MÔN TRIẾT học đề tài quy luật lượng chất và sự vận dụng quy luật lượng chất vào quá trình học tập của sinh viên hiện nay

1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN BÁO CÁO CUỐI KỲ HỌC KỲ MÔN TRIẾT HỌC Đề tài Quy luật lượng chất và sự vận dụng quy luật lượng chất vào quá trình học tập của sinh viên h[.]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

BÁO CÁO CUỐI KỲ

HỌC KỲ

MÔN: TRIẾT HỌC

Đề tài : Quy luật lượng chất và sự vận dụng quy luật lượng chất vào quá trình học tập của sinh viên hiện nay

Nhóm: 2

Giảng viên hướng dẫn: Trần Quốc Hoàn

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 8 năm 2021

R

Danh sách nhóm 2

1 720K0208 Nguyễn Ngọc Doanh Doanh

2 720K0853 Nguyễn Quốc Dũng

3 720K0848 Hoàng Dương Vĩnh Đạt

4 720K0380 Huỳnh Thục Đoan

5 720K0854 Huỳnh Nguyễn Hương Giang Nhóm trưởng

Lời cam đoan

Chúng em xin cam đoan Báo cáo cuối kỳ do nhóm 2 nghiên cứu và thực hiện Chúng em đã kiểm tra dữ liệu theo quy định hiện hành

Kết quả Báo cáo cuối kỳ là trung thực và không sao chép từ bất kỳ báo cáo của nhóm khác

Các tài liệu được sử dụng trong Báo cáo cuối kỳ có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

(Ký và ghi rõ họ tên)

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 5

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 5

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 6

3 KHÁCH THỂ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 6

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6

PHẦN NỘI DUNG 7 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI 7

1.1 Các khái niệm liên quan 7

1.2 Mối quan hệ biện chứng giữa sự thay đổi về lượng và sự thay đổi về chất theo quy luật lượng – chất: 8

1.3 Nội dung quy luật 8

2 VẬN DỤNG QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀO QUÁ TRÌNH HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY 9

2.1 Vận dụng Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất vào quá trình học tập của sinh viên hiện nay 9

2.2 Ý nghĩa thực tiễn của việc vận dụng quy luật vào quá trình học tập của sinh viên 12

PHẦN KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Quy luật là mối liên hệ phổ biến, khách quan, bản chất, bền vững, tất yếu giữa các đối tượng và nhất định tác động khi có các điều kiện phù hợp Việc nhận thức các quy luật khách quan, nhất là các quy luật phổ biến, có ý nghĩa thực tiễn to lớn, tạo điều kiện cho con người làm chủ tốt hơn tự nhiên và xã hội Trong triết học Mác – Lênin, một trong ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật là quy luật lượng – chất hay còn gọi là quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại Quy luật này chỉ ra cách thức của sự vận động, phát triển, theo đó sự phát triển được tiến hành theo cách thức thay đổi lượng trong mỗi sự vật dẫn đến chuyển hóa về chất của sự vật và đưa sự vật sang một trạng thái phát triển tiếp theo, cho thấy sự thay đổi về lượng của sự vật, hiện tượng diễn ra từ từ cùng với sự thay đổi nhảy vọt về chất dẫn đến sự vật, hiện tượng vừa tiến bước tuần tự, vừa có những bước đột phá vượt bậc Do đó, việc nhận thức rõ ràng, đúng đắn về quy luật lượng – chất sẽ có ý nghĩa rất lớn trong quá trình học tập và hình thành nhân cách của sinh viên

Được đỗ vào một trường Đại học là ước mơ hoài bão và bao nỗ lực cố gắng của các bạn học sinh Có thể nói Đại học chính là nơi chúng ta đặt nền móng vững chắc đầu tiên bước vào đời với biết bao kế hoạch dự định đặt ra Tuy nhiên không phải ai cũng có thể phát huy hết khả năng của mình như giai đoạn còn là học sinh bởi lẽ khi bước qua giai đoạn chuyển tiếp từ một người học sinh trở thành một người sinh viên thì có khá nhiều sự khác biệt đòi hỏi con người ta phải thích nghi với một môi trường mới và không phải ai cũng có khả năng làm được điều đó Trong quá trình học tập và nghiên cứu ở trường Đại học, sinh viên phải tham gia nhiều hoạt động khác nhau và

có nhiều bạn chọn đi làm thêm Đó chính là sự thay đổi về môi trường học và môi trường sống đòi hỏi mỗi sinh viên phải tự thích nghi, học tập, rèn luyện và phát triển bản thân

Vì những lý do trên, chúng em đã quyết định chọn đề tài: “Quy luật lượng chất và sự vận dụng quy luật lượng chất vào quá trình học tập của sinh viên hiện nay.” để nghiên cứu cho bài báo cáo cuối kỳ Hy vọng thông qua bài nghiên cứu báo cáo này, các bạn sinh viên sẽ xây dựng được phương pháp học tập và phong cách sống phù hợp với bản thân và điều kiện sống Từ đó, các bạn có thể cân bằng được mọi hoạt động xung quanh một cách hiệu quả nhất và đáp ứng được những nhu cầu của nhà

trường và xã hội

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu về nhận thức của các sinh viên về quy luật lượng – chất và việc vận dụng quy luật lượng – chất vào quá trình học tập Trên cơ sở đó, nghiên cứu giúp các bạn sinh viên sinh sống, học tập và làm việc một cách hiệu quả nhất và đủ khả năng đáp ứng được nhu cầu của nhà trường và xã hôi

3 Khách thể và phạm vi nghiên cứu

− Khách thể nghiên cứu: Sinh viên (lứa tuổi từ 18 đến 22) tại các trường Đại học trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

− Phạm vi nghiên cứu:

▪ Về nội dung: Nghiên cứu nhận thức của các sinh viên về quy luật lượng – chất

và việc vận dụng quy luật lượng – chất vào quá trình học tập của sinh viên hiện nay

▪ Về không gian: Đề tài nghiên cứu trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

▪ Về thời gian: Đề tài nghiên cứu trong quá trình thực hiện báo cáo cuối kỳ năm học 2020-2021

4 Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng phương pháp điều tra xã hội học, chủ yếu sử dụng phương pháp định lượng bằng biểu mẫu trực tuyến để thực hiện khảo sát, đồng thời kết hợp với thu thập thông tin mang tính định tính Ngoài ra, tác giả còn sử dụng phương pháp phỏng vấn, phương pháp thống kê, phương pháp thu thập – xử lí tài liệu, phương pháp phân tích – tổng hợp

PHẦN NỘI DUNG

1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ

NHỮNG THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI

1.1.1 Chất

Chất là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật,

là sự thống nhất hữu cơ của những thuộc tính làm cho sự vật là nó chứ không phải là cái khác

Đặc điểm cơ bản của chất là nó thể hiện tính ổn định tương đối của sự vật, hiện tượng; nghĩa là khi nó chưa chuyển hóa thành sự vật, hiện tượng khác thì chất của nó vẫn chưa thay đổi Mỗi sự vật, hiện tượng đều có quá trình tồn tại và phát triển qua nhiều giai đoạn, trong mỗi giai đoạn ấy nó lại có chất riêng Như vậy, mỗi sự vật, hiện tượng không phải chỉ có một chất mà có nhiều chất

1.1.2 Lượng

Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật về mặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển cũng như các thuộc tính của sự vật

Đặc điểm cơ bản của lượng là tính khách quan vì nó là một dạng biểu hiện của vật chất, chiếm một vị trí nhất định trong không gian và tồn tại trong thời gian nhất định

1.1.3 Độ

Độ là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự thống nhất giữa lượng và chất, nó là khoảng giới hạn, mà trong đó, sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản về chất của sự vật

1.1.4 Điểm nút

Điểm nút là những điểm giới hạn mà tại đó sự thay đổi về lượng sẽ làm thay đổi

về chất của sự vật

Sự thay đổi về lượng khi đạt tới điểm nút sẽ dẫn đến sự ra đời của chất mới Sự thống nhất giữa lượng mới và chất mới tạo thành một độ mới với điểm nút mới

1.1.5 Bước nhảy

Bước nhảy là một phạm trù triết học dùng để chỉ quá trình làm thay đổi căn bản

về chất, làm cho sự vật cũ mất đi và sự vật mới ra đời

− Dựa trên nhịp điệu thực hiện bước nhảy của bản thân sự vật có thể phân chia thành bước nhảy đột biến và bước nhảy dần dần:

▪ Bước nhảy đột biến là bước nhảy được thực hiện trong một thời gian rất ngắn làm thay đổi toàn bộ kết cấu cơ bản của sự vật

▪ Bước nhảy dần dần là bước nhảy được thực hiện từ từ, từng bước bằng cách tích luỹ dần dần những nhân tố của chất cũ làm dần dần mất đi

− Căn cứ vào quy mô thực hiện bước nhảy của sự vật: có bước nhảy toàn bộ và bước nhảy cục bộ:

▪ Bước nhảy toàn bộ là bước nhảy làm thay đổi chất của toàn bộ các mặt, các yếu tố cấu thành sự vật

▪ Bước nhảy cục bộ là bước nhảy làm thay đổi chất của những yếu tố riêng lẻ của sự vật

theo quy luật lượng – chất:

Chất và lượng của sự vật là hai mặt của cùng một sự vật, chúng tồn tại trong tính quy định lẫn nhau: tương ứng với một loại lượng nhất định thì cũng có một loại chất tương ứng và ngược lại

Vì giữa chúng có mối quan hệ quy định lẫn nhau như vậy, nên những sự biến đổi về lượng sẽ tất yếu có khả năng dẫn đến thay đổi về chất và ngược lại

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa chất và lượng của sự vật có những sự tồn tại độc lập tương ứng Vì vậy, không phải bất kỳ sự thay đổi nào về lượng cũng ngay lập tức có thể dẫn đến sự thay đổi về chất của nó Sự thay đổi này chỉ có thể diễn ra trong thực tế với những điều kiện xác định Thông thường, điều kiện đó là: sự thay đổi của lượng phải đạt tới giới hạn điểm nút

Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại phát biểu rằng: Bất kỳ sự vật nào cũng là sự thống nhất giữa chất

và lượng, sự thay đổi dần dần về lượng vượt quá giới hạn của độ sẽ dẫn tới thay đổi căn bản về chất của sự vật thông qua bước nhảy, chất mới ra đời sẽ tác động trở lại tới sự thay đổi của lượng

2 VẬN DỤNG QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG THAY ĐỔI VỀ

LƯỢNG DẪN ĐẾN NHỮNG THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀO QUÁ TRÌNH HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN HIỆN NAY

những thay đổi về chất vào quá trình học tập của sinh viên hiện nay

2.1.1 Mối liên hệ giữa Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến

những thay đổi về chất và quá trình học tập của sinh viên

Quá trình học tập học sinh là quá trình dài và khó khăn, đòi hỏi sự cố gắng không biết mệt mỏi, không ngừng nghỉ của bản thân mỗi học sinh Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất thể hiện ở chỗ: học sinh tích lũy lượng (kiến thức) cho mình bằng việc nghe các thầy cô giảng trên lớp, làm bài tập

ở nhà, đọc thêm sách tham khảo,… thành quả của quá trình tích lũy đó được đánh giá qua những bài kiểm tra, những bài thi học kỳ và kỳ thi tốt nghiệp Khi lượng kiến thức cần thiết được tích lũy đủ, học sinh sẽ được chuyển sang một cấp học mới cao hơn Vì vậy, quá trình học tập và tích lũy kiến thức là độ, các kì thi cử là điểm nút, việc chuyển tiếp của học sinh lên một cấp học cao hơn là bước nhảy

2.1.2 Sự khác nhau cơ bản giữa việc học tập ở phổ thông và đại học

Học tập là quá trình tích lũy kiến thức lâu dài Do trình độ học vấn qua các cấp học khác nhau, kiến thức được tích lũy dần dần, đây là sự biến đổi về lượng Quá trình học tập tại phổ thông là nền tảng để xây dựng trình độ học vấn cho con người, là cơ

sở để thiết lập nền giáo dục Đại học Vì mục tiêu, yêu cầu đào tạo của các cấp khác nhau nên nhiệm vụ học tập và nghiên cứu của học sinh và sinh viên có sự khác biệt Sự chuyển đổi từ việc học phổ thông lên Đại học không chỉ thay đổi về mặt hình thức

mà còn khác nhau về bản chất nên cũng giống như quá trình biến đổi từ lượng thành chất

Tại đây, bắt đầu một quá trình tích lũy số lượng mới (tích lũy kiến thức), hoàn toàn khác với quá trình tích lũy số lượng ở trường trung học cơ sở hay trung học phổ thông Vì đến giảng đường không chỉ đơn thuần là nghe thầy cô giảng bài mà chủ yếu là tự học, tìm tòi, tích lũy kiến thức, ngoài những kiến thức trong sách vở còn có những kiến thức xã hội đi làm thêm hay sinh hoạt câu lạc bộ, các nhóm tình nguyện,…

Sau khi tích lũy đủ số lượng, học sinh sẽ có một bước nhảy mới, bước quan trọng nhất của cuộc đời là vượt qua kỳ thi tốt nghiệp để lấy bằng cử nhân và lấy bằng cử nhân Có như vậy, quá trình nhận thức (tích lũy số lượng) mới tiếp tục diễn ra, tạo ra sự vận động không ngừng trong sự tồn tại và phát triển của mỗi người, giúp con người đạt đến trình độ cao hơn, đồng thời tạo ra động lực cho sự phát triển của xã hội

2.1.3 Ý thức học tập của sinh viên

Với mục tiêu tìm kiếm được một công việc ổn định sau khi ra trường, một người sinh viên cần phải tìm hiểu và nghiên cứu những nhu cầu, những thay đổi của xã hội, phải tự nắm bắt cơ hội việc làm trong quá trình còn học tập trên ghế nhà trường Sinh viên phải xác định được mục đích học tập của bản thân để phấn đấu trở thành một công dân tốt và có điều kiện tốt hơn trong tương lai Muốn thế, sinh viên phải thường xuyên cập nhật tình hình và nâng cao trình độ

Hiện nay trong nhà trường vẫn còn tồn tại tình trạng sinh viên không xác định được mục tiêu học tập cụ thể mà chỉ học để qua kì thi Chính vì thế, nhiều sinh viên vẫn chưa tìm ra phương pháp học tập phù hợp Thật vậy, việc xác định mục đích học tập không chỉ diễn ra ở thời điểm mới bắt đầu vào trường mà đó là một quá trình lâu dài

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, sinh viên xác định được hướng đi cụ thể và đúng đắn là nhân tố quan trọng nhất để đạt được kết quả tốt

2.1.4 Hình thành động cơ học tập và nghiên cứu

Động cơ học tập là động lực bên trong thúc đẩy mọi sức mạnh tinh thần và vật chất của con người trong học tập; là yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy tính tích cực, hứng thú trong học tập liên tục của người học nhằm đạt kết quả tốt, phát triển thái độ của con người đối với hành động của mình và hướng tới mục đích học tập

đề ra.Đối với sinh viên, việc hình thành và phát triển động cơ học tập trong quá trình học là vấn đề rất quan trọng Sinh viên cần có ý thức tốt về vấn đề này để sớm hình thành cho mình những động cơ học tập đúng hướng và thường xuyên phát triển động cơ đó ngày càng thêm bền vững

2.1.5 Phương pháp học tập của sinh viên

Khi làm bất cứ việc gì, chúng ta đều cần xác định một thái độ rõ ràng, đúng đắn và điều đó cũng cần thiết cho việc học Sinh viên cần phải hiểu rõ mình học để làm gì, học như thế nào và mục tiêu học là gì Sinh viên nên có một động cơ học tập rõ ràng

để thúc ép bản thân mỗi khi nhiệt huyết giảm và không muốn nỗ lực nữa và cần phải

có sự nghiêm túc và kiên trì khi học tập

Đi học đầy đủ sẽ giúp sinh viên không bị bỏ lỡ những kiến thức quan trọng trên lớp và những yêu cầu mà giảng viên giao cho Sinh viên cũng cần dành thời gian cho các hoạt động xã hội, làm thêm, học thêm ngoại ngữ,… nhưng phải biết cách sắp xếp thời gian hợp lý để mọi thứ được cân bằng

Quá trình học Đại học sẽ giúp chúng ta gặp gỡ và xây dựng nhiều mối quan hệ hơn, vì vậy việc giao lưu và kết thêm nhiều bạn là điều nên làm Trong học tập chúng

ta không thể biết và hiểu rõ tất cả mọi thứ và bạn bè sẽ là người nói cho mình những điều chưa biết Bạn bè sẽ là người học chung với mình, chơi chung và phát triển cùng với mình Hãy nhớ “Muốn đi nhanh hãy đi một mình, muốn đi xa hãy đi cùng nhau” Với sinh viên, kỹ năng tư duy phản biện sẽ giúp chúng ta phát triển nhận thức, tự khắc phục được sự thiên vị và khuynh hướng thiên lệch trong suy nghĩ Từ đó, sinh viên có thể kiểm soát tốt cảm xúc và sử dụng thông tin để định hướng các hành động Ngoài ra, tư duy phản biện tốt là nền tảng thiết yếu để phát triển khả năng sáng tạo Trong quá trình học, sinh viên cần chủ động đọc trước giáo trình, tìm tài liệu nghiên cứu và chuẩn bị sẵn tâm thế tiếp thu kiến thức mới để tạo sự hiệu quả tốt nhất Sinh viên còn cần phải chủ động đặt trước câu hỏi liên quan đến bài học để kiến thức không phải truyền đạt một chiều từ phía giảng viên mà còn do chính sinh viên tự tạo ra Do đó, có thể nói quá trình học còn là quá trình hợp tác giữa người dạy và người học Sự chuẩn bị sẽ càng được kỹ lưỡng hơn khi sinh viên có thể tự sắp xếp, tổ chức hợp lí quá trình học tập của bản thân

2.1.6 Tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập nghiên cứu

Một tập thể bao gồm nhiều cá nhân Mỗi cá nhân có phẩm chất tốt (lượng) sẽ góp phần tạo nên “chất” tốt cho tập thể đó Một lớp học tập tốt, nếu trong lớp có nhiều cá