VÀN DUNG Li THUYÈT TÓ HOP fl( HÀY DUNG GÒNG THHG TÌNH SO IOAI KIEU GIN ODA QUÌN THE O TtiS PHAN KHAC NGHÈ • Li thuyèt tó hgp, xóc suà''''t lo mot Itnh vye toón hqe dà duqc ùng dyng ròng ròi frong quo irì[.]
Trang 1VÀN DUNG Li THUYÈT TÓ HOP fl( HÀY DUNG GÒNG THHG TÌNH SO IOAI KIEU GIN ODA QUÌN THE
O TtiS PHAN KHAC NGHÈ •
Li thuyèt tó hgp, xóc suà't lo mot Itnh vye toón
hqe dà duqc ùng dyng ròng ròi frong quo
irình nghièn eùu giàng dqy Sinh hqe nói
chung va trong Itnh vye Di truyén hqc nói rièng
G.Menden nguól dàt nén móng eho ngành Di
fruyén hqe hl$n dqi vói phuong phóp phàn tìeh
co thè lai dqc d ó o , óng dà vàn d y n g II thuyèt xóc
suat thóng kè vào quo frình x ù li so Ìl$u nghièn
cùu sy di fruyén càc tinh trqng eùo eày dàu Ho
Lon trong eòe nghièn cùu eùa mình vò dà d u o ro
duqe nhùng quy lugt di fruyén déu tìèn, dónh
dà'u sy ro dòi eùa Di fruyén hqe hlén d g l
Di truyén hqe quén thè (QT) eho ehùng ta b l a
duqc so loqi k i l u gen, kiéu hình, tén so aien, K le
kilu gen eó frong QT Sóch gióo khoa Sinh hqe 12
ehi duo ra eóeh tình so b a i kilu gen cùa mot gen
nòm frén nhìim séc t h i (NST) thuòng ò b à i sinh vgt
luòng bòi Trong phqm vi bòi v i l i nòy, ehùng tòi
xin duo ro eóeh tinh so loql kiéu gen ó mot gen eó
r aIen cùa eòe QT sinh vàt frong ty nhién
1 QT eùa l o ò l c o b ò NST d o n b ò i (n)
So loqi kiéu gen dùng bang so' logi olen eùo
gen dó Gen A eó r aIen thì QT cò tói do r kiéu
gen ve gen A
2 QT cOo l o d i co b ò NST l u ò n g b ò i (2n)
1) Néu gen A nèm h-én NST thuòng
- So klèu gen dong hqp ve gen A là r
- So kiéu gen d j hqp ve gen A là e ; = i l ^ L i l l ,
-TóngsókieugenvegenAlàr+ '^'' ' = '•>''^ '•
2) Néu gen A nàm trèn NST glól tinh X (Idiòng
co aIen hèn Y)
- Ò g l ó l XX, gen lon tqi theo eqp aIen nén
so' kiéu gen duqe tinh giò'ng nhu t r u ò n g h q p
gen nàm frèn NST t h u ò n g Ò g i ó i XX eó so
kiéu gen là I ^ ? ^ ^
- Ò giói XY, gen ehi ton tqi trén NST X (khòng
eó trén Y) nèn se co n kiéu gen ve gen A
Tap chi filào due s6 2 8 0 (k* a • a/aoia)
- U cò hai gioì sé eó tói do so logi kiéu gen
v i gen A là r-i- '-^^^^ = iSLtH,
^ 12 12
3) Néu gen nam trén NST glól tinh Y (khóng
co aIen frén X) - Ò glól XX, eó duy nhò't mot kiéu gen; - Ó giól XY, eó r kiéu gen; - So kiéu gen ò
cà hai giói là r + 1
4} Néu gen A nam trèn NST giól tinh XvàY (ò vùng tuong dóng) - Ò giói XX, gen tón tqi
theo cgp olen nén so kiéu gen duqe tình gióng
nhu truòng hgp gen nàm trèn NST thuòng Ó gioì XX eó so kiéu gen là 'JL!J1; - ò glól XY,
gen ton tqi theo càp h/ong dóng nhung k i l u gen X*Y° khóc VÓI kiéu gen X^Y* eho nèn so loqi klèu gen bang tieh so logi giao t ù dye vói sÓ loqi giao h> cól vó bang r^; - O eà hai glól se eó tói
do so' loqi k i l u gen ve gen A lo r^ + ^ - =
r ( 3 r + l ) 1.2 •
3 QT cùa l o à i co b q NST tam b ò i (3n)
- SÓ k i l u gen dóng hqp ve gen A (vi dy A , A , , A2A2) là n - SÓ kiéu gen eó 2 olen khóe nhou (vi
dy A,A,A2 hoàc A , A ^ ) là 2.c,' = rir-1); -So kiéu gen eó 3 aIen khóc nhou (vi dy AjA^Aj) là
^ ^ ^ ^ ^ 1 ^ ; - Tò'ng sÓ kié'u g e n là
c; =
-r ( -r - l ) ( -r - 2 ) , , , - r' ^—-—^+r(r-l} + r = —-1.2.3 •"• •' • • 1.2.3 r^+ 3r^+2r r(r+lXr-i-2)
+ r'- r + r =
1.2.3 1.2.3 •
4 Q T cùa l o à i co b q NST tù b q i (4n) - So
kiéu gen dóng hqp ve gen A là r; - SÓ kiéu gen
eó 2 olen khóc nhou (vi d y A j A ^ A ^ A j h o à c
3 r ( r - l )
2
A , A , A j A 2 h o à e A,A,A,A2) là 3 c ; 'IMiRgTHPT Gliiyèii Ha Tìnb
Trang 2- SÓ k i l u gen eó 3 aIen khóc nhau (vi dy A,A2A3A3 hoàc A j A j A ^ A , hoge
A , A , A ^ ) là; 3 c ; = ^^'^"^l]"^^ ; = ; " So k i l u gen eò 4 olen khàc nhau
(vi dy A i A j A j A J là C ; = ^^ " JXr-2)(r-3) T - „ g ^ ^ ^^^ ^^^ |^
r + 3 j - ( r - l ) 3 r ( r - l K r - 2 ) K r - l K r - i X r - B ) , 3r'-3f ^ 3t'-9,'*6r r ' - 6 f ' t H r ' - 6 r
2 2 J 1J3'1 2 2.3 1 2 3 4
_ 24r+ 36r' -36r +12r' - 36r' + 24r + r''- 6r'+ 1 Ir'-6r
1 2.3.4
_ r ' + 6 r ' + llr'+6r ^ r<ri-lXr<-2Xrt3)
1,2.3.4 12 3.4
Tdng quót
LoalQT
QT cùa loài c6 b$
NST(Mnb&j(n)
QTcOaloàicòb^
NST lijer>g b ^ (2n)
QT CLJa loài co b$
NST tam bftj (3n)
QT cùa loài c6 b$
NSTtÙb0i(4n)
QT cùa loài co b{i
NST nqu W (5n)
S6 Ioai k i l u nen i6\ vói 1 gen co r alsn
r Gen nàm trfin
NST gitì tinh Y
(khdng co trèn X)
r+1
Gon nàm Irèn NST thudng r(r+l) 1.2
Gen nàm trén 1 Gen nàm tran NST NST giòi tinti X gìtì tinti X va Y (S vùng
(khOng cò tran Y) tucng aòng)
l(N-3) i<3r*l)
1:2 1 " 2
.(r+l)(r+2) 1-2 3 rtr+l)(r+2Hi*J)
U 3 <
r(r*lXrt2Xr*JXr**) IZ34S Còng thùc tình so logi kiéu gen eùa QT duqc ehùng tòl xày d y n g d y o
frèn eo SÒ toón tó hqp, ó p dyng de tình so loql kiéu gen tói d a eùa QT dói
vói 1 gen eó r alen Còng thùc chi de cgp nhùng tn/òng hqp di fruyén ehù
chua tình d i n eòe loql dot blèn cò'u truc va dot bièn so luqng NST Hi
vqng, bqn dqc sé vqn dyng eòng thùe d i giài thich tinh d a hình di fruyén
eùa QT va su dyng vòo vièe giól eòe bài tàp di truyén Q T U
T à i li^u t h a m k h à o
1 L6 NgQC H a n g Li
t h u y è t \ à c s u à t va thtfng
ké t o à n hQC NXB Giào
ditc,H.\9n
2 Le NgQC Hùng "V{ln
dpng mot sff ph6p toàn vào giài càc bài t$p sinh hpc"
T^p chi Sinh hpc ngày nay, s6 31/2003, tr 51-60
3 Phan K h i c N g h ? Phinmg p h i p giài nhanh
b à i t ^ p Di truyén NXB Gidorfwc, H.2010
4 Phan Kh^c Ngh$ Giài nhanh 25 de thi mònSình
hpc NXB Dpi hpc quÓc già Ha Nói 2010
SUMMAIÌY
The author applled theory of combinatlons
to bulld some kind of formula of population genotypes, applled to calculate ttie maximum number of genotypes for
a population of genes raien The formula refers only to those cases, rather than genette mutatlons account the structure and the number of mutant chromcxomes
Xày dung va sir dung
(Tiép theo trang 48)
Chùng lòi d à lièn hònh xòy d y n g cóe
BT Hóo vò c o theo eòe d q n g dà nèu trèn
vó su d y n g frong quo frình d g y hoc hoc
phan Hóa vò co, PPPDH Hóa hgc II, Illa
truóng CDSP Kè't quo cho thà'y, SV d à
duqe phot trlén khó nàng nhanh, nhgy,
llnh hogt, de xuó't duqe mot so d q n g BT
mói, nhièu eóeh giòi khóc nhau, de xuà't
mot so T N d ó i ehùng, kiém chùng, g i à i
quyét vò'n de trong d g y hqe Hóa hqc p h ó
thóng D y o vào két qua dgt duqe, thiét
n g h l , d a y là mot huóng phot frien nàng
lyc song tgo eho SV khóng nhùng ehi ó p
dyng eho CDSP ma cà DHSP; khòng chi
frong Hóa vó c o va LI luqn - PPPDH ma cà
eòe hoc phón khóc cùa hóo hgc Q
T à i li^u t h a m k h à o
1 Nguyén Cuong P h u v n g p h à p d a y hpc hoà hpc ù truóng phd thdng va dai hpc M^t stf và^n de co'bàn NXB Giàod^c,
H 2 0 0 7
2 Tran Bà Hoành 'Thàt trién tri sàng t?o cùa hpc sinh va vai trò
cìia giào vièn" Tap clii Nghièn cùu giào d^c, s6 9/1999, U 8-9
3 Cao Thi Thdng "Su dung mOt s6 phuong phàp va kl thu9t day hpc tich eyc - huùng phàt trién mOt s6 nang lue co bàn cho hpc sinh trong d^iy hpc Hóa hpc" Tap chi Khoa hpc, sO'
8/2010 tr 46-53
4 Cao Thi T h ^ g Hình thành la nang giài tói tàp Hóa hpc òlmòng trunghpccos&.Lu^anFrS,Vi^KHGDVi$tNam, 1995
5 Cao Thj ThSng (chù bifin) - Va Anh Tuàn M ^ t stf vafn de
d è i m<H p h m m g p h à p d a y hpc H ó a h p c ó- tnrò'ng T H C S NXB GidodMc.H 2008
SUMMARY
This paper introduces some form of exerclse Inorganic Chemistry and imptementation process to develop the creative capacity of students In teaehers' colleges
Tap chi filào due so 2 8 0 (ki a • a/aoiai