THỰC TRANG QLTBDH - Các công cụ toán học - Đặng Hữu Tường - Thư viện Đề thi & Kiểm tra

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o PAGE 42 Lêi nãi ®Çu ThiÕt bÞ d¹y häc lµ yÕu tè rÊt quan träng trong qu¸ tr×nh Gi¸o dôc §µo t¹o, ®Æc biÖt trong gi¸o dôc häc sinh phæ th«ng Qu¶n lý c«ng t¸c thiÕt bÞ d¹y häc lµ l[.]

Lời nói đầu

Thiết bị dạy học là yếu tố rất quan trọng trong quá

trình Giáo dục Đào tạo, đặc biệt trong giáo dục học sinh phổ thông.

Quản lý công tác thiết bị dạy học là làm

cho Thiết bị dạy học trở thành công cụ, phơng tiện góp phần thực hiện nguyên lý giáo dục của Đảng ,, Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trờng gắn liền với xã hội ,,

Phần I Mở đầu

Tên đề tài : “ Một số biện pháp quản lý công tác thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lợng giảng dạy ở thực hành ở trờng THCS“

1 Lý do chọn đề tài:

1.1 Chúng ta đang bớc vào một giai đoạn lịch sử mới, giai đoạn tiến hànhCNH-HĐH để đa Việt Nam từ một nớc công nghiệp nghèo nàn lạc hậu trởthành một nớc công nghiệp hiện đại Để tiến hành sứ mệnh lịch sử to lớn này ,giáo dục một thế hệ học sinh có kỹ thuật cơ bản về thực hành.

1.2 Lực lợng giáo viên dạy thực hành thí nghiệm là động lực phát triển hớngnghiệp dạy nghề cho học sinh, để có đợc điều này, đào tạo giáo viên phải đitrớc một bớc Bởi vậy, bồi dỡng và đào tạo mới một đội ngũ đông đảo giáoviên dạy thực hành thí nghiệm có chất lợng cao đang là một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng hàng đầu của GD - ĐT trong thời gian tới

1.3 Giáo viên dạy thực hành thí nghiệm có những đặc trng khác biệt so vớigiáo viên dạy các môn khác nh dạy lí thuyết của trong hệ thống giáo dục quốcdân: Giáo viên dạy thực hành không chỉ có chức năng dạy chữ, dạy ngời màcòn có chức năng dạy nghề Đặc trng trên đòi hỏi ngời giáo viên dạy thực hànhkhông chỉ có kiến thức vững vàng về chuyên môn, kỹ năng s phạm, kỹ nănggiao tiếp mà còn có kỹ năng thực hành thành thạo Nh vậy yếu tố thiết bị dạyhọc trong trờng THCS là đặc biệt quan trọng, nó giúp nâng cao nhận thức, rènluyện kỹ năng, kỹ xảo tiếp cận nghề nghiệp đối với học sinh trong tơng lai 1.4 Trờng THCS đã đợc đa vào các thiết bị dạy học từ khi có hệ thống trờnghọc trong cả nớc, phần lớn các trang thiết bị đợc đầu t năm 2002 trở về trớc,nguồn đầu t là nguồn vốn ngân sách trung ơng Từ những năm 2002 việc thaysách giáo khoa nên thiết bị đợc bổ sung một cách cơ bản đảm bảo các tiết dạythực hành hơn thế nữa nghành giáo dục của Hà Tĩnh cũng nh phòng giáo dụcLộc Hà đã chú trọng hơn trong việc đầu t nâng cấp và tăng cờng thêm chủngloại thiết bị để phục vụ cho giảng dạy và học tập Hiện nay, quản lý công tácTBDH đang còn bất cập, nh : Lập kế hoạch dài hạn cha có tầm chiến lợc Kếhoạch ngắn hạn theo tháng, quý thiếu căn cứ, còn mang tính phục vụ nhu cầu

đột xuất Tổ chức thực hiện cha đồng bộ, chỉ đạo cha kiên quyết Khâu kiểmtra rời rạc và cha có những hoạt động cần thiết sau kiểm tra Việc sử dụngTBDH vào quá trình dạy học còn hạn chế, tình trạng thiết bị xuống cấp vàhỏng hóc nhiều, nhng công việc sửa chữa cha làm đợc là bao, các phòng học

để đảm bảo cho triển khai tiết dạy thí nghiệm, dạy thực hành còn thiếu thốnvừa yếu lại vừa thiếu Bởi vậy, quản lý công tác này cần có những giải pháphữu hiệu hơn nhằm khai thác một cách có hiệu quả đối với quá trình dạy họctrong nhà trờng

1.5 Trờng THCS B cũng nh một số trờng THCS trong huyện Lộc Hà đangtừng bớc tiếp nhận trang thiết bị theo “Dự án đầu t phát triển giáo dục theo ch-

ơng trình thay sách giáo khoa“ của ban dự án quốc gia từ 2002-2005 Kết quả

đầu t của dự án này, chủng loại và số lợng thiết bị sẽ tăng lên gấp đôi so vớihiện nay Để đáp ứng với mục tiêu giáo dục- đào tạo hiện nay trang thiết bịdạy học trong trờng cần đợc đầu t, quản lý, tổ chức khai thác hợp lý để nângcao chất lợng Dạy- Học trong trờng

Với những lý do nh đã trình bày , chúng tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp quản lý công tác thiết bị dạy học ở một số trờng khó khăn trên địa bàn huyện Lộc Hà nhằm nâng cao chất lợng giáo dục - đào tạo ở trờng THCS “

2 Mục đích nghiên cứu:

Đề xuất các giải pháp chủ yếu cải tiến quản lý công tác thiết bị dạy họcgóp phần nâng cao chất lựơng giáo dục- đào tạo tại một số trờng THCS

3 Khách thể và đối tợng nghiên cứu,

3.1 Khách thể nghiên cứu: Các thiết bị dạy học phục vụ cho giảng dạy và học tập tại một số trờng THCS trong huyện Lộc Hà

3.2 Đối tợng nghiên cứu: Môt số giải pháp cải tiến quản lý công tác thiết bịdạy học nhằm nâng cao chất lợng giáo dục- đào tạo tại một số trờng THCStrong huyện Lộc Hà

3 Phạm vi nghiên cứu

Công tác thiết bị dạy học tại một số trờng THCS trong huyện Lộc Hà

4 Giả thuyết khoa học:

Nếu có những giải pháp cải tiến quản lý công tác thiết bị dạt học thì sẽnâng cao đợc chất lợng giáo dục - đào tạo học sinh chuẩn bị bớc vào các trờngTHPT hoặc 15 % học sinh tốt nghiệp THCS vào trờng nghề theo đề án phổ cậpgiáo dục bậc trung học

5 Nhiệm vụ nghiên cứu:

5.1 Tìm hiểu cơ sở lý luận về khoa học quản lý, quản lý trờng học, quản lý

CSVC S phạm, trang thiết bị trong quá trình Giáo dục - Đào tạo

5.2 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng trang thiết bị và quản lý công tác

thiết bị phục vụ cho Dạy – Học ở một số trờng THCS trong huyện Lộc

Hà

5.3 Đề xuất một số giải pháp cải tiến quản lý công tác thiết bị Dạy –Học

tại các trờng THCS

7 Phơng pháp nghiên cứu:

7.1. Nhóm các phơng pháp nghiên cứu lý luận.

- Nghiên cứu lý luận về quản lý cơ sở vật chất s phạm và quản lý thiết bịdạy học

- Nghiên cứu tìm hiểu các khái niệm, thuật ngữ và các vấn đề lý luận liênquan đến đề tài: Dạy thực hành thí nghiệm; Chất lợng giáo dục- đào tạoQuản lý công tác thiết bị dạy học

7.2. Nhóm các phơng pháp nghiên cứu thực tiễn

- Khảo sát đánh giá TBDH, sự quản lý công tác TBDH

8 ý nghĩa của việc nghiên cứu:

8.1 ý nghĩa lý luận: Đề tài nghiên cứu góp phần làm rõ thêm khái niệm trangthiết bị phục vụ cho Dạy – Học và quản lý công tác TBDH trong dạy học.Nhấn mạnh vai trò của TBDH trong việc nâng cao chất lợng GD&ĐT

8.2 ý nghĩa thực tiễn: Đề tài đề cập đến một vài bất cập trong quản lý côngtác TBDH và mạnh dạn nêu ra một số giải pháp quản lý công tác TBDH ở một

số trờng THCS trong huyện Lộc Hà mà thực sự đang là vấn đề cấp thiết củacác trờng THCS

9 Cấu trúc đề tài Gồm 3 phần chính

9.1 Phần Thứ nhất : Mở đầu

Đề cập vấn đề chung của đề tài.

9.2 Phần thứ hai: Nội dung của đề tài: Gồm có 3 chơng

Chơng I: Những vấn đề lý luận về thiết bị dạy học và quản lý công tác

thiết bị dạy học trong lĩnh vực dạy thực hành thí nghiệm

Chơng II: Thực trạng công tác thiết bị dạy học và quản lý công tác thiết

bị dạy học ở trờng THCS B

Chơng III: Một số giải pháp cải tiến quản lý công tác thiết bị, đồ dùng

dạy học ở trờng THCS góp phần nâng cao chất lợng giáo dục trong nhà ờng

tr-9.3 Phần thứ ba : Kết luận và kiến nghị.

1.1.1 Khái niệm cơ sở vật chất s phạm:

Sự phát triển có tính quyết định của khoa học kỹ thuật và công nghệ cũng

nh khoa học giáo dục, triết học, tâm lý học đã làm cho CSVCSP trở nên hếtsức phong phú, đa dạng, nó đã trở thành một khoa học riêng bên cạnh cácngành khoa học khác và ngày càng đóng vai trò quan trọng trong trong quátrình dạy học Nội dung giáo dục phong phú nh thế nào thì CSVCSP cũngphong phú tơng ứng nh thế CSVCSP gồm:

+ Trờng sở và các công trình thuộc nhà trờng: Giảng đờng, lớp học , phòng thínghiệm, th viện, phòng đọc, xởng trờng , đờng sá, cảnh quan s phạm

+ Các trang bị nh : Bàn ghế lớp học; Bảng, bàn ghế , tủ văn phòng, dụng cụvăn phòng; Dụng cụ cho công tác y tế; Phơng tiện vận tải;

+ Máy móc thiết bị, trang bị dạy học, phơng tiện dạy học, giáo cụ trực quan,

mô hình dạy học, Gọi tắt là thiết bị dạy học ( TBDH) trong Giáo dục-Đào

tạo

+Sách chuyên môn kỹ thuật, sách báo lý luận, học liệu, phần mềm dạy học, + Vật t , nguyên liệu cho học tập

Nh vậy, CSVCSP là tất cả các phơng tiện vật chất đợc giáo viên và học sinh

sử dụng nhằm thực hiện có hiệu quả nội dung chơng trình dạy học

CSVCSP là một khái niệm rất rộng, chúng tôi chỉ đề cập đến những kháiniệm chung về thiết bị dạy học ( TBDH ) trong đào tạo nghề và phạm vinghiên của đề tài là quản lý công tác thiết bị dạy học ( CTTBDH ) ở trờng một

số trờng THCS trong huyện Lộc Hà ( Khái niệm CTTBDH và quản lýCTTBDH sẽ đợc nêu ở mục sau)

1 1.2 Đặc thù về Dạy – Học trong tr ờng THCS.

Trong thực tế hoạt động dạy thực hành thí nghiệm, có thể có cách hiểu mộtcách phiến diện: Dạy thực hành chỉ là dạy kỹ năng thực nghiệm cho thuyết vàcho học sinh Vì vậy việc giảng dạy trong nhà trờng mang nặng tính chấttruyền đạt kỹ năng Thực ra cần hiểu quá trinh dạy thực hành ( hay là giáo dục

kỹ thuật nghề nghiệp) một cách toàn diện Đó không phải là quá trình trang bị

kỹ năng, kỹ xảo nghề mà còn bao hàm quá trình bổ sung kiến thức về khoahọc cơ bản, kỹ thuật cơ sở, giáo dục về nhận thức thái độ hành vi của ngời lao

động kỹ thuật tơng lai Đó cũng chính là quá trình GD - ĐT nhằm phát triểnnhân cách hài hoà toàn diện cho ngời lao đông kỹ thuật Trong đó , đặc thù

của quá trình dạy sử dụng TBDH là thời gian thực hành, thực tập chiếm 60% 70% quỹ thời gian dạy lí thuyết.

Nội dung giáo dục- đào tạo đợc thể hiện theo sơ đồ sau:

Nội dung GIáO DụC - đào tạo

Nh vậy, nội dung đào tạo là tập hợp hệ thống các kiến thức về văn hoá-Xãhội ; Khoa học – Công nghệ, các chuẩn mực thái độ nhân cách, các kỹ nănglao động chung

1.1.3 Thiết bị dạy học trong trờng:

Thiết bị dạy học trong nhà trờng là tất cả các chủng loại thiết bị, trang bị ,mô hình học cụ, đồ dùng , phơng tiện dạy học, dùng cho dạy-học lý thuyết vàthực hành

-Phơng pháp rèn luyện sứckhoẻ

-Nắm chắc kiến thức văn hoá- Lí thuyết

-Khoa học, chính xác

- Thẩm định

l thuyết

- Thực hành tìm ra kết luận

TBDH trongTrờng học

TBDH trong trờng học

Nh vậy, TBDH trong trờng là tất cả các phơng tiện vật chất đợc giáo viên

và học sinh sử dụng nhằm thực hiện có hiệu quả nội dung chơng trình dạy học

đặc biệt dạy thực hàng thí nghiệm

1.1.4 Khái niệm công tác TBDH và quản lý công tác TBDH.

 Công tác TBDH là tất cả các vấn đề về thiết bị và liên quan đến thiết bịphục vụ cho quá trình dạy học, đó là: Chủng loại, số lợng, chất lợng TBDH.Khâu đầu t mua sắm TBDH Khâu khai thác sử dụng TBDH Khâu bảo d-ỡng, sửa chữa TBDH Yếu tố con ngời liên quan đến các khâu của TBDH

 Quản lý CTTBDH là làm cho tất cả các khâu, yếu tố nêu trên gắn kết vớinhau, tác động qua lại lẫn nhau, làm cho TBDH phục vụ tốt nhất cho quátrình dạy học, nhằm góp phần nâng cao chất lợng giáo dục- đào tạo

1.2 Các yêu cầu đối với TBDH

1.2.1 Tính khoa học s phạm

+ TBDH phải đảm bảo học sinh tiếp thu đợc các kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo

bộ môn tơng ứng với chơng trình học, giúp cho thầy giáo truyền đạt cho họcsinh các kiến thức phức tạp, kỹ xảo thực hành một cách thuận lợi, làm cho họphát triển khả năng nhận thức và t duy logic

+ Nội dung và cấu tạo của TBDH phải đảm bảo các đặc trng của việc dạy lýthuyết, thực hành và các nguyên lý s phạm cơ bản

+ TBDH phải phù hợp với nhiệm vụ s phạm và phơng pháp giảng dạy, thúc

đẩy khả năng tiếp thu của học sinh Các TBDH tập hợp thành bộ phải có mốiliên hệ chặt chẽ về nội dung, bố cục và hình thức trong đó mỗi loại trong một

bộ phải có vai trò và chỗ đứng riêng

+TBDH thực hành+TBDH thí nghiệm +TBDH dùng chung

-TB cho thực hành -TB thí nghiệm

-Máy chiếu các loại

-Máy chiếu đa năng Projector kết nối máy tính

- Các TB nghe nhìnkhác

+ TBDH phải thúc đẩy việc sử dụng các Phơng pháp dạy học (PPDH) hiện

đại và các hình thức tổ chức dạy học tiên tiến Thực tế đã chứng tỏ, do sự ra

đời của một số TBDH mới mà cơ cấu tổ chức của nhà trờng và PPDH có nhiềuthay đổi Ví dụ: Nhờ có phơng tiện máy chiếu, chơng trình giáo án điện tử nênphơng pháp dạy học thay đổi cách truyền đạt

+ Chất lợng thiết bị phải đảm bảo tuổi thọ và độ bền chắc

+Thiết bị phải thể hiện các thành tựu mới nhất của hhoa học kỹ thuật(KHKT).Thiết bị tơng xứng và phù hợp với thực tiễn ở các cơ sở ngoài xã hội.+ TBDH phải có kết cấu khoa học tơng xứng với môn học

1.2.5 Tính kinh tế.

+ Nội dung và đặc tính kết cấu của TBDH phải sao cho số lợng ít, chi phí nhỏnhất mà vẫn đảm bảo hiệu quả sử dụng cao nhất

+ TBDH phải đảm bảo bền, chắc và chi phí bảo quản thấp nhất

1 3 Tầm quan trọng của TBDH trong GD - ĐT nói chung

Nh vậy thiết bị dạy học chiếm vị trí hết sức quan trọng, có thể khẳng địnhrằng: Tính hiện đại của một nhà trờng đợc phản ánh qua trình độ tiên tiến củathiết bị giảng dạy

Qua đó có thể kết luận: TBDH là một yếu tố gắn chặt vào quá trình s phạm,

là đối tợng của công tác quản lý trờng học nói chung và quản lý dạy thực hànhnói riêng

Một trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục, đó là chất lợng giáo dục

mà TBDH là một trong các yếu tố quan trọng của quá trình giáo dục Bởi vậy,quản lý công tác TBDH là một khâu quan trọng trong quản lý giáo dục

1.3.1 Những đặc trng chủ yếu của TBDH:

+ Có thể cung cấp cho học sinh các kiến thức một cách chắc chắn và chínhxác, nh vậy nguồn Thông tin họ thu nhận đợc trở nên đáng tin cậy và đợcnhớ lâu bền hơn

+ Làm cho việc giảng dạy trở nên trực quan hơn, cụ thể hơn vì vậy tăngthêm khả năng của học sinh tiếp thụ những sự vật , hiên tợng và các quátrình phức tạp mà bình thờng học sinh khó nắm vững đợc

+ Rút ngắn thời gian giảng dạy, mà việc lĩnh hội kiến thức của học sinh lạinhanh hơn

+ Giải phóng ngời thầy giáo khỏi một khối lợng công việc tay chân , do đólàm tăng khả năng chất lợng dạy học

+ Dễ dàng gây đợc cảm tình và sự chú ý của học sinh

+ Bằng việc sử dụng TBDH , giáo viên có thể kiểm tra một cách khách quankhả năng tiếp thu kiến thức cũng nh hình thành kỹ năng , kỹ xảo của họcsinh

1.3.2.TBDH với nội dung, chơng trình, phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học

Với mỗi nội dung dạy học, có thể có các phơng pháp dạy học phù hợp,lựa chọn phơng pháp nào lại liên quan đến TBDH sự tơng thích của TBDHvới phơng pháp dạy học sẽ cho ta thể hiện nội dung dạy học có hiệu quả caonhất Chúng ta có thể nói TBDH là phơng tiện, là cầu nối giữa ngời dạy và ng-

ời học và thực sự ngay trong bản thân TBDH đã có chứa nội dung dạy học,chứa đựng tính mục đích của dạy học Qua TBDH học sinh có thể tìm ra câutrả lời cho mình mà không nhất thiết đòi hỏi giáo viên phải giải thích nhiều

Nh vậy nhờ TBDH mà giáo viên đã tạo đợc vùng hợp tác, hiểu biết giữa thầy

và trò về nội dung cần truyền đạt của thầy

Có thể nói phơng pháp và phơng tiện luôn gắn bó chặt chẽ với nhau,không tách rời nhau trong quá trình dạy học Sự thay đổi về số lợng và chất l-ợng của các thiết bị dạy học, đã ngày càng khẳng định đợc vị trí của chúng

trong quá trình dạy học và có thể khẳng định rằng thiết bị dạy học có ảnh hởngrất lớn đến chất lợng giáo dục- đào tạo.

Mục tiêu hàng đầu trong các trờng hiện nay là nâng cao chất lợng giáodục - đào tạo Bằng phơng pháp đổi mới mạnh mẽ phơng pháp dạy học, tíchcực sử dụng tối đa TBDH Nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Đội ngũ giáo viên,cơ sở vật chất, TBDH, rõ ràng với phơng pháp giảng dạy trực quan sinh động

sẽ đem lai hiệu quả cao nhất Điều đó có nghĩa là thiết bị, mô hình và đồ dùngdạy học đóng vai trò rất quan trọng, quyết định đến chất lợng giáo dục đào tạotrong các trờng

Đối với hình thức tổ chức dạy học cũng phụ thuộc nhiều vào TBDH Nếukhông có TBDH thì hình thức tổ chức dạy học thờng là thuyết trình, giảnggiải Rõ ràng trong trờng hợp đó mục đích s phạm, ý đồ s phạm bị hạn chếnhiều và nó không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của Thầy hay của Trò.Ngay cả khi có TBDH thì số lợng và chất lợng thiết bị cũng liên quan đến hìnhthức tổ chức dạy học, chẳng hạn nh khi lên lớp thực hành ,nếu thiết bị đủ chotừng nhóm hay từng học sinh thì hình thức tổ chức dạy học sẽ khác nhau để

đảm bảo sự tơng thích và khai thác đợc khả năng học tập của học sinh

Nh vậy muốn thay đổi PPDH, hình thức tổ chức dạy học phải quan tâm tớiTBDH

Rõ ràng việc “ Dạy chay, dạy suông “ hay còn nói : “ Dạy từ miệng đếntai” sẽ gây tổn hại lớn cho Giáo dục - Đào tạo Nó làm cho ngời học thụ động ,không phát huy đợc tính chủ động sáng tạo của ngời học

Sự hỗ trợ đắc lực của thiết bị sẽ là cầu nối giữa ngời dạy và ngời học, làm cho hai nhân tố này gắn kết với nhau trong việc thực hiện: Mục tiêu

đào tạo – Nội dung đào tạo – Ph ơng pháp đào tạo và làm cho chất lợng giảng dạy và học tập đợc nâng cao

Tóm lại, chúng ta có thể khẳng định rằng: TBDH tham gia vào và hỗ trợ đắc lực cho việc dạy học ở các mặt:

Là phơng tiện giảng dạy.

Là phơng pháp giáo dục khoa học.

Là phơng tiện và công cụ để tiếp cận với KHKT

tiên tiến và công nghệ thông tin hiện đại

1.4 Một số vấn đề về quản lý và quản lý công tác TBDH

1.4 1 Đặt vấn đề

Từ khi xuất hiện Xã hội loài ngời và hình thành nhóm thì nhu cầu quản lý

cũng xuất hiện, nhằm phối hợp những nỗ lực của các nhân để hớng tới nhữngmục tiêu chung Trong bất kỳ công việc nào, ngời đứng đầu tổ chức với nhữngquyết định của mình đã đa cả một hệ thống đi đến thành công rực rỡ, nhữngkết quả bình thờng, hoặc những thất bại cay đắng… Cũng vì vậy công tác Cũng vì vậy công tácquản lý ngày càng đợc coi trọng trong bất cứ hoạt động nào của con ngời Xãhội càng phát triển thì trình độ quản lý cũng đợc nâng lên và phát triển theo Một đặc điểm nổi bật của quản lý là nâng cao hiệu quả hoạt động của tổchức Đối với các hoạt động ngoài quản lý thờng đòi hỏi tốn kém về tiền của,vật chất, nhng đối với công tác quản lý thì cái chính không phải là tiền của mà

là lề lối, tác phong, phong cách trong công việc Bởi vậy việc đổi mới, cải tiếnquản lý là sự lựa chọn cần thiết cho mọi hoạt động của các tổ chức trong xãhội

1.4.2 Khái niệm chung về quản lý.

Bản chất của quản lý là tích hợp hai hành động: Quản + Lý “ Quản “ làquá trình coi sóc giữ gìn nhằm tạo ra sự ổn định- “ Lý “ là quá trình sửa sang,sắp xếp nhằm tạo ra trạng thái phát triển Nh vậy quản lý chính là ổn định vàphát triển Nói theo nghĩa biện chứng thì trong ‘Quản” phải có mầm mốngcủa “Lý” Hay là trong quá trình duy trì sự ổn định phải tạo ra những nhân tốcủa sự phát triển ổn định mà không có phát triển thì sẽ dẫn đến sự trì trệ, suythoái Ngợc lại trong “Lý” phải có “Quản”, hay là trong quá trình phát triểnphải đặt trên cơ sở ổn định, phát triển mà không có sự ổn định tất yếu sẽ dẫntới sự rối ren

Khái niệm quản lý là một khái niệm rất quan trọng, phong phú và có nhiềudấu hiệu đặc trng, có nhiều đối tợng, đồng thời nó cũng thay đổi theo từng giai

đoạn lịch sử, bởi vậy không có khái niệm quản lý chung cho mọi lĩnh vực

Tóm lại quản lý là tập hợp những tác động có mục đích để làm cho hệ quản lý vận hành và đa hệ từ trạng thái ban đầu đến trạng thái mới cao hơn 1.4.3 Các chức năng quản lý

1.4.3.1 Chức năng quản lý

Chức năng quản lý là loại hình đặc biệt của hoạt động điều hành, là sảnphẩm của quá trình phân công lao động và chuyên môn hoá quá trình quản lý

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quản lý, ngời quản lý thực hiện nhiềuthao tác chức năng, bắt buộc phải vận dụng nhằm điều hành có hiệu quả quátrình sản xuất và hoạt động xã hội đó là :

- Kế hoạch hoá

- Tổ chức

- Chỉ đạo (phối hợp, điều hành, kích thích)

- Kiểm tra đánh giá

Đây là các chức năng cơ bản của quá trình quản lý

Việc thực hiện các chức năng trên giúp cho quản lý tốt hoàn thành nhiệm

vụ, đem lại hiệu quả cao, phát huy nội lực Đây là các chức năng mà quản lý ởmọi lĩnh vực, không những ở kinh tế xã hội mà ở cả văn hoá giáo dục đềuthực hiện theo các chức năng này

Có thể biểu diễn chu trình quản lý theo sơ đồ 8

Sơ đồ 8 Chu trình quản lý

1.4 4 Quản lý trờng học

Quản lý giáo dục là một bộ phận của quản lý xã hội: Nó đợc hiểu theo

các cấp độ khác nhau tuỳ theo việc xác định đối tợng quản lý

Nếu hiểu giáo dục là các hoạt động giáo dục diễn ra trong hoạt động xã hộinói chung thì quản lý giáo dục là quản lý mọi hoạt động giáo dục trong xã hội.Khi đó quản lý giáo dục đợc hiểu theo nghĩa rộng nhất

Còn khi nói đến hoạt động trong ngành GD ĐT diễn ra ở các cơ sở GD

-ĐT thì lúc đó quản lý giáo dục đợc hiểu là quản lý một cơ sở GD - -ĐT

Quản lý nhà trờng là quản lý một hệ thống xã hôi s phạm chuyên biệt,

nó đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và có hớng đích của chủ thểquản lý để đảm bảo sự vận hành tối u xã hội – kinh tế và tổ chức s phạm củaquá trình dạy học và giáo dục thế hệ trẻ Quản lý nhà trờng bao gồm quản lýcác mối quan hệ giữa trờng học với môi trờng xã hội bên ngoài và quản lý nội

bộ bên trong nhà trờng

Một trung tâm gắn kết các chức năng với nhau đó là

Thông tin

Lập kế hoạch

Tổ chức

Chỉ đạo Kiểm tra, đánh giá Thông

tin

Nh vậy, quản lý nhà trờng là quản lý quá trình dạy học, giáo dục , quản

lý các điều kiện thiết yếu của việc dạy và học nh quản lý nhân lực, tài chính,cơ sở vật chất … Cũng vì vậy công tác

1.4 5 Quản lý công tác thiết bị dạy học

Thiết bị dạy học là hạt nhân của cơ sở vật chất là một trong sáu yếu tố quan trọng của quá trình giáo dục

*Mục tiêu giáo dục-đào tạo

*Nội dung giáo dục-đào tạo

*Phơng pháp giáo dục-đào tạo

*Lực lợng giáo dục-đào tạo

*Đối tợng giáo dục-đào tạo

*Cơ sở vật chất( Hạt nhân là TBDH)Quản lý là làm cho các yếu tố này gắn kết với nhau, làm cho chúng pháthuy hiệu quả cao nhất để phục vụ mục tiêu đã đề ra

Quản lý TBDH là thực hiện các chức năng quản lý đối với các mặt cụthể của của công tác TBDH Các mặt cụ thể của công tác TBDH đợc xác định

nh sau:

1 Quan điểm, t tởng chỉ đạo và cấu trúc mạng lới đối với TBDH

2 Đầu t TBDH

3 Khai thác, sử dụng TBDH

4 Giữ gìn, bảo quản, sửa chữa TBDH

Tổng hợp chức năng quản lý đối với các mặt khác nhau của công tác TBDH

đợc thể hiện qua sơ đồ ma trận sau đây:

Các chức năng

Các khâu

QL công tác TBDH

Lập kế hoạch

Tổ chức Chỉ đạo Kiểm tra

Quan điểm Cấu trúc

mạng lới

Kế hoạch cấu trúc mạng lới

Tổ chức cấutrúc mạng l-ới

Chỉ đạo mạng lới hoạt động

Kiểm tra mạng lới

Đầu t, trang bị Kế hoạch

đầu t

Tổ chức đầut

Chỉ đạo

đầu t

Kiểm tra

đầu tKhai thác sử dụng Kế hoạch

khai thác

Tổ chức khai thác

Chỉ đạo khai thác

Kiểm tra khai thácBảo quản , giữ gìn, sửa

chữa

Kế hoạch sửa chữa

Tổ chức sửachữa

Chỉ đạo sửa chữa

Kiểm tra sửa chữa

Bảng 2 Ma trận chức năng quản lý CTTBDH

Nh vậy, qua trình bày ở trên đã nêu đợc vai trò quan trọng của TBDH tronggiáo dục-Đào tậo Xác định đợc những yêu cầu, đặc trng đối với thiết bị dùngcho dạy học Từ đó xác định quản lý công tác TBDH là hết sức cần thiết,thông qua quản lý làm cho TBDH phục vụ tốt nhất cho quá trình dạy học mà

đặc biệt là hoạt động dạy học trong trờng cấp THCS

Chơng II

Thực trạng công tác thiết bị dạy học và quản lý

công tác thiết bị dạy học ở trờng THCS B huyện Lộc Hà

2.1.2 Những nội dung tìm hiểu:

- Tình hình và mức độ đầu t trang thiết bị cho các ngành nghề

- Tình hình bảo quản, sửa chữa

- Quan điểm của lãnh đạo đối với công tác thiết bị

- Thái độ của giáo viên trong sử dụng thiết bị

- Thực trạng quản lý CTTBDH: Quản lý của ngời giáo viên, quản lý củacán bộ chuyên trách

2.2 Thực trạng công tác TBDH ở trờng THCS B – Huyện Lộc Hà 2.2.1 Thực trạng phân bổ thiết bị theo bộ môn.

 Phân loại theo tính chất sử dụng:

Trang thiết bị đợc trang bị theo 2 mảng: Trang thiết bị dùng chung và trangthiết bị dùng cho chuyên môn

Mảng thứ nhất: Trang thiết bị dùng chung gồm các loại trang thiết bị phục

vụ cho giảng dạy các môn lý thuyết chung cho nhiều môn hoặc dạy cho

chuyên đề, hội thảo, Trang thiết bị dùng chung gồm có: Tranh ảnh; Mô hình;Thiết bị vạn năng; Thiết bị chuyên dùng; Máy chiếu… Cũng vì vậy công tác

Mảng thứ hai : Trang thiết bị dùng cho chuyên môn: Trang thiết bị cho cáctiết thực hành và các phòng thí nghiệm Bao gồm các loại: Tranh ảnh; Môhình; Thiết bị vạn năng; Thiết bị chuyên dùng; Các thiết bị công nghệ cao Trong đó, thiết bị cho học thực hành và các phòng thí nghiệm chiếm tỷ lệhơn 90 % , đó là yếu tố thuận lợi cho việc thực hành

Sơ đồ 10 phân loại thiết bị dạy học

Bảng 9 tổng hợp tỷ trọng thiết bị chuyên môn( Nguồn: Bộ cấp )

Chất lợng của các thiết bị

Tt

Tỷ lệ hỏng

Tỷ lệ cũ

so với

Tỷ lệ mới so

Tỷ lệ còn

Tỷ lệ hiện tại

Loại trang thiết bị

so với tổng số

Bảng 10 tổng hợp chất lợng của thiết bị ( Nguồn: Bộ cấp )

Nếu xét thực trạng thiết bị cho các môn ta có số liệu theo bảng sau:

TT Các môn học (số lớp) Quy mô Tóm tắt thực trạng thiết bị Đầu t từ bộ

x

Trong đó : Quy mô = số học sinh chính khoá của một trờng

Bảng 11 Tóm tắt thực trạng thiết bị các môn học

2.2.3 Thực trạng đầu t TBDH

Một số thực tế đầu t nh sau:

a.Tự đầu t:

Tất các đồ dùng tự làm có 25 cái có giá trị sử dụng tốt

Ưu điểm: Nhìn chung đã chủ động tập trung khai thác các nguồn đầu tphục vụ cho giảng dạy - học tập Nhiều thiết bị đợc đầu t một cách kịp thời,

đúng “điểm nóng “ đáp ứng rất thiết thực cho quá trình Dạy –Học, cụ thể nh:

Đèn chiếu

Tuy nhiên, do thiết bị cho các tiết dạy thí nghiệm bộ môn khoa học tụ nhiên còn quá thiếu thốn, nguồn đầu t hạn hẹp nên cha thể đáp ứng đợc nhu

cầu dạy học hiện nay, đặc biệt đầu t trang thiết bị hiện đại và phòng học thực hành.

Hạn chế: Nguồn vốn chủ yếu ngân sách nhà nớc cấp hạn chế, mà thông thờngcấp vào cuối tháng 12 hàng năm nên việc sử dụng vốn rất bị động

2.2.4 Thực trạng khai thác, sử dụng.

a Thuận lợi:

Lãnh đạo nhà trờng đã có những chủ trơng, biện pháp nhằm phát huy hiệuquả của thiết bị, điều đó dợc thể hiện trong các quy chế nội bộ Đó là khen th-ởng cho các tập thể, cá nhân có công khai thác và sử dụng thiết bị có hiệu quảphục vụ cho giảng dạy và học tập Ngay trong các cuộc hội nghị, hội thảo vềcác nội dung khác nhau tại trờng đều nhấn mạnh tầm quan trọng của thiết bịtrong dạy học Đặc biệt nhà trờng đã tổ chức chuyên đề “ Hội thảo khoa học

về thiết bị dạy học” nhằm nâng cao chất lợng dạy học

Nhiều giáo viên đã sử dụng TBDH vào bài giảng của mình rất thành công,

mà đặc biệt trong dạy thực hành thí nghiệm, hơn 80% thiết bị trong dạy thựchành thí nghiệm đợc khai thác sử dụng cho cả các tiết trên lớp, việc sử dụngthiết bị gần nh là hiển nhiên, bởi dạy thực hành thí nghiệm không có thiết bịthì không thể rèn luyện kỹ năng , kỹ xảo tiếp xúc nghề để hớng nghiệp nghiệp

đợc

Loại thiết bị đợc khai thác sử dụng nhiều nhất, triệt để nhất là các loại thiết

bị tranh ảnh, đồ dùng dạy học, các thiết bị vạn năng, những loại này có từ khithay sách giáo khoa và phù hợp với nội dung chơng trình các môn học hiệnnay Nh đã nêu ở trên việc cải tiến nội dung, chơng trình môn học rất hạn chế ,việc cập nhật các tiến bộ của KHKT & CNTT cha kịp thời Việc đầu t thiết bịlại càng bất cập nên chủ yếu khai thác, sử dụng các thiết bị vạn năng và môhình

b Những hạn chế :

ý thức khai thác sử dụng ở mỗi giáo viên là cha đồng đều, để có một bàigiảng tốt trên các TBDH sẽ phải huy động sức lực và trí tuệ mà điều nàykhông phải giáo viên nào cũng dễ dàng hởng ứng Đặc biệt đối với thiết bị mớilạ, những thiết bị công nghệ cao thì việc sử dụng thiết bị nh là phơng tiện,công cụ để đổi mới phơng pháp dạy học lại càng khó khăn hơn nhiều

Đối với học sinh, ý thức, khả năng nhận thức, năng lực thực hành rèn luyện

kỹ năng thực hành rất đa dạng, bởi vậy mức độ sử dụng thiết bị rất khác nhau.Mặc dù phong trào giữ tốt dùng bền thờng xuyên đợc chú trọng, nhng vẫn cómột số trờng hợp sử dụng thiết bị không đúng quy trình quy phạm kỹ thuật.Thực sự đã có mhững tai nạn đáng tiếc xẩy ra cho học sinh và giáo viên nhphòng thí nghiệm không đảm bảo để làm thí nghiệm hoá-lí

Có những thiết bị công nghệ mới, hiện đại đã đợc đầu t nhng cha đợc khaithác hoặc do kiến thức, trình độ hạn chế nên thiết bị ở dạng này cha có ngờikhai thác