Ma trận đề thi giữa học kì II môn Ngữ Văn 11 Chủ đề Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao Cộng I Đọc – hiểu Phương thức biểu đạt, thao tác lập luận Chỉ ra được trình tự lập luận trong văn bả[.]
Trang 1tác lập luận… luận trong văn
1 0,5 = 5%
- Hiểu đúng vấn đề cần bàn luận
– Biết lựa chọn và sắp xếp các luận điểm
Vận dụng những hiểu biết xã hội và kĩ năng tạo lập văn bản, các thao tác lập luận
để viết đoạn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lí, một hiện tượng đời sống…
– Bày tỏ quan điểm cá nhân
và rút ra bài học cho bản thân
- Liên hệ với đời sống thực
tế, so sánh mở rộng vấn đề NL
(ý 2 câu 2) 0.25=2,5 %
(ý 3câu 2) 1,25= 12,5%
(ý 4 câu 2) 0,25=2,5%
Số câu:1 điểm: 2=20%
Trang 22 NLVH:
– Nhận biết những nét chính về tác giả, văn bản nghị luận …
– Xác định được vấn đề cần bàn luận, phạm vi dẫn chứng, các thao tác lập luận
– Vận dụng kiến thức
đã học viết một bài nghị luận văn học về một trích đoạn, một tác phẩm, …
–Lập dàn ý Xây dựng được luận điểm , luận cứ và dẫn chứng xác thực
- Liên hệ với đời sống thực tế, so sánh mở rộng vấn đề NL
– Bày tỏ được cảm nhận, suy nghĩ, quan điểm của cá nhân về vấn đề cần bàn luận,
(ý 2 câu 3) 0,5=5%
(ý 3 câu 3) 3,5=35%
(ý 4 câu 3) 0,5= 5%
Số câu: 1 điểm: 5
= 50% Tổng số
Trang 3Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi
Mong ước đầu tiên và lớn nhất của tôi là các con sẽ trở thành người tử tế, sau đó là cháu có một cuộc sống hạnh phúc Sau này con có trở thành bất cứ ai trên cuộc đời này, làm bất cứ công việc gì thì cũng làm việc một cách tử tế, ứng xử với bản thân, với gia đình, với bạn bè, những người xung quanh, với cộng động và thậm chí là với cả trái đất này một cách tử tế! Việc cháu tiếp tục học ở đâu, làm việc gì là tùy vào sở thích, niềm đam mê và năng lực của cháu
(Báo giáo dục và thời đại số 24 ngày 28 - 1 - 2017)
Câu 1(0,5 điểm): Xác định những phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn
trích trên?
Câu 2(0,5 điểm): Theo em, trình tự lập luận trong văn bản trên được trình bày theo
phương pháp nào?
Câu 3(1,0 điểm): Xác định nội dung cơ bản của đoạn trích?
Câu 4(1,0 điểm): Là một người trẻ tuổi, anh/chị có tán đồng với mong ước về tương
lai tuổi trẻ của vị phụ huynh thể hiện trong đoạn trích trên không? Vì sao?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm)
Hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến được nêu trong đoạn trích phần đọc - hiểu: Sau này con có trở thành bất cứ ai trên cuộc đời này, làm bất cứ công việc gì thì cũng làm việc một cách tử tế, ứng xử với
Trang 4bản thân, với gia đình, với bạn bè, những người xung quanh, với cộng động và thậm chí với cả trái đất này một cách tử tế!
Câu 2: (5,0 điểm)
Anh/chị hãy viết bài văn phát biểu suy nghĩ về vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh
trong bài thơ “Chiều tối” (Mộ) - Tác giả: Hồ Chí Minh
(SGK Ngữ văn 11 - tập 2 - NXB GD 2005) Hết
Trang 5Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Mỗi người, dù ít hay nhiều, dù nặng hay nhẹ, đều đã từng phạm lỗi, làm sai trong đời, đó là điều không tránh khỏi Tuy nhiên, thái độ của con người đối với lỗi lầm hoàn toàn khác nhau Có một số người dám dũng cảm thừa nhận mình làm sai, dám gánh vác trách nhiệm, như cậu học trò ở Hải Phòng, vô tình làm vỡ gương ôtô
mà không có chủ xe ở đó, đã để lại bức thư xin lỗi và số điện thoại với mong muốn được đền bù Cũng có những người trốn tránh lỗi lầm, rũ bỏ trách nhiệm Kì thực, nhận lỗi, gánh vác trách nhiệm là nghĩa vụ mà mỗi người đều nên làm, bất cứ ai, nếu không muốn phá hỏng danh dự của mình Đây là phẩm đức tối thiểu mà mỗi người nên chuẩn bị cho mình
Nhận lỗi, gánh vác trách nhiệm cần dũng khí Dũng khí này bắt nguồn từ cảm giác chính nghĩa của con người – lòng tự trọng của nhân loại Lòng tự trọng là tất
cả những thứ cơ bản nhất của lương thiện và nhân từ Nó khiến con người có hành
vi đúng đắn, tư tưởng cao thượng, tín ngưỡng chân chính, cuộc sống tốt đẹp Chúng
ta nên “gieo” nhận lỗi lầm, gánh vác trách nhiệm vào cõi lòng, để chúng trở thành một kiểu ý thức mãnh liệt trong não chúng ta
(Trích nguồn Internet)
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?
Câu 2 Hãy chỉ ra thao tác lập luận chủ yếu trong văn bản
Câu 3 Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu “Chúng ta nên “gieo” nhận
lỗi lầm, gánh vác trách nhiệm vào cõi lòng, để chúng trở thành một kiểu ý thức mãnh liệt trong não chúng ta.”?
Trang 6Câu 4 Anh/ chị hãy rút ra thông điệp của văn bản trên
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn khoảng 200 chữ bày tỏ suy nghĩ của anh (chị) về quan niệm nêu ra trong văn bản ở phần Đọc – hiểu: “Kì thực, nhận lỗi, gánh vác trách nhiệm là nghĩa vụ mà mỗi người đều nên làm, bất cứ ai, nếu không muốn phá hỏng danh dự của mình.”
Câu 2 (5,0 điểm)
Cảm nhận của anh/ chị về bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ sau:
“ Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền
Gió theo lối gió, mây đường mây Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay?
(Trích “Đây thôn Vĩ Dạ”- Hàn Mặc Tử, Ngữ văn 11, tập 2,
trang 38, NXB Giáo dục) Hết
Trang 7Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:
[1] …Thật khó để rao giảng sự tự hào dân tộc Hầu như chúng ta có cảm xúc
đó trong một hoàn cảnh cụ thể khi chúng ta đứng trước một biển người cùng hòa vang quốc ca hoặc khi chúng ta nghe một câu chuyện thành công của những nhân tài của đất nước hay chúng ta bất bình trước một vấn đề ảnh hưởng đến con người
và quê hương mình Nhưng hãy nói về một câu chuyện đơn giản hơn, ở lứa tuổi học sinh, chúng ta sẽ thể hiện sự tự hào đó như thế nào?
[2] Tự hào dân tộc không phải là việc chúng ta thuộc ca dao, tục ngữ, thơ văn lưu loát mà là có sự cảm nhận về vẻ đẹp của văn hóa dân tộc và mang trong mình tâm thế chia sẻ, quảng bá những vẻ đẹp truyền thống của đất nước ra thế giới Tự hào dân tộc không phải là việc chúng ta thuộc lòng những tình tiết lịch sử nước nhà
mà là tôn trọng các nền văn hóa, các quốc gia khác nhau và biết hành động vì vị thế của đất nước Tự hào dân tộc không phải là việc vỗ ngực xưng tên, xem nhẹ các nền văn hóa khác mà là thể hiện bản sắc người Việt trong bối cảnh quốc tế
(Trích Thư gửi học sinh nhân ngày tựu trường năm học 2016-2017, Marcel van Miert, chủ tịch điều hành hệ thống Trường Quốc tế Việt - Úc)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên
Câu 2: Đoạn [2] Tác giả đã sử dụng thao tác lập luận nào?
Câu 3: Chỉ rõ biện pháp tu từ cú pháp trong đoạn [2] của văn bản và nêu hiệu quả
của biện pháp tu từ đó
Trang 8Câu 4: Quan điểm của anh chị về ý kiến: “Tự hào dân tộc không phải là việc chúng
ta thuộc ca dao, tục ngữ, thơ văn lưu loát mà là có sự cảm nhận về vẻ đẹp của văn hóa dân tộc và mang trong mình tâm thế chia sẻ, quảng bá những vẻ đẹp truyền thống của đất nước ra thế giới”
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị
về ý kiến được nêu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu: Tự hào dân tộc không phải là việc vỗ ngực xưng tên, xem nhẹ các nền văn hóa khác mà là thể hiện bản sắc người Việt trong bối cảnh quốc tế
Câu 2 (5,0 điểm)
Hãy trình bày cảm nhận của anh/ chị về bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ sau:
“Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của cỏ nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi
Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ của;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;”
(Trích Vộị vàng - Xuân Diệu)
Hết
Trang 9Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
“Bạn có thể không thông minh bẩm sinh nhưng bạn luôn chuyên cần và vượt qua bản thân từng ngày một Bạn có thể không hát hay nhưng bạn là người không bao giờ trễ hẹn bạn không là người giỏi thể thao nhưng bạn có nụ cười ấm áp Bạn không có gương mặt xinh đẹp nhưng bạn rất giỏi thắt cà vạt cho ba và nấu ăn rất ngon Chắc chắn mỗi một người trong chúng ta đều được sinh ra với những giá trị
có sẵn Và chính bạn, hơn ai hết, trước ai hết phải biết mình, phải nhận ra những giá trị đó”
(Trích Nếu biết trăm năm là hữu hạn… - Phạm Lữ Ân)
Câu 1 Nêu nội dung chính của văn bản trên
Câu 2 Văn bản đã sử dụng thao tác lập luận nào?
Câu 3 Chỉ ra điểm giống nhau về cách lập luận trong 4 câu đầu của đoạn trích
Câu 4 Anh / chị có tán thành với quan điểm “Chắc chắn mỗi người trong chúng ta
đều được sinh ra với những giá trị có sẵn”? Vì sao?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ văn bản phần Đọc - hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng
200 chữ), trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến: Chính bạn, hơn ai hết, trước ai hết phải biết mình, phải nhận ra những giá trị có sẵn của mình
Câu 2 (5,0 điểm)
Cảm nhận bức tranh thiên nhiên và cái tôi trữ tình trong đoạn thơ sau: (5.0 điểm)
Trang 10Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp, Con thuyền xuôi mái nước song song, Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả;
Củi một cành khô lạc mấy dòng
(Tràng giang – Huy Cận – SGK Ngữ văn 11, tập 2 – trang 29)
Hết
Trang 11Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi
“Trên những bãi sông kia, trong những làng mạc, những khóm xanh xanh kia
có biết bao nhiêu người sống như y, nhưng không bao giờ dám cưỡng lại đời mình Đời họ là một đời tù đày Nhưng cũng như một con trâu, họ vẫn cắm cúi kéo cày, ăn
cỏ, chịu roi Ở bên kia những cánh đồng bùn lầy, là rừng xanh, cuộc sống tự do, cỏ ngập sừng Con trâu có lẽ cũng biết vậy, nhưng chẳng bao giờ nó dám đi, chẳng bao giờ nó dám dứt sợi dây thừng Cái gì giữ con trâu lại đồng bằng và ngăn người ta đến một cuộc đời rộng rãi hơn, đẹp đẽ hơn? Ấy là thói quen, lòng sợ hãi sự đổi thay,
sự hãi những cái gì chưa tới Ấy thế mà trên đời này lại chẳng có cái gì tới hai lần Sống tức là thay đổi…”
(Nam Cao – Sống mòn)
Câu 1 Đoạn trích sử dụng những thao tác lập luận nào?
Câu 2 Theo tác giả, “đời tù đày” là gì?
Câu 3 Chỉ ra và nêu tác dụng của 2 phép tu từ trong những câu văn sau:“Trên
những bãi sông kia, trong những làng mạc, những khóm xanh xanh kia có biết bao
nhiêu người sống như y, nhưng không bao giờ dám cưỡng lại đời mình Đời họ là
một đời tù đày Nhưng cũng như một con trâu, họ vẫn cắm cúi kéo cày, ăn cỏ, chịu roi.”
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Trang 12Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến được nêu trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu: “Sống tức là thay đổi…”
Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi, Mỗi buổi sớm, thần Vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa:
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân (Trích Vội vàng, Xuân Diệu – Ngữ Văn 11, Tập 2, NXBGD, Trang 22)
Từ cảm nhận về đoạn thơ trên, anh/chị hãy chỉ ra những quan niệm nhân sinh mới
mẻ của nhà thơ Xuân Diệu
Hết
Trang 13Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới :
“Đến giai đoạn này, nền văn học nước nhà đã hoàn tất quá trình hiện đại hóa với nhiều cuộc cách tân sâu sắc trên mọi thể loại, đặc biệt là tiểu thuyết, truyện ngắn
và thơ
Nhờ tiếp thu kinh nghiệm của văn học phương Tây mà chủ yếu là của văn học Pháp, truyện ngắn và tiểu thuyết ở giai đoạn này được viết theo lối mới khác xa với cách viết trong văn học cổ, từ cách xây dựng nhân vật đến nghệ thuật kể chuyện và ngôn ngữ nghệ thuật Thơ ca cũng đổi mới sâu sắc với phong trào Thơ mới – “một cuộc cách mạng trong thi ca“ ( Hoài Thanh ) Cuộc cách mạng này không chỉ diễn
ra ở phương diện nghệ thuật (phá bỏ những lối diễn đạt ước lệ, những quy tắc cứng nhắc, công thức gò bó,…) mà còn diễn ra ở cả phương diện nội dung (cách nhìn, cách cảm xúc mới mẻ đối với con người và thế giới) Những thể loại mới như kịch nói, phóng sự và phê bình văn học xuất hiện cũng khẳng định sự đổi mới của văn học Tóm lại, hiện đại hóa đã diễn ra trên mọi mặt của hoạt động văn học, làm biến đổi toàn diện và sâu sắc diện mạo nền văn học Việt Nam.”
1 Em hiểu thế nào là hiện đại hóa văn học?
2 Đoạn trích viết về quá trình hiện đại hóa văn học ở giai đoạn nào của văn học
Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945 ? Nêu một số tác giả và tác phẩm tiêu biểu của giai đoạn đó
3 Nêu những thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách
mạng tháng Tám năm 1945 về hai phương diện nội dung tư tưởng và nghệ thuật
Trang 14II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Cảm nhận của anh (chị) về vẻ đẹp của hình tượng người nông dân trong bài
“Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” của Nguyễn Đình Chiểu
Hết
Trang 15Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu :
“Tuổi thơ chân đất đầu trần
Từ trong lấm láp em thầm lớn lên Bây giờ xinh đẹp là em
Em ra thành phố dần quên một thời
Về quê ăn Tết vừa rồi
Em tôi áo chẽn, em tôi quần bò Gặp tôi, em hỏi hững hờ
“Anh chưa lấy vợ, còn chờ đợi ai?”
Em đi để lại chuỗi cười Trong tôi vỡ… một khoảng trời pha lê
Trăng vàng đêm ấy bờ đê
Có người ngồi gỡ lời thề cỏ may…”
(Phạm Công Trứ)
Câu 1 Xác định hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn thơ? (0.5đ)
Câu 2 Anh/chị hiểu như thế nào về hai câu thơ: (1.0đ)
“Em đi để lại chuỗi cười
Trong tôi vỡ… một khoảng trời pha lê”?
Câu 3 Anh/chị nhận xét như thế nào về hai nhân vật trữ tình “tôi” và “em” trong
đoạn thơ ? (0.75đ)
Câu 4 Thông điệp nào của văn bản có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? (0.75đ)
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Trang 16Câu 1 (2đ): Từ nội dung của văn bản, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200
chữ trình bày suy nghĩ của mình về hiện tượng một số giá trị truyền thống của dân tộc đang bị mai một trước xu thế hội nhập
Câu 2 (5đ): Cảm nhận của anh/ chị về cảnh đẹp thôn Vĩ qua bài thơ Đây thôn Vĩ
Dạ của Hàn Mặc Tử
Hết
Trang 17Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ngoài ngưỡng cửa nhà mình
là một cuộc sống nghèo nàn, dù nó có đầy đủ tiện nghi đến đâu đi nữa nó giống như một mảnh vườn được chăm sóc cẩn thận, đầy hoa thơm sạch sẽ và gọn gàng Mảnh vườn này có thể làm chủ nhân của nó êm ấm một thời gian dài, nhất là khi lớp rào bao quanh không còn làm họ vướng mắt nữa Nhưng hễ có một cơn dông tố nổi lên
là cây cối sẽ bị bật khỏi đất, hoa sẽ nát và mảnh vườn sẽ xấu xí hơn bất kì một nơi hoang dại nào Con người không thể hạnh phúc với một hạnh phúc mong manh như thế Con người cần một đại dương mênh mông bị bão táp làm nổi sóng nhưng rồi lại phẳng lì và trong sáng như trước Số phận cảu những cái tuyệt đối cá nhân không bộc lộ ra khỏi bản thân, chẳng có gì đáng thèm muốn.”
[Theo A.L.Ghec-xen, 3555 câu danh ngôn, NXB Văn hóa – Thông tin, Hà Nội,
1997]
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên
Câu 2: Nêu nội dung chính của văn bản trên
Câu 3: Chỉ ra tác dụng của việc dùng phép so sánh trong văn bản trên
Câu 4: Theo quan điểm riêng của anh/ chị, cuộc sống riêng không biết đến điều gì
xảy ra ở bên ngoài ngưỡng cửa nhà mình gây ra những tác hại gì? [Trả lời ít nhất 2 tác hại trong khoảng 5-7 dòng]
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Cảm nhận về tình yêu thiên nhiên cuộc sống nơi trần thế của Xuân Diệu qua
bài thơ Vội Vàng
Trang 18SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO … ĐỀ THI GIỮA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2021 – 2022
TRƯỜNG THPT…… Môn: Ngữ Văn 11
Thời gian làm bài: 120 phút
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Nơi dựa
Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia?
Khuôn mặt trẻ đẹp chim vào những miền xa nào
Đứa bé đang lẫm chẫm muôn chạy lên, hai chân nó cứ ném về phía trước, bàn tay hoa hoa một điệu múa kì lạ
Và cái miệng líu lo không thành lời, hát một bài hát chưa từng có
Ai biết đâu, đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống
Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?
Đôi mắt anh có cái ánh riêng của đôi mắt đã nhiều lần nhìn vào cái chết
Bà cụ lưng còng tựa trên cánh tay anh bước tìmg bước run rẩy
Trên khuôn mặt già nua, không biết bao nhiêu nếp nhăn đan vào nhau, mỗi nếp nhăn chứa đựng bao nỗi cực nhọc gắng gỏi một đời
Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơii dựa cho người chiến sĩ kia
đi qua những thử thách
(Nguyễn Đình Thi, Tia nắng, NXB Văn học, Hà Nội, 1983) Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên
Câu 2: Hãy chỉ ra nghịch lí trong hai câu in đậm của văn bản trên
Câu 3: Qua văn bản trên, anh/ chị hiểu thế nào là nơi dựa của mỗi con người trong
cuộc đời?
Đề số 9
Trang 19và hiện đại trong bài thơ
Hết