HEÄ THOÁNG KIEÁN THÖÙC VAÄT LYÙ 6 GV Huỳnh Văn Thạnh Trường THCS TT Mỹ Thọ HEÄ THOÁNG KIEÁN THÖÙC VAÄT LYÙ 6 (Hoïc kyø I Naêm hoïc 2020 2021) A LYÙ THUYEÁT Câu 1 Những dụng cụ đo độ thể tích chất l[.]
Trang 1HỆ THỐNG KIẾN THỨC VẬT LÝ 6
(Học kỳ I - Năm học 2020-2021)
A LÝ THUYẾT
Câu 1: Những dụng cụ đo độ thể tích chất lỏng: bình chia độ, ca đong, chai, lọ, bơm tiêm cĩ ghi sẵn
dung tích Đơn vị đo thể tích thường dùng là mét khối (m3) và lít (l); 1l = 1dm3; 1ml = 1cm3 = 1cc
Đơn vị đo độ dài hợp pháp của nước Việt Nam là mét , kí hiệu: m
Câu 2: Gi ới hạn đo và độ chia nhỏ nhất của bình chia độ
- Giới hạn đo của một bình chia độ là thể tích lớn nhất ghi trên bình.
- Độ chia nhỏ nhất của bình chia độ là phần thể tích của bình giữa hai vạch chia liên tiếp
trên bình.
Câu 3: Quy tắcđo thể tích của một lượng chất lỏng bằng bình chia độ:
+ Ước lượng thể tích chất lỏng cần đo;
+ Lựa chọn bình chia độ cĩ GHĐ và ĐCNN thích hợp;
+ Đổ chất lỏng vào bình;
+ Đặt bình chia độ thẳng đứng;
+ Đặt mắt nhìn ngang với độ cao mực chất lỏng trong bình;
+ Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với mực chất lỏng;
Câu 4 Để đo thể tích vật rắn khơng thấm nước , cĩ thể dùng bình chia độ hoặc bình tràn:
+ Dùng bình chia độ để đo thể tích vật rắn bỏ lọt bình chia độ
+ Dùng bình chia độ và bình tràn để đo thể tích vật rắn khơng bỏ lọt bình chia độ
Câu 5: Cách đo thể tích vật rắn khơng thấm nước khi vật rắn bỏ lọt vào bình chia độ
- Đo thể tích nước ban đầu cĩ trong bình chia độ V1
- Thả chìm vật rắn vào bình chia độ Đo thể tích lúc sau V2
- Thể tích vật rắn bằng thể tích phần nước dâng lên, được tính theo cơng thức: V= V2 – V1
Câu 6: Cách đo thể tích vật rắn khơng thấm nước bằng bình tràn ?
Đổ nước đầy vào bình tràn Thả vật rắn vào bình tràn, nước tràn qua bình chứa, đổ nước từ bình chứa sang bình chia độ đĩ cính là thể tích của vật rắn
Câu 7: Khới lượng của một vật chỉ gì?
+Khối lượng của một vật chỉ lượng chất tạo thành vật
Ví dụ: Trên vỏ hộp sữa Ơng Thọ cĩ ghi 397g, đĩ chính là lượng sữa chứa trong hộp.
*Đơn vị để đo khối lượng là kilơgam, kí hiệu là kg Các đơn vị khối lượng khác thường được dùng là
gam (g), tấn (t)
Một số loại cân thường gặp là: cân địn, cân đồng hồ, cân y tế
Câu 8: Lực là gì?
Khi vật này đẩy hoặc kéo vật kia, ta nĩi vật này đã tác dụng lực lên vật kia
Ví dụ: 1 Giĩ thổi vào cánh buồm làm thuyền buồm chuyển động, khi đĩ giĩ đã tác dụng lực đẩy lên
cánh buồm
Câu 9: Hai lực cân bằng là gì?
Hai lực cân bằng là hai lực mạnh như nhau cĩ cùng phương, ngược chiều, cùng tác dụng vào một vật
Câu 10: Kết quả về tác dụng của lực ? Thí dụ.
Lực tác dụng lên một vật cĩ thể làm biến đổi chuyển động của vật hoặc làm cho vật bị biến dạng
Ví dụ: 1 Dùng tay ép hoặc kéo lị xo, tức là ta tác dụng lực vào lị xo thì lị xo bị biến dạng
Câu 11 : Tr ọng lực là gì? Trọng lượng là gì ?
+Trọng lực là lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật Trọng lực cĩ phương thẳng đứng và cĩ chiều hướng về phía Trái Đất
Trang 2+Trọng lượng của một vật là lực của vật tác dụng lên giá đỡ hoặc dây treo vật.
+Đơn vị lực là niutơn, kí hiệu N
Câu 12: Trọng lượng là gì?Cường độ (độ lớn) của trọng lực tác dụng lên một vật ở gần mặt đất gọi là
trọng lượng của vật đó
Câu 13: Dây dọi là gì? - Dây dọi gồm một quả nặng treo vào đầu một sợi dây mềm Phương của dây
dọi là phương thẳng đứng.
Câu 14: Lực kế là gì?Lực kế là dụng cụ dùng để đo lực, có nhiều loại lực kế.
Câu 15: Mối quan hệ giữa trọng lượng và khối lượng
Công thức: P = 10m; trong đó, m =
10
P
+ m là khối lượng của vật, đơn vị đo là kg;
+P là trọng lượng của vật, đơn vị đo là N
Câu 16: Khối lượng riêng: Khối lượng của một mét khối một chất gọi là khối lượng riêng của chất đó.
Công thức:D Vm ; trong đó,
+ D là khối lượng riêng của chất cấu tạo nên vật;
+ m là khối lượng của vật;
+V là thể tích của vật
* Đơn vị của khối lượng riêng là kilôgam trên mét khối, kí hiệu là kg/m3
Câu 17: cách xác định khối lượng riêng của một chất
Để xác định khối lượng riêng của một chất, ta đo khối lượng và đo thể tích của một vật làm bằng chất đó, rồi dùng công thức D mV để tính toán
Câu 18: Trọng lượng riêng? Trọng lượng của một mét khối một chất gọi là trọng lượng riêng của chất
đó Công thức:
V
P
d ; trong đó, +d là trọng lượng riêng của chất cấu tạo nên vật; (là N/m3.)
+P là trọng lượng của vật; ( N)
+V là thể tích của vật.( m3
Câu 19: Tác dụng của dòn bẩy?
-Tác dụng của đòn bẩy là giảm lực kéo hoặc đẩy vật và đổi hướng của lực tác dụng vào vật
- Đòn bẩy có tác dụng làm thay đổi hướng của lực vào vật Cụ thể, để đưa một vật lên cao ta tác dụng vào vật một lực hướng từ trên xuống
- Dùng đòn bẩy có thể được lợi về lực Cụ thể, khi dùng đòn bẩy để nâng vật, nếu khoảng cách từ điểm tựa tới điểm tác dụng của lực nâng vật lớn hơn khoảng cách từ điểm tựa tới điểm tác dụng của trọng lực thì lực tác dụng nhỏ hơn trọng lượng của vật
Ví dụ: Chiếc kéo dùng để cắt kim loại thường có phần tay cầm dài hơn phần lưỡi kéo để được lợi về lực
Câu 20: Tìm hiểu cấu tạo của đòn bẫy
* Mỗi đòn bẫy đều có:
- Điểm tựa là o
- Điểm tác dụng của lực F1 là O1
- Điểm tác dụng của lực F2 là O2
* Khi OO2 > OO1 thì F2 < F1
II BA ̀I TẬP
Trang 3Ba ̀i 1: Tính KLR của một vật có khối lượng 226 kg và có thể tích 20dm3 ra đơn vị kg/m3 vật đó làm bằng chất gì?
m = 226kg Khối lượng riêng của vật đó là :
V = 20 dm3= 0,02 m3 D = 11300
02 , 0
226
V
m
( kg/m3 )
D =? Vật đó làm bằng chất chì
Bài 2 : Tính khối lượng và trọng lượng của quả nặng bằng sắt có thể tích 0,05m3 Biết khối lượng riêng của sắt là 7800kg/m3 Giải
Viết được công thức D=m/V => m=D.V
Thay số để tính m =7800.0,05=390 (kg)
Viết được P=10.m=10.390=3900 (N)
Bài 3: a/Hãy tính khối lượng và trọng lượng của một khối đá Cho biết khối đá có thể tích là 520dm3 và khối lượng riêng của của đá là 2600kg/m3
b/Tính trọng lượng riêng của khối đá
Tóm tắt Giải
V = 520dm3 = 0,52m3 a/ * Khối lượng của khối đá là
D = 2600kg/m3 D = m/V => m = D.V= 2600.0,52 = 1352kg
m = ? * Trọng lượng của khối đá là
P = ? P = 10.m = 10.1352 = 13520 N
d = 10D= 2600.10= 26000 (N/m3)
Bài 4: Một bình chia độ có chứa chất lỏng với thể tích ban đầu là V1 = 50cm3 Người ta bỏ vào trong bình chia độ đó một hòn đá thì thấy thể tích trong bình lúc này là V2 = 80cm3 Hãy tính thể tích của hòn đá
TL: Thể tích hòn đá
V = V2 – V1 =80cm3 – 50cm3 = 30cm3
Bài 5: Chiều dài tự nhiên của lò xo là 30cm Lò xo được treo thẳng đứng, một đầu gắn với một điểm cố
định, đầu còn lại gắn với một quả nặng thì chiều dài của lò xo là 40cm Tính độ biến dạng của lò xo?
Đáp án:
Độ biến dạng: 40cm – 30cm = 10cm
Bài 6: Một vật có khối lượng 500g Trọng lượng của vật đó là bao nhiêu?
Đáp án: m=500g =0,5kg Trọng lượng của vật:
P=? (N) P=10m = 10.0,5 = 5N
Bài 7: Một bình chức sẵn 100cm3 nước, người ta thả chìm quả trứng vào thì mực nước trong bình dâng lên đến vạch 132cm3, tiếp tục thả chìm quả cân vào thì mực nước dâng lên đế vạch 155cm3 Hãy xác định:
a Thể tích của quả trứng
b Thể tích quả cân Đáp án:
Thể tích quả trứng: 132cm3- 100cm3 = 32cm3
Thể tích quả cân: 155cm3 - 132cm3 = 23cm3
Bài 8: Thả 10 viên bi vào một bình chia độ chứa 50 cm3 thì thấy mực nước trong bình dâng lên tới vạch 65cm3 Hãy tính:
a) Thể tích của 10 viên bi?
b) Thể tích của 1 viên bi?
áp án:
Đáp án: a/ V 10viên = 65cm - 50cm 3 3 = 15cm b/ 3 V 1viên = 1015 = 1,5cm 3