Mức độ Mức độ Câu hỏi Đáp án Biểu điểm Bổ sung Chương Hoa và sinh sản hữu tính Nhận biết Câu 1 Thụ phấn là gì ? Trả lời Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy 0,5đ Thông hiểu Câu 2 Thế[.]
Trang 1Mức độ Câu hỏi Đáp án Biểu
điểm Bổ sung
Chương Hoa và sinh sản hữu tính
Nhận biết Câu 1 Thụ phấn là
gì ? Trả lời : Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy. 0,5đ
Thông hiểu Câu 2 Thế nào là
hoa tự thụ phấn ? Hoa giao phấn khác với hoa tự thụ phấn
ở điểm nào ?
Trả lời : - Hoa tự thụ phấn là những hoa có hạt phấn rơi vào đầu nhụy của chính hoa đó.
- Hoa giao phấn khác hoa
tự thụ phấn : +Là những hoa có hạt phấn chuyển đến đầu nhuỵ của hoa khác.
+ Xảy ra đối với hoa đơn tính, nếu là hoa lưỡng tính thì có nhị và nhuỵ chín không cùng một lúc sự thụ phấn buộc thực hiện giữa các hoa.
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Nhận biết Câu 3 Đặc điểm
của hoa thụ phấn nhờ sâu bọ ?
Những hoa thụ phấn nhờ sâu bọ thường có màu sắc sặc sỡ, có hương thơm mật ngọt, hạt phấn to
và có gai, đầu nhuỵ có chất dính.
1đ
Nhận biết Câu 4 Đặc điểm
của hoa thụ phấn nhờ gió ?
Những hoa thụ phấn nhờ gió thường có đặc điểm:
- Hoa thường tập trung ở ngọn cây.
- Bao hoa thường tiêu giảm.
- Chỉ nhị dài, bao phấn treo lủng lẳng.
- Hạt phấn rất nhiều, nhỏ, nhẹ.
- Đầu nhuỵ dài có nhiều lông dính.
0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ Vận dụng
thấp Câu 5 Hãy liệt kê vào bảng dưới đây
tất cả những đặc điểm khác biệt giữa hoa thụ phấn nhờ sâu bọ và hoa thụ phấn nhờ gió
mà em biết.
Đặc điểm Hoa thụ phấn nhờ
sâu bọ
Hoa thụ phấn nhờ gió
Bao hoa Đầy đủ hoặc có cấu
tạo phức tạp, thường
có màu sắc sặc sỡ.
Đơn giản hoặc tiêu biến, không có màu sắc sặc sỡ.
Nhị hoa Hạt phấn to và có gai - Chỉ nhị dài, bao
phấn treo lủng lẳng.
0,5đ
0,75đ
Trang 2- Hạt phấn rất nhiều, nhỏ, nhẹ.
Nhụy hoa Đầu nhụy có chất dính Đầu nhuỵdài có
nhiều lông dính
Đặc diểm khác
Có hương thơm, mật ngọt
Hoa thường tập trung
ở ngọn cây.
0,5đ
0,5đ
Thông hiểu Câu 6 Ứng dụng
kiến thức về thụ phấn con người đã làm gì ? Cho ví dụ
- Con người có thể chủ động giúp cho hoa giao phấn làm tăng sản lượng quả và hạt, tạo được những giống lai mới có phẩm chất tốt và năng suất cao
- Ví dụ: Trồng ngô nơi thoáng gió
ít chướng ngại vật, thụ phấn bổ sung cho ngô, nuôi ong ở các vườn cây ăn quả, tạo ra những giống cây lai mới như ngô lai, lúa lai,…
0,5đ
1đ
Thông hiểu Câu 7 Thụ tinh là
gì ? - Thụ tinh là hiện tượng tế bào sinh dục đực (tinh trùng ) của hạt phấn
kết hợp với tế bào sinh dục cái (trứng )có trong noãn tạo thành một tế bào mới gọi là hợp tử.
1đ
Vận dụng
thấp Câu 8 Phân biệt hiện tượng thụ
phấn với hiện tượng thụ tinh
Thụ phấn có quan
hệ gì với thụ tinh ?
Thụ phấn Thụ tinh
Thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy
Thụ tinh là hiện tượng tế bào sinh dục đực (tinh trùng ) của hạt phấn kết hợp với tế bào sinh dục cái (trứng )có trong noãn tạo thành một tế bào mới gọi là hợp tử.
Muốn có hiện tượng thụ tinh phải
có hiện tượng thụ phấn nhưng hạt phấn phải được nảy mầm Vì vậy thụ phấn là điều kiện cần thiết cho thụ tinh xẩy ra.
1đ
0,5đ
Trang 3Chương VII Quả và hạt
Nhận biết Câu 9 Quả và hạt
do bộ phận nào của hoa tạo thành ? Em có biết những cây nào khi quả đã hình thành vẫn còn giữ lại một
bộ phận của hoa.
- Bầu nhụy phát triển thành quả chứa hạt.
- Noãn thụ tinh hình thành hạt chứa phôi.
* Những cây khi quả đã hình thành vẫn còn giữ lại một bộ phận của hoa như : quả cà chua bộ phận còn giữ lại là lá đài, quả mận(miền nam) bộ phận còn giữ lại là đài, vòi nhụy,…
0,5đ 0,5đ 0,5đ
Nhận biết Câu 10 Dựa vào
đặc điểm nào để phân biệt quả khô
và quả thịt ? Hãy
kể tên 3 loại quả khô và 3 loại quả thịt có ở địa phương em.
- Dựa vào đặc điểm của vỏ quả có thể chia các quả thành 2 nhóm chính là quả khô và quả thịt.
- Ba loại quả khô như quả đậu xanh, quả trâm bầu, quả chò,…
- Ba loại quả thịt như quả ổi, quả xoài, quả đu đủ,…
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Thông hiểu Câu 11 Quả mọng
khác với quả hạch
ở điểm nào ? Hãy
kể tên 3 loại quả mọng và 3 loại quả hạch có ở địa phương em.
- Quả gồm toàn thịt quả gọi
là quả mọng Ví dụ: quả cà chua, quả chuối, quả mận,
…
- Quả có hạch cứng bọc lấy hạt gọi là quả hạch Ví dụ:
quả táo, quả dừa, quả xoài,
…
0,5đ
0,5đ
Vận dụng
thấp Câu 12 Vì sao người ta phải thu
hoạch đỗ xanh và
đỗ đen trước khi quả chín khô ?
Người ta phải thu hoạch các loại
đỗ xanh và đỗ đen trước khi quả chín khô vì nếu để đợi đến lúc chín khô quả tự nẻ hạt sẽ rơi xuống đất không thể thu hoạch được.
0,5đ
Vận dụng
thấp Câu 13 Người ta đã có những cách
gì để bảo quản và chế biến các loại quả thịt ?
Có nhiều cách để chế biến và bảo quản các loại quả thịt :
+ Rửa sạch cho vào túi nilông để ở nhiệt độ lạnh.
+ Phơi khô.
+ Đóng hộp + Ép lấy nước.
+ Chế tinh dầu,…
0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ Nhận biết Câu 14 Hạt gồm
những bộ phận
nào?
Hạt gồm :
- Vỏ, phôi và chất dinh dưỡng dự trữ.
- Phôi của hạt gồm : Rễ mầm, thân
0,5đ 0,5đ
Trang 4mầm, lá mầm và chồi mầm.
- Chất dinh dưỡng dự trữ của hạt chứa trong lá mầm hoặc trong phôi nhũ.
0,5đ
Vận dụng
thấp Câu 15 Tìm điểm giống nhau và khác
nhau giữa hạt 1 lá mầm và hạt 2 lá mầm
- Gống nhau : + Đều có vỏ hạt bao bọc
+ Phôi của hạt đều có rễ mầm, thân mầm, lá mầm và chồi mầm
+ Đều có chất dinh dưỡng dự trữ
- Khác nhau : +Hạt của cây hai lá mầm chỉ có vỏ và phôi, còn hạt của cây một lá mầm ngoài vỏ và phôi còn có phôi nhũ
+ Hạt của cây hai lá mầm thì phôi của hạt có hai lá mầm, còn hạt của cây một lá mầm thì phôi của hạt chỉ có một lá mầm
+ Chất dinh dưỡng dự trữ của hạt hai lá mầm nằm ở 2 lá mầm, còn chất dinh dưỡng dự trữ của hạt của cây một lá mầm nằm ở phôi nhũ
0,25đ 0,25đ
0,25đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Vận dụng
cao Câu 16 Vì sao người ta chỉ giữ lại
làm giống các hạt
to, chắc, mẩy không
bị sứt sẹo và không
bị sâu bệnh ?
Để cho hạt nảy mầm tốt cần phải chọn:
+ Hạt to, chắc, mẩy để đảm bảo đủ chất dinh dưỡng và có bộ phận phôi lớn, khỏe
+ Hạt không sứt sẹo để đảm bảo đủ các bộ phận của hạt và chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của phôi mầm bình thường
+ Hạt không bị sâu bệnh sẽ tránh được những yếu tố gây hại cho cây non khi mới hình thành
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Vận dụng
cao Câu 17 Có thể dùng những cách
nào để xác định các hạt nhãn, mít
là hạt của cây Hai
lá mầm ?
Có hai cách xác định:
+ Bóc tách hạt tìm bộ phận phôi của hạt để quan sát được hai lá mầm của phôi
+ Gieo cho hạt nảy mầm để quan sát
số lá mầm của cây non
0,5đ
0,5đ
Nhận biết Câu 18 Quả và hạt
phát tán nhờ động - Quả và hạt phát tán nhờ động vật thường có những đặc điểm như có 1đ
Trang 5vật thường có những đặc điểm
gì ?
gai móc( quả ké đầu ngựa, quả trinh nữ) hoặc quả và hạt là thức ăn của động vật( quả thông, quả nhãn, quả trứng cá, quả ổi,…)
Nhận biết Câu 19 Quả và hạt
phát tán nhờ gió thường có những đặc điểm gì ?
- Những quả và hạt phát tán nhờ gió thường có đặc điểm như nhẹ, có cánh, có túm lông nên có thể bị gió thổi đi xa
0,5đ
Nhận biết Câu 20 Kể tên
những quả và hạt
tự phát tán mà em biết.
Một số quả và hạt tự phát tán như quả đậu xanh, quả đậu đen, quả chi chi,…
0,5đ
Thông hiểu Câu 21 Những điều
kiện nào cần cho hạt nảy mầm ?
Trả lời : Muốn cho hạt nảy mầm, ngoài chất lượng của hạt còn cần
có : đủ nước không khí và nhiệt độ thích hợp.
0,5đ
Vận dụng
thấp Câu 22 Cơ sở của một số biện pháp kĩ
thuật sau là gì ?
- Sau khi gieo hạt gặp trời mưa to, nếu đất bị úng thì phải tháo hết nước ngay.
- Phải làm đất thật tơi xốp trước khi gieo hạt.
- Khi trời rét phải phủ rơm, rạ cho hạt đã gieo.
- Phải gieo hạt đúng thời vụ.
- Phải bảo quản tốt hạt giống.
* Trả lời:
- Sau khi gieo hạt gặp trời mưa to, nếu đất bị úng thì phải tháo hết nước ngay → Để đảm bảo cho hạt
có đủ không khí để hô hấp, hạt mới không bị thối, chết.
- Phải làm đất thật tơi xốp trước khi gieo hạt → Nhằm mục đích làm cho đất thoáng, khi hạt gieo xuống
có đủ không khí để hô hấp mới nảy mầm tốt.
- Khi trời rét phải phủ rơm, rạ cho hạt đã gieo → tạo điều kiện nhiệt
độ thuận lợi cho sự chuyển hóa các chất trong hạt giúp hạt nảy mầm tốt.
- Phải gieo hạt đúng thời vụ → Để đảm bảo đủ các điều kiện bên ngoài( nhiệt độ, đủ nước và không khí) cần thiết cho sự nảy mầm của hạt.
- Phải bảo quản tốt hạt giống → Để đảm bảo cho hạt không bị mối, mọt, nấm móc phá hoại, hạt mới có sức nảy mầm cao.
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Thông hiểu Câu 23 Khi gieo
hạt cần chú ý những điều kiện
gì ?
Khi gieo hạt, cần phải làm đất tơi xốp, phải chăm sóc hạt đã gieo : chống úng, chống hạn chống rét, phải gieo hạt đúng thời vụ.
0,75đ
Trang 6Nhận biết Câu 24 Cây có hoa
có những loại cơ quan nào ? Chúng
có chức năng gì ?
* Cơ thể TVCH gồm 2 loại cơ quan chính :
- CQSD gồm rễ, thân, lá có chức năng chính là nuôi dưỡng cây:
+ Rễ có nhiều lông hút có chức năng hút nước và muối khoáng hòa tan, ngoài ra còn giúp cây bám chặt trên mặt đất.
+ Thân có nhiều bó mạch giúp cho
sự vận chuyển các chất, nâng đỡ cành, lá.
+ Lá gồm nhiều tế bào có nhiều lục lạp có chức năng tổng hợp chất hữu
cơ nuôi cây, ngoài ra biểu bì của lá nhất là ở mặt dưới có nhiều lỗ khí giúp lá trao đổi khí và thoát hơi nước.
- CQSS là hoa, quả, hạt có chức năng sinh sản duy trì và phát triển nòi giống:
+ Hoa có các tế bào sinh dục đực và cái thực hiện thụ phấn, thụ tinh, kết hạt và tạo quả.
+ Quả gồm vỏ quả và hạt: bảo vệ hạt và góp phấn phát tán hạt.
+ Hạt gồm vỏ phôi và chất dinh dưỡng dự trữ: nảy mầm thành cây con, duy trì và phát triển nòi giống.
0,5đ 0,5đ(2
ví dụ trở lên)
0,5đ
0,5đ(2
ví dụ trở lên)
Thông hiểu Câu 25 Trong
một cơ quan và giữa các cơ quan của cây có hoa có mối quan hệ nào
để cây thành một thể thống nhất ? Cho ví dụ.
Trả lời :
- Trong một cơ quan có sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của mỗi
cơ quan ở cây có hoa.
Ví dụ: + Rễ có nhiều lông hút có chức năng hút nước và muối khoáng hòa tan.
+ Thân có nhiều bó mạch giúp cho sự vận chuyển các chất.
+ Lá gồm nhiều tế bào có nhiều lục lạp có chức năng tổng hợp chất hữu cơ nuôi cây, ngoài ra biểu bì của lá nhất là ở mặt dưới có nhiều
lỗ khí giúp lá trao đổi khí và thoát hơi nước.
……….Hs cho
2 ví dụ trở lên là được điểm
- Giữa các cơ quan của cây có hoa
0,25đ
0,5đ
0,25đ
Trang 7có sự thống nhất với nhau về chức năng.
Ví dụ: + Hoạt động chính của lá
là chế tạo chất hữu cơ nuôi cây
Nhưng lá muốn thực hiện chức năng đó phải nhờ hoạt động của
rễ hấp thụ nước và muối khoáng, đồng thời các chất đó phải được vận chuyển qua thân mới lên được lá.
+ Khi lá hoạt động yếu, thoát hơi nước ít thì sự hút nước của
rễ cũng giảm, sự quang hợp của
lá yếu không cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho thân, rễ nên cây sinh trưởng chậm và ảnh hưởng tới sự ra hoa, kết hạt và tạo quả.
+ Nếu ta bón đúng và bón đủ các loại phân thì rễ cây sẽ hoạt động tốt chuyển được nhiều nguyên liệu cho lá, với ánh sáng đầy đủ lá sẽ quang hợp tốt, chế tạo được nhiều chất hữu cơ giúp cho các cơ quan khác cũng phát triển.
- Tất cả các mối quan hệ chặt chẽ trong mỗi cơ quan và giữa các cơ quan ở cây có hoa làm cho cây thành một thể thống nhất.
- Tác động vào một cơ quan sẽ ảnh hưởng đến các cơ quan khác và toàn
bộ cây.
0,75đ
0,25đ
0,25đ
Vận dụng
thấp Câu 26 Hãy giải thích vì sao rau
trồng trên đất khô cằn, ít được tưới bón thì lá thường không xanh tốt, cây chậm lớn, còi cọc, năng suất thu hoạch sẽ thấp ?
Rau là một loại cây cần nhiều nước, nếu trồng rau trên đất khô cằn, ít được tưới bón thì rễ sẽ hoạt động yếu, hút được ít nước và muối khoáng, dẫn đến quang hợp của lá giảm, lá chế tạo được ít chất hữu cơ nên cây còi cọc, chậm lớn, năng suất thu hoạch sẽ thấp.
1đ
Thông hiểu Câu 27 Các cây
sống trong môi trường nước thường có những đặc điểm hình thái như thế nào ?
Các cây sống trong môi trường nước thường có những đặc điểm hình thái thích nghi với môi trường như:
+ Khi cây có lá nổi trên mặt nước thì phiến lá thường to, tròn và bản rộng Ví dụ như cây sen, cây súng.
0,25đ
0,5đ
Trang 8+ Khi cây có lá chìm trong môi trường nước thì phiến lá nhỏ, hẹp và dài làm giảm sức cản của nước giúp cây đứng vững Ví dụ như cây rong đuôi chó.
+ Khi cây sống trôi nổi trên mặt nước như bèo tây thì có cuống lá phình to và xốp.
0,5đ
0,5đ
Thông hiểu Câu 28 Các cây
sống trong môi trường đặc biệt có đặc điểm thích nghi
gì ? Cho một vài ví dụ
Các cây sống trong môi trường đặc biệt có các đặc điểm hình thái thích nghi như:
+ Khi cây sống ở bãi lầy ngập thủy triều thì có rễ chống( đước, sú, vẹt),
rễ thở( bần, bụt mọc)
+ Khi cây sống ở sa mạc thì có thân mọng nước, lá biến đổi thành gai( xương rồng), hoặc rễ ăn sâu( cỏ lạc đà) hoặc rễ lan rộng và nông để hút sương đêm
0,25đ
0,5đ
0,5đ
Chương VIII Các nhóm thực vật
Nhận biết Câu 29 Cấu tạo của
cây rêu đơn giản như thế nào ?
Trả lời :Rêu là thực vật đã có thân,
lá nhưng cấu tạo vẫn đơn giản:
+ Thân không phân nhánh + Chưa có mạch dẫn + Rêu chưa có rễ chính thức, chưa
có hoa
0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,5đ
Nhận biết Câu 30 Cơ quan
sinh sản của rêu là
gì ? Rêu sinh sản và phát triển nòi giống bằng gì ?
- Cơ quan sinh sản của rêu là túi bào tử Rêu sinh sản và phát triển nòi giống bằng bào tử.
- Bào tử gặp đất ẩm nảy mầm thành cây rêu con.
0,5đ
0,25đ
Vận dụng
cao Câu 31 Vì sao rêu ở cạn nhưng chỉ
sống ở những nơi
ẩm ướt ?
* Rêu là thực vật ở cạn nhưng chỉ sống ở những nơi ẩm ướt vì :
- Thân và lá rêu chưa có mạch dẫn.
Rêu chưa có rễ chính thức.
- Việc hấp thụ nước và muối khoáng được thực hiện bằng cách thấm qua toàn bộ bề mặt của cây.
0,5đ 0,5đ
Vận dụng
thấp Câu 32 So sánh với cây có hoa rêu có
gì khác ?
hoa
Cơ quan sinh dưỡng
Đã có thân, lá thực sự,
rễ giả.
Thân và
Đã có rễ, thân, lá thực sự.
Có mạch dẫn thật.
0,5đ
Trang 9lá chưa
có mạch dẫn.
Cơ quan sinh sản Cơ quan sinh sản
là túi bào tử.
Rêu sinh sản bằng bào tử.
Cơ quan sinh sản
có hoa, quả và hạt.
Sinh sản bằng hạt
Ngoài ra
có sinh sản sinh dưỡng
Môi trường sống
Ở cản, nơi ẩm ướt.
Môi trường sống đa dạng.
0,75đ
0,5đ
Nhận biết Câu 33 Cơ quan
sinh sản của Dương
xỉ là gì ? Dương xỉ sinh sản và phát triển nòi giống bằng
gì ?
- Dương xỉ sinh sản bằng bào tử, cơ quan sinh sản là túi bào tử
- Bào tử mọc thành nguyên tản và cây con mọc ra từ nguyên tản sau quá trình thụ tinh
0,5đ 0,5đ
Nhận biết Câu 34 Kể tên vài
loại dương xỉ khác thường gặp Điểm giống nhau giữa chúng là gì ?
- Các loại dương xỉ thường gặp như cây rau bợ, cây lông cu li, …
- Lá non của chúng bao giờ cũng có đặc điểm là cuộn lại
0,5đ 0,5đ
Vận dụng
thấp Câu 35 So sánh cơ quan sinh dưỡng
của cây rêu và cây dương xỉ, cây nào
có cấu tạo phức tạp hơn ?
Cây dương xỉ có cấu tạo phức tạp hơn vì dương xỉ thuộc nhóm Quyết
là những thực vật đã có rễ, thân, lá thực sự và có mạch dẫn, còn rêu là thực vật đã có thân, lá, rễ, nhưng cấu tạo đơn giản:
+ Thân không phân nhánh, lá nhỏ, hẹp chỉ có 1 đường gân nhỏ ở giữa
+ Chưa có mạch dẫn + Rêu chưa có rễ chính thức, chưa
có hoa
0,5đ
0,5đ 0,25đ 0,25đ
Thông hiểu Câu 36 Than đá
được hình thành như thế nào ?
Hầu hết những dương xỉ (hay quyết nói chung ) hiện đang sống đều có dạng thân cỏ, kích thước không lớn và phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới Tuy nhiên tổ tiên của chúng sống cách đây khoảng
0,5đ
0,5đ
Trang 10300 tiệu năm đều là những loài quyết cổ đại có thân gỗ lớn, tạo thành rừng( vì điều kiện khí hậu của Trái Đất khi đó thích hợp cho
sự sinh trưởng của chúng) Khi điều kiện khí hậu thay đổi, chúng
bị chết đi, xác của chúng bị vùi sâu dưới đất Lâu dần, do tác dụng của
vi khuẩn, của sức nóng, sức ép của tầng trên vỏ Trái Đất mà dần dần biến đổi thành những mỏ than đá.
0,5đ
Vận dụng
thấp Câu 37 Cơ quan sinh sản của thông
là gì ? Có cấu tạo
ra sao ? Tại sao nói các cây thông, pơmu, hoàng đàn, là các cây hạt trần ?
- Cơ quan sinh sản của thông là nón(nón đực và nón cái)
+ Nón đực mọc thành cụm, gồm:
Trục nón,vảy (nhị) có mang hai túi phấn chứa hạt phấn.
+ Nón cái mọc riêng lẻ, gồm :Trục nón, vảy (lá noãn) mang hai noãn.
- Nói các cây thông, pơmu, hoàng đàn,… là các cây Hạt trần vì chúng sinh sản bằng hạt nằm lộ trên các lá noãn hở
0,5đ 0,5đ
0,5đ 0,5đ
Vận dụng
thấp Câu 38 Giữa cây Hạt trần và cây Hạt
kín có những điểm
gì phân biệt, trong
đó điểm nào là quan trọng nhất ?
Đặc điểm phân biệt Hạt trần Hạt kín CQSD Lá hình
kim mọc
từ cành con rất ngắn
Cây thân
gỗ, có mạch dẫn
Rất phát triển và
đa dạng( thâ
n gô, thân
cỏ, lá đơn, lá kép,…)
Mạch dẫn rất phát triển
CQSS Là nón
đực và nón cái
Sinh sản bằng hạt nằm lộ trên các
lá noãn hở
Có hoa, quả, hạt nằm trong quả Sinh sản bằng hạt
Đặc điểm quan trọng nhất để phân biệt là cây Hạt trần có hạt nằm lộ trên các lá noãn hở còn cây Hạt
0,5đ
0,5đ
0,5đ