1 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN YÊN ĐỊNH TRƯỜNG THCS YÊN GIANG CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC Tên tình huống VẬN DỤNG KIẾN THỨC M[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN YÊN ĐỊNH
TRƯỜNG THCS YÊN GIANG
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
Tên tình huống VẬN DỤNG KIẾN THỨC MÔN LỊCH SỬ, ĐỊA LÍ, NGỮ VĂN, GDCD ĐỂ GIỚI THIỆU
CHIẾN KHU DU KÍCH ĐA NGỌC
HỌC SINH
1 Họ và tên: Thiều Thị Huyền Thanh
Ngày sinh: 19/08/2001 Lớp: 9A
2 Họ và tên: Đỗ Thị Lan Anh
Ngày sinh: 19/05/2001 Lớp: 9A
Năm học: 2015 - 2016
Trang 21 TÊN TÌNH HUỐNG: “VẬN DỤNG KIẾN THỨC MÔN LỊCH SỬ, ĐỊA LÍ,
NGỮ VĂN, GDCD ĐỂ GIỚI THIỆU VỀ CHIẾN KHU DU KÍCH ĐA NGỌC”
Trong buổi lễ chào cờ đầu tuần vừa qua thầy hiệu trưởng có thông báo trước
cờ: “Sang tuần trường ta sẽ khởi công xây dựng khu văn phòng mới và khu phòng
học chức năng Đây là một trong những tiêu chí giúp xã nhà hoàn thành 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới Như vậy Yên Giang – xã cách mạng sẽ là xã thứ 17 trong huyện hoàn thành các chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới trong năm nay”.
Nghe xong nhiều bạn thắc mắc vì sao thầy lại gọi xã mình là xã cách mạng? Để
giải đáp thắc mắc đó nhóm của em đã tìm hiểu và xin giới thiệu với các thầy cô giáo cùng các bạn học sinh về một chiến khu cách mạng trên quê hương Yên
Giang mình: Chiến khu du kích Đa Ngọc
2 MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Giúp các thầy, cô giáo và các bạn học sinh trường THCS Yên Giang, huyện Yên Định hiểu biết sâu rộng hơn về chiến khu du kích Đa Ngọc của quê hương Yên Giang – Một quê hương giàu truyền thống cách mạng
Nhằm nâng cao lòng tự hào với truyền thống đấu tranh cách mạng của quê hương Yên Giang
Khơi gợi ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng, giữ gìn và phát huy những thành quả của cha ông
3 TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Để các thầy cô giáo và các bạn học sinh trong trường có được những hiểu biết về chiến khu du kích Đa Ngọc, em đã vận dụng kiến thức các môn học sau:
- Môn Địa lý địa phương để tìm hiểu vị trí địa lí, địa hình của xã Yên giang nói chung và của chiến khu Đa Ngọc nói riêng
- Môn Lịch sử Địa phương để tìm hiểu lịch sử Thanh hóa Từ năm 1919 đến
1945, tìm hiểu thông tin va sự kiện liên quan đến chiến khu du kích Đa Ngọc.
- Môn Ngữ văn: Văn thuyết minh, chương trình địa phương Ngữ văn:
Hướng dẫn viết bài giới thiệu về một di tích lích sử văn hóa hoặc danh lam thắng cảnh ở Thanh Hóa.
- Môn GDCD: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bảo vệ
di sản văn hóa, giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ…
- Sưu tầm tài liệu từ các trang web mạng uy tín
- Tài liệu về địa phương của Yên Giang
- Sử dụng máy chiếu để làm phương tiện giới thiệu nội dung bài viết
Trang 34 GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Chúng em đã vận dụng kiến thức lý thuyết liên môn đã được học tập trong nhà trường kết hợp với những hiểu biết của bản thân về quê hương, về Chiến khu
du kích Đa Ngọc xin giới thiệu với các thầy cô giáo cùng các bạn học sinh về một
chiến khu cách mạng trên quê hương Yên Giang: Chiến khu du kích Đa Ngọc.
5.THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Chiến khu du kích Đa Ngọc (còn gọi là căn cứ Đa Ngọc) là tên gọi một địa
điểm lích sử, nơi ghi nhận sự kiện cách mạng nổi bật và tiêu biểu của tỉnh Thanh Hóa trong những năm 1940-1941 Đến nay khu chiến khu này chỉ một số dấu tích rất nhỏ nên thế hệ chúng em rất ít biết về nó
Để tìm hiểu và giới thiệu về Chiến khu du kích Đa Ngọc em đã dựa vào kiến
thức Địa lí, Lịch sử,GDCD, Ngữ văn để sưu tầm các tài liêu liên quan Ngoài ra
em còn tìm hiểu từ nguồn tài liệu có ở địa phương, hỏi một số người có hiểu biết
về Chiến khu du kích Đa Ngọc và đến tận nơi để tìm hiểu.
Sử dụng máy chiếu để làm phương tiện giới thiệu nội dung bài viết đến các bạn học sinh
a Vị trí địa lí và địa hình
Xã Yên Giang Nằm ở phía tây của huyện Yên Định, cách Trung tâm huyện lỵ 16km Phía bắc giáp Thị trấn Thống Nhất; phía nam giáp xã Yên Phú; phía đông giáp
xã Yên Tâm; phía tây giáp hai xã Thọ Thắng và Quãng Phú (Huyện Thọ Xuân)
Bản đồ xã Yên Giang
Trang 4Đa Ngọc nằm ở phía đông nam tổng Khoái Lạc (trước đây), diện tích khoảng 3- 4km2 Phía bắc đồn điền Đa Nẫm, phía tây giáp đồn điền Phúc Địa, phía nam giáp thôn Bát Đạt, làng Trung Lập, Trung Phủ, phía đông giáp ấp Lạc Thượng và thôn Bùi Thượng (xã Yên Giang ngày nay)
Bản đồ làng Đa Ngọc ngày nay
Chiến khu du kích Đa Ngọc nằm ở ngọn đồi thấp đó là đồi Cây Ắng hay rừng Cây Ắng nằm sát làng Đa Ngọc
Bản đồ vị trí khu vực Cây Ắng
Trang 5Về địa hình: ba mặt Đa Ngọc có sông Bèo và sông Sên (nằm trong hệ thống
sông Hép) bao bọc Các sông này tạo nên hệ thống chiến hào tự nhiên lợi hại bao quanh Đa Ngọc Để vào Đa ngọc chỉ có một con đường đọc đạo duy nhất và cửa ngõ phải đi qua cầu Nẵm
Cầu Nẵm cửa ngõ vào làng Đa Ngọc
Địa hình Đa Ngọc những đồi thấp kế tiếp nhau là nhưng cao điểm thuận lợi cho việc bố trí lực lượng chiến đấu Dưới chân đồi những khu ruộng bậc thang thoai thoải là lớp vành đai chiến đấu tự nhiên, sông nước, đồi cây, ruộng rẫy liên kết với nhau tạo nên thế chiến lược xung yếu của chiến khu du kích Đa Ngọc
b Sự kiện và nhân vật lịch sử
Tháng 2 năm 1941, Đại hội Đại biểu tỉnh Thanh Hóa đã được triệu tập tại nhà ông Nguyễn Xuân Oanh làng Phong Cốc (nay là xã Xuân Minh, Thọ Xuân) để bàn việc triển khai chủ trương của xứ ủy Trung Kỳ Hội nghị đã quyết định phát triển lực lượng tự vệ các địa phương và xúc tiến xây dựng lực lượng du kích, lập vành đai căn cứ địa cách mạng ven rừng núi theo hướng Tây bắc – Đông nam của tỉnh
Từ tháng 6 năm 1941 trở đi nhiều đoàn cán bộ được phân công đi đến các địa điểm ven rừng núi để tạo địa bàn cho các đội tự vệ và du kích tập trung hoạt động thuận lợi
Tháng 7 đến tháng 9 năm 1941 chiến khu Ngọc Trạo (xã Ngọc Trạo, Thạch
Thành) được thành lập Hoạt động của đội du kích Ngọc Trạo gây được ảnh hưởng rộng
lớn đối với phong trào cách mạng trong tỉnh Hưởng ứng chủ trương của Đảng bộ tỉnh, các cơ sở cách mạng ở nhiều nơi trong huyện đã tuyển lựa nhiều đội viên có tinh thần tự
vệ hăng hái để bổ sung kịp thời cho lực lượng du kích ở Ngọc Trạo
Trang 6Trong bối cảnh đó, căn cứ Đa Ngọc đã được chọn làm địa điểm tập kết các
lục lượng tự vệ của 3 huyện Thọ Xuân, Thiệu Hóa, Yên Định để huấn luyện trước khi lên chiến khu Ngọc Trạo tham gia chiến đấu
Sau một thời gian ngắn, lực lượng tập trung về đây ngày một đông, ban chỉ huy quyết định chuyển đến vị trí mới trên đồi Cây Ắng để đóng quân và tập luyện Đến ngày 6 tháng 10 năm 1941, tại đây có mặt 86 chiến sỹ cách mạng (gồm 16 cán bộ
thoát ly, 70 chiến sỹ tự vệ) do đồng chí Hồ Sỹ Nhân, Trịnh Ngọc Phớt, Lê Xuân Tại,
Nguyễn Đức Tẻo lãnh đạo Dự tính đội tự vệ sẽ tập trung lực lượng đánh đồn Bát
Soạn lấy thóc gạo và vũ khí sau đó hàng quân về chiến khu Ngọc Trạo
Nhưng dự kiến chưa thành thì ngày 7 tháng 10 năm 1941 tên mật thám đội
lốt cha cố nhà thờ Phúc Địa (nay là Quãng Phú) cho tay chân là Lê Văn Mạo đến
Đa Ngọc dò xét tình hình Được tên Mạo báo lại, ngay trong đêm ngày mùng 7 thang
10 năm 1941, Ben-lơ tên thanh tra mật thám Trung kỳ cùng Đốt- sê là phó giám binh
Thanh Hóa đã kéo quân đến nhà thờ Phúc Địa và huy động lực lượng tấn công căn cứ địa Đa Ngọc Bị tấn công bất ngờ, các chiến sỹ của ta đã bình tĩnh, cương quyết chiến đấu Do sự chống trả quyết liệt của ta địch không giám tiến sâu vào trong, phải giãn vòng vây chờ đến sáng Ngày 8 tháng 10 năm 1941 cuộc chiến đấu diễn ra ở thế cầm
cự Đồng chí Nguyễn Đức Tẻo trung đội trưởng bị thương nặng và hy sinh tại Đa
Ngọc Trước tình hình kẻ thù vẫn khép chặt vòng vây, lực lượng tự vệ đã quyết định rút khỏi Đa Ngọc trong đêm để lên chiến khu Ngọc Trạo
Cuộc chiến đấu đầu tiên của lực lượng tự vệ tập trung này đã gây được tiếng vang lớn và góp phần cổ vũ phong trào phản đế ở tỉnh ta phát triển một cách sôi nổi và quyết liệt hơn
Mặc dù chỉ là căn cứ tạm thời và tồn tại trong một thời gian ngắn nhưng căn cứ Đa Ngọc lại có ý nghĩa lịch sử rất quan trọng Bởi sau tiếng vang của khởi nghĩa Bắc Sơn và Nam Kỳ khởi nghĩa thì ở Thanh Hóa, tại Đa ngọc, lần đầu tiên lực lượng bán vũ trang và vũ trang đầu tiên của tỉnh Thanh Hóa đã chiến đấu trực điện với quân thù bằng vũ khí thô sơ và lòng quả cảm của mình Cho nên, đồi Cây Ắng – căn cứ cách mạng – căn cứ du kích tự vệ đầu tiên ở vùng ven rừng núi đã trở thành một địa điểm lịch sử quan trọng ghi nhận sự kiện cách mạng thời kỳ phản
đế của tỉnh Thanh Hóa rất đáng nhớ, rất đáng tự hào của xã Yên Giang chúng ta
c Chiến khu du kích Đa Ngọc ngày nay
Với vị trí quan trọng của mình trong tiến trình lích sử của tỉnh nhà, sau một thời gian khảo tả di tích ngày 31 tháng 10 năm 2005 Phó chủ tịch UBND tỉnh
Thanh Hóa Vương Văn Việt đã kí quyết định công nhận Di tích lịch sử cách
Trang 7mạng chiến khu du kích Đa Ngọc – xã Yên Giang Yên Định, Thanh Hóa (Bằng
xếp hạng Di tích cấp tỉnh, thành phố)
Ngày nay, ngọn đồi của chiến khu năm xưa là nơi nhân dân làng Đa Ngọc trồng mía, trồng Sắn, trồng dứa và hoa màu khác, các cây lớn cũng đã bị chặt phá
từ những năm sau khi hòa bình lập lại Con đường sang đây không còn heo hút khó
đi, mà đã được rải đá ô tô có thể đến và đi xung quanh quả đồi
Con đường dẫn ra đồi Cây Ắng và con đường đi vào trung tâm làng Đa Ngọc
Trang 8Ở đây nhân dân trong xã hiện có lập bia tưởng niệm chiến khu Đa Ngọc
Mặc dù không còn đồi cây hay lều trại nhưng đồi Cây Ắng vẫn là một di tích lịch sử - một chứng tích ghi nhận sự ra đời của căn cứ du kích Đa Ngọc của hơn
100 chiến sĩ tự vệ thoát ly đầu tiên của ba huyện Thọ Xuân, Yên Định, Thiệu Hóa trong thời kì phản đế (1940 - 1941)
d Một số hình ảnh về xung quanhchiến khu du kích Đa Ngọc ngày nay
Đội đân quân tự vệ của xã tập luyện ở căn cứ du kích Đa Ngọc
Trang 9Ruộng mía, ruộng dứa được trồng ở chiến khu xưa
Trang 10Khu ruộng bậc thang xưa nay được cải tạo để trồng lúa, nuôi cá
Cây cầu tre nối chiến khu du kích Đa ngọc với xã Thọ Thắng huyện Thọ Xuân
Trang 11Bờ sông Hép bao bọc chiến khu ngay nay
6 Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Bài giới thiệu của em đã giúp các bạn học sinh và các thầy cô giáo hiểu biết sâu sắc về chiến khu du kích Đa Ngọc, yêu mến tự hào về quê hương Yên Giang, ý thức
rõ hơn về vai trò, trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ, giữ gìn và phát huy những giá trị lích sử và tiềm năng sẵn có của quê hương từ đó tạo sự gắn kết giữa thế hệ trẻ hôm nay với những giá trị truyền thống lích sử - văn hóa của quê hương Việc kết hợp kiến thức các môn vào việc giải quyết tình huống có ý nghĩa quan trọng góp phần phát triển tư duy liên hệ, liên tưởng ở học sinh Biết vận dụng những kiến thức lý thuyết của các môn học vào thự tiễn cuộc sống và ngược lại từ những việc làm cụ thể trong cuộc sống, lao động để củng cố và khắc sâu kiến thức môn học Bước đầu hình thành các kỹ năng cơ bản cho học sinh
Kiến thức liên môn đã tạo điều kiện cho học sinh chúng em chủ động, tích cực, sáng tạo trong quá trình học tập Giúp chúng em thực hiện học luôn đi đôi với hành Rèn các kiến thức kỹ năng giải quyết các tình huống trong cuộc sống
Như vậy, bài giới thiệu giúp em tự tin, vững vàng hơn với những kiến thức được học về các bộ môn Địa lí, Lịch sử, Ngữ văn, GDCD Qua đây em cũng rất mong các cấp lãnh đạo cần có chính sách bảo tồn khu di tích để chúng em đời sau
sẽ biết và mãi nhớ về Chiến khu Đa Ngọc Chúng em thế hệ trẻ hôm nay luôn tự
hào về truyền thống của quê hương quyết tâm học tập để mai này xây dựng quê hương giàu đẹp hơn