Thơ Văn Lơi - Các nhà văn, nhà thơ - Lê Viết Phong - Thư viện Đề thi & Kiểm tra

Gi¶i bµy THƠ QUÊ Vaờn Lụi Dấu Ấn Thời Gian TẬP II NHỮNG VẦN THƠ ĐẦU TAY GIẢI BÀY Mới hôm nào mà nay nhìn lại thời gian như trôi về dĩ vãng, xa rồi ư, chưa! Chặng đường phía trước của mình còn dài lắm,[.]

THƠ QUÊ

Vaờn Lụi

Dấu Ấn Thời Gian

TẬP II NHỮNG VẦN THƠ ĐẦU TAY

GIẢI BÀY

Mới hôm nào mà nay nhìn lại thời gian nhưtrôi về dĩ vãng, xa rồi ư, chưa!

Chặng đường phía trước của mình còn dàilắm, không… nếu có dài…

Lần gỡ tháng ngày mà suy ngẫm bao điềunhư buồn, như vui , man mác suy tư một thời quákhứ hay dở, dở hay, nghĩ mà cười cho mình, chođời, dẫu không hay, nặng nghĩa đèo bòng chẳng nỡ

bỏ đi, hành trang bước tiếp, nặng mối tình đầu Vảchăng như hương thơm, quả ngọt, phải trải qua đắngcay, chua chát là lẽ thường tình Đôi lời giải bàychưa hẳn là để con cháu mai sau thấu cho chănghoặc giả có độc giả hạ cố đoái trông mà cảm thông

số phận, cái chính là dù hay dở, xấu tốt đều là dấu

ấn thời gian đích thực, ta phải trân trọng, đừng vìyêu mà thắm, đừng vì ghét mà phai Có vậy ta mớithấy giá trị đích thực của cuộc sống hiện tại và huyhoàng của tương lai như trăm sông đổ về biển cả,

nước đi lại nhớ về nguồn.Những vần thơ quê mùa

xin lưu lại ai là người thấu cho chăng!

Biên lại: 15- 12- 2010- Canh Dần

PHẦN I NHỮNG VẦN THƠ ĐẦU TAYTẾT BUỒN KHÔNG PHÁO KHÔNG HOA

Mọi năm nổ pháo xua nghèo khổ

Khổ chẳng qua đi khổ lại về

Năm nay không nổ chờ cái khổ

Xem khổ đời mình đến mức nào

Xuân về thực lòng có nhớ hoa

Tâm tư nông nỗi cảnh cửa nhà

Cha mẹ ốm đau con cháu đói

Có hoa mà thế thế thì thôi

Qua đêm rồi phải sang ngày

Gian nan khắc phục khổ này phải quaTết này không pháo không hoa

Hẹn xuân năm tới ắt là nhiều hơn

-Xuân Ất Sửu 1985-

CHA KIẾP THẦY BÓI

Tết về nghĩ cảnh lại thêm sầu

Sắn khoai tranh nhau nghi ngút khóiCha kiếp thầy bói khéo nói lừa

Cơm ăn chẳng có chứ thịt treo

Lãi thu vào cũng nhiều

Sớm sớm lại chiều chiều

Tứ phương khách lai vãng

Hàng ra tận nước ngoài

Công cháu xin gửi cụ

Mỗi ngày một trăm đồng

Chẳng cần bán được không

Cứ nhận ,ta hưởng côngTrăm đồng ngày cũng kháNói xong người khách điQua tròn trăng trở lại

Thưa cụ bán được chưaCho cháu xin tiền vậy

Cụ già cười buông trôi

Có ma nào đến hỏi

Người khách liền rút ra

Ba nghìn đồng trả côngXin gửi cụ tròn thángNhờ cụ cứ bán tiếp

Công cháu vẫn cứ hoàn…Bỗng dưng một tháng trờiLấy không ba nghìn bạcThấy vui vui trong lòngThôi được anh yên tâm

Người khách đi nửa thángLại trở lại hỏi han

Thưa cụ là xong chưa?Vẫn chưa anh khách ạ!Tiếng thân mật đồng tiền

Ra vẻ dáng thân quenThiết tha ông chủ nóiĐược anh cứ yên tâmVâng nhờ cụ bán tiếp!Công cháu lại xin gửiMột ngàn rưỡi nữa đâyÔng cụ liền giơ tay

Bốn ngàn rưỡi ngon rồiThấy món ăn cũng hờiNên cứ im thiên thiếtNói rồi khách lại đi

Hẹn thời gian trở lạiNgười khách quen mới đi

Dáng ăn mặc ngoại quốcLại nói tiếng nước ngoàiLòng thành khách bày tỏ

Ở ngoại bang tôi ở

Người ấy cần món hàngĐắt mấy họ cũng mua

Dù có đổi dinh cơ

Nếu có lòng vẫn thuậnBởi họ thích ăn chơiNay còn đang lẽ đôiThiếu con Hạc đồng đenNếu có cụ bán cho

Nếu không cụ mua giúpĐắt mấy cháu xin gửiMiễn là có đúng nòiKhác nào hạn gặp mưa

Cụ già liền lớn tiếngNgoài ta ra ai có

Đây anh thử xem coiĐúng của nòi đáng giáThật là rất quý hoá

Chẳng phải của vàng, thauBây giờ cụ nói mau

Đáng bao nhiêu thì ngãHai trăm ngàn đấy thôiHàng đây không mặc cảNgười khách rất vui lòngĐắc chí hàng phải giáRút ra bốn chục nghìnCháu xin tạm gửi cụ

Gọi là chỗ làm tin

Vài hôm sau đủ tiền

Cháu sẽ quay lại lấy

Nhờ xin cụ giúp cho

Ấy xin cụ đừng lo

Con số bốn chục nghìn

Ông cháu ta là thường

Cứ xin cụ giữ hàng

Đừng trao tay người khácMuộn lắm chỉ dăm hômMang tiền cháu xin cụVới cái nghề buôn bánKhi chưa bắt được hàngMang nhiều tiền trong mình

Lòng già vui đưa tiễn

Bởi món ăn có hời

Đinh ninh lòng nhủ dạ

Đã kề tới vai già

Hai ngày vừa bước quaNgười khách xưa trở lạiTrả công hai ngày tiếpHớn hở khách nói cười

Cụ đã bán được chưaNếu chưa cháu xin lạiCháu đã có khách rồiTrăm rưỡi nghìn đấy thôiNếu cụ bán được rồiCho cháu xin tiền vậy

Cụ già ngồi chốc látSuy tính rồi gật đầuTôi đã bán được rồiVậy cho cháu xin tiền Cũng giá đó đấy thôiChẳng thêm bớt một lờiTrăm rưỡi ngàn quân tử

Vâng cháu xin cảm ơn

Lời cảm ơn cắt đường

Từ đây biệt tung tích

Dăm ngày đã trôi qua

Mươi ngày cũng chẳng thấy

Sao lại thế này nhỉ

Có lẽ mình hay sao?

Thôi được xem thế nào

Miệng nhủ lời chưa xong

Lòng đã nhem lửa cháy

Thương ông già ngồi chờ bát miến

Vì ít tiền chẳng được ăn ngay

Mà ông cứ phải loay hoay đứng chờ

Vịn lý do ông chờ hết bát

Tí nữa còn tôi sẽ bán cho

Hay là ông cứ đi mô

Già kia vẫn đợi đứng chờ khoanh tay

Chép miệng nhìn kẻ quanh người quất

Lóp ngóp ngồi mất cả đường đi

Kẻ có, có tính làm chi

Ăn xong, bỏ bát, tiền thì quẳng tay

Tôi thầm nghĩ nhiều tiền sướng thật

Đời này ai bằng cả đồng tiền

Đứng bên nhìn thấy mà phiền

Thương ông già vẫn không quên đứng chờ

Chủ trả lời tí nữa bán cho

(Khoảng tháng 10,11-1985)

NHÂN TÂM

Nhân tâm ngày nay rất khác xưa

Đời luôn thường thấy cảnh lọc lưa

Dài quần kín áo rằng nhân đạo

Gió tung tà lật nhát dao đưa

Đói đã có thóc để trong bầu

Không có người nuôi mi chỉ chếtThả ra mi có hơn ai đâu

Đừng cậy lông trơn với mình đẹpKhông có thóc bồ đẹp với ai

Đừng quen chao cánh vội khoe tài

Ắt sẽ có ngày chẳng bằng ai

1985

CẢNH MẤT MÙA

* * *

Mấy vụ nay mùa màng mất mát

Hạ hái là bát phải vơi dần

Ấy mà lòng vẫn bần thầnLấy gì đền sản vụ gần vụ xaSản không đủ ắt là nhà trốngBàn ghế kia đi ngựa đi xeLợn kêu tiếng nhỏ tiếng toNghe tiếng chó sủa lại lo đến mình

10-1985

Ghi chú: Khoảng năm 1985 mùa màng thấp kém, lúa

thu hoạch không đủ sản, nhiều gia đình lâm vào nợ nần, nhà mình cũng không ngoại lệ H-T-X trở ra bắt đồ nên có cảnh như vậy.

MÙA NÀY

Mùa này trông cảnh thảm làm sao

Mỗi sào gặt được mấy bát nào

Ngoài đường ăn xin thường đi lại

Dẫn đoàn thu sản đến từng nhà

Hỏi lúa không còn thì lục soát

Nhà ngoài tìm hết dẫn nhà trong

Không lúa, thu đi bộ cánh cửa

Lợn chuồng nếu có cũng bắt luôn

Ngán nỗi cái xay cũng phải bắt

Còn vài bò gạo chẳng nể lòng

Ông trời trông xuống xem có thảm

Trách ông có mắt hay là không

T11-1985

Ghi chú: Vì thiếu sản H-T-X không có lúa để điều

hành cần thiết nên thậm trí đã hết năm các đoàn thu sản vẫn đến từng gia đình thiếu sản lục soát bắt bớ trông rất thảm

LO QUANH NĂM

Ngày ba tháng tám lo chạy ănMùa về lại lo cả việc mằn

Lúa mống ngoài đồng lo chạy vớt

Má ngập trước làng lo nước tiêuCon ốm nằm giường lo thang thuốcLúa chữa được khô sản lo đềnTất tưởi quanh năm sao vậy nhỉTrách đời sao lắm sự nhiêu khê

T5-1986

Khỏi phải lo đời khỏi tội con

T5-1986

Ghi chú:(1) Mức ăn mỗi tháng một người được ba kg lúa

(2) Bù là bù sản, đồng công là mức đóng góp

HẠN THÁNG TÁM

Trời đất sao mà lắm đổi thay

Tháng tám mong mưa đến từng ngàyCóc nhái nghiến răng nghe thảm thiếtLúa ôm đòng đòng trổ không raDân tình kêu lắm thêm mỏi miệngCán bộ luôn mồm khách vào ra

Nghe nói phía Bắc lũ lụt lắm

Trách trời ăn ở mãi bất hoà

Tháng 8- Bính Tý

LÃO NÔNG

Thầy ta, tớ ta, xe pháo ta

Khoai sắn đôi lần, bữa gọi là

Ăn thế, làm thế, đời ở thế

Mai sau con cháu biết cho mà

Làm lắm nhiều khi cũng thấy mệtKhông làm lại bảo chẳng lo xa

Ừ thế cũng thôi khỏi tai tiếng

Lão nông sớm tối lo việc nhà

HỎI TRỜI

Hỏi trời duyên cớ vì sao

Dân mình chịu mãi lao đao thế này

Hết bọ xít lại bọ ràyNăm qua đã kém năm này kém hơn

Ông trời có tỏ nguồn cơn

Ngỏ cho dân biết thiệt hơn chỗ nào

Trời rằng đất bạc (1) nước đen(2)

Phân tro thì ít dân quen đạm nhiều

Gặp khi thời tiết ngược chiều

Sâu bệnh phát triển là điều đáng lo

Ghi chú: (1) Đất bạc là đất bạc màu (2) Nước đen là nước bị ô nhiễm

AI BIẾT

Đã bỏ mấy năm lại còn làm

Có phải giàu có mà anh ham

Ham, lo con đói, vợ khỏi khổ

Ai biết được thua mà đừng làm

HẾT NĂM CÒN ĐAU (1)

Hết năm đến thăm ông thầy langÔng thương ông bốc cho bốn thangMỗi thang hết sáu trăm đồng bạc

Ấy là lấy rẻ vì người làng

1988

Ghi chú: Hết năm là hết năm Đinh Mão 1987

NGÀY TẾT TRỜI MƯA

Tết nhất năm nay thật là hay

Ba mươi mùng một mưa cả ngày

Ai đến nhà ai cũng thấy ngại

Ngại phải gỡ dép với gỡ dày

1988

THANH MINH

Thanh minh lất phất mưa phùn

Đã đói lại rét nỗi buồn xót xa

NGỒI BUỒN

Ngồi buồn nhấc bút viết thơ

Nín đi thì tức nói dơ cửa nhà

Cha thì chén rượu chén trà

Mẹ thì nem chả la đà tỉnh say

Con thì nức tiếng đó đây

Nay trộm , mai cướp, cũng vầy mẹ cha Đêm nằm suy tính cảnh nhà

Một phương dối trá tổ cha chúng mày

CHUYỆN

Chuyện đói ở đâu cũng thế thôiHết giêng, hai cũng đã qua rồiTháng ba biết chạy vào đâu được

Có lẽ cơ này đến chết thôi

CHƯA ĐỀ

Xưa có một ngườiKhi chưa tạ thếCậy chút uy thếLại lắm bạn thờiCái lối ngược đờiÔng hay hống háchKhi con chơi nghịchÔng thường ngợi khen

Ta đây chẳng hèn

Là nhà dòng giỏiHàng xóm xa gầnKhi con ánh ỏiÔng vẫn giành hơnCon mình là phải

Hễ ai nói lạiTìm cách hại ngayThật ái ngại thay

Bầy con vô nghĩaKhi cha qua đờiKhi mẹ già yếuBất chấp đạo hiếuChẳng giữ tiếng tămNức tiếng xa gần

Là phường đạo tặc

1988

NHẮN ÔNG THUỶ NÔNG

Xa xưa cũng cánh đồng nàyCũng con sông ấy nước đầy vên vênĐồng vàn cho chí đồng trênCần đâu có đấy nước lên đều đềuMặc cho mưa nắng ngược chiềuPhân nhiều, nước đủ là điều khỏi loMùa về lúa ngập sân khoThóc vàng hạt mẫy vì no nước đầy

Cũng con sông ấy suốt ngày cạn khôHỏi người trách nhiệm để mô

Để cho vất vả dân lo một mìnhCòn gây bao chuyện bất bìnhĐêm hôm mò mẫm tội tình lắm thay

Cơ chế khoán mới đổi thayMong người trách nhiệm lo đầy nước sông

T3-1987

* * *

MAY

May mà nhà nước còn cho vay

Không thì chuyến này lắm người gayBát gạo từ Nam chuyển ra Bắc

Tình dân nghĩa Đảng công ơn dày

Tháng 4-88

TA NGHĨ

Ta nghĩ như ta có dại gì

Làm ăn luôn tránh điều lỗi nghì

Cớ sao cái túng cứ túng mãi

Hay là trời chỉ độ anh phi

Thôi thì túng thiếu đành đành phậnLỗi nghì chẳng dám đến suy viBao giờ tỉnh giấc trời soi lại

Mấy anh gian dối có ra gì

T4-88

NÓI VUI

Khi vui bặt miệng bặt mồm

Câu thơ câu phú cho rôm cửa nhà

Hay hèn ai đụng đến ta

Nói ra không khéo tai va vạ trời

Ngẫm xem muôn sự ở đời

Giàu, sang, phú, quý ai người không mong Sống sao cho khỏi bận lòng

Làm ăn chính nghĩa thong dong tháng ngày Mặc ai vui thú no say

Làm ăn phi nghĩa có ngày nhuốc nhơ

NHẮN ÔNG CHỦ NHIỆM

( BÀI I)

Hạn hán chẳng thấy ban mô

Đất nẻ cây lúa héo khô ôm đòng

Xã viên lo lắng trong lòng

Sao ông cứ thấy thong dong hội trường

Lo xây xong nốt bức tường

Ngăn sân đắp đất kịp phường hát chơi Mặc ai ca thán nhiều lời

Còn ông cứ thấy thảnh thơi sớm chiều Hạn hán có thấy ai mô

Đến khi có lúa mới vô từng nhà

BUỒN

Nỗi buồn day dứt đến từng ngàyTâm tư nào biết tỏ ai hay

Cha mẹ ốm đau con cháu đói

Gia bằn bệnh trọng biết sao đây

T4-1988

NHẮN ÔNG CHỦ NHIỆM

(Bài II)

Quê hương ta đói cũng vì

Mấy đời chủ nhiệm phá đi quá nhiều Cán bộ tuỳ ý ăn tiêu

Nay chè mai chén sớm chiều no say Thưởng thức khắp chốn đó đâyHội trường không hợp bởi vầy dân qua Lại rồi đặt xuống từng nhà

Đến giờ túc chắc kẻ xa người gần

Lại rồi những quán cận lân

Ăn xong ký sổ mấy phân lo gì

Của đâu mà cứ tì tì

Điểm xem có phải hay vì nói sai

Khi thì hội họp giẳng giai

Thăm đồng thăm áng xem ai thiếu thừa Khi thì máy cày máy bừa

Khách ba, chủ bảy lời xưa tụng truyền Mỗi vụ thanh toán mới phiền

Khi sơ khi tổng thật hờn lòng dân Còn nhiều những chuyện vân vân

Kể không thể xiết lòng dân nghi ngờ Mong bạn độc giả nán chờ

Bài sau xin kể tóc tơ từng người

T4-1988

NGỦ NGOÀI ĐỒNG

Đêm đầu ngủ ở giữa đồng trạiNghĩ mình thêm thẹn tuổi làm traiNgười ta vùng vẫy vì danh lợiMình lo quanh quẩn kế sinh nhai

28-5-Mậu Thìn 1998

GIÀU

Thiên hạ lắm kẻ giàu tự nhiên

Vợ con sung túc tựa chân tiên

Quần là áo lượt trông sang lịch

Kẻ đón người đưa thấy thật phiềnKhi bác, khi chú, qua, lại, lại

Quanh đi quẩn lại cứ luân phiênRuột già máu mủ có đâu vậy

Có lẽ,vị chi,chỉ vị tiền

NHẮN ÔNG CHỦ NHIỆM.

(Bài III)

Buổi đầu chủ nhiệm ông

Quan điểm có lẽ người rưng cũng cầnNgõ xa cho chí xóm gần

Ông thường han hỏi chuyên cần sớm hômChiêm, mùa lúa tốt vàng ươm

Công điểm cũng khá tiếng thơm cũng lừngNgành nghề phát triển tưng bừng

Đàn vịt,bầy lợn lại cùng gạch, vôi

Xã viên hợp tác quê tôi

Hàng năm bồi dưỡng cũng đôi ba lầnCuộc vui ông cứ dần dần

Quá đà bãng mất quên dân đi rồi

Đi đâu ông cứ kéo đuôi

Một bày tôi tớ ngược xuôi thật giầy

Quản lý kinh tế nặng vầy

Lòng tin dân chúng càng gầy càng haoRượu, chè chẳng thiếu chỗ nào

Khi thì hội họp khi vào nhà dân

Ăn song ký sổ bắt dân chịu hoài.

1988

THÁNG 7 KHÔNG NGÂU

Tháng bảy năm nay không có ngâuTrời cao xanh ngắt nắng còn lâuĐất đồng khô nẻ lúa mong nướcCây ốm đòng đòng cây ốm sâu

T7-1988

NHẮN

Việc xong ta lại viết thơ chơi

Nhắn kẻ tiểu nhân nói hai lời

Phúc đức để đâu mà nói vậy

Sống đời phải giữ tiếng cho đờiTấm lòng thanh thản thật là khóMai mốt ai ơi lúc qua đời

Bất chấp khó khăn ta chẳng quảnNghĩa tình ngày ấy họ quên rồi

1-10-1988

LÀM VỤ ĐÔNG

Nhà nhà người người làm vụ đông

Suốt ngày vang tiếng ở ngoài đồng

Nắng, mưa, sớm, tối không hề quản

Lo sao tháng ba khỏi đói lòng

Con trâu, con bò là bạn thân

Cày, bừa vũ khí rất là cần

Ruộng đồng năm, đôi lại ba vụ

Sớm lúa chiều khoai khắp xa gần

T9-1988

KHUYÊN CON LÀM THÊM KHOAI ĐÔNG

Con ơi gắng làm thêm khoai

Giêng, hai, tháng rộng ngày dài lo chi

Khó khăn đừng nặng chữ vì

Hễ siêng lao động ắt thì ấm no

Của đâu, có của trời cho

Thương cha, thương mẹ bao nhiêu

Học hành con hãy sớm chiều chăm lo

T9-1988

ĐỪNG ĐỂ AI KHINH

Tết nhất đơn sơ nặng nghĩa tình

Hương hoa đầy đủ tổ tiên vinh

Cá thịt mai sau còn mãi mãi

Sắn khoai hôm nay bạn đừng khinh

Nghèo mình nhưng vui vì thanh thản

Giàu ai đó nọ tiếng tanh rình

Ba sáu ngàn ngày được mấy nỗi

Trăm năm đừng để tiếng ai khinh

Tết Kỷ Tỵ 1989

THƠ XUÂN 1989

Pháo rền vui đón lúc sang xuân

Xua đuổi nghèo đói với nợ nần

Tiếp bước trên đường xây cuộc sống

Tương lai hứa hẹn đã đến gần

Vợ chồng ý hợp với tâm đồng

Các con lớn nhỏ sức quây quần

Chung vai gánh vác giang sơn cảnh

Hạnh phúc ấm no mãi mãi xuân

THƠ XUÂN 1990

Xuân về viết mấy vần thơ xuân

Chín mươi bước sang trời trong ngần

Quan liêu tiêu cực đẩy lùi lại

Đời sống xã hội ổn định dần

Ơn Đảng chỉ đường xây cuộc sống

Lòng dân phấn khởi dựng tương lai

Đất thầu đất khoán đều tăng vụ

Tứ thời no ấm tứ thời xuân

CÂU ĐỐI

I- Tranh tàu pháo quảng đón tết cờ treo rợp trời Nam

- Đổi sắc thêm hương sang xuân lúa trải kín đất ViệtII- Vui đón tết nào hoa nào pháo kỷ niệm trăm nămngày sinh Bác

- Bước sang xuân thắm lúa mượt khoai chào mừngsáu chục tuổi của Đảng.

VUI VỚI CẢNH NGHÈO

Vui với cảnh nghèo giữ đạo nhà

Phú quý ở đời mây thoảng qua

Tiền bạc bao nhiêu rồi cũng hết

Nhân hậu trước sau mãi đậm đà

Tết Canh Ngọ 1990

PHẦN II Hương đồng: Những vần thơ làm ở ngoài đồng thời

gian làm đất thầu ( đồng trại) chủ yếu động viên bảnthân và gia đình làm đất thầu

CON ƠI

Cũng vì cuộc sống con ơi

Cha con ta tạm xa nơi xóm làng

Xa anh em, xa họ hàng

Xa người thân thích lân bàng sớm hôm Cũng vì manh áo miếng cơm

Cũng vì cuộc sống lửa rơm đói nghèo

Vì còn bao cảnh gieo neo

Ấm no chưa đến, đói nghèo chưa qua

Hôm nay tạm xa cửa nhà…

Làm theo ý Đảng chắc là ấm no

T10-1988

CÂU ĐỐI VIẾT ĐÓN XUÂN 1989 TRÊN ĐỒNG TRẠI

- Tiếp những vụ khoán mới lòng dân

no ấm hăng say lao động

- Qua bao cuộc cách mạng tin Đảng

dẫn đường dựng xây Tổ quốc

+ Nghị quyết mười soi sáng dân hăng hái