Mục Lục Mở đầu 1 Nội dung 3 I. Cơ sở lý thuyết 3 1. Lý thuyết chủ đề: Lãnh đạo 3 2. Nhà lãnh đạo 4 3. Phong cách lãnh đạo 6 4. Phong cách lãnh đạo dân chủ 7 5. Phong cách lãnh đạo chuyển đổi 9 II. Phân tích tình huống video 11 1. Phân tích video: 11 2. Những phẩm chất lãnh đạo của Harry Potter trong video: 11 3. Khả năng lãnh đạo của Harry Potter 12 III. Áp dụng trong doanh nghiệp 13 1. Phong cách lãnh đạo dân chủ 13 2. Phong cách lãnh đạo chuyển đổi 14 Kết luận 16 Tài liệu tham khảo 17 Đánh giá, nhận xét công việc 18 Mở đầu Nói về cơ cấu hoạt động của một tổ chức trong xã hội, nguồn gốc phát triển của loài người là lao động: “Lao động cá nhân và lao động tập thể ”. C.Mác đã khẳng định: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất,… Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”. Qua đó ta có thể thấy được tầm quan trọng của quản trị. Quá trình quản trị gồm 4 hoạt động là: Hoạch định – Tổ chức – Lãnh đạo – Kiểm soát. Mỗi hoạt động đều có tầm quan trọng riêng và trong bài luận này chúng em muốn đi sâu vào hoạt động lãnh đạo. Đặt trong bối cảnh thế giới hiện nay thì việc thành bại, phát triển hay tụt dốc của một công ty, một doanh nghiệp hay một tổ chức phụ thuộc một phần rất lớn vào yếu tố: Lãnh đạo. Và nhà lãnh đạo chính là người nắm lấy chìa khóa của yếu tố đó. Việc nắm được những tố chất, phẩm chất, kỹ năng mà một nhà lãnh đạo cần có sẽ giúp cho doanh nghiệp chọn ra được người chỉ huy phù hợp với con đường mà họ hướng tới, góp phần mang đến hiệu suất cũng nhưng kết quả tuyệt vời nhất và đáng mong đợi nhất. Sự thành công của một tổ chức phụ thuộc vào việc các thành viên thực hiện nhiệm vụ của họ. Để thực hiện công việc một các hiệu quả thì ngoài năng lực bản thân, thì họ cần nhất chính là một người lãnh đạo có năng lực để dẫn dắt họ đi đúng hướng. Vậy nên, chúng em muốn thông qua những kiến thức về hoạt động lãnh đạo và việc phân tích một đoạn video ngắn về Harry Potter với nội dung lãnh đạo để tìm ra những yếu tố cần có của một nhà lãnh đạo để từ đó có thể đưa ra ý kiến góp phần giúp các doanh nghiệp, tổ chức có được cái nhìn đúng đắn khi tìm cho mình những nhà lãnh đạo giỏi. Trước khi bắt đầu đi sâu vào lý thuyết cũng như phân tích thì chúng em xin cảm ơn thầy Hoàng Anh Duy Giảng viên môn Quản trị học vì đã đồng hành cùng chúng em trong suốt thời gian qua. Thầy đã cung cấp cho chúng em rất nhiều 1 kiến thức bổ ích không chỉ của môn học mà còn cả những kiến thức thực tế và kỹ năng mềm. Những lời khuyên, lời đánh giá, lời hướng dẫn của thầy là bài học vô giá, là hành trang quý báu giúp chúng em có thể phát triển, thành công trong tương lai. Rất may mắn và vinh dự cho chúng em khi được học tập dưới sự dẫn dắt của thầy. Bài báo cáo cũng như thuyết trình của chúng em còn hạn hẹp về mặt kiến thức, kỹ năng và còn nhiều thiếu sót, mong thầy có thể nhận xét để chúng em cải thiện nhiều hơn. Chúng em chân thành cảm ơn thầy. 2 Nội dung I. Cơ sở lý thuyết 1. Lý thuyết chủ đề: Lãnh đạo 1.1. Khái niệm Theo Peter Drucker: “Định nghĩa duy nhất của một nhà lãnh đạo là một người có nhiều cấp dưới đi theo” Warren Bennis thì nói: “Lãnh đạo là khả năng biến tầm nhìn thành hiện thực” Còn theo John Maxwell: “Lãnh đạo là sự ảnh hưởng không hơn, không kém” Từ các định nghĩa trên của các nhà quản trị học ta có khái niệm: Lãnh đạo là khả năng một cá nhân có thể ảnh hưởng, khuyến khích và làm cho người khác đóng góp nhiều hơn vào hiệu quả và thành công cuối cùng của tổ chức mà họ đang là thành viên. L: Learning (học hỏi) E: Excited (nhiệt huyết) A: Asking (biết đặt câu hỏi) D: Decisiveness (quyết đoán) E: Elevation (khích lệ) R: Risk (mạo hiểm) 1.2. Các hoạt động cơ bản của lãnh đạo: • Chỉ đạo • Gợi ý • Hỗ trợ động viên • Đôn đốc • Làm gương trong mọi sự thay đổi • Ủy quyền 1.3. Những cơ sở quyền lực của lãnh đạo Quyền lực chính thứcvị trí: là quyền lực dựa vào chức danh chính thức của người lãnh đạo trong hệ thống chức vụ của tổ chức. 3 Quyền lực tham chiếucá nhân: là quyền đưa ra những chỉ dẫn liên quan đến hiểu biết cá nhân của cấp dưới. Quyền lực chuyên môn: là quyền lực dựa trên những kiến thức chuyên môn của nhà lãnh đạo. Quyền lực khen thưởng: là quyền xuất phát từ thẩm quyền của người lãnh đạo để khen thưởng cấp dưới. Quyền lực trừng phạtcưỡng chế: là quyền lực dựa trên cơ sở sự phục tùng của cấp dưới do họ lo sợ phải chịu những hình phạt nào đó nếu không tuân theo mệnh lệnh của nhà lãnh đạo. 2. Nhà lãnh đạo 2.1. Khái niệm Nhà lãnh đạo là người có khả năng tác động đến người khác và có quyền hạn về quản trị. John Gastil (Trích bài báo năm 1994 trên Tạp chí Quan hệ con người) 2.2. Sự khác nhau giữa nhà lãnh đạo và nhà quản trị Tiêu chí Lãnh đạo Quản trị Bản chất Thay đổi Ổn định Tập trung Lãnh đạo con người Quản lý công việc Có Người đi theo Cấp dướinhân viên Tìm kiếm Tầm nhìn Mục tiêu Mức độ cụ thể Định hướng Kế hoạch cụ thể Quyền lực Uy tín cá nhân Quyền lực chuẩn tắc Tác động đến Trái tim Trí óc Năng lượng Đam mê Điều khiển Mức độ năng động Chủ động đi trước Bị động, phòng vệ 4 Thuyết phục Bằng ý tưởng Sử dụng mệnh lệnh Phong cách Chuyển đổi tâm lý con người Áp đặt tâm lý Trao đổi Niềm hăng say làm việc Tiền – Công việc Rủi ro Chấp nhậntìm kiếm rủi ro Tối thiểu hóa rủi ro Nguyên tắc Phá bỏ nguyên tắc Thiết lập nguyên tắc Xung đột Sử dụng xung đột Tránh xung đột Định hướng Đường mới Đường sẵn có Đổ lỗi Nhận lỗi về mình Đổ lỗi cho người khác Bảng 1. Một số so sánh các tiêu chí giữa lãnh đạo và quản trịquản lý: Nhà lãnh đạo được mô tả là người tìm đường, nhà quản lý là người đi đường, chức năng lãnh đạo là bức tranh lớn, chức năng quản lý lại hẹp hơn. Trong doanh nghiệp, người đứng đầu thường giữ cả hai vai trò lãnh đạo và quản lý, trong tình huống này họ thực hiện công việc lãnh đạo, trong tình huống khác họ thực hiện công việc quản lý. Mọi người có thể gọi họ là nhà lãnh đạo hoặc nhà quản lý của doanh nghiệp, và điều này dẫn tới những nhầm lẫn giữa nhà quản lý và nhà lãnh đạo. Phải chú ý rằng, một nhà lãnh đạo cũng là một nhà quản lý chuyên nghiệp, nhưng một nhà quản lý giỏi chưa chắc đã là một nhà lãnh đạo. “Management is doing things right; leadership is doing the right things” – Peter Drucker 2.3. Vai trò của nhà lãnh đạo: Vai trò thủ lĩnh: là vai trò dẫn dắt các thành viên, có tầm nhìn, có khả năng xử lý và sử dụng các rủi ro để định hướng cho những người đi theo. Vai trò nâng tầm nhìn: nhà lãnh đạo phải có tầm nhìn vượt trội hơn so với các thành viên, là người đón đầu, nhận diện được cơ hội, rủi ro để đạt tới mục tiêu cao hơn, phát triển hơn. 5 Vai trò điều hòa các mối quan hệ trong tổ chức: là việc nhà lãnh đạo biết cách điều phối quan hệ trong tổ chức góp phần xây dựng được một tổ chức vững mạnh, văn hóa tổ chức cao. Vai trò truyền cảm hứng: người lãnh đạo là hình ảnh, bộ mặt của tổ chức qua thái độ sống, kỹ năng mềm, vốn hiểu biết,… Vai trò tạo động lực: nhà lãnh đạo cần tạo động lực giúp nhân viên hứng khởi trong công việc. Vai trò sử dụng các nguồn lực: người lãnh đạo cần biết sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả để đưa ra được phương án tối ưu nhất. Vai trò tạo định hướng chiến lược: để doanh nghiệp có thể phát triển bền vững thì người lãnh đạo cần có chiến lược phù hợp. 2.4. Các tố chất cần có của nhà lãnh đạo Biết mình: Nhận biết được mục tiêuđộng cơ và ảnh hưởng; tự tin; tự đánh giá một cách chân thực và thoải mái. Sự ham muốn: Có khao khát dẫn đầu, chỉ dẫn người khác, đam mê hoàn thành mục tiêu, hoàn thành công việc. Tự chủ: Khả năng chế ngự, điều khiển tâm trạng, tình cảm theo hướng có lợi, tự tin, luôn làm người mở đường, không nhắm mắt làm liều. Động cơ mạnh: Sự khát khao mãnh liệt lao động đặt những mục tiêu cho bản thân mang tính thách thức, đam mê với công việc, bền bỉ theo đuổi mục tiêu. Sự quảng giao: Thấu hiểu tâm trạng của nhân viên và biết cân nhắc tâm tư của họ khi đưa ra quyết định, hiểu được người khác tốt hơn, nhạy cảm trong môi tường đa văn hóa. Kiến thức: Hiểu biết về công việc của tổ chức và của ngành. Tính chính trực: Trung thực và chân thật trong quan hệ với người khác. 3. Phong cách lãnh đạo Có rất nhiều cách để tiếp cận lãnh đạo: − Theo phẩm chất 6 − Theo kỹ năng − Theo hành vi − Theo tình huống − Theo quan điểm đương thờiđương đại − Theo đại học IOWA: + Autocratic: Chuyên quyền + Democratic: Dân chủ + Laissez − faire: Tự do − Theo đại học Michigan: + Production oriented: Định hướng theo sản xuất + Employee oriented: Định hướng theo nhân viên Từ nghiên cứu của Đại học Michigan có thể dẫn ra những phong cách và thuyết lãnh đạo khác. Mỗi phong cách có ưu điểm và nhược điểm riêng cho nhà lãnh đạo, tuy nhiên trong phạm vi bài làm của nhóm, chúng em xin đi vào chi tiết của 2 phong cách lãnh đạo: Phong cách lãnh đạo dân chủ và Phong cách lãnh đạo chuyển đổi. 4. Phong cách lãnh đạo dân chủ 4.1. Khái niệm Lãnh đạo dân chủ còn được gọi là lãnh đạo có sự tham gia hay lãnh đạo phân chia, là phong cách lãnh đạo mà trong đó các thành viên của nhóm được tham gia nhiều hơn vào quá trình đưa ra quyết định. Định nghĩa của Gastil 4.2. Đặc điểm của phong cách lãnh đạo dân chủ Các thành viên trong nhóm được khuyến khích chia sẻ ý kiến và quan điểm, mặc dù người lãnh đạo vẫn giữ tiếng nói cuối cùng đối với các quyết định đưa ra. Các thành viên của nhóm cảm thấy được tham gia nhiều hơn. Tư duy cầu tiến, sáng tạo được khuyến khích và khen thưởng. 7 4.3. Tác dụng và phạm vi áp dụng Nếu như phong cách độc quyền, quyết định phụ thuộc hoàn toàn vào nhà lãnh đạo, còn phong cách phái đoàn thì nhân viên được ủy quyền mọi hướng đi của tập thể, điều này dẫn đến sự tập quyền, phiến diện trong tập thể. Như vậy, lãnh đạo dân chủ là sự trung hòa trọn vẹn của hai phong cách trên, là chìa khóa để giải quyết những xung đột quyền lực trong tổ chức. Phong cách lãnh đạo này có thể áp dụng cho bất kỳ tổ chức nào, từ các doanh nghiệp tư nhân đến trường học cho đến chính phủ. Từ khái niệm về lãnh đạo dân chủ, có thể thấy các tổ chức hiện nay thường có xu hướng đề cao sự bình đẳng của nhóm và khuyến khích ý tưởng sáng tạo. Càng nhận được nhiều ý kiến của các thành viên, tinh thần làm việc nhóm càng cao, nhờ đó tập thể đạt được năng suất hiệu quả nhất. 4.4. 5 nguyên tắc chính của nhà lãnh đạo dân chủ Thứ nhất, các nhà lãnh đạo dân chủ nhấn mạnh sự hợp tác và khuyến khích ý tưởng sáng tạo. Thứ hai, mặc dù các nhà lãnh đạo cho phép thành viên tham gia trao đổi, nhưng họ vẫn có tiếng nói cuối cùng, quyết định ý kiến của ai được lựa chọn. Thứ ba, nhà lãnh đạo có mặt trong các buổi họp để đưa ra hướng dẫn và giữ cho các cuộc thảo luận được cân bằng và kiểm soát. Thứ tư, lãnh đạo cần thể hiện sự tôn trọng bằng cách tạo ra các cuộc trò chuyện thẳng thắn và cởi mở với các cá nhân. Thứ năm, nhà lãnh đạo dân chủ thường ở các vị trí trong các tổ chức phi lợi nhuận, ban giám hiệu trường học và các doanh nghiệp tiên tiến. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cho rằng các nhà lãnh đạo dân chủ hiệu quả thường hội tụ những đặc điểm cụ thể sau đây: trung thực, sự thông minh, lòng can đảm, sáng tạo, năng lực, tính công bằng 4.5. Lợi ích của phong cách lãnh đạo dân chủ − Khuyến khích tham gia vào công việc chung − Mở rộng góc nhìn và quan điểm − Giải quyết vấn đề hiệu quả hơn 8 − Hỗ trợ xây dựng văn hóa doanh nghiệp − Thích hợp với nhiều môi trường doanh nghiệp 4.6. Hạn chế của phong cách lãnh đạo dân chủ − Trì hoãn quyết định − Nguy cơ giải pháp kém chất lượng − Bất đồng quan điểm 5. Phong cách lãnh đạo chuyển đổi 5.1. Khái niệm Khái niệm “lãnh đạo chuyển đổi” lần đầu tiên được nhắc đến trong cuốn sách “Leadership” của tác giả James McGregor Burns năm 1978. Tác giả định nghĩa phong cách lãnh đạo chuyển đổi là “người đứng đầu và cộng sự của họ cùng tương trợ nhau để đạt đến tầm cao của đạo đức và động lực”. Lãnh đạo chuyển đổi là một phương pháp lãnh đạo gây ra sự thay đổi trong các cá nhân và hệ thống xã hội. Ở dạng lí tưởng, phương pháp này tạo ra sự thay đổi có giá trị và tích cực trong những cấp dưới, với mục tiêu cuối cùng là giúp cấp dưới phát triển trở thành các nhà lãnh đạo. 5.2. Tác dụng và phạm vi áp dụng Khi được áp dụng đúng đắn, lãnh đạo chuyển đổi giúp tăng cường động lực, tinh thần và hiệu suất của những cấp dưới thông qua một loạt các cơ chế, bao gồm gắn kết ý thức và bản thân cấp dưới với nhiệm vụ và bản sắc tập thể của tổ chức, truyền đạt cảm hứng, hiểu rõ điểm mạnh và điểm yếu của cấp dưới, để sắp xếp nhiệm vụ phù hợp cho họ,... Lãnh đạo chuyển đổi có thể xuất hiện ở mọi cấp của tổ chức: các nhóm, phòng ban, bộ phận hoặc toàn bộ tổ chức. Những nhà lãnh đạo như vậy là những người có tầm nhìn, truyền cảm hứng, táo bạo, thích mạo hiểm và suy nghĩ chín chắn. Họ có một sức hấp dẫn lôi cuốn.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
-✧✧✧ -BÁO CÁO QUẢN TRỊ HỌC
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO QUA TRÍCH
XUẤT BỘ PHIM HARRY POTTER
Trang 2Mục Lục
Mở đầu 1
Nội dung 3
I Cơ sở lý thuyết 3
1 Lý thuyết chủ đề: Lãnh đạo 3
2 Nhà lãnh đạo 4
3 Phong cách lãnh đạo 6
4 Phong cách lãnh đạo dân chủ 7
5 Phong cách lãnh đạo chuyển đổi 9
II Phân tích tình huống video 11
1 Phân tích video: 11
2 Những phẩm chất lãnh đạo của Harry Potter trong video: 11
3 Khả năng lãnh đạo của Harry Potter 12
III Áp dụng trong doanh nghiệp 13
1 Phong cách lãnh đạo dân chủ 13
2 Phong cách lãnh đạo chuyển đổi 14
Kết luận 16
Tài liệu tham khảo 17
Đánh giá, nhận xét công việc 18
Trang 3Mở đầu
Nói về cơ cấu hoạt động của một tổ chức trong xã hội, nguồn gốc phát triển của
loài người là lao động: “Lao động cá nhân và lao động tập thể ” C.Mác đã khẳng định: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên
quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất,… Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” Qua đó ta có thể thấy được tầm
quan trọng của quản trị Quá trình quản trị gồm 4 hoạt động là: Hoạch định – Tổ chức – Lãnh đạo – Kiểm soát Mỗi hoạt động đều có tầm quan trọng riêng và
trong bài luận này chúng em muốn đi sâu vào hoạt động lãnh đạo
Đặt trong bối cảnh thế giới hiện nay thì việc thành bại, phát triển hay tụt dốccủa một công ty, một doanh nghiệp hay một tổ chức phụ thuộc một phần rất lớn
vào yếu tố: Lãnh đạo Và nhà lãnh đạo chính là người nắm lấy chìa khóa của
yếu tố đó Việc nắm được những tố chất, phẩm chất, kỹ năng mà một nhà lãnhđạo cần có sẽ giúp cho doanh nghiệp chọn ra được người chỉ huy phù hợp vớicon đường mà họ hướng tới, góp phần mang đến hiệu suất cũng nhưng kết quảtuyệt vời nhất và đáng mong đợi nhất Sự thành công của một tổ chức phụ thuộcvào việc các thành viên thực hiện nhiệm vụ của họ Để thực hiện công việc mộtcác hiệu quả thì ngoài năng lực bản thân, thì họ cần nhất chính là một người lãnhđạo có năng lực để dẫn dắt họ đi đúng hướng
Vậy nên, chúng em muốn thông qua những kiến thức về hoạt động lãnh đạo
và việc phân tích một đoạn video ngắn về Harry Potter với nội dung lãnh đạo đểtìm ra những yếu tố cần có của một nhà lãnh đạo để từ đó có thể đưa ra ý kiếngóp phần giúp các doanh nghiệp, tổ chức có được cái nhìn đúng đắn khi tìm chomình những nhà lãnh đạo giỏi
Trước khi bắt đầu đi sâu vào lý thuyết cũng như phân tích thì chúng em xin cảm
ơn thầy Hoàng Anh Duy - Giảng viên môn Quản trị học vì đã đồng hành cùngchúng em trong suốt thời gian qua Thầy đã cung cấp cho chúng em rất nhiều
Trang 4kiến thức bổ ích không chỉ của môn học mà còn cả những kiến thức thực tế và
kỹ năng mềm Những lời khuyên, lời đánh giá, lời hướng dẫn của thầy là bài học
vô giá, là hành trang quý báu giúp chúng em có thể phát triển, thành công trongtương lai Rất may mắn và vinh dự cho chúng em khi được học tập dưới sự dẫndắt của thầy Bài báo cáo cũng như thuyết trình của chúng em còn hạn hẹp vềmặt kiến thức, kỹ năng và còn nhiều thiếu sót, mong thầy có thể nhận xét đểchúng em cải thiện nhiều hơn Chúng em chân thành cảm ơn thầy
2
Trang 5L: Learning (học hỏi)E: Excited (nhiệt huyết)A: Asking (biết đặt câu hỏi)D: Decisiveness (quyết đoán)E: Elevation (khích lệ)
R: Risk (mạo hiểm)1.2 Các hoạt động cơ bản của lãnh đạo:
1.3 Những cơ sở quyền lực của lãnh đạo
Quyền lực chính thức/vị trí: là quyền lực dựa vào chức danh chính thức
của người lãnh đạo trong hệ thống chức vụ của tổ chức
Trang 6Quyền lực tham chiếu/cá nhân: là quyền đưa ra những chỉ dẫn liên quan
đến hiểu biết cá nhân của cấp dưới
Quyền lực chuyên môn: là quyền lực dựa trên những kiến thức chuyên
môn của nhà lãnh đạo
Quyền lực khen thưởng: là quyền xuất phát từ thẩm quyền của người lãnh
đạo để khen thưởng cấp dưới
Quyền lực trừng phạt/cưỡng chế: là quyền lực dựa trên cơ sở sự phục tùng
của cấp dưới do họ lo sợ phải chịu những hình phạt nào đó nếu không tuântheo mệnh lệnh của nhà lãnh đạo
2.2 Sự khác nhau giữa nhà lãnh đạo và nhà quản trị
Tiêu chí Lãnh đạo Quản trị
Bản chất Thay đổi Ổn định
Tập trung Lãnh đạo con người Quản lý công việc
Có Người đi theo Cấp dưới/nhân viên
Tìm kiếm Tầm nhìn Mục tiêu
Mức độ cụ thể Định hướng Kế hoạch cụ thể
Quyền lực Uy tín cá nhân Quyền lực chuẩn tắc
Tác động đến Trái tim Trí óc
Năng lượng Đam mê Điều khiển
Mức độ năng động Chủ động đi trước Bị động, phòng vệ
Trang 7Thuyết phục Bằng ý tưởng Sử dụng mệnh lệnh
Phong cách Chuyển đổi tâm lý con người Áp đặt tâm lý
Trao đổi Niềm hăng say làm việc Tiền – Công việc
Rủi ro Chấp nhận-tìm kiếm rủi ro Tối thiểu hóa rủi ro
Nguyên tắc Phá bỏ nguyên tắc Thiết lập nguyên tắc
Xung đột Sử dụng xung đột Tránh xung đột
Định hướng Đường mới Đường sẵn có
Đổ lỗi Nhận lỗi về mình Đổ lỗi cho người khác
Bảng 1 Một số so sánh các tiêu chí giữa lãnh đạo và quản trị/quản lý :
Nhà lãnh đạo được mô tả là người "tìm đường", nhà quản lý là người "điđường", chức năng lãnh đạo là "bức tranh lớn", chức năng quản lý lại hẹp hơn.Trong doanh nghiệp, người đứng đầu thường giữ cả hai vai trò lãnh đạo và quản lý,trong tình huống này họ thực hiện công việc lãnh đạo, trong tình huống khác họthực hiện công việc quản lý Mọi người có thể gọi họ là nhà lãnh đạo hoặc nhàquản lý của doanh nghiệp, và điều này dẫn tới những nhầm lẫn giữa nhà quản lý vànhà lãnh đạo Phải chú ý rằng, một nhà lãnh đạo cũng là một nhà quản lý chuyênnghiệp, nhưng một nhà quản lý giỏi chưa chắc đã là một nhà lãnh đạo
“Management is doing things right; leadership is doing the right things” –
Peter Drucker
2.3 Vai trò của nhà lãnh đạo:
Vai trò thủ lĩnh: là vai trò dẫn dắt các thành viên, có tầm nhìn, có khả năng xử
lý và sử dụng các rủi ro để định hướng cho những người đi theo
Vai trò nâng tầm nhìn: nhà lãnh đạo phải có tầm nhìn vượt trội hơn so với các
thành viên, là người đón đầu, nhận diện được cơ hội, rủi ro để đạt tới mục tiêucao hơn, phát triển hơn
Trang 8Vai trò điều hòa các mối quan hệ trong tổ chức: là việc nhà lãnh đạo biết cách
điều phối quan hệ trong tổ chức góp phần xây dựng được một tổ chức vữngmạnh, văn hóa tổ chức cao
Vai trò truyền cảm hứng: người lãnh đạo là hình ảnh, bộ mặt của tổ chức qua
thái độ sống, kỹ năng mềm, vốn hiểu biết,…
Vai trò tạo động lực: nhà lãnh đạo cần tạo động lực giúp nhân viên hứng khởi
trong công việc
Vai trò sử dụng các nguồn lực: người lãnh đạo cần biết sử dụng nguồn lực một
cách hiệu quả để đưa ra được phương án tối ưu nhất
Vai trò tạo định hướng chiến lược: để doanh nghiệp có thể phát triển bền vững
thì người lãnh đạo cần có chiến lược phù hợp
2.4 Các tố chất cần có của nhà lãnh đạo
Biết mình: Nhận biết được mục tiêu/động cơ và ảnh hưởng; tự tin; tự đánh
giá một cách chân thực và thoải mái
Sự ham muốn: Có khao khát dẫn đầu, chỉ dẫn người khác, đam mê hoàn
thành mục tiêu, hoàn thành công việc
Tự chủ: Khả năng chế ngự, điều khiển tâm trạng, tình cảm theo hướng có
lợi, tự tin, luôn làm người mở đường, không nhắm mắt làm liều
Động cơ mạnh: Sự khát khao mãnh liệt lao động đặt những mục tiêu cho
bản thân mang tính thách thức, đam mê với công việc, bền bỉ theo đuổi mụctiêu
Sự quảng giao: Thấu hiểu tâm trạng của nhân viên và biết cân nhắc tâm tư
của họ khi đưa ra quyết định, hiểu được người khác tốt hơn, nhạy cảm trongmôi tường đa văn hóa
Kiến thức: Hiểu biết về công việc của tổ chức và của ngành.
Tính chính trực: Trung thực và chân thật trong quan hệ với người khác.
3 Phong cách lãnh đạo
Có rất nhiều cách để tiếp cận lãnh đạo:
− Theo phẩm chất
6
Trang 9− Theo kỹ năng
− Theo hành vi
− Theo tình huống
− Theo quan điểm đương thời/đương đại
− Theo đại học IOWA:
+ Autocratic: Chuyên quyền
+ Democratic: Dân chủ
+ Laissez − faire: Tự do
− Theo đại học Michigan:
+ Production oriented: Định hướng theo sản xuất
+ Employee oriented: Định hướng theo nhân viên
Từ nghiên cứu của Đại học Michigan có thể dẫn ra những phong cách vàthuyết lãnh đạo khác Mỗi phong cách có ưu điểm và nhược điểm riêng cho nhàlãnh đạo, tuy nhiên trong phạm vi bài làm của nhóm, chúng em xin đi vào chitiết của 2 phong cách lãnh đạo: Phong cách lãnh đạo dân chủ và Phong cáchlãnh đạo chuyển đổi
4 Phong cách lãnh đạo dân chủ
4.1 Khái niệm
Lãnh đạo dân chủ còn được gọi là lãnh đạo có sự tham gia hay lãnh đạo phânchia, là phong cách lãnh đạo mà trong đó các thành viên của nhóm được thamgia nhiều hơn vào quá trình đưa ra quyết định
- Định nghĩa của Gastil
4.2 Đặc điểm của phong cách lãnh đạo dân chủ
Các thành viên trong nhóm được khuyến khích chia sẻ ý kiến và quan điểm,mặc dù người lãnh đạo vẫn giữ tiếng nói cuối cùng đối với các quyết định đưa
ra Các thành viên của nhóm cảm thấy được tham gia nhiều hơn Tư duy cầutiến, sáng tạo được khuyến khích và khen thưởng
Trang 104.3 Tác dụng và phạm vi áp dụng
Nếu như phong cách độc quyền, quyết định phụ thuộc hoàn toàn vào nhà lãnhđạo, còn phong cách phái đoàn thì nhân viên được ủy quyền mọi hướng đi củatập thể, điều này dẫn đến sự tập quyền, phiến diện trong tập thể Như vậy, lãnhđạo dân chủ là sự trung hòa trọn vẹn của hai phong cách trên, là chìa khóa đểgiải quyết những xung đột quyền lực trong tổ chức Phong cách lãnh đạo này cóthể áp dụng cho bất kỳ tổ chức nào, từ các doanh nghiệp tư nhân đến trường họccho đến chính phủ Từ khái niệm về lãnh đạo dân chủ, có thể thấy các tổ chứchiện nay thường có xu hướng đề cao sự bình đẳng của nhóm và khuyến khích ýtưởng sáng tạo Càng nhận được nhiều ý kiến của các thành viên, tinh thần làmviệc nhóm càng cao, nhờ đó tập thể đạt được năng suất hiệu quả nhất
4.4 5 nguyên tắc chính của nhà lãnh đạo dân chủ
Thứ nhất, các nhà lãnh đạo dân chủ nhấn mạnh sự hợp tác và khuyến khích ý
tưởng sáng tạo
Thứ hai, mặc dù các nhà lãnh đạo cho phép thành viên tham gia trao đổi,
nhưng họ vẫn có tiếng nói cuối cùng, quyết định ý kiến của ai được lựa chọn
Thứ ba, nhà lãnh đạo có mặt trong các buổi họp để đưa ra hướng dẫn và giữ
cho các cuộc thảo luận được cân bằng và kiểm soát
Thứ tư, lãnh đạo cần thể hiện sự tôn trọng bằng cách tạo ra các cuộc trò
chuyện thẳng thắn và cởi mở với các cá nhân
Thứ năm, nhà lãnh đạo dân chủ thường ở các vị trí trong các tổ chức phi lợi
nhuận, ban giám hiệu trường học và các doanh nghiệp tiên tiến
Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cho rằng các nhà lãnh đạo dân chủ hiệu quảthường hội tụ những đặc điểm cụ thể sau đây: trung thực, sự thông minh, lòngcan đảm, sáng tạo, năng lực, tính công bằng
4.5 Lợi ích của phong cách lãnh đạo dân chủ
− Khuyến khích tham gia vào công việc chung
− Mở rộng góc nhìn và quan điểm
− Giải quyết vấn đề hiệu quả hơn
8
Trang 11− Hỗ trợ xây dựng văn hóa doanh nghiệp
− Thích hợp với nhiều môi trường doanh nghiệp
4.6 Hạn chế của phong cách lãnh đạo dân chủ
Khái niệm “lãnh đạo chuyển đổi” lần đầu tiên được nhắc đến trong cuốn sách
“Leadership” của tác giả James McGregor Burns năm 1978 Tác giả định nghĩaphong cách lãnh đạo chuyển đổi là “người đứng đầu và cộng sự của họ cùngtương trợ nhau để đạt đến tầm cao của đạo đức và động lực”
Lãnh đạo chuyển đổi là một phương pháp lãnh đạo gây ra sự thay đổi trongcác cá nhân và hệ thống xã hội Ở dạng lí tưởng, phương pháp này tạo ra sự thayđổi có giá trị và tích cực trong những cấp dưới, với mục tiêu cuối cùng là giúpcấp dưới phát triển trở thành các nhà lãnh đạo
5.2 Tác dụng và phạm vi áp dụng
Khi được áp dụng đúng đắn, lãnh đạo chuyển đổi giúp tăng cường động lực,tinh thần và hiệu suất của những cấp dưới thông qua một loạt các cơ chế, baogồm gắn kết ý thức và bản thân cấp dưới với nhiệm vụ và bản sắc tập thể của tổchức, truyền đạt cảm hứng, hiểu rõ điểm mạnh và điểm yếu của cấp dưới, để sắpxếp nhiệm vụ phù hợp cho họ,
Lãnh đạo chuyển đổi có thể xuất hiện ở mọi cấp của tổ chức: các nhóm,phòng ban, bộ phận hoặc toàn bộ tổ chức Những nhà lãnh đạo như vậy là nhữngngười có tầm nhìn, truyền cảm hứng, táo bạo, thích mạo hiểm và suy nghĩ chínchắn Họ có một sức hấp dẫn lôi cuốn
Trang 125.3 Đặc điểm phong cách nhà lãnh đạo chuyển đổi
− Họ chứng tỏ bản thân là một tấm gương công bằng, đạo đức và chính trực
Họ xác định mục tiêu rõ ràng và đưa ra những kì vọng hợp lí
− Họ truyền cảm hứng cho nhân viên phát triển theo chiều hướng tích cực Họgiàu tinh thần hợp tác,sẵn sàng công nhận kết quả của người khác Họ cho phépbản thân tự chủ và đưa ra quyết định
− Họ xây dựng nền văn hóa làm việc, trong đó mọi người hướng tới mục tiêu chung thay vì mục đích cá nhân
5.4 4 yếu tố chính của lãnh đạo chuyển đổi
Để mang lại những thay đổi lớn, các nhà lãnh đạo chuyển đổi phải thể hiện 4 yếu tố sau:
Động lực truyền cảm hứng: Nền tảng của lãnh đạo chuyển đổi là thúc đẩy
tầm nhìn, sứ mệnh nhất quán và tập hợp các giá trị cho các thành viên Cácnhà lãnh đạo chuyển đổi hướng dẫn cấp dưới bằng cách cung cấp cho họ ýnghĩa và thách thức Họ làm việc nhiệt tình và lạc quan để thúc đẩy tinh thầnlàm việc nhóm và trách nhiệm
Kích thích trí tuệ: Nhà lãnh đạo khuyến khích cấp dưới sáng tạo và đổi
mới Họ khuyến khích những ý tưởng mới từ cấp dưới và không bao giờ chỉtrích công khai về những sai lầm mà cấp dưới mắc phải Các nhà lãnh đạo tậptrung vào bản chất vấn đề nhưng không coi trọng việc trách cứ người mắc lỗi
Họ không ngần ngại loại bỏ một thông lệ cũ do chính mình đặt ra nếu nókhông hiệu quả
Ảnh hưởng lí tưởng hóa: Nhà lãnh đạo đóng vai trò là hình mẫu mà những
cấp dưới muốn noi theo Những nhà lãnh đạo như vậy luôn giành được sự tintưởng và tôn trọng của cấp dưới thông qua hành động của họ Nhà lãnh đạothường đặt nhu cầu của cấp dưới lên trên nhu cầu bản thân, hi sinh lợi ích cánhân vì cấp dưới, và thể hiện các tiêu chuẩn đạo đức cao
Cân nhắc cá nhân: Các nhà lãnh đạo đóng vai trò là người cố vấn cho cấp
dưới và thưởng cho họ vì những sáng tạo và đổi mới Những cấp dưới được
10
Trang 13đối xử khác nhau tùy theo tài năng và kiến thức Họ được trao quyền để ra quyếtđịnh và luôn được cung cấp sự hỗ trợ cần thiết để thực hiện các quyết định đó.5.5 Lợi ích của phong cách lãnh đạo chuyển đổi
− Tạo điều kiện phát triển ý tưởng mới
− Đảm bảo sự cân bằng giữa tầm nhìn ngắn hạn và dài hạn
− Xây dựng niềm tin giữa các thành viên trong tổ chức
− Khuyến khích tinh thần chính trực và khả năng đồng cảm với người khác5.6 Hạn chế của phong cách lãnh đạo chuyển đổi
− Không thích hợp với doanh nghiệp mới
− Đòi hỏi cơ cấu tổ chức rõ ràng
− Không hoạt động tốt trong mô hình quan liêu
II Phân tích tình huống video
1 Phân tích video:
Trong một đoạn phim “Harry Potter”, tổ chức mang tên “Quân đoànDumbledore” do Harry Potter đứng đầu hoạt động với mục định là học và thựchành các phép thuật tự phòng thủ, bảo vệ mình trước các thế lực hắc ám
2 Những phẩm chất lãnh đạo của Harry Potter trong video:
− Biết mình: Harry biết rõ mình là người thông thạo phép thuật nhất trong Quânđoàn Dumbledore, chính vì vậy, cậu đã chủ động trực tiếp chỉ dạy tất cả mọi
người trong đội
− Tự chủ: Về khả năng chế ngự, điều khiển tâm trạng, tình cảm theo hướng cólợi: Harry luôn kiên nhẫn, tận tình với các thành viên trong đội, ngay cả khi họchưa thành công, Harry vẫn giữ thái độ rất hòa nhã và động viên mọi người Cấutạo môi trường làm việc tin cậy, công bằng giúp cho các thành viên đều cảm thấythoải mái, không áp lực căng thẳng, Luôn là người mở đường: luôn là người thịphạm đầu tiên và sẵn sàng làm lại nếu các thành viên chưa nắm rõ
− Khả năng đồng cảm: Harry cũng là một phù thủy, cậu hiểu rõ việc học 1 câuthần chú mới là không hề dễ dàng gì, chính vì vậy cậu rất thông cảm cho Neville