Ôn tập phần làm văn lớp 11 học kì 2 Soạn bài Ôn tập phần làm văn lớp 11 học kì 2 ngắn gọn I Những nội dung kiến thức cần ôn tập Câu 1 (trang 124 SGK Ngữ văn 11 tập 2) Thống kê, phân loại và hệ thống h[.]
Trang 1Ôn tập phần làm văn lớp 11 học kì 2
Soạn bài Ôn tập phần làm văn lớp 11 học kì 2 ngắn gọn:
I Những nội dung kiến thức cần ôn tập
Câu 1 (trang 124 SGK Ngữ văn 11 tập 2)
Thống kê, phân loại và hệ thống hóa các bài học Làm văn trong SGK
Bài học về văn bản Bài học về thao tác lập luận
Phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghị
luận
Thao tác lập luận phân tích
LT phỏng vấn và trả lời phỏng vấn LT thao tác lập luận phân tích
luận
Câu 2 (trang 124 SGK Ngữ văn 11 tập 2)
Trình bày các thao tác lập luận:
Thao tác
lập luận
Khái niệm Yêu cầu Cách thức tiến
hành
Phân tích Chia nhỏ đối tượng
thành nhiều yếu tố
để đi sâu xem xét một cách kĩ càng nội dung, hình thức, cấu trúc và các mối quan hệ bên trong,
+ Hiểu rõ bản chất đối tượng, xác định được tiêu chí, mối quan hệ để phân tích
+ Phân tích phải gắn với tổng hợp
Chia đối tượng thành các yếu tố theo những tiêu chí, quan hệ nhất định
Trang 2
bên ngoài của đối tượng
So sánh Làm sáng rõ đối
tượng đang nghiên cứu trong tương quan với đối tượng khác
+ Xác định rõ mục đích so sánh
+ Xác định rõ tiêu chí so sánh
+ Đặt các đối tượng trên cùng bình diện, đánh giá trên cùng tiêu chí
+ Từ kết quả so sánh, rút ra ý kiến
về đối tượng
Bác bỏ Dùng lí lẽ và dẫn
chứng gạt bỏ quan điểm, ý kiến sai lệch hoặc thiếu chính xác Từ đó nêu ý kiến đúng để thuyết phục người nghe
+ Nắm chắc sai lầm trong quan điểm cần bác bỏ
+ Lí lẽ và dẫn chứng chính xác, thuyết phục
+ Thái độ thận trọng, phù hợp
Nêu tác hại, chỉ ra nguyên nhân hoặc phân tích nhưng khía cạnh sai lệch của luận điểm/luận cứ/lập luận ấy
Bình luận Bàn bạc, nhận xét,
đánh giá nhằm thuyết phục người khác tin theo quan điểm của mình về một vấn đề nào đó
+ Trình bày rõ ràng, trung thực
+ Đề xuất và chứng
tỏ được ý kiến của mình là xác đáng
+ Có lời bàn sâu rộng
+ Nêu vấn đề cần bình luận
+ Đánh giá vấn đề
+ Bàn về vấn đề
Câu 3 (trang 124 SGK Ngữ văn 11 tập 2)
Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận
- Yêu cầu tóm tắt văn bản nghị luận:
+ Phản ánh trung thành các tư tưởng, luận điểm của văn bản gốc, không tự ý xuyên tạc hay thêm những nội dung không có trong văn bản gốc
+ Diễn đạt ngắn gọn, súc tích, phù hợp với mục đích tóm tắt
- Cách thức tóm tắt văn bản nghị luận:
+ Đọc kĩ văn bản gốc
+ Lựa chọn các luận điểm, luận cứ, chi tiết phù hợp với mục đích tóm tắt
Trang 3+ Diễn đạt lại các ý đã lựa chọn một cách mạch lạc, ngắn gọn
Câu 4 (trang 124 SGK Ngữ văn 11 tập 2)
Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin
quan
+ Nội dung, độ dài phù hợp với mục đích viết
+ Văn phong cần cô đọng, trong sáng, không dùng biện pháp tu từ
+ Có tính chất thời sự kịp thời
+ Tin phải có ý nghĩa trong đời sống
+ Tin cần cụ thể, chính xác
+ Ngắn gọn, tránh rườm rà
Cách thức
viết
+ Giới thiệu khái quát về nhân thân
+ Trình bày các hoạt động xã hội của người được giới thiệu
+ Đóng góp, thành tựu tiêu biểu
+ Đánh giá chung
+ Khai thác và lựa chọn tin
+ Viết bản tin (đảm bảo các phần như tiêu đề, mở đầu, triển khai chi tiết)
Phần Luyện tập
Câu 1 (trang 124 SGK Ngữ văn 11 tập 2)
Trong văn bản Về luân lý xã hội ở nước ta, Phan Châu Trinh vận dụng chủ yếu các
thao tác lập luận bác bỏ, phân tích, bình luận Tác giả đã vận dụng kết hợp hiệu quả các thao tác lập luận, trong đó thao tác bác bỏ là chủ yếu và các thao tác còn lại hỗ trợ đắc lực
Câu 2 (trang 124 SGK Ngữ văn 11 tập 2)
Phân tích câu cách ngôn “Thất bại là mẹ thành công”:
- Phân tích nguyên nhân dẫn đến việc đúc kết câu cách ngôn đó:
+ Cơ sở thực tế:
Đạt được thành công không dễ dàng, ai cũng từng trải qua một hoặc nhiều thất bại Không có ai ngay từ đầu đã giỏi giang, dày dặn kinh nghiệm và suôn sẻ trong mọi việc
Trang 4Câu nói trên đúc kết từ kinh nghiệm của biết bao thế hệ đi trước trên mọi lĩnh vực đời sống
+ Cơ sở lý luận: mối quan hệ giữa thất bại và thành công
Thất bại đem lại bài học, kinh nghiệm và hiểu biết bổ ích nếu biết vượt qua
Từ những lần rút kinh nghiệm, lấy thất bại làm bài học, con người sẽ trở nên
trưởng thành hơn và vươn đến thành công dễ hơn
- Lấy dẫn chứng để làm sáng tỏ:
+ Trong kinh doanh: Trước khi Jack Ma trở thành người đàn ông giàu có thứ 14 trên thế giới, ông từng trải qua nhiều thất bại trong sự nghiệp, ông cho rằng “Thất bại càng nhiều càng chứng tỏ bạn cách thành công không xa nữa”
+ Trong khoa học: nhà phát minh Ê-đi-sơn phải trải qua gần 2000 thí nghiệm thất bại trước khi tìm ra dây tóc bóng đèn điện
Câu 3 (trang 124 SGK Ngữ văn 11 tập 2)
Tác dụng của việc vận dụng thao tác lập luận bác bỏ:
- Làm nổi bật giá trị của truyện Chữ người tử tù: dạy cho ta rằng muốn nên người
phải biết kính sợ ba điều là cái tài, cái đẹp, cái thiên lương bằng cách bác bỏ hai loại người:
+ Bác bỏ loại quỷ sứ: không biết sợ cái gì trên đời
+ Loại người sợ nhiều thứ, nhất là quyền và tiền nhưng lại không biết sợ cái tài, cái đẹp, cái thiên lương
- Viết đoạn văn với chủ đề tự chọn:
+ Lựa chọn hiện tượng/vấn đề sai trái hoặc thiếu chính xác muốn bác bỏ
+ Bác bỏ vấn đề/luận điểm/luận cứ
+ Đưa ra quan điểm đúng đắn, tiến bộ