Lý thuyết hệ thống hóa về hiđrocacbon (mới 2022 + bài tập) hóa học 11

Bài 38 Hệ thống hóa về hiđrocacbon I Hệ thống hóa về hiđrocacbon Bảng 1 Tóm tắt về một số loại hiđrocacbon quan trọng Ankan Anken Ankin Ankylbenzen Công thức phân tử CnH2n +2 (n ≥ 1) CnH2n (n ≥ 2) CnH[.]

Bài 38: Hệ thống hóa về hiđrocacbon

I Hệ thống hóa về hiđrocacbon

Bảng 1: Tóm tắt về một số loại hiđrocacbon quan trọng

Công

thức

phân

tử

CnH2n +2 (n ≥ 1) CnH2n (n ≥ 2) CnH2n – 2 (n ≥ 2) CnH2n – 6 (n ≥ 6)

Đặc

điểm

cấu tạo

phân

tử

- Chỉ có liên kết

đơn C – C, C –

H

- Có đồng phân

mạch cacbon

- Có một liên kết đôi C = C

- Có đồng phân mạch cacbon, đồng phân vị trí liên kết đôi và đồng phân hình học

- Có một liên kết đôi C ≡ C

- Có đồng phân mạch cacbon và đồng phân vị trí liên kết ba

- Có vòng benzen

- Có đồng phân mạch cacbon của nhánh ankyl

và đồng phân vị trí tương đối của các nhóm ankyl

Tính

chất

vật lí

- Ở điều kiện thường, các hợp chất từ C1 – C4 là chất khí; ≥ C5 là chất lỏng hoặc rắn

- Không màu

- Không tan trong nước

Tính

chất

hóa

học

- Phản ứng thế

(halogen)

- Phản ứng tách

- Phản ứng oxi

hóa

- Phản ứng cộng (H2, Br2, HX,

…)

- Phản ứng trùng hợp

- Phản ứng oxi hóa

- Phản ứng cộng (H2, Br2, HX,

…)

- Phản ứng thế H liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon của liên kết ba đầu mạch

- Phản ứng oxi hóa

- Phản ứng thế (halogen, nitro)

- Phản ứng cộng

- Phản ứng oxi hóa mạch nhánh

Ứng

dụng

Làm nhiên liệu,

nguyên liệu,

dung môi

Làm nguyên liệu Làm nguyên liệu Làm dung môi,

nguyên liệu

* Phương trình minh họa tính chất hóa học:

1 Ankan

a) Phản ứng thế

CH4 + Cl2

as

 CH3Cl + HCl

b) Phản ứng tách

CH3 – CH2 – CH3

o

t , xt

 CH3 – CH = CH2 + H2

CH3 – CH2 – CH3

o

t , xt

 CH4 + CH2 = CH2

c) Phản ứng oxi hóa

CH4 + 2O2

o t

 CO2 + 2H2O

2 Anken

a) Phản ứng cộng

CH2 = CH2 + H2

o

Ni, t

 CH3 – CH3

b) Phản ứng trùng hợp

nCH2 = CH2

o

t ,p xt

 (– CH2 – CH2 –)n

c) Phản ứng oxi hóa

3CH2=CH2 + 4H2O + 2KMnO4 → 3HO–CH2–CH2–OH + 2MnO2↓ + 2KOH

3 Ankin

a) Phản ứng cộng

CH ≡ CH + 2H2

o

Ni, t

 CH3 – CH3

b) Phản ứng thế bằng ion kim loại

CH ≡ CH + 2AgNO3 + 2NH3 → Ag – C ≡ C – Ag↓ + 2NH4NO3

c) Phản ứng oxi hóa

- Phản ứng cháy:

2C2H2 + 5O2

o t

 4CO2 + 2H2O

- Làm mất màu dung dịch thuốc tím

4 Ankylbenzen

a) Phản ứng thế

b) Phản ứng cộng

c) Phản ứng oxi hóa

C6H5 – CH3 + 2KMnO4

o t

 C6H5 – COOK + 2MnO2↓ + KOH + H2O

II Sự chuyển hóa giữa các loại hiđrocacbon

Hình 1: Sơ đồ mối quan hệ giữa các loại hiđrocacbon