Phân tích 6 câu đầu bài thơ câu cá mùa thu (30 mẫu)

Đề bài Phân tích 6 câu đầu bài thơ Câu cá mùa thu Dàn ý a Mở bài Giới thiệu bài thơ Câu cá mùa thu và tác giả Nguyễn Khuyến b Thân bài *Hai câu đề "Ao thu lạnh lẽo nước trong veo, Một chiếc thuyền câu[.]

Đề bài: Phân tích 6 câu đầu bài thơ Câu cá mùa thu

Dàn ý:

a Mở bài

Giới thiệu bài thơ Câu cá mùa thu và tác giả Nguyễn Khuyến

b Thân bài

*Hai câu đề

"Ao thu lạnh lẽo nước trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

- Ao thu là một hình ảnh rất gần gũi với cuộc sống thường ngày, cùng với thời tiết se lạnh và dòng nước trong veo

- Cảnh sắc màu thu ở vùng quê được thể hiện qua hai câu thơ

* Hai câu thực

"Sóng biếc theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo"

- Hình ảnh sóng biếc gợn tí và hình ảnh lá vàng, cảm giác như những hình ảnh rất nhỏ bé

- Không gian tĩnh lặng của mùa thu được tăng dần so với câu trước

- Tâm hồn rất nhạy cảm, tinh tế của tác giả

*Hai câu luận

"Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt Ngõ trúc quanh co khách vắng teo"

- Sự êm đềm nhẹ nhàng

- Cảm giác mông lung huyền ảo

- Cảnh buồn, tĩnh mịch, lòng người nặng trĩu, luẩn quẩn không lối thoát

c Kết bài

Nêu cảm nhận của em về 6 câu đầu bài thơ Câu cá mùa thu

Mẫu 1:

Nguyễn Khuyến là người có cốt cách thanh cao và giàu lòng yêu nước Ông được mệnh danh là "nhà thơ của dân tình, làng cảnh Việt Nam" Bằng ngòi bút tài

ba và phong thái giản dị, Nguyễn Khuyến đã đóng góp nổi bật cho nền VH dân tộc

là mảng thơ nôm, thơ viết về làng quê, thơ trào phúng Cảnh mùa thu ở vùng quê Bắc Bộ sẽ được gợi tả vô cùng sâu sắc qua "Câu cá mùa thu"

Mở ra ngay những dòng đầu, hiện lên trước mắt chúng ta là một khung cảnh với những cảnh vật hết sức thanh sơ : ao nhỏ trong veo, thuyền câu bé tẻo teo, sóng biếc gợn, lá vàng Tất cả tạo nên một không gian xanh trong, dịu nhẹ, một chút sắc vàng của lá rụng trên cái nền xanh dịu nhẹ khiến cảnh thu, hồn thu càng thêm phần sống động Không chỉ thế, còn chứa những đường nét, màu sắc gợi lên trong tưởng tượng của người đọc khung cảnh một buổi sớm thu yên bình Trong bức tranh thu này mọi cảnh vật hiện ra đều rất đỗi bình dị, dân dã Khung cảnh ấy vẫn thường thể hiện vào mỗi độ thu về trên những làng quê và đi vào tâm thức của bao người, nhưng lần đầu tiên được Nguyễn Khuyến vẽ ra với nguyên cái thần thái tự nhiên của nó và khiến ta không khỏi ngỡ ngàng xúc động Qua đó ta thấy được: Cảnh vật được đón nhận từ gần đến cao rồi từ cao trở lại gần: điểm nhìn cảnh thu là chiếc thuyền câu , nhìn mặt ao, nhìn lên bầu trời, nhìn tới ngõ trúc rồi lại trở về với ao thu, với thuyền câu Từ điểm nhìn ấy, từ một khung ao hẹp, không gian mùa thu, cảnh sắc mùa thu

mở ra nhiều hướng thật sinh động với những hình ảnh vừa cân đối, hài hòa.Đặc biệt câu thơ cuối sử dụng thủ pháp lấy động tả tĩnh tạo được một tiếng động duy nhất: “Cá đâu đớp động dưới chân bèo” Không phá vỡ cái tĩnh lặng, mà ngược lại nó càng

làm tăng sự yên ắng, tĩnh mịch của cảnh vật Thủ pháp lấy động tả tĩnh.Cảnh sắc thu

đẹp nhưng tĩnh lặng vắng bóng người, vắng cả âm thanh dù đó là sự chuyển động

nhưng đó là sự chuyển động rất khẽ khàng và cả tiếng cá đớp mồi cũng không làm

không gian xao động

Sáu câu thơ đầu đã khắc họa cảnh thu mang một chút vẻ đượm buồn nhưng

đồng thời đã thể hiện được tài năng của tác giả trong nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

Mẫu 2:

Nguyễn Khuyến là nhà thơ nổi tiếng với phong cách thơ đặc trưng, riêng biệt

Một trong những bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ của ông chính là bài Câu cá

mùa thu

Mở đầu bài thơ tác giả miêu tả khung cảnh thiên nhiên gần gũi với làng quê:

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo”

“Ao” là hình ảnh gần gũi, thân thuộc với người nông dân Thời tiết chuyển sang mùa thu, ngay cả cái ao cũng mang hơi hướng, âm hưởng mùa thu với làn nước mát lạnh và trong veo Trong khung cảnh mùa thu với ao nước trong xanh, làn nước mát lạnh ấy là hình ảnh chiếc thuyền câu của người thi sĩ nhỏ bé, lọt thỏm trong không gian rộng lớn trở nên “bé tẻo teo” Khung cảnh thiên nhiên, bức tranh mùa thu trở nên đẹp đẽ và mang màu sắc riêng biệt không lẫn với bất cứ nơi nào

Bức tranh mùa thu ở làng quê được miêu tả ở những cảnh vật thân thuộc khác:

“Sóng nước theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”

Làn gió thổi lăn tăn sóng trên mặt nước “hơi gợn tí” làm cho bức tranh tuy động nhưng vẫn tĩnh Tiếng sóng nước nhỏ bé ti li gợn gợn gợi cảm giác thanh bình Hình ảnh chiếc lá vàng rụng khỏi cây và rơi xuống đất được miêu tả sinh động “khẽ đưa vèo” vừa gợi sự mỏng manh yếu đuối của chiếc lá bị gió cuốn bay vừa gợi âm thanh mùa thu - âm thanh của những chiếc lá rơi

Bầu trời mùa thu mang vẻ đẹp thanh bình:

"Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt Ngõ trúc quanh co khách vắng teo"

Bầu trời mùa thu có những đám mây lơ lửng trên không trung tầng tầng lớp lớp nhưng vẫn để lộ ra khoảng trời trong xanh tạo ra bầu không khí dịu mát Thêm vào đó là quang cảnh xung quanh thi sĩ với con ngõ chạy quanh co nhưng vắng lặng không một bóng người làm cho không gian trở nên vô cùng yên tĩnh

Như vậy, sáu câu thơ đầu đã khắc họa cảnh thu mang một chút vẻ đượm buồn nhưng đồng thời đã thể hiện được tài năng của tác giả trong nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, đồng thời cho thấy tình yêu thiên nhiên, đất nước cùng tâm trạng đau xót của tác giả trước thời thế

Mẫu 3:

Thu điếu nằm trong chùm thơ thu gồm ba bài nức danh nhất về thơ Nôm của Nguyễn Khuyến Bài thơ nói lên một nét thu đẹp tĩnh lặng nơi làng quê xưa, biểu lộ mối tình thu đẹp mà cô đơn, buồn của một nhà Nho nặng tình với quê hương đất nước Thu điếu cũng như Thu ẩm, Thu vịnh chỉ có thể được Nguyễn Khuyến viết vào thời gian sau khi ông đã từ quan về sống ở quê nhà (1884)

Hai câu thơ: Ao thu lạnh lẽo nước trong veo - Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

mở ra một không gian nghệ thuật, một cảnh sắc mùa thu đồng quê Chiếc ao thu nước trong veo có thể nhìn được rong rêu tận đáy, tỏa ra khí thu lạnh lẽo như bao trùm không gian Không còn cái se lạnh đầu thu nữa mà là đã thu phân, thu mạt rồi nên mới lạnh lẽo như vậy Trên mặt ao thu đã có một chiếc thuyền câu bé tẻo teo từ bao giờ Một chiếc gợi tả sự cô đơn của thuyền câu Bé tẻo teo nghĩa là rất bé nhỏ;

âm điệu của vần thơ cũng gợi ra sự hun hút của cảnh vật (trong veo - bé tẻo teo) Đó

là một nét thu đẹp và êm đềm

Hai câu thực (Sóng nước theo làn hơi gợn tí - Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo)

tả không gian hai chiều Màu sắc hòa hợp, có sóng biếc với lá vàng Gió thổi nhẹ

cũng đủ làm cho chiếc lá thu màu vàng khẽ đưa vèo, làm cho sóng biếc lăn tăn từng làn từng làn hơi gợn tí Phép đối tài tình làm nổi bật một nét thu, tô đậm cái nhìn thấy và cái nghe thấy Ngòi bút của Nguyễn Khuyến rất tinh tế trong dùng từ và cảm nhận, lấy cái lăn tăn của sóng hơi gợn tí phối cảnh với độ bay xoay xoay khẽ đưa vèo của chiếc lá thu Chữ vèo là một nhân tự mà sau này thi sĩ Tản Đà vừa khâm phục, vừa tâm đắc Ông thổ lộ một đời thơ mới có được một câu vừa ý: vèo trông lá rụng đầy sân (cảm thu, tiễn thu)

Bức tranh thu được mở rộng dần ra qua hai câu thơ:

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Bầu trời thu xanh ngắt thăm thẳm, bao la Áng mây, tầng mây (trắng hay hồng?) lơ lửng nhè nhẹ trôi Thoáng đãng, êm đềm, tĩnh lặng và nhẹ nhàng Không một bóng người lại qua trên con đường làng đi về các ngõ xóm: Ngõ trúc quanh co khách vắng teo Vắng teo nghĩa là vô cùng vắng lặng không một tiếng động nhỏ nào, cũng gợi tả sự cô đơn, trống vắng Ngõ trúc trong thơ Tam nguyên Yên Đổ lúc nào cũng gợi tả một tình quê nhiều bâng khuâng, man mác:

Dặm thế, ngõ đâu từng trúc ấy Thuyền ai khách đợi bến đâu đây?

(Nhớ núi Đọi)

Ngõ trúc và tầng mây cũng là một nét thu đẹp và thân thuộc của làng quê Thi

sĩ như đang lặng ngắm và mơ màng đắm chìm vào cảnh vật

Tóm lại, sáu câu thơ đầu bài thơ Câu cá mùa thu đã khắc họa cảnh sắc mùa thu ở đồng bằng Bắc Bộ man mác buồn nhưng đồng thời cho thấy tình yêu thiên nhiên, đất nước cùng tâm trạng đau xót của tác giả trước thời thế

Mẫu 4:

Đi câu là một cái thú thanh tao của các bậc trí giả Có bậc hiền nhân có tài, bất đắc chi đi câu để chờ thời Ngồi trên bờ ai mà nghĩ đến chuyện năm châu bốn biển, nghĩ đến thế sự đảo điên “Cá ăn đứt nhợ vểnh râu ngồi bờ” (có người còn dùng lưỡi câu thẳng như Khương Tử Nha - Trung Quốc) Có bậc đại nhân vác cần đi câu

để hương thú nhàn tản, hòa hợp với thiên nhiên, suy tư trong trạng thái thư giãn Nguyễn Khuyến đi câu theo kiểu này Ông đã mở hết các giác quan để cảm nhận mùa thu, cũng là mùa câu của xứ Bắc Như những đứa trẻ trong xóm, ông câu cá cũng chăm chú, cũng hồi hộp, cũng say mê Kết quả của cuộc chơi ấy là ông đã được

một bài thơ “Thu điếu” vào loại kiệt tác của nền vãn học nước nhà:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Tựa gối, ôm cần lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo

Hình ảnh mùa thu hiện lên trong bài thơ với một không gian hẹp ở chốn làng quê của tác giả, trong một cái ao nhỏ với chiếc thuyền câu nhẹ thênh thênh:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

Cái tôi trữ tình lặn phía sau ngôn từ Cảm giác của thi nhân thì hiện lên sắc sảo và tinh tế Mùa thu đã vào chiều sâu, “ao thu lạnh lẽo” với mặt nước “trong veo” rất muốn nhìn, ao thu như là chiếc gương tròn của làng quê Làng Bùi của nhà thơ

là đồng chiêm trũng rất nhiều ao, ao nhỏ Ao nhỏ thì thuyền câu cũng nhỏ theo “bé tẻo teo”, vần eo là thử vận hiểm hóc, vậy mà câu thơ trôi chảy tự nhiên như không, như không có chút gì là kĩ xảo cả

Tóm lại, sáu câu thơ đầu bài thơ Câu cá mùa thu đã khắc họa cảnh sắc mùa thu ở đồng bằng Bắc Bộ đượm buồn nhưng vô cùng nên thơ qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

Mẫu 5:

Trong nền thơ ca dân tộc có nhiều bài thơ tuyệt hay nói về mùa thu Riêng Nguyễn Khuyến đã có chùm thơ ba bài: Thu vịnh, Thu ẩm và Thu điếu Bài thơ nào cũng hay, cũng đẹp cho thấy một tình quê dào dạt Riêng bài "Thu điếu", nhà thơ Xuân Diệu đã khẳng định là "điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam"

"Thu điếu" là bài thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc: Cảnh đẹp mùa thu quê hương, tình yêu thiên nhiên, yêu mùa thu đẹp gắn liền với tình yêu quê hương tha thiết

"Thu điếu" được viết bằng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật, ngôn ngữ tinh

tế, hình tượng và biểu cảm Cảnh thu, trời thu xinh đẹp của làng quê Việt Nam như hiện lên trong dáng vẻ và màu sắc tuyệt vời dưới ngọn bút thần tình của Nguyễn Khuyến

Hai câu đầu nói về ao thu và chiếc thuyền câu Nước ao "trong veo" toả hơi thu "lạnh lẽo" Sương khói mùa thu như bao trùm cảnh vật Nước ao thu đã trong lại

trong thêm, khí thu lành lạnh lại trở nên"lạnh lẽo" Trên mặt nước hiện lên thấp thoáng một chiếc thuyền câu rất bé nhỏ -"bé tẻo teo" Cái ao và chiếc thuyền câu là hình ảnh trung tâm của bài thơ, cũng là hình ảnh bình dị, thân thuộc, đáng yêu của quê nhà Theo Xuân Diệu cho biết vùng đồng chiêm trũng Bình Lục, Hà Nam có rất nhiều ao cho nên ao to, ao nhỏ thì thuyền câu cũng theo đó mà "bé tẻo teo":

"Ao thu lạnh lẽo nước trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo"

Các từ ngữ: "lạnh lẽo", "trong veo","bé tẻo teo" gợi tả đường nét, dáng hình, màu sắc của cảnh vật, sắc nước mùa thu; âm vang lời thơ như tiếng thu, hồn thu vọng về

Như vậy, qua sáu câu thơ đầu bài thơ Câu cá mùa thu, Nguyễn Khuyến đã khắc họa thành công cảnh sắc mùa thu ở đồng bằng Bắc Bộ đẹp man mác buồn