Microsoft word document4

Microsoft Word Document4 Vi hành Ngữ văn lớp 11 • I Tác giả Vi hành • a Tiểu sử Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh) sinh ngày 19 – 5 – 1890, trong một gia đình yêu nước ở Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An Người học[.]

Vi hành - Ngữ văn lớp 11

• I Tác giả Vi hành

• a Tiểu sử

- Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh) sinh ngày 19 – 5 – 1890, trong một gia đình yêu nước ở Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An

- Người học ở trường Quốc học Huế rồi dạy học ở Dục Thanh (Phan Thiết)

- Sớm có lòng yêu nước; Năm 1911, ra đi tìm đường cứu nước và hoạt động cách mạng ở nhiều nước: Pháp, Trung Quốc, Thái Lan…

- Ngày 3 – 2 – 1930, Người thành lập Đảng cộng sản Việt Nam

- Năm 1941, Người trở về nước, lãnh đạo phong trào Cách Mạng trong nước

- Tháng 8 – 1942, Người sang Trung Quốc để tranh thủ sự viện trợ của quốc tế,

bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam đến tháng 9 – 1943

- Ra tù, Người trở về nước, lãnh đạo phong trào Cách Mạng, tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng 8 – 1945

- Ngày 2 – 9 – 1945, Người đọc bản tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, giữ chức vụ Chủ tịch nước

+ Lãnh đạo nhân dân trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mĩ

+ Người từ trần ngày 2 – 9 – 1969, tại Hà Nội

- Quan điểm sáng tác:

+ Hồ Chí Minh coi văn học là một vũ khí chiến đấu lợi hại phụng sự cho sự

nghiệp cách mạng: Mỗi nhà văn là một chiến sĩ trên mặt trận văn hóa, văn nghệ.

+ Hồ Chí Minh luôn chú trọng tính chân thật và tính dân tộc của văn học

+ Khi cầm bút bao giờ Bác cũng xuất phát từ mục đích, đối tượng tiếp nhận để quyết định nội dung và hình thức của tác phẩm

b Sự nghiệp văn học

- Các tác phẩm văn học tiêu biểu:

+ Văn chính luận: các bài báo đăng trên báo Nhân đạo, Người cùng khổ như Tuyên ngôn độc lập, Bản án chế độ thực dân Pháp, Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Lời kêu gọi chống Mĩ cứu nước,

+ Truyện và kí viết bằng tiếng pháp đăng trên các báo ở Pa-ri như Lời than vãn của bà Trưng Trắc, Vi hành, Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu, Nhật

kí chìm tàu,

+ Thơ ca: Nhật kí trong tù, chùm thơ sáng tác ở Việt Bắc và trong kháng chiến chống Pháp Ca binh lính ca, Ca sợi chỉ

- Phong cách nghệ thuật:

+ Tính đa dạng: Bác viết nhiều thể loại, viết bằng nhiều thứ tiếng và mỗi thể loại đều có những nét độc đáo, hấp dẫn riêng

o Văn chính luận: ngắn gọn, xúc tích, lập luận chặt chẽ, đa dạng về bút pháp

o Truyện và ký: thể hiện tinh thần chiến đấu mạnh mẽ và nghệ thuật trào phúng sắc bén

o Thơ ca: gồm hai loại, mỗi loại có nét phong cách riêng

+ Tính thống nhất:

o Cách viết ngắn gọn, trong sáng, giản dị

o Sử dụng linh hoạt các bút pháp nghệ thuật khác nhau

o Hình tượng nghệ thuật vận động hướng về ánh sáng tương lai

⇒ Nguyễn Ái Quốc là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại, nhà hoạt động lỗi lạc của phong trào Quốc tế Đồng thời Người cũng là một nhà thơ, nhà văn tài năng và đầy sáng tạo Văn thơ Hồ Chí Minh là di sản tinh thần vô giá

II Nội dung tác phẩm Vi hành

III Tìm hiểu chung về tác phẩm Vi hành

1 Xuất xứ và hoàn cảnh ra đời tác phẩm Vi hành

- Vi hành là truyện ngắn được viết bằng tiếng Pháp, đăng trên báo Nhân Đạo,

số ra ngày 19 – 2 – 1923

- Tác phẩm được đăng báo đúng vào dịp vua Khải Định được chính phủ Pháp đưa sang dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Mác-xây

- Phần 1 (từ đầu đến “vi hành” đấy): Cuộc trò chuyện của đôi trai gái trên chuyến tàu ngầm

- Phần 2 (còn lại): Nhận định và thái độ mỉa mai đối với vua Khải Định

3 Tóm tắt tác phẩm Vi hành

Trên chuyến xe điện ngầm, đôi trai gái người Pháp nhìn thấy nhân vật tôi, người

kể chuyện, là một người An Nam nên tưởng đó là Khải Định Họ bàn luận nhận xét về Khải Định và coi hắn như một tên hề, một trò giải trí rẻ tiền Đôi trai gái xuống tàu, người kể chuyện nhớ về ngày ấu thơ, về câu chuyện vi hành của Vua Pie, vua Thuấn rồi liên hệ, bình luận về cuộc Vi hành mờ ám vì mục đích riêng của Khải Định Tác giả cũng kể về sự nhầm lẫn của người Pháp, của chính quyền thực dân Qua đó châm biếm cách đối xử của thực dân Pháp đối với người Việt Nam yêu nước

4 Phương thức biểu đạt tác phẩm Vi hành

- Tự sự, biểu cảm

5 Thể loại tác phẩm Vi hành

- Tác phẩm Vi hành thuộc thể loại: Truyện ngắn

6 Ngôi kể tác phẩm Vi hành

- Ngôi thứ 1

7 Giá trị nội dung tác phẩm Vi hành

- Tố cáo chế độ chính sách dã man, bịp bợm của thực dân

- Lên án chính sách ngu dân, đầu độc người dân bằng thuốc phiện, rượu

- Bản chất của những tên thực dân lừa bịp, mang danh khai hóa nhưng thực chất cướp nước

- Tố cáo chế độ nhà tù giam cầm người yêu nước trên khắp đất Pháp

8 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Vi hành

- Hình thức bức thư gửi cô em gái, tạo sự khách quan, tăng tính tự nhiên, chân thật cho tác phẩm

- Tác phẩm tiêu biểu cho bút pháp văn xuôi hiện đại

- Tình huống truyện độc đáo

- Cách kể truyện tự nhiên, hóm hỉnh, kết hợp giữa kể và tả

IV Dàn ý tác phẩm Vi hành

1 Tạo tình huống nhầm lẫn

- Nhầm lẫn vô tình của người dân Pháp (nhầm lẫn nhân vật tôi và vua Khải Định của đôi thanh niên Pháp):

+ Tình huống nhầm lẫn này có hiệu quả thuyết phục cao: miêu tả vua Khải Định trong không khí hài hước rất tự nhiên, dân chủ khi cái nhìn về nhân vật xuất phát từ những người dân sống trên đất nước văn minh, dân chủ; giữ được thái

độ khách quan, tránh hạ bệ một cách cần thiết và không cần cho nhân vật xuất hiện mà vẫn khắc họa được rõ nét chân dung nhân vật

+ Đồng thời vạch trần bộ mặt thật của vua xứ An Nam – một ông vua bù nhìn, sang Pháp chỉ vì lợi ích cá nhân thấp hèn, một ông vua lố lăng, kệch cỡm; không xứng đáng đại diện cho quyền lợi của nhân dân

- Nhầm lẫn cố tình của chính phủ Pháp (nhầm tất cả những người da vàng trên đất Pháp là vua Khải Định):

+ Hạ bệ vua Khải Định bằng hình thức lố bịch hóa khách quan mà rất sinh động,

ấn tượng từ nhiều góc cạnh

+ Chế giễu hành động thi hành công vụ chặt chẽ mà ngớ ngẩn của mật thám Pháp; lên án chế độ thuộc địa của thực dân Pháp – một nước tự xưng là mẫu quốc, một nước lớn dân chủ, văn minh mà lại quá hèn hạ, đê tiện

2 Dùng hình thức viết thư

- Hình thức viết thư như một lời trao đổi với người thân, đem đến cho tác phẩm nhiều hiệu quả độc đáo:

+ Tạo thêm tính khách quan, chú ý cho tác phẩm

+ Tạo niềm tin cho độc giả về việc đây là một câu chuyện có thật, không phải

do hư cấu mà ra

3 Nghệ thuật trào phúng

- Kết hợp chặt chẽ giọng văn hài hước, mỉa mai với lối chơi chữ tạo không khí

dí dỏm, nhẹ nhàng mà không kém phần sâu sắc, tăng thêm sức thuyết phục cho tác phẩm

- Xây dựng những mâu thuẫn gây cười nhằm tố cáo mạnh mẽ

+ Trong hình tượng vua Khải Định: Hình ảnh thiên tử với mục đích vi hành tốt đẹp >< một tên hề với hành động lố lăng bừa bãi, một con rối trong tay thực dân Pháp

+ Trong hình ảnh thực dân Pháp: Khai hóa văn minh, tự do dân chủ >< thi hành chính sách vô cùng tàn nhẫn với nhân dân thuộc địa, thực hiện theo dõi sát sao những người dân Việt trên đất nước Pháp

V Một số đề văn bài Vi hành

Bài văn mẫu Phân tích truyện ngắn Vi hành của Nguyễn Ái Quốc

Trong sáng tạo văn học của Nguyễn Ái Quốc nghệ thuật trào phúng chiếm

một vị trí đặc biệt Với nghệ thuật trào phúng Nguyễn Ái Quốc đã phơi bày bản

chất tàn bạo, giả dối của chế độ thực dân Pháp Cũng với nghệ thuật ấy Người

bày tỏ thái độ khinh bỉ đối với bọn vua quan bù nhìn bán nước cầu vinh, chỉ

riêng đối với sự kiện Khải Định sang Pháp dự cuộc Đấu xảo thuộc địa Nguyễn

Ái Quốc đã sáng tác truyện ngắn Lời than vãn của bà Trưng Trắc và vở kịch

Con rồng tre lên án và chế giễu sâu cay ông vua bù nhìn Nhân kỉ niệm một năm

chuyến đi ô nhục ấy, Nguyễn Ái Quốc viết truyện ngắn Vi Hành, biến Khải

Định thành đối tượng của những cuộc đàm tiếu khinh bỉ Vấn đề đặt ra cho tác

giả là phải sáng tạo một hình thức nghệ thuật mới để không lập lại chính mình

Sự thành công của tác phẩm Vi hành đã chứng tỏ tài năng nghệ thuật dồi dào,

sắc bén của nhà văn Nguyễn Ái Quốc

Thật vậy, nếu trong hai tác phẩm Lời than vãn của bà Trưng Trắc và Con rồng tre, Khải Định trực tiếp xuất hiện, thì ở đây, trong tác phẩm Vi hành, vua Khải Định vắng mặt Vậy làm thế nào để cho Khải Định xuất hiện, đặng nhận lấy lời đàm tiếu nhục nhã và lời tố cáo sắc bén? Nguyễn Ái Quốc đã dùng biện pháp hóa không thành có- biện pháp hiểu lầm, nhận lầm một người An Nam là nhà vua đi "vi hành", để tố cáo, chế giễu một cách cay độc Ai là người có thể nhận lầm như vậy? Đó không thể là người An Nam, thần dân của ngài Đó chỉ có thể

là người dân Pháp hiếu kì và từ lâu đã không xem vua chúa như một đấng bề trên Nguyễn Ái Quốc đã sáng tạo nên một đôi nam nữ người Pháp nhận lầm vua An Nam trên xe điện, và truyện ngắn mở đầu bằng cuộc tranh luận của họ Chàng trai quả quyết đó chính là nhà vua, còn cô gái, người đã thấy nhà vua ở trường đua thì quả quyết là không phải, vì thấy thiếu mũ măng, nhẫn vàng, hạt cườm Từ hai cách hiểu ấy mở ra hai hướng đàm tiếu: đàm tiếu về trang phục nhà vua và đàm tiếu về việc "vi hành" của ông

Việc đàm tiếu về trang phục nhà vua do đôi thanh niên nam nữ người Pháp thực hiện Lợi dụng cách cảm nhận ngộ nghĩnh của họ đối với cách ăn mặc xa

lạ Nguyễn Ái Quốc đã biến ông vua thành một trò cười rẻ tiền: đầu đội chụp đèn, quấn khăn, tay đeo đầy nhẫn, mũi tẹt, mắt xếch, mặt bủng như quả chanh, không một chút uy nghi, đường bệ Hơn thế, người bạn gái đã trông thấy nhà vua, hình dung vua là người "đeo lên người hắn đủ cả bộ lụa là, đủ cả bộ hạt cườm", y như một mụ đàn bà Còn người thanh niên thì xem vua như một trò vui mắt không phải mất tiền như xem "vợ lẽ nàng hầu vua Cao Miên", hoặc "trò leo trèo, nhào lộn của sư thánh xứ Công Gô" Thậm chí còn tung tin Nhà hát Múa rối định ký hợp đồng thuê nhà vua biểu diễn! Thật không còn lời báng bổ, khinh miệt nào hơn đối với một đức Hoàng Thượng! Nhưng đó là sự thật: Khải Định chỉ đóng được một vai hề rẻ tiền trong lịch sử!

Việc đàm tiếu về truyện "vi hành" do kẻ bị nhận lầm – tác giả bức thư gửi cho

cô em họ – thực hiện qua lời tâm sự trong thư Đây là lời của một người An Nam, am hiểu nội tình nước Nam Ở đây Nguyễn Ái Quốc dùng biện pháp "quá

mù ra mưa" – nhân có người nói nhà vua "vi hành", thế là người anh họ trong thư liền liên hệ với các cuộc "vi hành" của các vị vua vĩ đại như vua Thuấn, vua Pie, và bình luận nhạo báng về cuộc "vi hành" tưởng tượng của vua Nam Đây

là một đoạn văn nữa mỉa mai sắc bén, từ nào cũng nhằm phơi trần thân phận và nhân cách hèn hạ của tên vua

Đề bài: Phân tích nội dung nghệ thuật châm biếm, đả kích trong truyện ngắn Vi

(Nguyễn Ái Quốc)

Bài văn mẫu Phân tích nội dung nghệ thuật châm biếm, đả kích trong

truyện ngắn Vi (Nguyễn Ái Quốc)

"Vi hành" là một truyện ngắn trào phúng phản phong, phản đế thuộc loại sớm nhất của văn học Việt Nam hiện đại Truyện ngắn được sáng tác vì mục đích tố cáo chân tướng tên vua bù nhìn Khải Định khi y sang Pháp dự cuộc đấu xảo thuộc địa ở Mác xây năm 1922 đồng thời nhằm phơi bày bộ mặt xấu xa của thực dân Pháp "Vi hành" là tác phẩm tiêu biểu cho nghệ thuật châm biếm, đả kích của Nguyễn Ái Quốc

"Vi hành" được sáng tác vì mục đích Cách mạng, vì tinh thần chiến đấu Nó nằm trong hệ thống những bài văn, bài báo mà Nguyễn Ái Quốc viết để tố cáo chân tướng của tên vua bù nhìn Khải Định Tên vua ấy không khác gì một tên

hề lố lăng, vi hành lén lút mà mờ ám Qua truyện, Nguyễn Ái Quốc cũng muốn

tố cáo bọn thực dân Pháp đê hèn, lừa bịp, đồng thời bộc lộ một cách kín đáo nỗi tủi nhục của người dân bản xứ Tên vua bù nhìn Khải Định và bọn thực dân Pháp hiện lên dưới ngòi bút châm biếm, đả kích của Nguyễn Ái Quốc vừa nực cười, vừa xấu xa

Nghệ thuật châm biếm cũng đã có trong văn học Việt Nam, như Hồ Xuân Hương, Nguyễn Khuyến, Tú Xương thế nhưng, tiếng cười mỉa mai ở Nguyễn

Ái Quốc lại có sắc điệu riêng với niềm tin, niềm lạc quan của một người chiến

sĩ cộng sản "Vi hành" là biểu hiện của một ngòi bút châm biếm vừa sâu sắc, đầy tính chiến đấu, vừa tươi tắn và hóm hỉnh

Nếu Nguyễn Đăng Mạnh từng cho rằng "tình huống truyện như một tứ thơ

Nó giống như một thứ nước rửa sạch sẽ làm nổi hình nổi sắc nhân vật, làm nổi bật vấn đề, tư tưởng tác giả" thì ở Vi hành, Nguyễn Ái Quốc đã sáng tạo ra những tình huống oái oăm, vui nhưng lại tạo được nhưng hiệu quả châm biếm sâu cay Đó là tình huống nhầm lẫn đơn giản mà vô cùng hợp lý, lung linh nhiều ánh sáng bất ngờ, tác động mạnh vào ấn tượng người đọc Từ sự nhầm lẫn của đôi trai gái người Pháp đến sự nhầm lẫn của cả quần chúng nhân dân, chính phủ

Pháp tưởng người da vàng nào cùng là Khải Định Tên vua bù nhìn Khải Định tuy không xuất hiện trực tiếp trong truyện nhưng chân tướng vẫn hiện lên rất rõ ràng thông qua câu chuyện và cái nhìn của đôi trai gái người Pháp Trong con mắt người Pháp, Khải Định có một trang phục nực cười như một thằng hề, "cái chụp đèn chụp lên cái đầu quấn khăn" với những thứ trang sức màu mè vô cùng

lố bịch "Đeo lên người đủ bộ hạt cườm" và có giá trị rẻ tiền hơn cả những trò giải trí rẻ tiền nhất Khải Định bị coi như một hiện tượng lạ Một "anh vua" mũi tẹt, mắt xếch, nước da vàng bưng như vỏ chanh, đeo lên người những bộ lụa là, hạt cườm, các ngón tay đeo đầy những nhẫn lúng ta lúng túng đi giữa Pa-ri hoa

lệ Vậy mà hắn đã đi đến những đâu? Nào trường đua, các tụ điểm ăn chơi phóng túng nhất Pa-ri Cái dáng vẽ nhút nhát, lúng túng của Khải Định trông thật thảm hại Phải chăng " ngài muốn biết dân Pháp, dưới quyền ngự trị của bạn ngài là Alếchxang đệ nhất có được sung sướng, có được uống nhiều rượu và hút nhiều thuốc phiện bằng dân nước Nam, dưới quyền ngự trị của ngày hay không? Hay là, chán cảnh làm một ông vua to, giờ ngài lại muốn nếm thử cuộc đời của các cậu công tử bé?" Ngài vi hành lén lút hay để thực hiện một hành vi ám muội? Khải Định đã tự lột mặt nạ của mình, hoá ra hắn chỉ là một kẻ chơi bời

vô độ, hắn không có phong thái đàng hoàng, sang trọng của một bậc quân vương Phụ hoạ thêm những lời lẽ mỉa mai khinh miệt ấy là thái độ đà phả trực tiếp của tác giả trong những lời nghi vấn giả thiết, so sánh, liên hệ Khải Định khi hiện lên trong sự đối lập, tương phản với vua Thuấn, vua Pie càng trở nên đáng khinh, càng tầm thường và hèn mạt Tác phẩm liên tục xuất hiện những câu hỏi đặt ra những giả thiết về mục đích vi hành "không cao thượng" của Khải Định Các từ ngữ "phải chăng", "hay là", "hay không" luyến láy, nối tiếp nhau như thể Nguyễn Ái Quốc đang đảo trộn, soi xét, lật đủ mặt này mặt kia để phơi bày trần trụi mọi cái xấu của Khải Định

Không chỉ có vậy, trong mắt người Pháp, hắn không chi là một kẻ ăn chơi lố bịch, không chỉ giống một mụ đàn bà "đeo lên người đủ thứ lụa là, hạt cườm"

mà còn như một trò vui không mất tiên, một thằng hề Qua câu chuyện của đôi trai gái trên chuyến xe: "Thế em còn nhớ buổi dạ hội thuộc địa ở nhà hát ca vũ đấy chứ? Phải trả nhũng nghìn rưỡi phrăng để xem vợ lẽ nàng hầu vua Cao Miên, xem tụi làm trò nhào lộn của sứ thánh Công-gô Hôm nay chúng mình có mất tí tiền nào đâu mà được xem vua đang ngay cạnh Nghe nói ông bầu nhà hát múa rối có định kí giao kèo thuê đấy" Thật không còn lời lẽ nào hơn dành cho tên vua bù nhìn ấy Thế mà tác giả, người đang bị tưởng lầm là Hoàng đế đã phải