CAGHTHUGIUCHUI; CHU HUC SINH DIKUATVAGIAIOUYflUAITAPiHHUlNG TRONG DAY HOC NGll VAN BAC TRUNG HOC O TS, TRUONG THI BICH" Bdi tap tinh hudng (BTTH) Id dgng bdi tap (BT) «cd cd''''u true ngdn ngu chuyin hda[.]
Trang 1CAGHTHUGIUCHUI; CHU HUC SINH DIKUATVAGIAIOUYflUAITAPiHHUlNG TRONG DAY HOC NGll VAN BAC TRUNG HOC
O TS, TRUONG THI BICH"
Bdi tap tinh hudng (BTTH) Id dgng bdi tap
(BT) «cd cd'u true ngdn ngu chuyin hda mdu
di dugc mot sdn phdm nhqn tfiuc trung gian giua
biit vd chua biit BTTH vua cd chuc ndng djnh
hudng tim Idi, hjc ehue ndng tdchue cdc hogt dgng
nhdn thOc, vira md hda ditdi dugc mot dung luqng
kiin thuc, kTndng nhdt djnh' [\) Trong day hpc
NgO vdn (NV), n l u diroc «gia cdng su phpm" hpp
li, BTTH se Id dpng lye tdm If kfeh thfch tim tdi ddi
vdi HS; tpo ra nhi/ng «hodn ednh hpc tqp", dqt HS
fruoc ede «vdn de vdn hpc" budc cdc em tu duy,
hopt ddng tich cue, sdng too; cung cd'p k i l n thuc,
duy, pht/ong phdp nhqn thi/e cho ngudi hqc
Thong thi/dng, trong t i l t dqy hpc vdn, gido
vien (GV) Id ngudi duo ro vd'n de de hpc sinh
(HS) thdo ludn, trd Idi Tuy nhien, d mdi BTTH,
G V Iqi dd chudn bj sdn phuong dn trd Idi Trong
djnh hi/dng ddi mdi phuong phdp dqy hqe (PPDH)
cd the mqnh dqn dua ra mdt cdch thi/c td chuc
khde: tpo dieu kien cho HS dupe hdi, dupe chij
hieu, cdn hodi nghi v l ndi cfung vd nghe thudt
tac phdm; hoqe duo ra BTTH vdi phircrng dn trd
Idi dd dupe chudn bj d l nhdn mqnh, de khdng
phd, edt nghta tde phdm vdn hpc (TPVH) N h u
vdy, se ed hoi cdch thi/c chfnh trong td chuc BTTH
dpy hpc N g i / vdn (NV) bde trung hpc nhu sou:
1 G V d u a ro BTTH - HS t h d o l u d n , trd Idi
Ddy Id cdch thuc td ehi/c cho HS hqe tdp, tim
h i l u TPVH thdng dyng nhd't, dupe «khai thdc" vd
dd tqo nen tfnh dn djnh cdn thiet vi nhi/ng ll do:
1) Xdc dinh ndi dung vd duo ra « h l n trinh"
bdi dqy TPVH Id mdt cdng viec khdng t h i thilu
dupe vai hrd ci!ia GV Cd nhieu nguyen nndn, trong
dd, nguy§n nhdn quan h-png Id TPVH vdi ede «ldp
vdn luon Id bdi todn nhdn thuc khd cho HS trung
hpc Hon ni/a, vi Id ngudi duo ra «tiln h-inh" bdi
Tap chi Giao due s6 2 7 6 (Wi a • la/aon)
hpc ndn GV edn gii/ cho tiln trinh dy duoc thtrc hien dung tien dp, ddm bdo ndi dung vd nghe thudt eua TPVH; ehu dpng phdn bd, to chuc cdc edu hdi, cdc BTTH vdo nhOng thdi diem thieh hop nhdt, 2) Cdch thuc GV duo ra BTTH cho HS thdo ludn, trd Idi trong tiet dpy hpc vdn khdng «vi phpm" hoy Idm dnh hudng d i n not dung euo ddi mdi PPDH: phdt huy tinh tich cue, sdng tpo, fich eye khi nhi/ng BTTH md GV dua ra kich thfch dupe hung thij tiep nhdn, khoi ngudn ndng lye h/dng tuqng cua HS - mpt ndng luc rdt quon trpng trong viec khdm phd, c h i l m h'nh TPVH 3) GV ehu dpng dinh luong, «gdi ghem" dupe dung lupng k i l n thuc trinh bdy trong gid hpc theo thdi gian quy djnh (45 pbiJt)
2 HS d u o ro BTTH - G V vd HS cung thdo
l u d n , trd Idi
D l phdt huy tdi da tinh tich cue euo HS, trong vol trd to chi/c, djnh hudng, GV cdn tqo dieu kien cho HS dupe ehu dqng duo ra mdt so' edu hdi, BTTH h-ong g i d dpc - h i l u TPVH
«Thdi diem" HS dua ra vdn de thich hpp nhd't
de thdo ludn Id trong h i t Luyen tdp CX tiet hpc ndy, dudi sy djnh hudng, td chuc cua GV, HS dd ndm dupe tuong ddi chdc cdc vd'n de co bdn cua TPVH, torn du «vdn lieng" d l cd t h i trd Idi tdt cung nhu cd t h i dqt ra cdc BTTH chdt tupng G V cdn k h u y l n khich HS dua ro nhOng BT the hien su tim hieu, khai thdc gid trj cOa TPVH Chi cd nhu
vqy, GV mdi ndm duqe muc dp tiep nhdn TPVH
y l u , t h i l u vd phdthuy nhCrng diem td't d HS, qua
dd ren luyen cho ede em su ty hn, tinh tfch eye trong qud trinh Ididm phd, cat nghlo TPVH
BT cd gid trj tu h/ Id BT tu nd dd hdm y trd Idi
vd ed tde dyng gdy nhi/ng «khodng Idng" cdn thilt GV cd the hudng dan HS dua ra nhung BT ndy vdo ddu t i l t hpc (nhdm gdy Hnh huong, khdi
* Tn/0ng Dai hoc s\l pham Ha Noi
#
Trang 2nhdn vdn hpc cua HS) hodc eud'l t i l t hpc ( d l tqo
dm hudng, tpo «du ba" trong tdm tri ngudi tiep
nhdn du tdc phdm d d k i t thuc)
To chuc cho HS b i l t dua ro cdc vdn d l cOa
ndi dung bdi hpc h/c Id G V d d giup cdc em cung
suy nghl, trdn trd vd c6 nhiem vy chung trong
\\%p nhdn TPVH; ddng thdi y thi/c dupe vol trd
euo bdn thdn trong «e6ng ddng n h d " - Idp hpc
Vdi nhung vdn de «tdm ddc", «gan ru5t" eiJa
minh, HS d d thye sy ed niem soy m§ chdn thdnh,
sy ddng cdm sdu sdc vdi sd phdn cdc nhdn vdt
trong tde phdm, thyc sy ed hoqt dqng h/ duy khi
cdm nhdn vdn chuong
Thye t l , khi vdn dyng kl ndng ndy trong dqy •
hpc vdn, HS dd dtro ra dupe n h l l u BTTH rdt hpp
If, b d ich, chung td si/c sdng tqo, khd ndng tu duy
nghe thudt dich thye d cdc em V I dy khi day vdn
bdn Chiec luge nga ciia Nguyen Quang Sdng
so BT h> ndi dung tdc phd'm ndy di cd Idp cung
thdo ludn, trd Idi", HS dd cd mdt sd d l xud't sou:
1) «Ba ngdy anh Sdu nghi phep ngdn ngui Id ba
ngdy be Thu khdng nhdn cha, khdng thSm ggi
mat tiena ba Thi nhung ta van nhqn thdy ben
trong sybudng binh day cd tinh dy Id mot tinh yeu
cha ven nguyen vd mdnh liet Suy nghicOa bqn ve
Idi nhdn xet ndy"; 2) «6qn hay phdn tich chi tiit
vdn hqe: tiing thet ggi ba eua be Thu trong gidy
phut chia tay vdi ngudi cha cOa minh - anh Sdu vd
tiing ggi ba trong tdm tudng cua cd giao lien Thu
vdi ngudi bqn cua cha - dng Ba"; 3) «Trong dem
duqe bd ngogi gidi thieh, be Thu dd hiiu vd nhdn
(ha md mdi din phut gidy chia tay cudi cung, sau
khi nghe anh Sdu ndi «Thdi ba di nghe con", be
Thu mdi thef gqi vd dm chdm lay cha?" Cd t h i
ndi, nh(/ng BT nhu vdy rdt ed tde dyng trong vlee
ren tu duy vdn hpc cho HS, ddnh thuc nhung xuc
com dfch tht/c ve tdc phdm vdn chuong cung nhu
phdt huy tinh tich eye, sdng tpo cua ede em Vol
cdch td chi/c too d i l u kidn cho HS neu ra cdc van
d l md cdc em chua h i l u hope tdm huylt, thfch thu
trong g i d day hpc vSn, G V khdng nhCmg d d thye
edn «sdng tgo" ro md hinh mdi «trd thiit ki- thay
+ trd thi cdng" Thilt nghT, ddy Id each Idm rd't tot
d l tdc ddng, khoi day su quon tdm cua HS tdi h^e
h-ong ede g i d dpy hpc vdn
Tuy nhien, khi too dieu kien cho HS duo ra
BTTH, G V edn luu y: 1) NhCrng vd'n de HS dua ro
d d , mye dfch cua G V ; 2) PhCi hpp vol thdi gian quy djnh tren Idp; 3) G V cdn tinh tdo, vi/ng vdng
d l x u ll nhi/ng edu hdi chua d u n g , chua hay, thdm chi xa rdi trpng tdm bdi hpc,
Tdm Ipi, sy sdng tqo, tfnh tfch cue, ndng lye \u
duy vdn hpc cua HS se dupe phdt huv n l u G V bp tdm euo ede em tdi tde phdm; ddng thdi b i l t khai thdc, su d y n g nhung BT hoy eua cdc em vd dieu ehinh nhi/ng BT chua hay thdnh nhi/ng BT thye sy mong Knh vdn hpc Khdng t h i noi Id ede vdn d i
HS dua ra d d Id ede BTTH; hjy nhien, vdi sy djnh hudng ciia G V , cdc BT ndy se Id cdc ndi dung vdn hpc cd vdn d l , ed tdc d y n g kfeh thfch h/duy sdng too d l tim k i l m Idi gidl ddp
3 V( dy v l cdch tht>e td chuc HS d l xudt vd
gidi q u y l t BTTH trong d p y hoc N V bdc trung hoc
1) Xdy dvng BTTH Khi day hpc vdn bdn Anh trdng ctio Nguyen Duy (NV9), G V d u o ra BTTH sou: Hdyduaracac
BT khai thdc cdc chi tiit nghe thudt gdp phan Idm nil bdt y nghTa cua bdi thcr" Vdi edu hdi ndy,
HS sdi ndi tim tdi, phdt bleu vd tim dupe mdt sd
1) Gidi thich y nghTa nhan de Anh trdng; 2) Tgi sao tdc gid khdng ddt ten bdi tho Id Vang trdng
md Ipi Id Anh trdng"; 3) Tpi sao d 4 khd tho ddu,
tdc gid s u d y n g hinh dnh « v d n g f r d n g ' e d n d k h d tho cudi, tde gid Ipi dCing hinh dnh dnh trdng'? 4) Hay Idm rd net ddc sdc eua blen phdp hj ti/ so
sdnh: Ngua mat len nhin mdt/Cd edi gi rung rung/Nhu Id dong Id bi/Nhu Id sdng Id rung? 5) Hdy chf ra mdi lien he dpc ddo giua khd tho
thu nhd't vd khd tho thu 5? Cd t h i ndi, 5 vdn de
de tde phdm
2)GidiquyitBTTH
• d Hnh hudng 1: «Giai thieh y nghTa nhan de
«Anh trdng" G V edn gliJp HS h i l u rdng, hinh dnh «vdng trdng', «dnn trdng" ludn x u y i n suit
trong todn bd bdi thcr trdng dep, hdn nhl§n, trong treo, mdt m l , thuy ehung, tri k i , dn Hnh dn nghTa; khde ddnh thuc dpy luong tdm euo nhi/ng con ngi/dl dd mdt thdi gdn bd gian khd tt/dng dd Idng quen khi hda vdo vdi eupc sdng hien dqi du h-i tdc g i d , khiln tdc gid «rimg n j n g " nhd Iqi nhCnig
kr niem mdt thdi D d ehinh Id ngudn cdm hung,
dqc ndm duqe ehu de eua tde phdm: bdi ihannV
Trang 3sdng «ud'ng nude nhd nguon", dn nghTa thuy
chung cung qud khu
- O Hnh hud'ng 2 : Tqi sao tdc gid khdng ddt
ten bdi tha Id «Vdng trdng" md Iqi ddt Id «Anh
trdng"? vd Hnh hudng 3: Tgi sao d 4 khd^odau,
tdc^id su dung hinh dnh «vdng trang" cdn a khd
cudi, tdc gid Iqi su dyng hinh dnh ((dnh trdng"?
Mudn trd Idl dupe hai edu hdi ndy (cd mdi l i e n
quan d i n nhau), edn Idm rd «vang trdng" khde
«dnh trdng" nhu the ndo Vdng trang Id mpt thye
t h i Id vdt chdt Id «con ngudi trdng"; cdn dnh trdng
nhu id «phdm ehd't" trdng, «tdm hdn" trdng, «tinh
thdn" trdng toat ro \u «eon ngudi trdng" - chfnh vi
vdy, dnh trdng ed sue dm dnh Idn hon so vdi vdng
trdng Bdn khd tren, hSc gid dang mudn ndi den
vdng trdng - ngudi bqn; edn d khd cudi Iqi Id su
phdn xet, sy soi rqi luong tdm nen dCing dnh
Hdng se hpp li hon Ddy cung chfnh Id If do de tdc
gid khdng ddt ten bdi tho td Vdng Hdng Neu dpt
ten td «Vdng trdng' thi chi Id vdng trdng chung
eiJa mudn thud ddt trdi; con dpt ten Id «>Ann trdng"
se Id dnh hong thiic Hnh rdt rieng cua tdc gid «Anh
trdng euo mot dem bdt chqt gap Iqi khiln tdc gtd
nhdn ro rdng con ngudi ta khdng t h i de ddng
quen di dupe qud khu nghla Hnh mdt thud, «rung
rung" trd ve vdi con ngt/di that cOo minh
- Tinh hud'ng 4 vd 5 cung ed mdi lien quan
den nhau Bien phdp so sdnh d khd tho thi/ 5:
Ngua mat len nhin mqt/Cd edi gi rung rung/Nhu
Id dong Id bi/Nhu Id sdng Id rimg rdt dqc ddo
«Cdi gi" ehinh Id cdm xuc trChj tupng ciia tde gid
dupe so sdnh vdi nht/ng thi/c the vdt chd't Idn loo
(ddng, b l , sdng, rung) Lien he vdi khd tho thi/
nhdt: Hoi nhd song vdi dong/Vdi sdng roi vdi bi/
Hoi chiin tranh d rdng/Vdng trdng thdnh tri ki,
ngudi dqc se gdp Ipi nhi/ng ddng, b l , sdng, rimg
- do chfnh Id noi, luc tdc gid kjp trd thdnh ngudi
bqn tri d m , \r\ ki vol vdng trdng V d , h/ dnh trdng
thirc Hnh dSm nay, dudng nhu tde gid dd dupe
sd'ng kii, dd dupe trd ve vdi nhCmg hinh dnh thdn
yeu, nghta Hnh mot thdi Bien phdp so sdnh ddc
ddo ndy da giup tdc gid t h i hien dupe niem xuc
ddng sdu sdc, Idn lao, n l l m dn hdn, day dut vd
khdng djnh Iqi lom Idng nghta tinh, b i l t o n , Hiuy
chung trudc sou nhu mpt cua bdn than minh
Thuc hien gidi q u y l t BTTH nhu tren se mong
Ipi nhiing loi Ich sou:
- HS se dupe rdn luyen su tu tin, tinh ndng
ddng, sdng too trong hoc von ndi rieng vd trong
cudc song ndi ehung Thdng thudmg, cdc em chi
Id ngudi Dj hdi chu khdng phdi Id ngudi «dupc
Tap chi Giao due so 2 7 6 (ki a • la/aoin
thy ddng d cdc em (neu ed) se gidm ddn
- Khi phdl suy nghl d l Hm ra vdn d l d l hdi,
HS dd phdi ndm rdt chdc npi dung tde phdm dupe hpc khi phdi suy nght d l Hm ra vd'n d l de hdi - chinh vi v$y, HS dd thSm dt/pc mdt Idn ty hpc va tu kiem tro k i l n thi/c dd dupe hpc
- Khi dua ra vdn de de hdi, HS dd phdl «ang
d n g " dupe edu trd Idi cho dO Id cht/o dupe chdc chdn; vd d l hodn ehinh edu trd Idl, cdc em cdn
«ddng ndo" tich eye han d l gidi q u y l t vd'n d l Luc nay, ngi/dl hpc dd «ehpm dupe tdl vung phdt
t r i l n gdn nhdt" (theo tdm If hpc), tu duy thye sy dupe phdt t r i l n
- Vdi nhi/ng BT cua GV, cd the HS van eo tdm
If rdng edu hdi «chdc cung khd" vd vlee khdng trd Idi dupe cung Id «chuySn binh thudng" Cdn vdi nhOng edu hdi ciio HS - ban hoe, ede em se
cd tdm If «de" trd Idi hon Bqn hdi ehdng le minh khdng Hd Idl dupe? - ddy chinh Id mot y l u to kich thfch tfnh tfch cue, no lye Hm tdi trong qud trinh t i l p nhqn k i l n thi/c vdn hqc eiJa ed ngudi duo ra edu hdi vd ngudi trd Idi edu hdi Tdt nhien, vdi edeh thi/e td chuc ndy, GV ludn phdi cd niem tin d HS, b i l t khol thdc nhimg «tiem ndng vdn hpc" d HS; Hdnh tdm li coi thudng cdc
em - k l cd nhi/ng em cd t u duy vdn hqc chua tdt
Tu h/dng vd cung Id mye dfch euo qud Hinh ddi mdi PPDH Id «Heh eye hda hoqt dpng euo ngiroi hpc dija tren cdc ngt/yen tdc «GV giup HS khdm
phd tren co sd h/ gidc vd d u o : tu do (h/ suy nghl,
tranh luqn, de xudt ve vdn d l dang gidl quyet)" d l
«biln qud trinh gido dye thdnh qud Hinh Kr gido dye, b i » i qud Hinn day hpc thdnh qud Hinh h/ hoc* (3) Hoot dpng td ehi>c cho HS h/ de xudt vd gidi quylt cdc BTTH trong gid dpy hpc NV bde hung hpc Id mpt trong nhi/ng bien phdp quan trpng gop phdn hodn thien cdc PPDH ndi ehung vd PPDH vdn ndi ridng theo ^ n h ht/dng ddi mdi Q (1) Dinh Quang Bao "Tinh huO'ng trong d&o tao giao sir pham - Dai hpc sir phiim H^ NOi thang 4/2011
(2) NgiJ-vSn 9 NXB Gido due H.20(M (3) Tr^n KiSu (chii bien) D6i mui phutmg pli^p day h9c o* truong tmng hoc c a s a NXB Gido due, H 1997
SUMMARY
Organizing students'self-proposing and self-solving sltucitlon exercises In Philology teaching session Is one the important measures earned at perfecting teact^ng methods in renewed direction
#