Bài 18. Sự lai hoá các obitan nguyên tử. Sự hình thành liên kết đơn, liên kết đôi và liên kết ba

Slide 1 G/v Phan Thanh Nam Bµi cò Liªn kÕt cã ®Æc ®iÓm sau ®©y thuéc lo¹i liªn kÕt g× trong c¸c lo¹i liªn kÕt ® ®­îc häc ? Liªn kÕt gi÷a kim lo¹i ®iÓn h×nh vµ phi kim ®iÓn h×nh Liªn kÕt gi÷a c¸c nguyª[.]

G/v Phan Thanh Nam

Bài cũ Liên kết có đặc điểm sau đây thuộc loại liên kết gì trong các loại liên kết đã đ ợc học ?

Liên kết giữa kim loại điển hình và phi kim điển hình

Liên kết giữa các nguyên tử phi kim có bản chất giống nhau hoặc có hiệu độ âm điện nhỏ hơn 0,4

Liên kết giữa các nguyên tử có hiệu độ âm điện từ 0,4

đến nhỏ hơn 1,7

Liên kết giữa các nguyên tử có hiệu độ âm điện lớn hơn 1,7

A

B

C

D

Bài mới

G/v Phan Thanh Nam

Bµi 18

I – khái niệm về sự lai hoá

Xét phân tử Metan

CTPT : CH4

H H

H

1s 2 2s 1 2p 3

Sự lai hoá obitan nguyên tử là sự tổ hợp “trộn lẫn” một số obitan trong một nguyên tử để đ ợc từng ấy obitan lai hoá giống nhau nh ng định h ớng khác nhau trong không gian Cấu hình electron của C* :

G/v Phan Thanh Nam

II – c¸c kiÓu lai ho¸ th êng gÆp

1 Lai ho¸ sp :

Lai ho¸ sp th êng gÆp trong c¸c ph©n tö BeH2, C2H2, …

1 A O s + 1 A O p 2 A O l a i h o a s p H B e H

2 Lai ho¸ sp2 :

1 A O s + 2 A O p 3 A O l a i h o a s p 2 P h a n t u B F3

Lai ho¸ sp th êng gÆp trong c¸c ph©n tö BF3, C2H4, …

G/v Phan Thanh Nam

3 Lai ho¸ sp3 :

Lai ho¸ sp3 th êng gÆp trong c¸c ph©n tö H2O, NH3, CH4, …

III NhËn xÐt chung vÒ thuyÕt lai ho¸

ThuyÕt lai ho¸ cã vai trß gi¶i thÝch h¬n lµ sù tiªn ®o¸n d¹ng h×nh häc cña ph©n tö

VÝ dô cho mét ph©n tö (hay ion) cã d¹ng AB4 th× :

AB4

D¹ng h×nh häc cña ph©n tö

Gi¶i thÝch nguyªn nh©n

AB4 B»ng thuyÕt lai ho¸

CÊu tróc tø diÖn CÊu tróc vu«ng ph¼ng

G/v Phan Thanh Nam

iV – sự xen phủ trục và xen phủ bên

1 Sự xen phủ trục :

Sự xen phủ trong đó trục của các obi tan tham gia liên kết trùng với đ ờng nối tâm của hai nguyên tử liên kết gọi là

sự xen phủ trục, sự xen phủ trục tạo liên kết xich ma

2 Sự xen phủ bên :

Sự xen phủ trong đó trục của các obitan tham gia liên

kết song song với nhau và vuông góc với đ ờng nối tâm

của hai nguyên tử liên kết đ ợc gọi là sự xen phủ bên sự xen phủ bên tạo liên kết pi

G/v Phan Thanh Nam

G/v Phan Thanh Nam

bài tập vận dụng

Đề ra : Mô tả sự tạo thành liên kết trong phân tử H2O,

NH3, nhờ sự lai hoá sp3 các AO hoá trị của cá nguyên

tử O và N Mô tả hình dạng của các phân tử đó

Gợi ý :

G/v Phan Thanh Nam

thuéc lo¹i liªn kÕt ion

G/v Phan Thanh Nam

Céng ho¸ trÞ kh«ng cùc

thuéc lo¹i liªn kÕt Céng ho¸ trÞ cã cùc

G/v Phan Thanh Nam