BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƯƠNG Bài 8 ĐƯỜNG LỐI QUỐC PHÒNG AN NINH, MỞ RỘNG QUAN HỆ ĐỐI NGOẠI, HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ I ĐƯỜNG LỐI QUỐC PHÒNG AN NINH 1 Tình hình quốc tế, trong nước và những tác động tới l.
Trang 1Bài 8
Đ ƯỜ NG L I QU C PHÒNG - AN NINH, Ố Ố
M R NG QUAN H Đ I NGO I, H I NH P KINH T QU C T Ở Ộ Ệ Ố Ạ Ộ Ậ Ế Ố Ế
I ĐƯỜNG L I QU C PHÒNG - AN NINHỐ Ố
1 Tình hình qu c t , trong n ố ế ướ c và nh ng tác đ ng t i lĩnh v c qu c ữ ộ ớ ự ố phòng, an ninh
Xây d ng và b o v T qu c là hai nhi m v chi n lự ả ệ ổ ố ệ ụ ế ược xuyên su t c aố ủ cách m ng Vi t Nam Trong đi u ki n toàn c u hóa và h i nh p qu c t , lĩnhạ ệ ề ệ ầ ộ ậ ố ế
v c qu c phòng, an ninh có m i quan h ch t ch v i lĩnh v c đ i ngo i ự ố ố ệ ặ ẽ ớ ự ố ạ
a) Tình hình qu c t ố ế
- V th i c , thu n l i: ề ờ ơ ậ ợ
+ Trên th gi i, hoà bình, h p tác và phát tri n v n là xu th l n.ế ớ ợ ể ẫ ế ớ
Trong nh ng năm đ u th k XXI, nh t là sau s ki n 11-9-2001 M ,ữ ầ ế ỷ ấ ự ệ ở ỹ tình hình th gi i có nhi u di n bi n ph c t p, nh ng s v n đ ng c a các mâuế ớ ề ễ ế ứ ạ ư ự ậ ộ ủ thu n c a th i đ iẫ ủ ờ ạ 1 cho th y, không ph i các th l c thù đ ch mu n làm gì cũngấ ả ế ự ị ố
được Trên th gi i, M đang g p nhi u khó khăn Các nế ớ ỹ ặ ề ướ ớc l n đang tranh thủ
vươn lên m nh m Trong quan h qu c t , l i ích đan xen c a các nạ ẽ ệ ố ế ợ ủ ướ ớc l n
t o c c di n v a đ u tranh, v a h p tác gi a h v i nhau Do v y, trong nh ngạ ụ ệ ừ ấ ừ ợ ữ ọ ớ ậ ữ năm t i chi n tranh th gi i ít có kh năng x y ra trong nh ng năm t i ớ ế ế ớ ả ả ữ ớ
+ Kinh t th gi i và khu v c ti p t c ph c h i và phát tri n Toàn c uế ế ớ ự ế ụ ụ ồ ể ầ hóa kinh t t o ra c h i phát tri n cho các qu c gia, dân t c.ế ạ ơ ộ ể ố ộ
+ Khoa h c, công ngh có bọ ệ ước ti n nh y v t và nh ng đ t phá l n ế ả ọ ữ ộ ớ + khu v c châu Á - Thái Bình DỞ ự ương nói chung và Đông Nam Á nói riêng, xu th hoà bình, h p tác và phát tri n ti p t c gia tăng ế ợ ể ế ụ
Các nước Đông Nam Á ti p t c tăng cế ụ ường h p tác trong khuôn khợ ổ ASEAN, m r ng quan h v i các nở ộ ệ ớ ước và khu v c khác qua Di n đàn an ninhự ễ khu v c (ARF), Di n đàn h p tác kinh t châu Á - Thái Bình Dự ễ ợ ế ương (APEC),
Di n đàn h p tác Á - Âu (ASEM) ASEAN là t ch c h p tác khu v c có uy tínễ ợ ổ ứ ợ ự
và v th cao trên th gi i.ị ế ế ớ
- Nh ng khó khăn, thách th c ữ ứ
1 Mâu thu n n i lên trong giai đo n hi n nay là gi a m t bên là th l c c ẫ ổ ạ ệ ữ ộ ế ự ườ ng quy n và các l c l ề ự ượ ng theo đuôi chúng mu n áp đ t tr t t th gi i m t c c v i các l c l ố ặ ậ ự ế ớ ộ ự ớ ự ượ ng đ c l p dân t c, dân ch , hoà bình, ti n b trên ộ ậ ộ ủ ế ộ
th gi i ch ng l i s áp đ t đó S v n đ ng các m t mâu thu n này đang không có l i cho M ế ớ ố ạ ự ặ ự ậ ộ ặ ẫ ợ ỹ
Trang 2+ Chi n tranh c c b , xung đ t vũ trang, xung đ t dân t c, tôn giáo, ch yế ụ ộ ộ ộ ộ ạ đua vũ trang, ho t đ ng can thi p, l t đ , ly khai, kh ng b , tranh ch p biênạ ộ ệ ậ ổ ủ ố ấ
gi i, lãnh th , bi n đ o và các tài nguyên thiên nhiên ti p t c di n ra nhi uớ ổ ể ả ế ụ ễ ở ề
n i v i tính ch t ngày càng ph c t p Các mâu thu n l n c a th i đ i v n r tơ ớ ấ ứ ạ ẫ ớ ủ ờ ạ ẫ ấ gay g t Th hi n c th c a tình hình này là:ắ ể ệ ụ ể ủ
+ Toàn c u hoá kinh t t o ra c h i phát tri n, nh ng cũng ch a đ ngầ ế ạ ơ ộ ể ư ứ ự nhi u y u t b t bình đ ng, gây khó khăn, thách th c l n cho các qu c gia, nh tề ế ố ấ ẳ ứ ớ ố ấ
là các nước đang phát tri n C nh tranh kinh t - thể ạ ế ương m i, giành gi t cácạ ậ ngu n tài nguyên, năng lồ ượng, th trị ường, ngu n v n, công ngh gi a cácồ ố ệ ữ
nước ngày càng gay g t.ắ
+ Các nước phát tri n l i d ng u th v ti m l c kinh t và công nghể ợ ụ ư ế ề ề ự ế ệ thu l i l n trong quá trình toàn c u hóa và gây s c ép v i các nợ ớ ầ ứ ớ ước kém phát tri n, không ch v kinh t và c v chính tr Trong quan h kinh t th gi i, tể ỉ ề ế ả ề ị ệ ế ế ớ ự
do thương m i toàn c u đang đạ ầ ược thúc đ y, nh ng đi li n v i nó là các vẩ ư ề ớ ụ
ki n, các bi n pháp “tr ng ph t” b ng quan thu và phi quan thu liên t c di nệ ệ ừ ạ ằ ế ế ụ ễ ra
+ Nhi u v n đ toàn c u b c xúc đòi h i các qu c gia và các t ch cề ấ ề ầ ứ ỏ ố ổ ứ
qu c t ph i ph i h p gi i quy t.ố ế ả ố ợ ả ế
+ Khu v c châu Á - Thái Bình Dự ương và Đông Nam Á ti m n nh ngề ẩ ữ nhân t gây m t n đ nh nh tranh ch p v nh hố ấ ổ ị ư ấ ề ả ưởng và quy n l c c a cácề ự ủ
nướ ớc l n; tranh ch p v biên gi i, lãnh th , bi n đ o, tài nguyên gi a các nấ ề ớ ổ ể ả ữ ước
b) Tình hình trong n ướ c
- V th i c , thu n l i: ề ờ ơ ậ ợ
+ Nh ng thành t u r t quan tr ng trong 5 năm qua (2001 - 2005) và thànhữ ự ấ ọ
t u to l n và có ý nghĩa l ch s qua 20 năm đ i m i (1986 - 2006) làm cho th vàự ớ ị ử ổ ớ ế
l c nự ước ta l n m nh lên nhi u so v i trớ ạ ề ớ ước Đi u đó đã c ng c ni m tin c aề ủ ố ề ủ nhân dân vào công cu c đ i m i và t o đi u ki n đ đ t nộ ổ ớ ạ ề ệ ể ấ ước phát tri n nhanh,ể
hi u qu , b n v ng, s m đ a nệ ả ề ữ ớ ư ước ta ra kh i tình tr ng nỏ ạ ước kém phát tri n ể
+ Nh ng bài h c kinh nghi m rút ra đữ ọ ệ ược trong quá trình đ i m i là c sổ ớ ơ ở
đ toàn Đ ng, toàn quân, toàn dân ta đ y m nh toàn di n công cu c đ i m iể ả ẩ ạ ệ ộ ổ ớ trong nh ng năm t i.ữ ớ
+ Vi c m r ng đệ ở ộ ược các quan h qu c t , ch đ ng và tích c c h i nh pệ ố ế ủ ộ ự ộ ậ kinh t qu c t , tr thành thành viên c a T ch c thế ố ế ở ủ ổ ứ ương m i th gi i WTO, đãạ ế ớ
t o nhi u c h i cho phát tri n quan h h p tác kinh t qu c t , gi v ng môiạ ề ơ ộ ể ệ ợ ế ố ế ữ ữ
Trang 3trường hoà bình, thúc đ y s nghi p đ i m i và phát tri n kinh t - xã h i v iẩ ự ệ ổ ớ ể ế ộ ớ
nh p đ nhanh h n.ị ộ ơ
- V khó khăn, thách th c: ề ứ
+ H i ngh gi a nhi m kỳ khoá VII (1-1994) đã ch ra “b n nguy c ” đ iộ ị ữ ệ ỉ ố ơ ố
v i s nghi p cách m ng c a Đ ng và nhân dân ta trong giai đo n hi n nay.ớ ự ệ ạ ủ ả ạ ệ
Đ n nay, các nguy c đó v n t n t i, có m t gay g t h n ế ơ ẫ ồ ạ ặ ắ ơ
+ Ngh quy t Đ i h i X nh n m nh: Đ t nị ế ạ ộ ấ ạ ấ ước ta đang đ ng trứ ước nhi uề thách th c l n, đan xen nhau, tác đ ng t ng h p và di n bi n ph c t p, khôngứ ớ ộ ổ ợ ễ ế ứ ạ
th coi thể ường b t c thách th c nào ấ ứ ứ 2
Đ i h i X xác đ nh: "Nh ng năm t i, đ t nạ ộ ị ữ ớ ấ ước ta có c h i l n đ ti nơ ộ ớ ể ế lên, tuy khó khăn còn nhi u Đòi h i b c bách c a toàn dân t c lúc này là ph iề ỏ ứ ủ ộ ả tranh th c h i, vủ ơ ộ ượt qua thách th c, ti p t c đ i m i m nh m , toàn di n vàứ ế ụ ổ ớ ạ ẽ ệ
đ ng b , phát tri n nhanh và b n v ng h n"ồ ộ ể ề ữ ơ 3
2 Tăng c ườ ng qu c phòng và an ninh, b o v v ng ch c T qu c ố ả ệ ữ ắ ổ ố
Vi t Nam xã h i ch nghĩa ệ ộ ủ
a) M c tiêu: ụ
- Xây d ng n n qu c phòng toàn dân và an ninh nhân dân v ng m nh toànự ề ố ữ ạ
di n, đ c l p t ch , ngày càng hi n đ i.ệ ộ ậ ự ủ ệ ạ
- B o v v ng ch c T qu c, gi v ng đ c l p, ch quy n, th ng nh t,ả ệ ữ ắ ổ ố ữ ữ ộ ậ ủ ề ố ấ toàn v n lãnh th ẹ ổ
- B o v Đ ng, Nhà nả ệ ả ước, nhân dân và ch đ xã h i ch nghĩa.ế ộ ộ ủ
- B o v an ninh chính tr , an ninh kinh t , văn hóa - t tả ệ ị ế ư ưởng và an ninh
xã h i ộ
- Duy trì tr t t , k cậ ự ỷ ương, an toàn xã h i Gi v ng n đ nh chính tr c aộ ữ ữ ổ ị ị ủ
đ t nấ ước, ngăn ng a, đ y lùi và làm th t b i m i âm m u, ho t đ ng thù đ ch,ừ ẩ ấ ạ ọ ư ạ ộ ị không đ b đ ng, b t ng ể ị ộ ấ ờ
b Quan đi m ch đ o ể ỉ ạ
- Gi v ng vai trò lãnh đ o tuy t đ i, tr c ti p v m i m t c a Đ ng đ iữ ữ ạ ệ ố ự ế ề ọ ặ ủ ả ố
v i s nghi p b o v T qu c Đây là nhân t quan tr ng hàng đ u, quy t đ nhớ ự ệ ả ệ ổ ố ố ọ ầ ế ị 2
B n nguy c là: ố ơ
- Nguy c t t h u xa h n v kinh t so v i nhi u n ơ ụ ậ ơ ề ế ớ ề ướ c trong khu v c và trên th gi i ự ế ớ
- Tình tr ng suy thoái v t t ạ ề ư ưở ng, chính tr , đ o đ c, l i s ng c a m t b ph n không nh cán b , ị ạ ứ ố ố ủ ộ ộ ậ ỏ ộ
đ ng viên g n v i t quan liêu, tham nhũng, lãng phí là nghiêm tr ng ả ắ ớ ệ ọ
- Nh ng bi u hi n xa r i m c tiêu c a ch nghĩa xã h i ữ ể ệ ờ ụ ủ ủ ộ
- Các th l c thù đ ch th c hi n chi n l ế ự ị ự ệ ế ượ c "di n bi n hoà bình", s d ng các chiêu bài "dân ch ", ễ ế ử ụ ủ
"nhân quy n" hòng làm thay đ i ch đ chính tr n ề ổ ế ộ ị ở ướ c ta.
3 Sđd, tr.75.
Trang 4vi c phát huy s c m nh t ng h p, xây d ng n n qu c phòng toàn dân và an ninhệ ứ ạ ổ ợ ự ề ố nhân dân v ng m nh.ữ ạ
- Kiên đ nh m c tiêu đ c l p dân t c g n li n v i ch nghĩa xã h i L yị ụ ộ ậ ộ ắ ề ớ ủ ộ ấ
vi c gi v ng môi trệ ữ ữ ường hòa bình, n đ nh đ phát tri n kinh t - xã h i là l iổ ị ể ể ế ộ ợ ích cao nh t c a T qu c.ấ ủ ổ ố
- K t h p ch t ch hai nhi m v chi n lế ợ ặ ẽ ệ ụ ế ược xây d ng thành công và b oự ả
v v ng ch c T qu c Vi t Nam xã h i ch nghĩa K t h p ch t ch các nhi mệ ữ ắ ổ ố ệ ộ ủ ế ợ ặ ẽ ệ
v kinh t , qu c phòng, an ninh, đ i ngo i.ụ ế ố ố ạ
- Xây d ng s c m nh t ng h p v chính tr , t tự ứ ạ ổ ợ ề ị ư ưởng, kinh t , xã h i, vănế ộ hóa, qu c phòng, an ninh, đ i ngo i ố ố ạ
Phát huy s c m nh kh i đ i đoàn k t toàn dân t c, s c m nh c a c hứ ạ ố ạ ế ộ ứ ạ ủ ả ệ
th ng chính tr dố ị ướ ựi s lãnh đ o c a Đ ng, s qu n lý, đi u hành th ng nh tạ ủ ả ự ả ề ố ấ
c a Nhà nủ ước, l c lự ượng vũ trang làm nòng c t Tăng cố ường ti m l c qu cề ự ố phòng, an ninh, không ng ng xây d ng th tr n qu c phòng toàn dân g n v i thừ ự ế ậ ố ắ ớ ế
tr n an ninh nhân dân phù h p v i hoàn c nh m i.ậ ợ ớ ả ớ
- Phát huy n i l c, đ ng th i tranh th t i đa và khai thác m i thu n l i ộ ự ồ ờ ủ ố ọ ậ ợ ở bên ngoài
Nêu cao tinh th n đ c l p, t ch , kiên trì chính sách đ i ngo i r ng m ,ầ ộ ậ ự ủ ố ạ ộ ở
đa phương hóa, đa d ng hóa theo phạ ương châm “thêm b n, b t thù”, v a h pạ ớ ừ ợ tác, v a đ u tranh, gia tăng h p tác, tránh xung đ t, tránh b l thu c và cô l p.ừ ấ ợ ộ ị ệ ộ ậ
c) Nhi m v và gi i pháp tăng c ệ ụ ả ườ ng qu c phòng - an ninh ố
M t là, ộ ti p t c đ i m i và nâng cao ch t lế ụ ổ ớ ấ ượng công tác giáo d c, b iụ ồ
dưỡng ki n th c qu c phòng - an ninh cho cán b , công ch c và toàn dân.ế ứ ố ộ ứ
- Tăng cường giáo d c ý th c b o v T qu c, b o v an ninh c a cụ ứ ả ệ ổ ố ả ệ ủ ơ quan, đ n v và m i cá nhân Nâng cao tinh th n c nh giác, ý th c gi gìn bí m tơ ị ỗ ầ ả ứ ữ ậ
n i b , k lu t phát ngôn và b o v bí m t qu c gia, bí m t c a c quan, đ n vộ ộ ỷ ậ ả ệ ậ ố ậ ủ ơ ơ ị cho cán b , đ ng viên và nhân dân Không m h , o tộ ả ơ ồ ả ưởng v b n ch t c a cácề ả ấ ủ
th l c thù đ ch; bi t t b o v trế ự ị ế ự ả ệ ướ ực s ch ng phá c a các th l c thù đ ch.ố ủ ế ự ị
- N m v ng đắ ữ ường l i, quan đi m, yêu c u, nhi m v b o v T qu cố ể ầ ệ ụ ả ệ ổ ố trong tình hình m i Chú tr ng giáo d c th ng nh t nh n th c v đ i tớ ọ ụ ố ấ ậ ứ ề ố ượng và
đ i tác theo hố ướng: nh ng ai ch trữ ủ ương tôn tr ng đ c l p, ch quy n, thi t l pọ ộ ậ ủ ề ế ậ
và duy trì, m r ng quan h h u ngh và h p tác, bình đ ng, cùng có l i v i Vi tở ộ ệ ữ ị ợ ẳ ợ ớ ệ Nam đ u là đ i tác c a chúng ta B t k th l c nào có âm m u và hành đ ngề ố ủ ấ ể ế ự ư ộ
ch ng phá s nghi p xây d ng và b o v T qu c đ u là đ i tố ự ệ ự ả ệ ổ ố ề ố ượng đ u tranh ấ
Trang 5- Ti p t c đ i m i công tác giáo d c, b i dế ụ ổ ớ ụ ồ ưỡng ki n th c qu c phòng, anế ứ ố ninh cho cán b , công ch c và toàn dân, có n i dung phù h p v i t ng đ iộ ứ ộ ợ ớ ừ ố
tượng Quan tâm đúng m c đ n giáo d c qu c phòng cho th h tr , đ a giáoứ ế ụ ố ế ệ ẻ ư
d c qu c phòng, an ninh vào chụ ố ương trình chính khóa trong các trường theo c pấ
h c, b c h c phù h p.ọ ậ ọ ợ
- Ch đ ng phát hi n và đ u tranh v i các quan đi m sai trái, c h i, giủ ộ ệ ấ ớ ể ơ ộ ữ
v ng an ninh v t tữ ề ư ưởng, an ninh n i b Ngăn ng a và đ u tranh có hi u quộ ộ ừ ấ ệ ả
v i m i th đo n kích đ ng, chia r đoàn k t n i b , đoàn k t dân t c và nhânớ ọ ủ ạ ộ ẽ ế ộ ộ ế ộ dân cũng nh m i th đo n gây m h , o tư ọ ủ ạ ơ ồ ả ưởng, lôi kéo, kích đ ng “t di nộ ự ễ
bi n” trong n i b Đ ng và h th ng chính tr ế ộ ộ ả ệ ố ị
- V n đ ng đông đ o các t ng l p nhân dân tham gia đ u tranh ch ng cácậ ộ ả ầ ớ ấ ố
lo i t i ph m, nh t là các lo i t i ph m m i, t i ph m có t ch c Th c hi nạ ộ ạ ấ ạ ộ ạ ớ ộ ạ ổ ứ ự ệ
t t các ch đ , n n n p công tác b o v tr t t , tr an t c s thôn, b n, xóm,ố ế ộ ề ế ả ệ ậ ự ị ừ ơ ở ả
phường, t dân ph Ch đ ng ti n công đ i v i lo i t i ph m liên quan đ n anổ ố ủ ộ ế ố ớ ạ ộ ạ ế ninh qu c gia, đ y lùi đi đ n h n ch và xóa b các t i ph m nguy hi m có tố ẩ ế ạ ế ỏ ộ ạ ể ổ
ch c, t i ph m nghiêm tr ng v ma túy… T ng k t, nhân r ng các đi n hình cứ ộ ạ ọ ề ổ ế ộ ể ơ
s , khu dân c không có t i ph m và t n n xã h i.ở ư ộ ạ ệ ạ ộ
- Đ i v i n i b , l y vi c phát huy dân ch , tăng cố ớ ộ ộ ấ ệ ủ ường giáo d c, thuy tụ ế
ph c, phòng ng a là chính, đi đôi v i gi nghiêm k cụ ừ ớ ữ ỷ ương, k lu t, x lýỷ ậ ử nghiêm m i vi ph m đ n an ninh qu c gia, vi ph m k lu t và tr t t an toàn xãọ ạ ế ố ạ ỷ ậ ậ ự
h i Gi i quy t k p th i, đúng đ n các mâu thu n, tranh ch p trong n i b nhânộ ả ế ị ờ ắ ẫ ấ ộ ộ dân, không đ x y ra các v khi u ki n kéo dài, khi u ki n đông ngể ả ụ ế ệ ế ệ ười, nh ngữ khi u ki n phát sinh do tranh ch p v đ t đai, v ch p hành chính sách, phápế ệ ấ ề ấ ề ấ
lu t và do nh ng thi u sót trong th c hi n quy ch dân ch c s ậ ữ ế ự ệ ế ủ ở ơ ở
- Phân hóa, cô l p b n đ u s , ngoan c trong các ph n t ch ng đ i ậ ọ ầ ỏ ố ầ ử ố ố ở trong nước X lý kiên quy t và nghiêm tr v i nh ng ngử ế ị ớ ữ ườ ối c tình đi ngược
l i v i l i ích c a dân t c Kiên quy t đ u tranh làm th t b i m i âm m u, thạ ớ ợ ủ ộ ế ấ ấ ạ ọ ư ủ
đo n “di n bi n hòa bình”, b o lo n l t đ c a các th l c thù đ ch, b o vạ ễ ế ạ ạ ậ ổ ủ ế ự ị ả ệ
Đ ng, b o v ch đ xã h i ch nghĩa, b o v thành qu s nghi p đ i m i,ả ả ệ ế ộ ộ ủ ả ệ ả ự ệ ổ ớ
b o v l i ích và cu c s ng hòa bình, h nh phúc c a nhân dân.ả ệ ợ ộ ố ạ ủ
- Tăng cường ch đ trách nhi m c a các c p, các ngành, các c quanế ộ ệ ủ ấ ơ chính quy n, phát huy vai trò M t tr n T qu c và các đoàn th nhân dân, các tề ặ ậ ổ ố ể ổ
ch c xã h i trong gi i quy t, hóa gi i các mâu thu n, tranh ch p trong n i bứ ộ ả ế ả ẫ ấ ộ ộ nhân dân t c s ừ ơ ở
Trang 6- Xây d ng “th tr n lòng dân” làm n n t ng phát huy s c m nh t ng h pự ế ậ ề ả ứ ạ ổ ợ
c a toàn dân t c, trong đó Quân đ i nhân dân và Công an nhân dân là nòng c tủ ộ ộ ố
đ gi v ng an ninh n i đ a Coi tr ng xây d ng s nh t trí cao v chính tr , tinhể ữ ữ ộ ị ọ ự ự ấ ề ị
th n, s g n bó m t thi t gi a Đ ng, Nhà nầ ự ắ ậ ế ữ ả ước và nhân dân, đó là n n t ngề ả
v ng ch c đ xây d ng, phát huy s c m nh t ng h p, b o v T qu c trongữ ắ ể ự ứ ạ ổ ợ ả ệ ổ ố
th i kỳ m i.ờ ớ
Hai là, k t h p phát tri n kinh t - xã h i v i tăng cế ợ ể ế ộ ớ ường s c m nh qu cứ ạ ố phòng và an ninh trên c s phát huy m i ti m năng c a đ t nơ ở ọ ề ủ ấ ước
- Xây d ng th tr n qu c phòng toàn dân k t h p ch t ch v i th tr n anự ế ậ ố ế ợ ặ ẽ ớ ế ậ ninh nhân dân
- Đ y m nh xây d ng các khu v c phòng th t nh, thành ph Ti p t cẩ ạ ự ự ủ ỉ ố ế ụ phát tri n các khu kinh t - qu c phòng, xây d ng các khu qu c phòng - kinh tể ế ố ự ố ế
v i m c tiêu tăng cớ ụ ường qu c phòng - an ninh là ch y u, t p trung vào các đ aố ủ ế ậ ị bàn chi n lế ược và nh ng khu v c nh y c m trên biên gi i đ t li n, bi n đ o.ữ ự ạ ả ớ ấ ề ể ả
- Xây d ng công nghi p qu c phòng trong h th ng công nghi p qu c giaự ệ ố ệ ố ệ ố
dướ ựi s ch đ o qu n lý đi u hành tr c ti p c a Chính ph , đ u t ch n l cỉ ạ ả ề ự ế ủ ủ ầ ư ọ ọ theo hướng hi n đ i, v a ph c v qu c phòng, v a ph c v dân sinh ệ ạ ừ ụ ụ ố ừ ụ ụ
Ba là, xây d ng Quân đ i nhân dân và Công an nhân dân cách m ng chínhự ộ ạ quy, tinh nhu , t ng bệ ừ ước hi n đ i.ệ ạ
- Xác đ nh rõ Quân đ i nhân dân và Công an nhân dân có vai trò nòng c t,ị ộ ố
là h t nhân c a th tr n qu c phòng toàn dân và an ninh nhân dân Quân đ i,ạ ủ ế ậ ố ộ công an là l c lự ượng tác chi n ch l c, thế ủ ự ường tr c; là đ i quân công tác, v nự ộ ậ
đ ng qu n chúng, liên h ch t ch v i qu n chúng, th c hi n nhi m v qu cộ ầ ệ ặ ẽ ớ ầ ự ệ ệ ụ ố phòng, an ninh trên ph m vi t ng đ a bàn cũng nh trên ph m vi c nạ ừ ị ư ạ ả ước
- Xây d ng quân đ i và công an trong nh ng năm t i theo hự ộ ữ ớ ướng sau: + Nâng cao ch t lấ ượng t ng h p, s c chi n đ u đ l c lổ ợ ứ ế ấ ể ự ượng vũ trang
th c s là l c lự ự ự ượng chính tr trong s ch, v ng m nh, tuy t đ i trung thành v iị ạ ữ ạ ệ ố ớ
T qu c, v i Đ ng, Nhà nổ ố ớ ả ước và nhân dân; được nhân dân yêu m n ế
+ Đ i m i t ch c, n i dung, phổ ớ ổ ứ ộ ương pháp hu n luy n trong l c lấ ệ ự ượng vũ trang đi đôi v i c i ti n, đ i m i vũ khí, trang b , phớ ả ế ổ ớ ị ương ti n phù h p yêu c uệ ợ ầ tác chi n m i Phát tri n khoa h c quân s , khoa h c công an, ngh thu t chi nế ớ ể ọ ự ọ ệ ậ ế tranh nhân dân
+ C i ti n phả ế ương th c ho t đ ng c a l c lứ ạ ộ ủ ự ượng chuyên trách, bán chuyên trách ph i h p v i các t ch c c a nhân dân trong b o v an ninh qu cố ợ ớ ổ ứ ủ ả ệ ố gia, b o đ m tr t t , an toàn xã h i.ả ả ậ ự ộ
Trang 7B n là ố , xây d ng, b sung c ch lãnh đ o c a Đ ng và qu n lý c a Nhàự ổ ơ ế ạ ủ ả ả ủ
nước đ i v i ho t đ ng qu c phòng, an ninh.ố ớ ạ ộ ố
- Th c hi n ch đ m t ngự ệ ế ộ ộ ười ch huy, g n v i th c hi n ch đ chínhỉ ắ ớ ự ệ ế ộ
y, chính tr viên, tăng c ng công tác Đ ng, công tác chính tr trong quân đ i
- B sung c ch ph i h p ho t đ ng gi a qu c phòng, an ninh, đ i ngo iổ ơ ế ố ợ ạ ộ ữ ố ố ạ
và các b , ngành có liên quan trong phân tích, d báo tình hình và làm tham m uộ ự ư
đ xu t các gi i pháp th c hi n.ề ấ ả ự ệ
- B sung, xây d ng các văn b n quy ph m pháp lu t, các chính sách xãổ ự ả ạ ậ
h i có liên quan đ n nhi m v qu c phòng, an ninh.ộ ế ệ ụ ố
- Kh n trẩ ương ch đ o xây d ng và ban hành các chi n lỉ ạ ự ế ược qu c gia vố ề
qu c phòng, an ninh và các chi n lố ế ược chuyên ngành khác
II ĐƯỜNG L I M R NG QUAN H Đ I NGO I, H I NH P KINHỐ Ở Ộ Ệ Ố Ạ Ộ Ậ
T QU C TẾ Ố Ế
1 Đ ườ ng l i đ i ngo i tr ố ố ạ ướ c th i kỳ đ i m i ờ ổ ớ
a S th c hi n đ ự ự ệ ườ ng l i đ i ngo i tr ố ố ạ ướ c đ i m i ổ ớ
Sau Cách m ng Tháng Tám thành công, trong đi u ki n tr c ti p lãnh đ oạ ề ệ ự ế ạ chính quy n, Đ ng đã ho ch đ nh đề ả ạ ị ường l i đ i ngo i, v i các n i dung:ố ố ạ ớ ộ
- M c tiêu đ i ngo i c a Vi t Nam ụ ố ạ ủ ệ là góp ph n "đ a nầ ư ước nhà đ n sế ự
đ c l p hoàn toàn và vĩnh vi n".ộ ậ ễ
- V nguyên t c đ i ngo i: ề ắ ố ạ N n ngo i giao Vi t Nam l y nguyên t c c aề ạ ệ ấ ắ ủ
Hi n chế ương Đ i Tây Dạ ương làm n n t ng ề ả
- V ph ề ươ ng châm đ i ngo i: ố ạ N n ngo i giao c a nề ạ ủ ước Vi t Nam m iệ ớ quán tri t quan đi m đ c l p, t ch , t l c, t cệ ể ộ ậ ự ủ ự ự ự ường
Trong nh ng năm 1945-1946, dữ ướ ựi s lãnh đ o c a Đ ng, ho t đ ng đ iạ ủ ả ạ ộ ố ngo i đã m ra c c di n đ u tranh ngo i giao, góp ph n b o v n n đ c l pạ ở ụ ệ ấ ạ ầ ả ệ ề ộ ậ dân t c và chính quy n cách m ng non tr , đ ng th i đ t c s cho vi c xâyộ ề ạ ẻ ồ ờ ặ ơ ở ệ
d ng quan h v i Liên h p qu c và m t s nự ệ ớ ợ ố ộ ố ước khác, qua đó nâng cao hình
nh, uy tín c a n c Vi t Nam Dân ch C ng hoà
- Trong kháng chi n ch ng th c dân Pháp và đ qu c M xâm lế ố ự ế ố ỹ ược (1946-1975), đường l i và ho t đ ng đ i ngo i, đ uố ạ ộ ố ạ ấ tranh ngo i giao tr thành m t bạ ở ộ ộ
ph n quan tr ng c a cu c kháng chi n V i đậ ọ ủ ộ ế ớ ường l i đ i ngo i đúng đ n,ố ố ạ ắ
Đ ng ta đã xây d ng đả ự ược m t m t tr n nhân dân th gi i r ng rãi, đoàn k t vàộ ặ ậ ế ớ ộ ế
ng h Vi t Nam ch ng M xâm l c, bao g m các n c xã h i ch nghĩa, các
nước đ c l p dân t c, các l c lộ ậ ộ ự ượng yêu chu ng hoà bình, dân ch và ti n bộ ủ ế ộ trên th gi i, trong đó có c m t b ph n nhân dân Pháp và nhân dân M Cáchế ớ ả ộ ộ ậ ỹ
Trang 8m ng Vi t Nam đã t p h p đạ ệ ậ ợ ược m t l c lộ ự ượng qu c t m nh m góp ph nố ế ạ ẽ ầ
đ a cu c kháng chi n ch ng Pháp và ch ng M đ n th ng l i hoàn toànư ộ ế ố ố ỹ ế ắ ợ .
- Đ i h i l n th IV c a Đ ng (12-1976) xác đ nh nhi m v đ i ngo i làạ ộ ầ ứ ủ ả ị ệ ụ ố ạ
"Ra s c tranh th nh ng đi u ki n qu c t thu n l i đ nhanh chóng hàn g nứ ủ ữ ề ệ ố ế ậ ợ ể ắ
nh ng v t thữ ế ương chi n tranh, xây d ng c s v t ch t k thu t c a ch nghĩaế ự ơ ở ậ ấ ỹ ậ ủ ủ
xã h i nộ ở ước ta"4
Trong quan h v i các nệ ớ ước, Đ i h i IV ch trạ ộ ủ ương c ng c và tăngủ ố
cường tình đoàn k t chi n đ u và quan h h p tác v i t t c các nế ế ấ ệ ợ ớ ấ ả ước xã h iộ
ch nghĩa; b o v và phát tri n m i quan h đ c bi t Vi t Nam - Lào -ủ ả ệ ể ố ệ ặ ệ ệ Campuchia; s n sàng thi t l p phát tri n quan h h u ngh và h p tác v i cácẵ ế ậ ể ệ ữ ị ợ ớ
nước trong khu v c; thi t l p và m r ng quan h bình thự ế ậ ở ộ ệ ường gi a Vi t Namữ ệ
v i t t c các nớ ấ ả ước trên c s tôn tr ng đ c l p ch quy n, bình đ ng và cùngơ ở ọ ộ ậ ủ ề ẳ
có l i.ợ
- T gi a năm 1978, Đ ng đã đi u ch nh m t s ch trừ ữ ả ề ỉ ộ ố ủ ương, chính sách
đ i ngo i, chú tr ng c ng c , tăng cố ạ ọ ủ ố ường h p tác v m i m t v i Liên Xô, coiợ ề ọ ặ ớ quan h v i Liên Xô là hòn đá t ng trong chính sách đ i ngo i c a Vi t Nam;ệ ớ ả ố ạ ủ ệ
nh n m nh yêu c u ra s c b o v m i quan h đ c bi t Vi t - Lào trong b iấ ạ ầ ứ ả ệ ố ệ ặ ệ ệ ố
c nh v n đ Campuchia đang di n bi n ph c t p; ch trả ấ ề ễ ế ứ ạ ủ ương góp ph n xâyầ
d ng khu v c Đông Nam Á hoà bình, t do, trung l p và n đ nh; đ ra yêu c uự ự ự ậ ổ ị ề ầ
m r ng quan h kinh t đ i ngo i.ở ộ ệ ế ố ạ
- Đ i h i l n th V c a Đ ng xác đ nh: công tác đ i ngo i ph i tr thànhạ ộ ầ ứ ủ ả ị ố ạ ả ở
m t m t tr n ch đ ng, tích c c trong đ u tranh nh m làm th t b i chính sáchộ ặ ậ ủ ộ ự ấ ằ ấ ạ
c a các th l c hi u chi n m u toan ch ng phá cách m ng nủ ế ự ế ế ư ố ạ ước ta u tiênƯ trong chính sách đ i ngo i c a Vi t Nam giai đo n (1975-1986) là xây d ngố ạ ủ ệ ạ ự quan h h p tác toàn di n v i Liên Xô và các nệ ợ ệ ớ ước xã h i ch nghĩa; c ng c vàộ ủ ủ ố tăng cường đoàn k t h p tác v i Lào và Campuchia; m r ng quan h h u nghế ợ ớ ở ộ ệ ữ ị
v i các nớ ước không liên k t và các nế ước đang phát tri n; đ u tranh v i s baoể ấ ớ ự vây, c m v n c a các th l c thù đ ch.ấ ậ ủ ế ự ị
b) K t qu , ý nghĩa, h n ch và nguyên nhân ế ả ạ ế
- K t qu và ý nghĩa ế ả
+ Trong kháng chi n ch ng Pháp và ch ng M , đế ố ố ỹ ường l i đ i ngo i đúngố ố ạ
đ n c a Đ ng đã tranh th đắ ủ ả ủ ượ ự ủc s ng h và giúp đ to l n c a chính ph vàộ ỡ ớ ủ ủ nhân dân các nước trên th gi i và đế ớ ược coi là m t trong nh ng nguyên nhânộ ữ
th ng l i c a các cu c chi n tranh b o v n n đ c l p dân t c.ắ ợ ủ ộ ế ả ệ ề ộ ậ ộ
4 Đ ng C ng s n Vi t Nam: Ngh quy t Đ i h i đ i bi u l n th IV, Nxb ST, HN, 1977, tr.80 ả ộ ả ệ ị ế ạ ộ ạ ể ầ ứ
Trang 9+ Trong 10 năm trước đ i m i, quan h đ i ngo i c a Vi t Nam v i cácổ ớ ệ ố ạ ủ ệ ớ
nước xã h i ch nghĩa độ ủ ược tăng cường, trong đó đ c bi t là v i Liên Xô Nặ ệ ớ ước
ta đã thi t l p thêm quan h ngo i giao v i 23 nế ậ ệ ạ ớ ước, ti p nh n các gh thànhế ậ ế viên chính th c c a các t ch c kinh t qu c t (IMF, WB, ADB) Ngày 20-9-ứ ủ ổ ứ ế ố ế
1977, Vi t Nam là thành viên t i Liên h p qu c…ệ ạ ợ ố
Nh ng k t qu đ i ngo i trên đây có ý nghĩa r t quan tr ng, tranh thữ ế ả ố ạ ấ ọ ủ
được ngu n vi n tr đáng k , góp ph n khôi ph c đ t nồ ệ ợ ể ầ ụ ấ ước sau chi n tranh;ế phát huy được vai trò c a nủ ước ta trên trường qu c t ; t o thu n l i đ tri nố ế ạ ậ ợ ể ể khai các ho t đ ng đ i ngo i trong giai đo n sau.ạ ộ ố ạ ạ
- H n ch và nguyên nhân ạ ế
+ Nhìn t ng quát, t năm 1975 đ n năm 1986, quan h qu c t c a Vi tổ ừ ế ệ ố ế ủ ệ Nam g p nh ng khó khăn, tr ng i l n Nặ ữ ở ạ ớ ước ta b bao vây, cô l p, trong đó đ cị ậ ặ
bi t là t cu i th p k 70 th k XX x y ra chi n tranh biên gi i phía b c vàệ ừ ố ậ ỷ ế ỷ ả ế ớ ắ chi n tranh biên gi i Tây Nam L yế ớ ấ c "v n đ Campuchia" các nớ ấ ề ước ASEAN
và m t s nộ ố ước khác th c hi n bao vây, c m v n Vi t Nam ự ệ ấ ậ ệ
+ Nguyên nhân ch quan d n đ n nh ng khó khăn trên, là do chúng taủ ẫ ế ữ
ch a n m b t đư ắ ắ ược xu th chuy n t đ i đ u sang hoà hoãn và ch y đua kinhế ể ừ ố ầ ạ
t trên th gi i Trong th c hi n đế ế ớ ự ệ ường l i đ i ngo i đã không tranh th đố ố ạ ủ ược các nhân t thu n l i trong quan h qu c t ph c v cho công cu c khôi ph cố ậ ợ ệ ố ế ụ ụ ộ ụ
và phát tri n kinh t sau chi n tranh, không k p th i đ i m i quan h đ i ngo iể ế ế ị ờ ổ ớ ệ ố ạ cho phù h p v i tình hình.ợ ớ
Nh ng h n ch v đ i ngo i c a Vi t Nam giai đo n (1975-1986) xu tữ ạ ế ề ố ạ ủ ệ ạ ấ phát t nguyên nhân c b n đã đừ ơ ả ược Đ i h i l n th VI c a Đ ng ch ra là b nhạ ộ ầ ứ ủ ả ỉ ệ
ch quan, duy ý chí, l i suy nghĩ và hành đ ng gi n đ n, nóng v i…ủ ố ộ ả ơ ộ
2 Đ ườ ng l i đ i ngo i, h i nh p qu c t th i kỳ đ i m i ố ố ạ ộ ậ ố ế ờ ổ ớ
a) Quá trình hình thành, phát tri n đ ể ườ ng l i ố
- Giai đo n 1986-1996: ạ Xác l p đậ ường l i đ i ngo i đ c l p t ch , r ngố ố ạ ộ ậ ự ủ ộ
m , đa d ng hoá, đa phở ạ ương hoá quan h qu c t ệ ố ế
+ Đ i h i l n th VI c a Đ ng (tháng 12-1986) nh n đ nh: "xu th mạ ộ ầ ứ ủ ả ậ ị ế ở
r ng phân công, h p tác gi a các nộ ợ ữ ước, k c các nể ả ước có ch đ kinh t - xãế ộ ế
h i khác nhau, cũng là nh ng đi u ki n r t quan tr ng đ i v i công cu c xâyộ ữ ề ệ ấ ọ ố ớ ộ
d ng ch nghĩa xã h i c a nự ủ ộ ủ ước ta"5 Đ ng ch trả ủ ương ph i bi t k t h p s cả ế ế ợ ứ
m nh dân t c v i s c m nh th i đ i trong đi u ki n m i và đ ra yêu c u mạ ộ ớ ứ ạ ờ ạ ề ệ ớ ề ầ ở
r ng quan h h p tác kinh t v i các nộ ệ ợ ế ớ ước ngoài h th ng xã h i ch nghĩa, v iệ ố ộ ủ ớ
5 Đ ng C ng s n Vi t Nam: ả ộ ả ệ Văn ki n Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th VI, ệ ạ ộ ạ ể ố ầ ứ Nxb S th t, Hà N i, 1987, tr 31 ự ậ ộ
Trang 10các nước công nghi p phát tri n, các t ch c qu c t và t nhân nệ ể ổ ứ ố ế ư ước ngoài trên nguyên t c bình đ ng, cùng có l i.ắ ẳ ợ
+ Tri n khai ch trể ủ ương c a Đ ng, tháng 12-1987, Lu t Đ u t nủ ả ậ ầ ư ước ngoài t i Vi t Nam đạ ệ ược ban hành Đây là l n đ u tiên Nhà nầ ầ ước ta t o c sạ ơ ở pháp lý cho các ho t đ ng đ u t tr c ti p nạ ộ ầ ư ự ế ước ngoài vào Vi t Nam - m c aệ ở ử
đ thu hút ngu n v n, thi t b và kinh nghi m t ch c qu n lý s n xu t, kinhể ồ ố ế ị ệ ổ ứ ả ả ấ doanh ph c v công cu c xây d ng, phát tri n đ t nụ ụ ộ ự ể ấ ước
+ Tháng 5-1988, B Chính tr ra Ngh quy t s 13 ộ ị ị ế ố v nhi m v và chính ề ệ ụ sách đ i ngo i trong tình hình m i, ố ạ ớ kh ng đ nh m c tiêu chi n lẳ ị ụ ế ược và l i íchợ cao nh t c a Đ ng và nhân dân ta là ph i ấ ủ ả ả c ng c và gi v ng hoà bình đ t p ủ ố ữ ữ ể ậ trung s c xây d ng và phát tri n kinh t ứ ự ể ế B Chính tr đ ra ch trộ ị ề ủ ương kiên quy t ch đ ng chuy n cu c đ u tranh t tình tr ng đ i đ u sang đ u tranh vàế ủ ộ ể ộ ấ ừ ạ ố ầ ấ
h p tác trong cùng t n t i hoà bình; l i d ng s phát tri n c a cách m ng khoaợ ồ ạ ợ ụ ự ể ủ ạ
h c - k thu t và xu th toàn c u hoá n n kinh t th gi i đ tranh th v trí cóọ ỹ ậ ế ầ ề ế ế ớ ể ủ ị
l i nh t trong phân công lao đ ng qu c t Kiên quy t m r ng quan h h p tácợ ấ ộ ố ế ế ở ộ ệ ợ
qu c t , ra s c đa d ng hoá quan h đ i ngo i Ngh quy t s 13 c a B Chínhố ế ứ ạ ệ ố ạ ị ế ố ủ ộ
tr đánh d u s đ i m i t duy quan h qu c t và ị ấ ự ổ ớ ư ệ ố ế chuy n h ể ướ ng toàn b chi n ộ ế
l ượ c đ i ngo i c a Đ ng ta ố ạ ủ ả S chuy n hự ể ướng này đã đ t n n móng hình thành ặ ề
đ ườ ng l i đ i ngo i đ c l p t ch , r ng m , đa d ng hoá, đa ph ố ố ạ ộ ậ ự ủ ộ ở ạ ươ ng hoá quan h qu c t ệ ố ế
+ T năm 1989, trong lĩnh v c kinh t đ i ngo i Đ ng ch trừ ự ế ố ạ ả ủ ương xoá bỏ tình tr ng đ c quy n trong s n xu tạ ộ ề ả ấ và kinh doanh xu t nh p kh u So v i chấ ậ ẩ ớ ủ
trương c a Đ i h i V "Nhà nủ ạ ộ ước đ c quy n ngo i thộ ề ạ ương và Trung ương th ngố
nh t qu n lý công tác ngo i thấ ả ạ ương"6, thì đây là bước đ i m i đ u tiên trên lĩnhổ ớ ầ
v c kinh t đ i ngo i c a Vi t Nam.ự ế ố ạ ủ ệ
+ Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th VII c a Đ ng (tháng 6-1991) đ raạ ộ ạ ể ố ầ ứ ủ ả ề
ch trủ ương "h p tác bình đ ng và cùng có l i v i t t c các nợ ẳ ợ ớ ấ ả ước, không phân
bi t ch đ chính tr - xã h i khác nhau, trên c s các nguyên t c cùng t n t iệ ế ộ ị ộ ơ ở ắ ồ ạ hoà bình"7, v i phớ ương châm "Vi t Nam mu n là b n v i t t c các n ệ ố ạ ớ ấ ả ướ c trong
c ng đ ng th gi i, ph n đ u vì hoà bình, đ c l p và phát tri n" ộ ồ ế ớ ấ ấ ộ ậ ể 8 C ươ ng lĩnh xây d ng đ t n ự ấ ướ c trong th i kỳ quá đ lên ch nghĩa xã h i ờ ộ ủ ộ đã xác đ nh "quanị
h h u ngh và h p tác v i nhân dân t t c các nệ ữ ị ợ ớ ấ ả ước trên th gi i" là m t trongế ớ ộ
nh ng đ c tr ng c b n c a xã h i xã h i ch nghĩa mà nhân dân ta xây d ng.ữ ặ ư ơ ả ủ ộ ộ ủ ự
6 Đ ng C ng s n Vi t Nam: Văn ki n Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th V, Nxb ST, Hà N i, 1982, t.1, tr.70 ả ộ ả ệ ệ ạ ộ ạ ể ố ầ ứ ộ
7 Đ ng C ng s n Vi t Nam: Văn ki n Đ i h i đ i bi u toàn qu c l n th VII, Nxb ST, Hà N i, 1991, tr.88 ả ộ ả ệ ệ ạ ộ ạ ể ố ầ ứ ộ
8 Sđ d, tr.147.