www themegallery com Kính chào quý thầy cô và các em! QUAY Câu hỏi 1 Câu hỏi 2 Câu hỏi 3 Bài học Tìm hiểu về văn học hiện đại Việt Nam từ năm 1945 đến hết thế kỉ XX Câu 1 Ai là tác giả của bài thơ “Đồ[.]
Trang 1Kính chào quý thầy cô
và các em!
Trang 3Tìm hiểu về văn học hiện đại Việt Nam
Trang 4Câu 2: Nguyễn Duy là tác giả của bài thơ nào sau đây:
A.Mùa xuân nho nhỏ
Trang 5Tìm hiểu về văn học hiện đại Việt Nam
Trang 6KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
ĐẾN THẾ KỈ XX
Trang 8I Khái quát văn học Việt Nam từ cách mạng Tháng Tám năm
1945 đến năm 1975
1 Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hóa :
- Nền văn học mới ra đời phát triển dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản
➢ Đã tạo nên sự thống nhất về khuynh
hướng, tư tưởng, tổ chức và quan
niệm, hình thành kiểu nhà văn mới:
nhà văn - chiến sĩ
Trang 9I Khái quát văn học Việt Nam từ cách mạng Tháng Tám năm
1945 đến năm 1975
1 Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hóa :
⁃ Đất nước trải qua nhiều biến động lịch
sử to lớn: Xây dựng cuộc sống mới
XHCN, chống thực dân Pháp, chống
đế quốc Mĩ…
➢ Nên nền văn học có những đặc điểm và tính chất riêng của một nền
văn học hình thành và phát triển trong hoàn cảnh chiến tranh.
Trang 10I Khái quát văn học Việt Nam từ cách mạng Tháng Tám năm
1945 đến năm 1975
1 Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hóa :
⁃ Nền kinh tế còn nghèo nàn
➢ Điều kiện giao lưu bị hạn chế, nước ta chỉ
chủ yếu tiếp xúc và chịu ảnh hưởng của văn
hoá các nước XHCN (Liên Xô, Trung
Quốc )
Trang 112 Quá trình phát triển và những thành tựu chủ yếu:
I Khái quát văn học Việt Nam từ cách mạng Tháng Tám năm
1945 đến năm 1975
1945 - 1954
1955 - 1064
1965 - 1975
Trang 122 Quá trình phát triển và những thành tựu chủ yếu:
I Khái quát văn học Việt Nam từ cách mạng Tháng Tám năm
1945 đến năm 1975
PHIẾU HỌC TẬP
HS tìm hiểu và trả lời các câu hỏi sau:
- Nêu nội dung chính?
- Nêu những thành tựu của truyện ngắn và kí, kể tên các tác phẩm tiêu biểu?
- Nêu những thành tựu của thơ ca, kể tên các tác phẩm tiêu biểu?
- Nêu những thành tựu của kịch và lí luận phê bình, kể tên các tác phẩm tiêubiểu?
Trang 13đầu: Một lần tới thủ đô và Trận phố Ràng.
- Trần Đăng, Đôi mắt và nhật kí Ở rừng của Nam Cao, Làng của Kim Lân, Xung kích - Nguyễn Đình Thi, Đất nước đứng lên của
Ng Ngọc
- Đạt được nhiều thành tựu: Cảnh khuya, Cảnh rừng Việt Bắc, Rằm tháng giêng, Lên núi - Hồ Chí Minh, Bên kia sông Đuống - Hoàng Cầm, Tây Tiến –
Quang Dũng, Đất nước- Nguyễn Đình
Thi, Đồng chí – Chính Hữu, Việt Bắc
- Tố Hữu
- Một số
vở kịch xuất hiện gây được
sự chú ý:
Bắc Sơn, Những người ở lại – Ng
Huy Tưởng,
Chị Hoà
- Học Phi
- Chưa phát triển nhưng đã có một số sự kiện
và tác phẩm có
ý nghĩa: bản báo
cáo Chủ nghĩa Mác và vấn đề văn hóa Việt Nam - Trường
Chinh, bài tểu luận Nhận đường và Mấy vấn đề nghệ thuật - Nguyễn
Đình Thi
Trang 14Kim Lân Nguyễn Đình Thi Tố Hữu
Trang 15sống: Sống mãi với thủ Ng.Huy Tưởng, Cao điểm
đô-cuối cùng - Hữu Mai, Mười năm – Tô Hoài, Vỡ bờ -
Nguyễn Đình Thi, Cửa biển – Nguyên Hồng, Sông Đà Nguyễn Tuân, Bốn năm sau – Ng Huy Tưởng, Mùa lạc - Nguyễn Khải, Cái sân gạch
– Đào Vũ
- Phát triển mạnh mẽ.
Các tập thơ tiêu biểu:
vở: Một đảng
viên của Học
Phi, Ngọn lửa của Nguyên Vũ,
Chị Nhàn và Nổi gió của
Đào Hồng Cẩm
Trang 16Xuân Diệu Huy Cận Nguyễn Tuân
Trang 17kiên cường: Người mẹ cầm súng – Ng, Thi, Rừng xà nu – Ng.T.
Thành, Chiếc lược ngà – Ng.Q.Sáng,
Hòn đất – Anh Đức, Mẫn và Tôi – Phan
Phạm Tiến Duật Đặc biệt
là sự xuất hiện của các nhà thơ trẻ chống Mĩ: Phạm Tiến Duật, Ng Khoa Điềm, Lê Anh Xuân, Xuân Quỳnh, Thanh Thảo, Hữu Thỉnh, Ng Duy
- Có nhiều thành tựu.
Các vở kịch gây được tiếng vang:
Quê hương Việt Nam
Xuân Trình,
Đại đội trưởng của tôi của Đào
Hồng Cẩm,
Đôi mắt của
Vũ Dũng Minh
-Tập trung ở một số tác giả:
Vũ Ngọc Phan,
Đặng Thai Mai, Hoài
Thanh, Xuân Diệu, Chế Lan Viên.
Trang 18Nguyễn Quang Sáng
Trang 19- Nền văn học chủ yếu vận động theo hướng cách mạng hóa, gắn bó sâu
sắc với vận mệnh chung của đất nước
- Nền văn học hướng về đại chúng
- Nền văn học chủ yếu mang khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn
I Khái quát văn học Việt Nam từ cách mạng Tháng Tám năm
1945 đến năm 1975
3 Những đặc điểm cơ bản của văn học Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1975
Trang 20a Nền văn học chủ yếu vận động theo hướng cách mạng hóa, gắn bó sâu sắc với vận mệnh chung của đất nước.
Văn học nghệ thuật là mặt trận, văn học là
Trang 21Đại chúng nhân dân vừa là đối tượng phản ánh, vừa là đối tượng
phục vụ, vừa là lực lượng sáng tác
Văn học quan tâm tới đời sống của nhân dân lao động
Tác phẩm ngắn gọn, nội dung dễ hiểu, chủ đề rõ ràng
b Nền văn học hướng về đại chúng
Trang 22c Nền văn học chủ yếu mang khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn
Khuynh hướng sử thi
Đề tài Nhân vật chính
Lời văn
Hoàn thành bảng kiến thức sau:
* Khuynh hướng sử thi
Trang 23Khuynh hướng sử thi
Đề tài ▪ Văn học phản ánh những sự kiện, những vấn đề có ý nghĩa lớn
lao có ý nghĩa lịch sử và tính chất toàn dân tộc, tập trung thể hiện chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh hùng.
Nhân vật chính ▪ Thường là những con người tiêu biểu cho lí tưởng chung của
dân tộc, kết tinh phẩm chất cao quý của cộng đồng; gắn bó số phận cá nhân với số phận đất nước; luôn đặt bổn phận, trách nhiệm, nghĩa vụ công dân, ý thức chính trị, tình cảm lớn, lẽ sống lớn lên hàng đầu
Lời văn ▪ Mang giọng điệu trang trọng, hào hùng, thiên về ngợi ca,
ngưỡng mộ.
Trang 24c Nền văn học chủ yếu mang khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn
* Cảm hứng lãng mạn
- Chủ yếu được thể hiện trong việc khẳng định phương diện lí tưởng như:+ Ca ngợi cuộc sống mới, con người mới
+ Ca ngợi chủ nghĩa anh hùng CM
+ Thể hiện niềm tin tưởng vào tương lai tươi sáng của đất nước
➢ Cảm hứng lãng mạn gắn liền với khuynh hướng sử thi.
Trang 25II Vài nét khái quát văn học Việt Nam từ năm 1975 đến hết thế kỉ XX
- Đất nước gặp nhiều khó khăn thử
thách, đặc biệt là hậu quả chiến
tranh
- Đại hội VI (1986) bắt đầu cho
công cuộc đổi mới - văn học
cũng đổi mới
1 Hoàn cảnh lịch sử, xã hội và văn hóa
Trang 28- Phát triển đa dạng về đề tài, chủ đề; phong phú và mới mẻ về thủ phápnghệ thuật Nhiều tác phẩm đã có bước chuyển biến về sự đổi mới trongnghệ thuật.
+ Thơ ca và truyện ngắn đã có những đóng góp tích cực trong công cuộcđổi mới văn học
+ Những tác giả trẻ đã có những bước đột phá, tìm tòi để cách tân trongnghệ thuật
2 Những chuyển biến và một số thành tựu ban đầu
a Những nét lớn về thành tựu
Trang 29- Sự nở rộ ở thể loại trường ca: “Những người lính đi tới biển”(Thanh Thảo);
“Đất nước hình tia chớp” (Trần Mạnh Hảo)…
Trang 30- Thơ không tạo sự lôi cuốn, hấp dẫn như các giai đoạn trước nhưng vẫn cónhững tác phẩm đáng chú ý: Di cảo thơ - Chế Lan Viên, Tự hát – XuânQuỳnh, Người đàn bà ngồi đan – Ý Nhi, Ánh trăng - Nguyễn Duy.
Trang 31- Văn xuôi có nhiều khởi sắc: “Mùa lá rụng trong vườn” (Ma Văn Kháng);
“Thời xa vắng” (Lê Lựu)…
Trang 32- Kịch nói phát triển mạnh mẽ: “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” của LưuQuang Vũ.
Trang 33- Từ năm 1986 văn học chính thứcbước vào chặng đường đổi mới, vănhọc gắn bó hơn, cập nhật hơn nhữngvấn đề của đời sống hàng ngày:
“Chiếc thuyền ngoài xa” (Nguyễn Minh Châu); Bút kí “Ai đã đặt tên cho dòng sông?” (Hoàng Phủ Ngọc Tường); hồi kí “Cát bụi chân ai” (Tô Hoài)…
Trang 34b Một số phương diện đổi mới trong văn học:
- Văn học vận động theo khuynh hướng dân chủ hoá
- Văn học có tính chất hướng nội, đi sâu vào đời tư nên mang tính nhân bản,nhân văn sâu sắc
- Đề cao cá tính sáng tạo của nhà văn, đổi mới cách nhìn nhận, tiếp cận conngười và hiện thực đời sống như: đi sâu vào hiện thực đời sống, quan tâmnhiều hơn tới số phận cá nhân, khám phá con người trong mối quan hệ đa diệnnhiều chiều với những mâu thuẫn phức tạp của đời sống xã hội, kể cả đời sốngtâm linh
Trang 37- Văn học giai đoạn 1945-1975 đã kế thừa và phát huy mạnh mẽ nhữngtruyền thống tư tưởng lớn của văn học dân tộc: chủ nghĩa nhân đạo, chủnghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng.
- Giai đoạn sau 1975 văn học bước vào công cuộc đổi mới ngày càng toàndiện và sâu sắc
• Ghi nhớ (SGK tr.119):
III Kết luận
Trang 38Câu 1: Đổi mới trong quan niệm về con người trong văn học Việt Nam trước và sau năm 1975?
IV Luyện tập
Trang 39bào, đồng chí, t/c con người mới.
- Được mô tả ở đời sống ý thức
- Con người cá nhân trong quan hệ đời thường (Mùa
lá rụng trong vườn- Ma Văn Kháng, Thời xa
vắng-Lê Lựu, Tướng về hưu – Nguyễn Huy Thiệp )
- Nhấn Mạnh ở tính nhân loại (Cha và con Nguyễn Khải, Nỗi buồn chiến tranh – Bảo Ninh )
và Còn được khắc hoạ ở phương diện tự nhiên, bản năng
- Con người được thể hiện ở đời sống tâm linh (Mảnh
đất lắm người nhiều ma của Nguyễn Khắc Trường, Thanh minh trời trong sáng của Ma Văn Kháng )
Trang 40V Vận dụng
Câu hỏi:
Trong bài Nhận đường, Nguyễn Đình Thi viết: “Văn nghệ phụng
sự kháng chiến, nhưng chính kháng chiến đem đến cho văn nghệ một sức sống mới Sắt lửa mặt trận đang đúc nên văn nghệ mới của chúng ta.”
Hãy bày tỏ suy nghĩ của anh (chị) về ý kiến trên?
Trang 41V Vận dụng
❖ NĐT đề cập đến mối quan hệ giữa văn nghệ và kháng chiến:
▪ Một mặt: Văn nghệ phụng sự kháng chiến Đó là mục đích của nền vănnghệ mới trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh – Nhà văn là chiến sĩtrên mặt trận văn hoá
▪ Mặt khác, chính hiện thực phong phú , sinh động của cách mạng, khángchiến đã đem đến cho văn nghệ một sức sống mới, khơi nguồn cảmhứng sáng tạo dồi dào cho văn nghệ