Mục lục Trang Mở đầu 2 Nội dung 3 Câu 1 3 1 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc 3 2 Lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc 4 3 Điều kiện để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc 6 4 Hình thức, ng[.]
Trang 1Mục lục
Trang
Mở đầu 2
Nội dung 3
Câu 1: 3
1 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc 3
2 Lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc 4
3 Điều kiện để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc 6
4 Hình thức, nguyên tắc tổ chức của khối đại đoàn kết toàn dân tộc – Mặt trận dân tộc thống nhất 7
5 Phương thức xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc 10
Câu 2: 12
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc còn có giá trị trong giai đoạn hiện nay không? Tại sao? 12
2 Các giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc trong công cuộc xây dựng đất nước Việt Nam hiện nay 18
Kết luận 23
Tài liệu tham khảo 24
Trang 2Mở đầu
Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, đã có nhiều cuộc đấutranh, cách mạng, tuy là một nước nhỏ, chưa phát triển so với các nước khác, nhưngchúng ta vẫn có những thắng lợi vẻ vang vươn tầm thế giới Vậy đâu là nguyênnhân dẫn đến những thắng lợi ấy? Đúng vậy, đó chính là do sức mạnh đại đoàn kếtdân tộc – cội nguồi sức mạnh, động lực chủ yếu của cách mạng Việt Nam
Đại đoàn kết dân tộc là truyền thống quý báu của dân tộc ta, được đúc kếttrong hàng nghìn năm qua Ngày nay, sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc đangđược tiếp tục phát huy, trở thành động lực để phát triển Đất nước, xã hội trong côngcuộc đổi mới toàn diện Đất nước Hồ Chí Minh khẳng định: “Đại đoàn kết dân tộckhông chỉ là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng mà còn là mục tiêu, nhiệm vụhàng đầu của cả dân tộc” Thật vậy, từ xưa đến nay, để đánh bại các thế lực thùđịch, âm mưu chống phá Đảng, bạo loạn lật đổ đều phải có sự đoàn kết to lớn củacủa toàn dân và toàn Đảng Trong thời đại cách mạng khoa học công nghệ phát triểnnhư vũ bão, đại đoàn kết dân tộc là điều không thể thiếu để Đất nước chống lại cácmũi nhọn tấn công, không những vậy nó còn là bài học vô cùng quý giá không baogiờ cũ trong mọi thời kỳ
Thấy được ý nghĩa, vai trò to lớn cũng như sức ảnh hưởng của đại đoàn kết
dân tộc, nên nhóm em đã lựa chọn đề tài “Đại đoàn kết dân tộc”.
Trang 3Nội dung
Câu 1: Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc
1 Vai trò của đại đoàn kết dân tộc
Thứ nhất, “Đại đoàn kết toàn dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định thành công của cách mạng” 1
Trải qua hàng ngàn năm lịch sử với rất nhiều cuộc xâm lăng và đô hộ từ giặcngoại xâm, đoàn kết luôn là một yếu tố quyết định Khi đoàn kết lại, dân tộc ta có
đủ sức mạnh để giữ vững tự do, độc lập, chiến thắng trước mọi cuộc xâm lăng.Ngược lại khi dân tộc không đoàn kết, đất nước ngay tức khắc sẽ bị suy yếu, nhândân đói khổ, nền độc lập bị lung lay, sức mạnh toàn dân suy giảm, nhân cơ hội đó,các cuộc xâm lăng từ nước ngoài sẽ xuất hiện, chúng ta sẽ khó lòng giữ vững đượcđộc lập và thất bại, như sự sụp đổ của nhà Hồ trước giặc Minh, sự chống cự yếu ớt
và rời rạc cuối thời kỳ nhà Nguyễn khi bị thực dân Pháp xâm lược, vì không tập hợpđược sức mạnh toàn dân
Dù rằng ở mỗi giai đoạn, mỗi thời đại sẽ có những nhiệm vụ và vấn đề khácnhau, dẫn đến phải điều chỉnh lại những chính sách và cách tổ chức, tập hợp khốiđoàn kết toàn dân, nhưng “không bao giờ được thay đổi chủ trương đại đoàn kếttoàn dân tộc, vì đó là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng”2
Hiểu rõ được điều đó, ngay từ những bước đầu tiên của cách mạng, Chủ tịch
Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam đã tìm cách gắn kết các tầng lớp, giaicấp lại với nhau Vì là một vấn đề chiến lược, nên đây sẽ là yếu tố quyết định đếnviệc cách mạng có thành công hay không Điều này đã được chứng minh là đúngtrong lịch sử của dân tộc, với cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám giành lấychính quyền, cũng như hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Nội, tr.170.
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Nội, tr.170.
Trang 4quốc Mỹ thắng lợi hoàn toàn, trong đó nguồn lực nòng cốt chính là sức mạnh toàndân, tập hợp từ mọi giai cấp tầng lớp, của tất cả các dân tộc trên mọi miền đất nước,tạo thành khối đại đoàn kết dân tộc, tạo ra sức mạnh cho cách mạng, hoàn thànhcông cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bắt đầu quá trình quá độ lênchủ nghĩa xã hội.
Thứ hai, “đại đoàn kết toàn dân tộc là một mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng” 1
Nhận thấy được vai trò chiến lược của đại đoàn kết, Hồ Chí Minh đã xác địnhrằng đại đoàn kết phải là nhiệm vụ tất yếu và là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng Cộngsản Việt Nam: “phải được quán triệt trong tất cả mọi lĩnh vực, từ đường lối, chủtrương, chính sách, tới hoạt động thực tiễn của Đảng”2 Vì đại đoàn kết là yếu tốchiến lược của cách mạng, trong khi đó cách mạng lại là sự nghiệp của toàn dân, thếnên ý thức về đoàn kết phải có trong mỗi người dân, nếu không ý thức được điều
đó, ta sẽ thất bại trong công cuộc cách mạng cũng như giữ vững, bảo vệ thành quảcách mạng Vì vậy, “Đảng Cộng sản phải có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫnquần chúng, chuyển những đòi hỏi khách quan, tự phát của quần chúng thành nhữngđòi hỏi tự giác, thành hiện thực có tổ chức trong khối đại đoàn kết, tạo thành sứcmạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh vì độc lập của dân tộc, tự do cho nhân dân vàhạnh phúc cho con người”3
2 Lực lượng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến năm 1946, Hồ Chí Minh đã viết:
“Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảngphái, dân tộc Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp, cứu TổQuốc Ai có súng dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Trang 5cuốc, thuổng, gậy gộc”1 Như vậy, có thể thấy rằng đối với Hồ Chí Minh, chủ thể
của khối đại đoàn kết toàn dân tộc chính là toàn thể nhân dân trên đất nước ViệtNam, không phân biệt giới tính, tuổi tác, tôn giáo hay đảng phái Không chỉ vậy,
“Nhân dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh được hiểu với nghĩa vừa là con người ViệtNam cụ thể, vừa là một tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân, cả hai đều là chủthể của khối đại đoàn kết toàn dân tộc”2.
Để xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, Hồ Chí Minh khẳng địnhphải đứng trên lập trường của giai cấp công nhân, vậy thì mới có thể theo đuổi đúngđắn con đường chủ nghĩa xã hội Về mặt nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dântộc, Hồ Chí Minh khẳng định: “Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa sốnhân dân, mà đại đa số nhân là công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động khác
Đó là nền gốc của đại đoàn kết Nó cũng như cái nền của nhà, gốc của cây”3 Nên
có thể kết luận rằng, lực lượng nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc là giaicấp công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức
Không dừng ở đó, Hồ Chí Minh viết rằng: “Nhưng đã có nền vững, gốc tốt,còn phải đoàn kết các tầng lớp nhân dân khác”4 Đây chính là điểm mới, Hồ ChíMinh còn cho rằng cần phải giải quyết hợp lý về mối quan hệ giữa các tầng lớpnhân dân, giai cấp khác nhau, giữa các dân tộc, đảng phái,… miễn là “họ có lòngtrung thành và sẵn sàng phục vụ Tổ quốc, không phản bội lại quyền lợi của nhândân”5 chứ không hoàn toàn cứng nhắc chỉ tập hợp lực lượng ở giai cấp vô sản Điềunày cũng cho thấy rằng Hồ Chí Minh không chỉ vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào tình hình nước ta, mà còn góp phần giải quyết các vấn đề giữa các tầnglớp, giai cấp, nâng cao hơn nữa khối đại đoàn kết toàn dân tộc
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, tr.480.
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Nội, tr.172-173.
3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.9,Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, tr.244.
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.9, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, tr.244.
5 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Nội, tr.173.
Trang 63 Điều kiện để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Có bốn điều kiện cần phải đảm bảo để xây dựng được khối đại đoàn kết toàndân tộc theo quan điểm của Hồ Chí Minh, gồm có:
Thứ nhất, “phải lấy lợi ích chung làm điểm quy tụ, đồng thời tôn trọng các lợi ích khác biệt chính đáng” 1 Đây là nguyên tắc quan trọng bậc nhất trong quá trình
tập hợp các tầng lớp, giai cấp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái Bởi vì đối với mỗi tầnglớp, giai cấp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái sẽ có những mối quan tâm về lợi íchkhác nhau, nếu không dung hòa và xử lý tốt được các lợi ích khác biệt đó và tìm racác điểm lợi ích chung giao thoa giữa các tầng lớp, giai cấp,…thì không thể đoànkết được các lực lượng, và thậm chí nếu có giành được độc lập đi chăng nữa, lợi íchchung không rõ ràng và xung đột lợi ích riêng sẽ gây mâu thuẫn nội bộ, đất nước sẽkhông ổn định, người dân cũng không được hưởng hạnh phúc, tự do Vì vậy, phảixác định rõ ràng được lợi ích chung của dân tộc, cũng như xử lý hợp lý quan hệ vềcác lợi ích khác biệt giữa các lực lượng, thì mới có thể tập hợp được tối đa lựclượng dân tộc vào khối đại đoàn kết chung
Thứ hai, “phải kế thừa truyền thống yêu nước, nhân nghĩa, đoàn kết của dân tộc” 2 Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, truyền thống này đã thấm
nhuần trong tư tưởng, tình cảm của những người con đất Việt, đây cũng là sứcmạnh, là động lực to lớn cho dân tộc để chống chọi với mọi khó khăn hàng ngànnăm qua, từ chống chọi thiên tai, nghèo đói cho đến chống chọi và chiến thắng cáccuộc chiến ngoại xâm Đây là một truyền thống đầy tự hào mà dân tộc ta có được,thế nên việc kế thừa, củng cố và phát triển truyền thống này trong mỗi người dân làyếu tố rất quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Nội, tr.175.
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Nội, tr.175.
Trang 7Thứ ba, “phải có lòng khoan dung, độ lượng với con người” 1 Hồ Chí Minh
cho rằng, con người ai cũng có những mặt tốt và mặt xấu, có những điểm mạnh,điểm yếu khác nhau Để đảm bảo tập hợp được mọi lực lượng, đảm bảo lợi ích chocách mạng, thì cần phải có lòng khoan dung, độ lượng với tất cả mọi người, quýtrọng những điều tốt đẹp nhỏ nhất, như vậy thì họ mới nghe theo mình, từ đó mớiđoàn kết lại được Hồ Chí Minh còn chỉ dẫn thêm: “Đối với những đồng bào lạc lốilầm đường, ta phải lấy tình thân ái mà cảm hóa họ Có như thế mới thành đại đoànkết, có đại đoàn kết thì tương lai chắc chắn sẽ vẻ vang”2
Thứ tư, “phải có niềm tin vào nhân dân” 3 Đối với Hồ Chí Minh, có dân chính
là có tất cả, đây là nguyên tắc tối cao, vẫn còn có ý nghĩa cho đến ngày hôm nay.Dân chính là sức mạnh của cả một quốc gia, là chỗ dựa vững chắc, nên dân chính làmục tiêu phấn đấu của cách mạng, tin tưởng vào nhân dân, xây dựng được lòng tincủa nhân dân, là sẽ xây dựng được khối đại đoàn kết toàn dân tộc
4 Hình thức, nguyên tắc tổ chức của khối đại đoàn kết toàn dân tộc – Mặt trận dân tộc thống nhất
Thứ nhất, đại đoàn kết toàn dân tộc phải lấy liên minh công nhân nông dân
-trí thức làm nền tảng và do Đảng Cộng sản lãnh đạo
Khối đại đoàn kết toàn dân tộc muốn mở rộng và phát triển thì cần phải có mộthình thức tổ chức, đó chính là mặt trận dân tộc thống nhất Kế thừa tư tưởng Hồ ChíMinh, Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương đoàn kết mọi người dân Việt Nam yêunước, không phân biệt giai cấp, dân tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, nam nữ, lứa tuổi…nhưng không phải là một tập hợp lỏng lẻo, ngẫu nhiên, tự phát mà là một khối đoànkết chặt chẽ, có tổ chức trong mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi
Đảng Cộng sản Việt Nam xác định chiến lược xây dựng khối đại đoàn kết toàndân tộc là lấy liên minh công nhân - nông dân - trí thức làm nền tảng, dưới sự lãnh
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Nội, tr.176.
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, tr.280-281.
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà
Nội, tr.176.
Trang 8đạo của Đảng và coi đó là một nguyên tắc có ý nghĩa như là một quy luật để xâydựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững mạnh Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sảnViệt Nam là một tất yếu vì chỉ có Đảng Cộng sản Việt Nam được vũ trang bởi chủnghĩa Mác-Lênin mới đánh giá đúng vai trò, sức mạnh của nhân dân Việt Namtrong lịch sử.
Thứ hai, xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc phải theo nguyên
tắc đảm bảo lợi ích cao nhất của quốc gia - dân tộc, quyền lợi cơ bản của nhân dânlao động; đồng thời quan tâm đến quyền lợi chính đáng của các tầng lớp nhân dânTrong mọi thời kỳ cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm xâydựng khối đại đoàn kết dân tộc - thực hiện đại đoàn kết trên nguyên tắc bảo đảm lợiích cao nhất của quốc gia - dân tộc và quyền lợi cơ bản của nhân dân lao động.Trước đây, trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc thì lợi ích tối thượng chung làgiải phóng dân tộc Đảng Cộng sản Việt Nam xác định quyền lợi của bộ phận, củagiai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, dân tộc Nếu không đòiđược độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạnnăm cũng không đòi được Bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, ĐảngCộng sản Việt Nam đã giải quyết mối quan hệ giữa giai cấp và dân tộc, giữa củng
cố miền Bắc và giải phóng miền Nam; giữa cải thiện đời sống của nhân dân laođộng với việc xóa bỏ giai cấp địa chủ và cải tạo đối với giai cấp tư sản dân tộc.Trong hoàn cảnh khó khăn, phức tạp lúc đó, để khối đại đoàn kết toàn dân đượctăng cường, mặt trận dân tộc thống nhất phải được mở rộng, Đảng đã nêu nguyêntắc tán thành hòa bình, thống nhất, độc lập và dân chủ, giàu mạnh, coi đó là mẫu sốchung để thực hiện đoàn kết dân tộc
Tại Đại hội lần thứ XIII, Đảng xác định mục tiêu của cách mạng Việt Namtrong giai đoạn hiện nay là: “Phát huy ý chí và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộckết hợp với sức mạnh thời đại; đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới,công nghiệp hoá, hiện đại hoá; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòabình, ổn định; phấn đấu để đến giữa thế kỷ XXI, nước ta trở thành nước phát triển,
Trang 9theo định hướng xã hội chủ nghĩa” Mục tiêu đó cũng chính là đích đến quy tụ sứcmạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc Sự đồng nhất giữa mục tiêu cách mạngcủa Đảng với mục tiêu của khối đại đoàn kết toàn dân tộc cho thấy sự hòa quyệngiữa Ý Đảng - Lòng Dân; giữa mục tiêu cách mạng của Đảng với nguyện vọng củatoàn thể nhân dân, xuất phát từ nguyện vọng của đông đảo các tầng lớp nhân dân.
Thứ ba, phát huy vai trò, sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong thực hiện
đại đoàn kết toàn dân tộc
Đảng Cộng sản Việt Nam luôn giương cao ngọn cờ đại đoàn kết toàn dân Đó
là đường lối chiến lược tạo ra sức mạnh để xây dựng chủ nghĩa xã hội Việc xâydựng khối đại đoàn kết toàn dân là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xãhội
Đảng luôn chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân gắn với việc phát huydân chủ trong đời sống xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng; thực hiện dân chủ trênlĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội ở tất cả các cấp các ngành Mọi hoạtđộng của hệ thống chính trị, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải phục
vụ lợi ích của nhân dân Trong đó, tăng cường vai trò nòng cốt chính trị, tráchnhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng khối đạiđoàn kết toàn dân tộc; tập hợp, vận động nhân dân đẩy mạnh các phong trào thi đuayêu nước Thực hiện tốt vai trò giám sát, phản biện xã hội, đại diện bảo vệ quyền vàlợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, hội viên, tích cực tham gia xây dựngĐảng, Nhà nước, tăng cường đối ngoại nhân dân Xây dựng thế trận lòng dân, pháthuy sức mạnh đoàn kết, đồng thuận của nhân dân trong và ngoài nước để xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc Khẳng định vấn đề có tính nguyên tắc: lấy dân làm gốc, pháthuy quyền làm chủ của dân, nguồn lực nhân dân, thực hiện đoàn kết toàn dân; lấyliên minh công - nông - trí thức làm nền tảng và do Đảng Cộng sản lãnh đạo; bảođảm lợi ích cao nhất của quốc gia - dân tộc, quyền lợi cơ bản của nhân dân laođộng; tổ chức đại đoàn kết dân tộc là mặt trận dân tộc thống nhất; lấy tuyên truyền,giáo dục, vận động, thuyết phục làm phương thức hoạt động chủ yếu
Trang 105 Phương thức xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Thứ nhất, Thực hành đoàn kết một cách đúng đắn theo Tư tưởng Hồ Chí
Minh Hồ Chí Minh chỉ rõ, Đảng lãnh đạo nhân dân làm cách mạng, nhưng cáchmạng là sự nghiệp của nhân dân, vì vậy, đoàn kết phải là mục tiêu và nhiệm vụhàng đầu của cách mạng nước ta Phải thực hiện đoàn kết trong Đảng, đoàn kết toàndân, đoàn kết các giai cấp, các dân tộc, các tôn giáo và đoàn kết quốc tế Đoàn kếtphải thực sự tạo thành sức mạnh vật chất và tinh thần
Khối đại đoàn kết toàn dân phải được xây dựng trên lập trường của giai cấpcông nhân, lấy liên minh công – nông – trí làm nền tảng, do Đảng Cộng sản lãnhđạo Nguyên tắc này xuất phát từ nhận thức khoa học: đại đoàn kết không phải làtập hợp các lực lượng xã hội một cách ngẫu nhiên mà phải là một tập hợp bền vữngcủa các lực lượng có tổ chức, có định hướng, có lãnh đạo
Đại đoàn kết phải dựa trên nguyên tắc tin dân, dựa vào dân: “Trong bầu trờikhông có gì quý bằng nhân dân Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoànkết của nhân dân” Nguyên tắc quan trọng này bắt nguồn từ sự kế thừa truyền thốngcủa ông cha: “Nước lấy dân làm gốc”, “chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân”;
là sự quán triệt sâu sắc quan điểm của chủ nghĩa Mac-Lênin “cách mạng là sựnghiệp của quần chúng”
Theo quan điểm của Người, đoàn kết là một khoa học và nghệ thuật Muốn cóđại đoàn kết , cần phải tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng một cách khéoléo để mọi người tự giác đoàn kết, từ đó tự nguyện tham gia Muốn giáo dục, thuyếtphục quần chúng thì phải có đường lối, chủ trương đáp ứng nguyện vọng chínhđáng của quần chúng nhân dân – đây là điều quan trọng hàng đầu Do đó, phải quansát, nghiên cứu và nắm bắt thực tiễn một cách chính xác; phương pháp, hình thứctuyên truyền phải thích hợp với tâm lý, trình độ của từng đối tượng; người thựcheiejn nhiệm vụ tuyên truyền, vận động quần chúng phải là tấm gương mẫu mựcđoàn kết từ lời nói đến hành động, mục đích thật sự vì lợi ích nhân dân
Trang 11Thứ hai, thực hành phương pháp đại đoàn kết theo tư tưởng Hồ Chí Minh là
ứng xử một cách đúng đắn với từng loại lực lượng sao cho có thể mở rộng đến mứccao nhất trận tuyến cách mạng và thu hẹp đến mức thấp nhất trận tuyến đối phương:
“Đại đoàn kết tức là trước hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân… Đó là nền gốc củađại đàon kết… Bất kỳ ai mà thật thà tán thành hòa bình, thống nhất, độc lập, dânchủ thì dù những ngườid dó trước đây chống chúng ta bây giờ chúng ta cũng thậtthà đoàn kết với họ… Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục
vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ”
Tư tưởng Hồ Chí Minh để xây dựng và phát triển lực lượng cách mạng là khaithác, phát huy sự thống nhất, tương đồng trong mục tiêu, lý tưởng Người kêu gọi:
“Giang sơn và chính phủ là giang sơn và Chính phủ chung của chúng ta Vậy nêntất cả dân tộc chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ để giữ gìn non nước ta, để ủng hộchính phủ ta Chúng ta phải thương yêu nhau, phải kính trọng nhau, phải giúp đỡnhau để mưu hạnh phúc chung của chúng ta còn con cháu chúng ta Sông có thểcạn, núi có thể mòn nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờ giảm bớt.Chúng ta quyết góp chung lực lượng lại để giữ vững quyền tự do độc lập của chúngta
Kế thừa truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc của ông cha trong lịch sử hàngngàn năm dựng nước và giữ nước – một di sản tinh thần cực kỳ quý báu của dân tộcViệt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định “ Đoàn kết là vấn đề sống còn”,
“không đoàn kết thì suy và mất Có đoàn kết thì thịnh và còn Chúng ta phải lấyđoàn kết mà xoay vận mệnh, giữ gìn dân tộc và bảo vệ nước nhà”
Bảo vệ Tư tưởng Hồ Chí Minh – nền tảng tư tưởng của Đảng, chúng ta cầntiếp tục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò và tầm quan trọng tư tưởng Hồ ChíMinh về đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với thực hiện Chỉ thị số 05 – CT/TW của BộChính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh” và chuyên đề năm 2020 về “Tăng cường khối đại đàon kết toàn dân tộc, xây
Trang 12dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh theo tư tưởng, đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh”.
Câu 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc còn có giá trị trong giai đoạn hiện nay không? Tại sao? Hãy đề xuất các giải pháp vận dụng tư tưởng
Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc trong công cuộc xây dựng đất nước Việt Nam hiện nay.
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc còn có giá trị trong giai đoạn hiện nay không? Tại sao?
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc vẫn còn giá trị trong giai đoạnhiện nay
Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu, là cội nguồn sức mạnh củadân tộc Việt Nam Truyền thống đó được hun đúc, hình thành và phát triển bởi tinhthần yêu nước, ý chí độc lập, tự chủ của dân tộc ta trải qua hàng nghìn năm dựngnước và giữ nước, chiến thắng mọi thiên tai, dịch họa, để xây dựng nên Tổ quốcViệt Nam ngày càng cường thịnh Trong lịch sử, dưới triều đại nhà Trần, chưa baogiờ “vua quân một lòng” tạo nên một “hào khí Đông A” để nhiều quân lính xăm
trên tay mình hai chữ Sát Thát cùng làm nên một mốc son chói lọi đầy tự hào trong
lịch sử dân tộc khi một quốc gia phương Bắc – một nỗi khiếp sợ cho các quốc giatrên thế giới đã cho quân đánh chiếm Đại Việt Ấy lại mà, với tình cảnh đó sự hòathuận trên dưới một lòng trong nội giai cấp luôn được nhắc đến là một yếu tố thenchốt góp phần làm nên ba lần chiến thắng quân Mông-Nguyên Trong đấu tranh giảiphóng dân tộc, chống ngoại xâm thì “Không có gì quý hơn độc lập, tự do!”1 là giátrị cao nhất; còn yếu tố tạo nên những thắng lợi vẻ vang đó là đại đoàn kết dân tộc,nhờ đó mà toàn thể dân tộc Việt Nam sẵn sàng thực hiện Lời kêu gọi của Chủ tịch
Hồ Chí Minh: “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng,tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”2 Sau khi đã đuổi đượcngoại xâm, sức mạnh của ý chí đấu tranh cho độc lập, tự do được chuyển thành sức
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.15, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, tr.130.
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, tr.3.