i Qflqluht eitu ^rao^ del 86 5 (230) 2011 VAI TRO CUA GIAO DUC PHAP LUAT DOI VQH QUA TRINH HlNH THANH VA PHAT TRI^N NHAN CACH HOC S INH PHi THONG Thdi Trung Qudc cd dai, Manh Tir da chi ra ring, con n[.]
Trang 1i
DOI VQH QUA TRINH HlNH THANH VA PHAT TRI^N
NHAN CACH HOC SINH PHi THONG
Thdi Trung Qudc cd
dai, Manh Tir da chi
ra ring, con ngudi
sinh ra vd'n tinh thien, dng khing
djnh ldng trie an, sir hd then, su
cung kinh, tfnh td't con ngudi
ai cung cd NhQng ydu td dd la
su md diu cua dao ddc td't dep
ciia "Nhan, Nghia, Ld, Tri" va
la "luong tri", "luong nang" cua
con ngudi Giao due lam cho
chiing phat trien, tuc la thong
qua sir tac dpng cua giao due de
khdi phuc nhung bin tfnh td't dep
dd Quan dfd'm cua Tuan Tir thi
cho ring, tinh ngudi vd'n ac, mit
thich mau sic, tai thich am
thanh, mieng thi'ch mui vj, Idng
da thfeh cii lpi, xuong thjt thfeh
dupc an nhan, 'vui ve Vi vay,
dng rit coi trpng giao due, khing
djnh giio due se bie'n ddi tinh
tinh, dua vao Id nghia, phep tic,
qui pham, tap tuc cua xa hdi de
giao hda, cii bidn tinh ac vd'n cd
cua con ngudi Cung vdi y nghia
chii trpng giao due, C.Mac nhin
manh: "Con ngudi vdn la sin
phim ciia hoan canh va giio due
Va do dd con ngudi da bidn ddi
• TRAN TH! SAU *
la sin phim ciia nhung hoan cinh khac va cua mdt ndn giao due da thay ddi"' Chii tjch Hd Chf Minh khing djnh tim quan trpng hang dau ciia giao due trong chid'n lupc con ngudi, bdi giao due dao tao ndn chit ngudi, ndn nhin tai Trong Nhat ky trong til, Ngudi vie't: "Hien du phai dau la tinh sin Phin nhidu
do giao due ma ndn" Cdn trong Thu giri cho hpc sinh nhan ngay khai trudng diu tidn cua nudc Viet Nam Dan chu Cpng hda, thing 9/1945, Ngudi can dan:
"Ngay nay, cac chau dupc cai may min hon cha anh li dupc hudng mpt nen giao due cua mpt nudc dpc lap, mpt nen giao due
nd se dao tao cac chau nen nhung ngudi cdng dan cd fch cho nudc Viet Nam, mdt ndn giao due lam phat trien hoan toan nang lire sin cd ciia cac chau Dd la mdt nen giao due
"vi lpi ich tram nam" ciia dit nudc" Nhu vay, dii tie'p can d gdc dp nao giao due cung ddng vai trd chii dao trong vide hinh thanh, phat tridn nhan each con
ngudi Vi trong tic ddng to ldn
dd, giao due phap luat cd vj tri dac bidt quan trpng
Theo hpc thuye't Mac-Ldnin, nhan each la td hop thai dp, thudc tinh ridng trong qui trinh boat ddng ciia con ngudi vdi tu nhidn, xa hdi va ban thin, la toin
bd nhung ning luc va phim chit
xa hdi sinh ly tim ly cua ca nhan tao thanh mdt chinh the ddng vai trd chu thd' tu y thifc, tu danh gia, tu khing djnh, tu didu chinh mpi boat ddng cua minh Nhin each con ngudi bdc Id trong hanh dpng, thong qua quan he ung xu cua con ngudi vdi tu nhidn, xa hdi va ban than Ciu triic cua nhan each bao gdm: Hat nhan ciia nhin each dupc gpi la the gidi quan ciia ca nhin (gdm toan bd nhung quan diem, ly luan, ly tudng, nidm tin, djnh hudng gia trj cua ca nhin); cai ben trong cua nhan each la nang luc, phim chit xa hdi cua ca nhin nhu the chit, nang lire trf tue, trinh dp chuyen mdn, phim chit chfnh trj, phap luat, dao dire, thim my ; cai sau
' Dai hoc Quang Binh
Dan chu & Phap luat
Trang 2i
kin, nhay cam nhit cua nhin
each la tim hdn con ngudi, dd la
tang siu ciia nhan each, la the
gidi ndi tim cd the thuc diy hay
kidm che hanh vi cua con ngudi
Nhin each dupc hinh thanh va
phat trien qua mdt qua trinh liu
dai Tuy nhidn, giai doan hpc
sinh phd thdng dupc coi la giai
doan quan trpng va cd tinh quydt
djnh
Vai trd tac ddng cua giao due
phap luat de'n qua trinh hinh
thanh va phat trien nhan each
hpc sinh phd thdng the hidn d
nhung mat sau:
Thie nhdt, giio due phip luat
cung cip he thd'ng tri thifc phap
luat cho hpc sinh, giiip cac em
hieu dupc dieu hay le phai, nhan
bidi duoc nhQng chuin muc td't
dep ve Idng nhin ai, sir cdng
bing, binh dang, dan chu, ldng
khoan dung, bidi ydu cii dep, cai
chan chinh, biet diu tranh vdi
cii xiu va trong nhung tinh
hud'ng cu thd cac em bid't ndn va
cin ifng xu nhu thd' nao cho phu
hpp vdi phap luat va dao ly lam
ngudi Giao due phap luat hudng
hpc sinh dd'n vdi cai thien, nang
lire tu chii, sir khidm nhudng,
tinh thin trach nhidm dd'i vdi
ban thin, gia dinh va cdng ddng
Su hieu bie't phap luat cdn la co
sd de tu duy, de hinh thanh the
gidi quan khoa hpc, tu dd hinh
thanh phuang phip luan diing
din trong nhin thuc \'a boat ddng thirc tidn cua cie em Ben canh dd, giao due phip luat, thdng qua hoat ddng cu the can thiep, tic ddng de'n cac ye'u td khic nhu gia dinh, mdi trudng,
xa hdi Hoat ddng ca nhan nhim tao sir thuin lpi cho qua trinh phat tridn nhin each
Thie hai, giao due phap luat
td chuc nhidu loai hinh boat dpng giao tie'p bd fch nhim phat huy nhung phim chit vi nang lire ca nhin, xiy dung nhung ddng CO dung din cho eic em khi tham gia cie quan he xa hpi
Khdng nhQng the, giao due phip luat cdn hudng din cac em lira chpn cac hoat ddng phu hop vdi kha nang cua ban thin cung nhu ydu cau cua phap luat, qua dd eic em bid't tu khing djnh minh
va vuon tdi sir hoin thien Dac bidt, giao due phap luat ludn coi trpng xay dung cac mdi quan he giao tie'p tich cue giua thiy trd, giua ban be vdi nhau, giua hpc sinh va ngudi ldn, dieu chfnh hanh vi ung xir cua cac em trong nha trudng, gia dinh va xa hdi phti hop vdi cac chuin mirc phap luat, thuc day sir phat trien nhin each
Thie ba, giio due phip luat
hudng tdi phat trien nang lire, phim chit hpc sinh Giao due phip luat giiip hpc sinh hidn thuc hda kha nang cua cac em ve trf
tue, khi ning thfeh iing, hda nhap trong cudc sd'ng, kha nang thd hidn bin sic cua minh, hanh ddng cd miic dich, chii ddng, tich cue, hidu qua va giao tiep td't Qua boat ddng giao due phap luat bdi dudng cho cac em phim chit cua ngudi hpc sinh -cdng din chu nhin tuong lai cua dit nudc Dd la phim chit chinh trj vung vang, dao diic trong sang, tinh thin thupng tdn phap luat, sd'ng cd ly tudng, khat khao vuon len xay dung dit nudc giau manh
Thie tu, giao due phap luat
giup hpc sinh bid't djnh hudng dung vi trin trpng nhung gia trj cudc sd'ng Gia trj cudc sd'ng khdng chi tao ndn danh du, nhan pham cua hp, ma cdn cd y nghia nhu la soi day niu gitf hp khdng
bj qua da hoac lao xud'ng ddc Trong sir bid'n ddng phuc tap ciia
xa hdi, su tic ddng manh me cua nhung md'i quan he da phuong,
da chieu, sir du nhap cua nhieu ludng van hda ttr bdn ngoai, giao due phap luat giiip hpc sinh nhin nhin diing din nhung gia trj dfch thuc cua cudc sd'ng, hinh thanh quan diem, Id'i sd'ng lanh manh, tfch cue, hidn dai cua con ngudi mdi ddng thdi tao "he midn djch" cho cac em trudc sir tan cdng cua nhung nhin td tidu cue ttr xa hdi de phat trien nhin each manh me
Dan chu & Phdp luat
Trang 3i
Torn lai, nhidm vu ciia giio
due la hinh thanh va bdi dudng
nhung the he cdng din cd nhan
each toin dien Day la mdt qua
trinh tac ddng liu dai, phifc tap
va thdng qua co che phdi hpp
didu chinh cua nhOng ydu td
khach quan va ehu quan, trong
dd giao due phap luat la nhan td
quan trpng Giao due phip luat
thuc chit la giao due ve nhung
gia trj cao dep, giao due each xir
su vi lpi ich chung ciia cdng
ddng xa hdi va Ipi fch mdi ngudi
trong cai chung dd Muc dfch
cudi cung cua giao due phap luat
trong trudng phd thdng chinh la
mai sang cii tim, gpt giua cii
due, ciing cd nhung phim chit
td't dep cua con ngudi Viet Nam,
gdp phin tao ndn nhung con
ngudi nhin van, con ngudi xa
hpi luon kbit khao vuon tdi su
hoin thien i ^i
Nhan thifc dupe vai trd to Idn
cua giao due phap luat trong
trudng phd thdng Dang va Nha
nudc ta ludn quan tam dac bidt
dd'n hoat ddng nay Nhieu van
ban phap luat da dupc ban hanh,
ngay 20/11/2009, Thu tudng
Chfnh phu da phd duyet De an
"Ning cao chit lupng cdng tac
phd bie'n, giao due phap luat
trong nha trudng" tao hinh lang
phap ly cho hoat ddng giao due
phap luat trong trudng phd thdng
didn ra thudng xuyen va tfch
cue Trong thdi gian qua, vdi nd lire ciia cac cip, cac nganh, cua cac trudng phd thdng, dac bidt la
su cd ging cua dpi ngu nhiing nha giao due phap luat, hoat ddng nay budc diu da dat dupc nhung ket qua nhit djnh Tuy vay, nhung gi ma giio due phap luat trong trudng phd thdng dat dupc cdn rit khidm ton va vin chua phat huy diy dii vai trd to ldn cua cdng tie nay ddi vdi qua trinh hinh thanh va phat trien nhan each hpc sinh phd thong
Su gia tang cua tinh trang bao lire hpc dudng, sir lech chuin trong nhan thifc va hinh vi cua mdt bp phan cac em hpc sinh phd thdng cung nhu cua mdt bd phan nha giao la mdt minh chiing rd net Vin dd dat ra liic nay la phii tim giai phap nang cao hidu qui cong tac giao due phap luat trong trudng phd thdng, gdp phin thuc hidn muc tieu giao due toan didn Theo chung toi, nhung giai phap bao gdm:
Mgt la, nang cao nhan thifc
va su quan tam ciia cac cap uy Ding, cac cip, cac nganh va toan xa hdi ddi vdi cdng tic giao due phap luat trong trudng phd thdng Nha nudc sdm ban hanh Luat Phd bidn, giao due phap luat tao CO sd phip ly manh, ddng bd, thd'ng nhit cho cdng tic quin ly nha nudc trong linh
vuc giao due phap luat trong nha trudng, gdp phan ning cao nhin thuc, trach nhidm cua cac co quan, td chuc va mpi cdng din
ve vj tri, vai trd cua phap luat va cdng tac giao due phip luat trong trudng phd thdng ddi vdi ddi sd'ng xa hdi
Hai Id, ddi mdi ndi dung giio
due phap luat trong eic trudng phd thdng Ydu ciu ddi mdi ndi dung phii phu hpp dac diem va nhu ciu lira tudi, phong phu, sinh ddng, hudng tdi thuc tidn cudc sd'ng Ndi dung dupc thidt kd' gdm npi dung phap luat tich hpp trong mdn giio due cdng dan vi npi dung phap luat tien hanh qua boat ddng ngoai khda De boat ddng giao due phap luat trong trudng phd thong cd hidu qua, va'n de cip bach luc nay la khdng chi ddi mdi ndi dung hoat ddng ngoai khda, ma cin ddi mdi ndi dung, chuong trinh mon giao due cdng din theo hudng giam ly thuyet, tang cudng giao due ky nang sd'ng, thdng qua chuin muc dao due giao due chuin muc phap luat cho hpc sinh
Ba la, ddi mdi hinh thifc,
phuong phap giao due phap luat trong cac trudng phd thdng Lira chpn hinh thuc, phuang phap giao due phap luat phu hpp cd tac dung manh me trong vide ning cao hidu qua giao due phip luat Hinh thuc, phuong phap
Ddn chu & Phdp ludt
Trang 4i
giao due phip luat the hidn qua
hinh thuc, phuang phap day hpc
mdn giao due cdng din va hinh
thiic, phuang phap boat ddng
ngoai khda Ydu ciu chung la
hinh thuc phai phong phu, da
dang, di vao chieu siu khdng
qua loa, hinh thuc Phuang phap
giao due phai xuit phat tu tinh
hud'ng (cd that hoac gii djnh)
hudng cho hpc sinh phat hidn
vin de va giai quyet vin dd Md
rdng cac boat ddng ngoai gid Idn
ldp tao sin choi bd ich cho hpc
sinh, to chuc dpc chuydn, xem
tranh anh, xem doan phim tinh
hud'ng phip luat vao thdi gian
15 phut diu gid
Bon la, xay dung dpi ngQ lam
cdng tac giao due phap luat cho
hpc sinh trong cac trudng phd
thdng (j trudng phd thdng, die
bidt phd thong trung hpc ndn
thanh lap Td hoac Trung tim tu
vin Tim ly Phap luat Hudng
nghiep vdi hai nhidm vu chinh:
Thu nhit, xiy dung ke hoach
giao due phip luat trong nam
cung vdi giao vidn giao due cdng
din td chuc thuc hidn cdng tac
giio due phip luat trong nhi
trudng Thu hai, tu vin tim ly,
phap luat va hudng nghiep cho
cac em hpc sinh Bdn canh dd,
dao tao dpi ngu cac nha giao due
phap luat, giao vidn giao due
cdng din cd trinh dp chuydn
mdn phap luat, cd nang luc su
pham, cd tim huyet va trach nhidm Nha trudng phai la mdi trudng su pham lanh manh, mdi thiy cd li mdt tim guong sang cho cac em noi theo
Ndm Id, ddi mdi sich giao
khoa giao due cdng din, tai lieu tham khao dim bao thuc hien td't ndi dung, chuang trinh giao due phap luat trong trudng phd thdng Ndi dung kidn thuc the hidn trong sich giio due cdng din bac phd thdng hidn nay kha day du, chuyen tai duoc nhung vin de quan trpng nhit ma chuong trinh mdn giao due cdng dan qui djnh va tu lieu tham khao trong sach rit da dang Tuy vay, sach dupc bidn soan cdn cung nhic, ndi dung qua trim tupng so vdi trinh dp ngudi hpc, nang vd ly thuyet, thie'u ndi dung giao due ky nang sd'ng Do dd, song song vdi vide doi mdi ndi dung, chuang trinh mdn giao due cdng dan can ddi mdi sach giao khoa trd thanh phuang tidn giao due phap luat cd hidu qua
Sdu la, cac bidn phap tac
dpng hd trp Trudc het cin bd sung ngudn kinh phi cho cdng tic giao due phap luat d cac trudng phd thdng Xiy dung co che kiem soit chat che trd chai didn tu true tuyen, kidm soit internet va nhung cua hang ban eic loai van hda phim doi truy, xay dung kdnh truydn hinh danh
ridng cho tre em midn phf Nghidm cam vide bao chf mieu
ta cac vu an cu the, giat gan, rung rpn cung nhu nghidm cam vide ban ruou, bia, thud'c la cho tre vj thanh nien Ddng thdi, tang cudng hon ntfa mdi lien he giifa nha trudng, gia dinh va xa hoi Nhi trudng (thdng qua giao vien chu nhidm) thudng xuydn lien lac vdi gia dinh qua thu didn tir, didn thoai hoac trao ddi true tie'p, dac bidt khi phat hidn hpc sinh
cd nhifng bieu hidn bit thudng, dd' kjp thdi phit hien va cd bien phap tie ddng phu hpp Ngoai
ra, nha trudng cin khen thudng nhung tim guong td't va xir ly nghiem minh cac hanh vi vi pham phip luat cua hpc sinh de tao cho cie em diem tua ve chuan muc hanh vi
Nang cao hidu qua giao due phap luat de thuc day sir phat trien toan dien thd' he tre ciia dai nudc la mong mud'n cua ca cpng dong Vdi sir quan tim, gdp sifc
tu mpi phia va su quydt tim ciia cac trudng phd thdng, chiing ta tin ring, cdng tic giao due phap luat se cd nhung budc tidn manh
me, gdp phin xiy dung cac the
he hpc sinh vdi nhin each phat tridn toan didn •
1 Mdc Anghen todn tap trip 20 NXB Chinh tri Qudc gia, Hd Ngi
1992 tr.lO
Dan chu & Phdp luat