trước miệng người nói để cảm nhận
độ rung của dây thanh, đường đi ra của luồng hơi, sự phát
âm mạnh hay yếu,
Mức độ nhạy cảm của trẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố
như: nhu cầu, động cơ của trẻ (ví dụ, nếu thực sự chăm
chú lắng nghe, nhiều TKT nặng vẫn có thể nghe được các
âm trầm có cường độ lớn); sự điều khiển, điều chỉnh tích cực của tư duy (ví dụ: sự phán đoán nhanh ý nghĩa biểu đạt của người khác, giúp trẻ đọc hình miệng chính xác hơn); được hướng dẫn và luyện tập thường xuyên (nhất là đối với các giác quan không bị khiếm khuyết); Trong dạy học cần khai thác tối đa những yếu tố này để giúp trẻ phát triển các giác quan Đây là một trong những nhiệm
vụ phát triển khả năng đặc thù cho TKT trong giáo dục
Ở TKT, quá trình hình thành và phát triển ngôn ngữ nói gặp khó khăn; nếu không được can thiệp sớm, kịp thời thì những trẻ mất thính lực nặng sẽ không nói được Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến cách tư duy, khiến phần lớn TKT có chiều hướng thiên về tư duy trực quan hành động và tư duy trực quan hình tượng
Khi vấn đề cần giải quyết không hội đủ các dữ kiện cần thiết, sẽ xuất hiện quá trình xử lí thông tin theo cách khác - quá trình tưởng tượng Đây là quá trình giải quyết vấn đề bằng cách xây dựng nên những biểu tượng mới chưa có trong hiện thực Hình dung thế giới theo những biểu tượng riêng, thay thế cho sự khiếm khuyết các hình ảnh cảm tính thuộc chức năng thu thập của giác quan bị khiếm khuyết hoặc rối loạn là nét đặc thù của trẻ khuyết tật Sự tưởng tượng mang tính chất tái tạo ấy có tính hai mặt, một mặt giúp trẻ khuyết tật định hướng hoạt động của mình trong điều kiện thông tin cảm tính không đầy đủ; mặt khác, có thể có sai lệch về bản chất của sự vật, hiện tượng và điều này thường gây nên những hiệu ứng tiêu cực, nhất là trong cách nhìn nhận, đánh giá sự vật, sự việc của trẻ
Một hiện tượng khá phổ biến là TKT thường có những “khả năng đặc biệt” Đây là những biểu hiện khác nhau của quy luật bù trừ chức năng Khi một cơ quan trong cơ thể bị tổn thương thì có cơ quan khác có xu hướng phát triển mạnh lên để hỗ trợ thêm chức năng của
cơ quan đó Trong quá trình này, cơ quan nào hoạt động mạnh hơn một cách rõ rệt sẽ khiến TKT có các khả năng đặc biệt tương ứng Mặt khác, đối với trẻ, quá trình chuyển hóa các định khu chức năng trên não bộ chưa định hình một cách rõ rệt Các vùng trên não vẫn đan xen
về chức năng, tạo nên độ mềm dẻo, đây là cơ sở sinh lí cho quy luật bù trừ chức năng Tuy nhiên, quy luật này chỉ được biểu hiện và phát huy tác dụng trong hoạt động tích cực của cá nhân Thực tế cho thấy, sự khiếm khuyết
sẽ gây ra những khó khăn, cản trở người khuyết tật trong các hoạt động (học tập, lao động, vui chơi, ); mặt khác,
có thể trở thành động lực để cá nhân vượt qua khó khăn
Sự thành công đối với TKT được quyết định bởi ý chí vươn lên và sự ủng hộ, giúp đỡ trực tiếp của những người xung quanh cũng như nhận thức, thái độ và hành động tích cực của cả cộng đồng
Trang 3Khi trẻ khuyết tật bị khiếm khuyết về một giác quan
nào đó hoặc rối loạn một hay một số giác quan, các em
sẽ bị thiếu hụt lượng thông tin tùy thuộc vào mức độ
khiếm khuyết Với những trẻ điếc sâu sẽ gần như mất
toàn bộ kênh thông tin bằng thính giác; từ đó cần huy
động sự phối hợp chức năng của tất cả các giác quan để
giúp trẻ khuyết tật có được biểu tượng đầy đủ, chân thực
về các sự vật, hiện tượng trong hiện thực khách quan
Nhìn chung, quá trình nhận thức ở TKT cũng giống
như ở trẻ nghe bình thường, tuy nhiên do khiếm khuyết
một số chức năng để nhận thức thế giới xung quanh
(thính giác) nên nhận thức ở TKT có những đặc điểm
riêng: khả năng tri giác bằng mắt (nhìn) ở TKT rất phát
triển và thường tốt hơn ở trẻ bình thường TKT quan sát
sự vật, hiện tượng bằng thị giác nhanh, chính xác và toàn
diện hơn ở trẻ khác Do vậy, TKT có thể nhận thức thế
giới xung quanh đầy đủ mà không cần thính giác TKT
không hiểu và nhận thức được các sự vật, hiện tượng nếu
không được trực tiếp tri giác bằng quan sát Đây là một
đặc điểm cơ bản, GV cần chú ý khi dạy trẻ đọc bằng mắt
Khi quan sát một hiện tượng, sự vật, trẻ thường quan
sát những đặc điểm nổi bật, không theo một trình tự được
hướng dẫn Khả năng phân tích ở TKT rất tốt Trẻ có thể
dễ dàng nhận ra những đặc điểm riêng, khác nhau giữa
các đối tượng quan sát Ngược lại, trẻ lại rất kém khi phải
tìm ra những đặc điểm chung giữa chúng Do khả năng
tìm đặc điểm chung của các sự vật, hiện tượng của TKT
kém nên khả năng tổng hợp ở TKT thường kém hơn trẻ
nghe bình thường Ngôn ngữ nói ở TKT kém phát triển
hoặc không phát triển, trẻ dùng các phương tiện giao tiếp
khác như ngôn ngữ kí hiệu, cử chỉ, điệu bộ để tư duy, do
đó trẻ có suy luận ngược với sự suy luận theo ngôn ngữ
nói Cách diễn đạt về một hiện tượng, sự vật ở TKT khác
với cách nói thông thường
2.3 Tổ chức các trò chơi học tập khám phá khoa học
cho trẻ khiếm thính 5-6 tuổi
2.3.1 Mục đích, ý nghĩa
Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo, tạo
ra những biến đổi về chất, có ảnh hưởng quyết định đến
sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ, là tiền đề
cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiền học đường tiếp theo
Khám phá khoa học là một trong những nội dung cơ bản,
chiếm vị trí quan trọng trong chương trình chăm sóc, giáo
dục trẻ Việc tổ chức cho trẻ tích cực khám phá, tìm hiểu
môi trường xung quanh sẽ giúp trẻ hình thành, củng cố
và phát triển những tri thức sơ đẳng về sự vật hiện tượng,
thỏa mãn nhu cầu nhận thức và mở rộng hiểu biết về thế
giới khách quan; phát triển quá trình tâm lí nhận thức
(như: cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng, ), các năng
lực hoạt động trí tuệ (như: năng lực quan sát, phân tích,
tổng hợp, so sánh, khái quát hóa, suy luận, ) và phát
triển ngôn ngữ Từ đó, giáo dục trẻ có thái độ ứng xử đúng đắn đối với thiên nhiên, tình yêu đối với cái đẹp, có thái độ bảo vệ và gìn giữ môi trường
Vui chơi là hoạt động chủ đạo đối với trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo, có ý nghĩa tạo nên những biến đổi tâm lí cho trẻ và chi phối các dạng hoạt động khác, trong đó có hoạt động khám phá khoa học Việc sử dụng TCHT trong hoạt động khám phá khoa học giúp TKT giải quyết nhiệm vụ nhận thức thông qua các trò chơi, nâng cao hứng thú nhận thức của trẻ, phát triển các quá trình tâm lí (cảm giác, tri giác, tư duy, ý chí, ), ngôn ngữ, năng lực, tập trung chú
ý đảm bảo việc lĩnh hội tri thức, kĩ năng một cách tốt hơn Trong trò chơi, TKT có thể thực hiện được những hoạt động trí tuệ phức tạp, nhiệm vụ khó khăn hơn Trong khi chơi, TKT có ý thức vận dụng những vốn kinh nghiệm, hiểu biết của mình để lựa chọn các hành động, cách giải quyết phù hợp
2.3.2 Yêu cầu
Việc sử dụng trò chơi trong quá trình cho trẻ khám phá khoa học cần đảm bảo những yêu cầu sau: - Lựa chọn, sử dụng trò chơi phù hợp với mục đích, yêu cầu, nội dung của từng chủ đề, chủ điểm; phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ; - Hướng dẫn trò chơi tỉ mỉ, cụ thể để TKT biết cách chơi; - Tăng dần mức độ khó của các trò chơi (về yêu cầu, luật chơi, hành động chơi, ), đồng thời có thể khuyến khích trẻ tự khám phá các trò chơi mới; - Sử dụng các trò chơi một cách phong phú, đa dạng (trò chơi dùng lời, trò chơi sử dụng đồ vật, ); - Khi chơi, cần tạo không khí thi đua, hào hứng để trẻ thể hiện khả năng của mình
2.3.3 Cách sử dụng
- GV nghiên cứu kĩ nội dung, yêu cầu của chủ đề, chủ
điểm cũng như đặc điểm nhận thức của TKT và trẻ bình thường;
- Lựa chọn, thiết kế các trò chơi phù hợp với từng yêu cầu cụ thể của nội dung hoạt động;
- Lựa chọn các giai đoạn, tình huống của hoạt động
để tổ chức các trò chơi sao cho đúng lúc;
- GV giới thiệu trò chơi, giải thích cách chơi, luật chơi;
- Tổ chức cho TKT và trẻ bình thường chơi
Có thể sử dụng trò chơi vào các giai đoạn khác nhau của hoạt động và tùy vào từng giai đoạn mà có những trò chơi với tính chất khó dễ khác nhau Ví dụ: ở giai đoạn đầu của hoạt động có thể sử dụng trò chơi tạo hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ vào nội dung hoạt động khám phá Ở giai đoạn củng cố, GV có thể sử dụng các trò chơi mang tính chất thi đua giữa các nhóm, các đội, Thông thường, trò chơi được sử dụng sau thời gian tiến hành hoạt động nhận thức để tạo không khí vui tươi, giúp trẻ được “chạy nhảy, reo hò” vui vẻ GV cần tạo môi
Trang 4trường, cùng trẻ lựa chọn đồ dùng, đồ chơi, gợi ý cho trẻ
kiểm tra, đánh giá kết quả chơi và đưa ra lời động viên,
khuyến khích, khen ngợi kịp thời
2.3.4 Điều kiện thực hiện
- GV cần nắm vững đặc điểm nhận thức của trẻ về
môi trường xung quanh (hiểu đến mức độ nào, khả năng
nhận thức đến đâu, );
- Nắm vững cách thức tổ chức các trò chơi trong lĩnh
vực về khám phá khoa học có gì khác so với trò chơi ở
các lĩnh vực khác;
- Nắm được cách vận dụng các trò chơi về chủ đề này
một cách linh hoạt, sáng tạo (chơi theo cá nhân, nhóm,
cả lớp);
- Biết cách lôi cuốn, thu hút trẻ vào các trò chơi bằng
các lời động viên, khuyến khích, giải thích luật chơi hấp
dẫn, ;
- Tạo môi trường chơi đảm bảo an toàn, không gian
thoáng đãng, đồ chơi phong phú, nhiều màu sắc, hình
dạng, không khí vui vẻ, thoải mái, hào hứng, ;
- Phải thu thập, thiết kế ngân hàng trò chơi để áp dụng
phù hợp vào các tình huống, hoạt động khác nhau
2.3.5 Tổ chức một số trò chơi học tập
Do khả năng đặc thù: khả năng tri giác bằng mắt
(nhìn) ở TKT rất phát triển Khả năng này thường tốt hơn
ở trẻ bình thường TKT quan sát sự vật, hiện tượng bằng
thị giác nhanh, chính xác và toàn diện hơn so với trẻ khác
Dưới đây, chúng tôi sử dụng một số TCHT trong lớp
mẫu giáo hòa nhập để phát triển, kích thích hứng thú học
tập cho TKT 5-6 tuổi phát huy thế mạnh, năng lực nổi
trội của mình
Trò chơi 1: Ghép lại cho đúng
* Mục đích: - Củng cố kiến thức cho trẻ về các bộ
phận của cây; - Phát triển khả năng quan sát và tư duy trực
quan sơ đồ; - Rèn kĩ năng ghép tranh theo đúng vị trí
* Chuẩn bị: - Bức tranh vẽ các bộ phận của cây làm
bằng bìa cứng: rễ, thân, cành, lá, hoa đã cắt ra làm 4-5
mảnh rời; - Mỗi trẻ một hình và rổ đựng hình
* Cách chơi: Chơi theo nhóm hoặc cá nhân Trước
khi chơi, GV hỏi trẻ cây có những bộ phận nào? GV có
một bức tranh vẽ các bộ phận của cây và cắt ra làm 4-5
miếng Sau đó, yêu cầu trẻ ghép lại cho đúng vị trí Lớp
sẽ chơi trò chơi và thi xem bạn nào ghép nhanh và đúng
vị trí nhất
* Luật chơi: Trẻ (nhóm) nào ghép nhanh, đúng, trẻ
(nhóm) đó thắng cuộc
Trò chơi 2: Thử tài thông minh
* Mục đích: - Củng cố hiểu biết của trẻ về trình tự các
giai đoạn phát triển của cây; - Phát triển tư duy trực quan
* Chuẩn bị: 6 tranh có các giai đoạn phát triển hạt -
nảy mầm - cây con - cây trưởng thành - ra hoa - kết quả
* Cách chơi: GV để tranh sai vị trí và yêu cầu trẻ gắn
số từ 1-6 theo trình tự phát triển của cây Chơi theo cá nhân hoặc nhóm dưới hình thức thi đua
* Luật chơi: Trẻ (nhóm) nào sắp xếp nhanh, đúng
trước, trẻ đó thắng cuộc
Trò chơi 3: Ai đúng ai sai
* Mục đích: - Trẻ nhận biết được hành động nên làm
và không nên làm Qua đó, giáo dục ý thức giữ gìn, chăm sóc và bảo vệ cây trồng cho trẻ; - Phát triển khả năng phân loại, phân nhóm
* Chuẩn bị: Bảng cài, bộ tranh thể hiện thái độ của
con người đối với cây cối
* Cách chơi: GV trò chuyện với trẻ về lợi ích của cây
trồng, dẫn dắt trẻ đến với trò chơi ai đúng, ai sai
GV sử dụng bảng cài được chia thành hai cột và các tranh rời Một cột là hành động đúng (mặt cười), một cột hành động sai (mặt mếu) Trẻ nhặt tranh và cài theo cột Chơi xong, GV cho trẻ kể lại cách hành động và nêu ý kiến của riêng mình Cách chơi này có thể chơi theo nhóm dưới hình thức thi đua hoặc chơi theo cá nhân
* Luật chơi: Trẻ (nhóm) nào chọn nhanh, đúng, trẻ
(nhóm) đó thắng cuộc
Trò chơi 4: Quả nào hạt nấy
* Mục đích: Củng cố sự nhận biết, phân biệt các loại
hạt và quả của chúng
* Chuẩn bị: Các loại hạt và các loại quả đu đủ, dưa
hấu, táo, lê, chuối, cam, bưởi, xoài hoặc tranh vẽ quả và hạt tách rời nhau
* Cách chơi:
Cách 1: Cho trẻ chơi theo nhóm hoặc cả lớp GV để
rổ hạt và quả trên bàn Lần lượt từng trẻ lên nhặt hạt và đặt vào cạnh quả có chứa hạt mà trẻ chọn Trẻ nào chọn sai phải nhảy lò cò
Cách 2: Sử dụng luật chơi của trò chơi nối hình Trẻ
nối quả với hạt tương ứng
* Luật chơi: Trẻ (nhóm) nào chọn, nối nhanh, đúng
trước, trẻ (nhóm) đó thắng cuộc
3 Kết luận
Tổ chức các TCHT cho TKT là cơ hội thuận lợi, giúp trẻ có thể tiến hành khám phá khoa học Thông qua TCHT
sẽ góp phần phát triển toàn diện cho trẻ về các mặt trí tuệ, đạo đức, lao động, thẩm mĩ; giúp trẻ vui chơi, lĩnh hội và củng cố kiến thức đã học Do vậy, việc sử dụng TCHT trong quá trình cho TKT 5-6 tuổi khám phá khoa học đáp ứng được nhu cầu vui chơi và nhu cầu nhận thức của trẻ
(Xem tiếp trang 46)
Trang 5máy quay truyền hình đến tên lửa là một hàm của biến thời
gian và hiểu rằng tốc độ biến thiên của hàm số này tại một
thời điểm chính là đạo hàm của hàm số tại thời điểm đó
Với bài toán 3, SV sẽ giải được sau khi học về phương
trình vi phân cấp một Khi tính được
90
17973 lim ( ) lim 2 2
180
t
và hiểu ý nghĩa giới hạn sẽ giúp SV xác định được phần trăm lượng
cacbon điôxit trong phòng sau một thời gian dài sẽ là
khoảng 2% Đây là điều vô lí vì trong thực tế không khí
đưa vào phòng chứa tỉ lệ phần trăm cacbon điôxit thấp hơn
so với không khí lúc đầu Do đó, sau một thời gian dài, tỉ
lệ phần trăm cacbon điôxit trong không khí càng phải giảm
đi (nhỏ hơn 0,15%) Như vậy, kết quả của An là sai
3 Kết luận
Việc phân tích các khái niệm có thể giúp SV liên hệ
giữa các nội dung kiến thức, chuyển một bài toán thực
tiễn về mô hình toán học được dễ dàng hơn Ngoài ra,
SV cần tìm hiểu thêm về kiến thức thực tế, một số
phương pháp thực hiện mô hình hóa toán học, phần mềm
hỗ trợ dự đoán và xác định hàm số, Qua đó, giúp SV
nắm vững các kiến thức toán học và biết vận dụng vào
giải một số bài toán thực tiễn
Tài liệu tham khảo
[1] James Stewart (người dịch: Nguyễn Thị Hồng Phúc,
Trần Thị Nguyệt Linh) (2016) Giải tích (tập 1)
NXB Hồng Đức
[2] Bloom B S - Engelhart M D - Furst E J - Hill W
H - Krathwohl D R (1956) Taxonomy of
educational objectives Longmans
[3] M N Sacđacôp (người dịch: Phan Ngọc Liên, Phạm
Hồng Việt, Dương Đức Niệm) (1970) Tư duy của
học sinh (tập 1) NXB Giáo dục
[4] Hoàng Chúng (2000) Phương pháp dạy học Toán học
ở trường phổ thông trung học cơ sở NXB Giáo dục
[5] Nguyễn Bá Kim (2015) Phương pháp dạy học môn
Toán NXB Đại học Sư phạm
[6] Lê Bá Phương (2016) Dạy học Toán cao cấp cho
sinh viên đại học Công nghiệp theo hướng gắn với
nghề nghiệp Luận án tiến sĩ Khoa học Giáo dục,
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
[7] Chu Cẩm Thơ (2015) Phát triển tư duy thông qua
dạy học môn Toán ở trường phổ thông NXB Đại
học Sư phạm
[8] Nguyễn Anh Tuấn (chủ biên, 2014) - Nguyễn Danh
Nam - Bùi Thị Hạnh Lâm - Phan Thị Phương Thảo
(2014) Giáo trình rèn luyện nghiệp vụ sư phạm môn
Toán NXB Giáo dục Việt Nam
TỔ CHỨC TRÒ CHƠI HỌC TẬP
(Tiếp theo trang 14)
Tài liệu tham khảo
[1] Nguyễn Thị Hòa (2008) Phát huy tính tích cực nhận
thức cho trẻ 5-6 tuổi trong trò chơi học tập NXB
Đại học Sư phạm
[2] Nguyễn Đức Minh - Phạm Minh Mục - Lê Văn Tạc
(2006) Giáo dục trẻ khuyết tật tại Việt Nam - Một
số vấn đề lí luận và thực tiễn NXB Giáo dục
[3] Bùi Thị Lâm (2011) Tổ chức trò chơi nhằm phát
triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo khiếm thính 3-4 tuổi
ở trường mầm non Luận án tiến sĩ Giáo dục học,
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
[4] Jean - Marc Denomme - Madedeine Roy (2001)
Tiến tới một phương pháp sư phạm tương tác NXB
Thanh niên
[5] Jill Norris (2003) Vui để học - Kiến thức khoa học
sơ đẳng, tìm hiểu không khí, tìm hiểu thực vật (Lưu
Văn Huy dịch) NXB Mĩ thuật
[6] Nguyễn Ánh Tuyết (1997) Tâm lí học trẻ em NXB
Giáo dục
[7] Nguyễn Ánh Tuyết (2000) Trò chơi trẻ em NXB
Phụ nữ
[8] Nguyễn Ánh Tuyết - Đinh Văn Vang - Nguyễn Thị
Hòa (1996) Tổ chức, hướng dẫn trẻ mẫu giáo chơi
NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội
[9] Nguyễn Thanh Thủy - Lê Thị Thanh Nga (2004)
Các hoạt động, trò chơi với chủ đề môi trường tự nhiên NXB Giáo dục
[10] Nguyễn Thị Thanh Thủy (2005) Khám phá và thử
nghiệm dành cho trẻ nhỏ NXB Giáo dục
[11] Trần Thị Ngọc Trâm (2006) Bé đến với khoa học
qua trò chơi NXB Giáo dục
[12] Trần Thị Ngọc Trâm - Nguyễn Thị Nga (2011) Các
hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mầm non
NXB Giáo dục Việt Nam
KÍNH MỜI BẠN ĐỌC ĐẶT MUA TẠP CHÍ GIÁO DỤC NĂM 2019 Tạp chí Giáo dục ra 1 tháng 2 kì, đặt mua thuận tiện tại các bưu cục địa phương, (Mã số C192) hoặc đặt mua
trực tiếp tại Tòa soạn (số lượng lớn) theo địa chỉ:
TẠP CHÍ GIÁO DỤC, Số 4 Trịnh Hoài Đức, quận
Đống Đa, Hà Nội
Kính mời bạn đọc, các đơn vị giáo dục, trường học
đặt mua Tạp chí Giáo dục năm 2019 Mọi liên hệ xin
gửi về địa chỉ trên hoặc liên lạc qua số điện thoại: 024.37345363; Fax: 024.37345363
Xin trân trọng cảm ơn
TẠP CHÍ GIÁO DỤC