Cảm nhận nhân vật Chị Dậu qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” của nhà văn Ngô Tất Tố Mở bài Ngô Tất Tố là cây bút xuất sắc của trào lưu văn học hiện thực phê phán Việt Nam Ông được đánh giá là nhà văn của[.]
Trang 1Cảm nhận nhân vật Chị Dậu qua đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” của nhà văn Ngô Tất
Tố
Mở bài: Ngô Tất Tố là cây bút xuất sắc của trào lưu văn học hiện thực phê phán Việt Nam
Ông được đánh giá là nhà văn của người nông dân vì viết nhiều về cuộc sống nông thôn và người nông dân “Tắt đèn” là tác phẩm tiêu biểu của ông Đọc đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” nhân vật chị Dậu đã để lại trong lòng người đọc biết bao cảm xúc
Thân bài:
LĐ1: Trước hết, hiện lên trong đoạn trích là cảnh ngộ khốn khổ, đáng thương của chị Dâu khiến ta xúc động , thương cảm biết bao.
-Gia đình chị Dậu được xếp vào hạng cùng đình, nghèo nhất nhì làng Đông Xá Mùa sưu thuế đến đã đẩy gia đình chị vào cảnh ngộ khốn cùng Tiếng trống, tiếng tù và tiếng mõ thúc sưu nổi lên suốt đêm ngày nghe rất rùng rợn, cổng làng bị bọn cường hào đóng chặt để tróc nã sưu Anh Dậu vì thiếu sưu mà bị bọn cường hào “bắt trói như trói chó” Em trai anh Dậu chết từ năm ngoái vậy mà anh Dậu vẫn phải nộp thay Chị Dậu phải bán gánh khoai, bán ổ chó và đứt ruột bán đứa con gái đầu lòng cho Nghị Quế để kiếm đủ số tiền trang trải 2 suất sưu cho chồng và người em chồng đã chết Vậy mà dù chạy vạy khắp nơi, chị vẫn không lo đủ nên anh Dậu bị đánh đập, bị chèn ép đến sống dở, chết dở Có biết bao gia đình nông dân nghèo khổ bị điêu đứng, bị đánh trói dã man như thế
-Hơn thế chị phải đối diện với một tình huống căng thẳng: chồng bị đánh thoi thóp, vậy mà bọn tay sai lại sầm sập tiến vào đánh trói hung hãn Một mình chỉ phải đối phó với tên cai lệ
và người nhà lí trưởng tàn ác bất nhân Có thể nói cảnh ngộ của chị Dậu thật khốn khổ tủi cực Đó là cảnh ngộ của biết bao người nông dân trong xã hội thực dân phong kiến Thế nhưng ta trân trọng chị Dậu biết bao bởi dù trải qua bao khốn khổ cơ cực, chị vẫn ngời sáng bao phẩm chất tốt đẹp
LĐ2: Trước hết, hiện lên đoạn trích là tấm lòng giàu tình yêu thương, giàu đức hy sinh của chị Dậu khiến ta trân trọng, xúc động.
-Yêu chồng nên chị quan tâm chăm sóc chồng chu đáo khi đau ốm Được bà hàng xóm cho bát gạo, chị để dành nấu cháo cho chồng Cháo chín chị múc ra bát, lấy quạt quạt cho nguội
để chồng “ăn lấy vài húp” vì chồng chị đã “nhịn xông từ sáng hôm qua tới giờ” Trong tiếng trống, tiếng tù và chị Dậu khẩn khoảng tha thiết mời chồng “Thầy em cố gắng dậy, húp ít cháo cho đỡ xót ruột” Lời người đàn bà nhà quê mời chồng ăn cháo lúc khó khăn, hoạn nạn chứa đựng biết bao tình yêu thương, an ủi vỗ về Cái cử chỉ chị bế con ngồi xuống cạnh chồng “cố ý chờ xem chồng ăn có miệng không” đã biểu lộ sự quan tâm và yêu
thương của người vợ đối với người chồng đang đau ốm Tình cảm ấy là hơi thở cứu dậy hồi sinh sự sống cho anh Dậu Dường như mỗi cử chỉ sự sống của anh Dậu đều có ánh mắt thấp thỏm lo lắng của chị Dậu dõi theo
-Yêu chồng nên chị tìm mọi cách để bảo vệ sự bình yên cho chồng Vì yêu thương chồng, chị phải nhún nhường nhẫn nhục chịu đựng van xin cai lệ và người nhà lý trưởng rủ lòng thương Nhìn chồng thoi thóp mà bọn cai lệ vẫn sầm sập chạy đến toan đánh đập, bắt trói, chị đã vùng lên đánh lại bọn cai lệ và người nhà lý trưởng để bảo vệ chồng Dường như tình yêu thương chồng đã khiến chị vượt qua nỗi sợ hãi, quên đi thân phận của mình để bảo vệ
sự an toàn cho chồng =>Có thể nói dù trải qua bao khốn khổ cơ cực nhưng tình yêu thương chồng luôn ăm ắp trong tâm hồn chị Dậu Tấm lòng nặng trĩu yêu thương ấy khiến ta xúc động trân trọng biết bao
(TÁCH ĐOẠN) Ko những thế , ta còn vô cùng trân trọng và cảm phục trước tinh thần phản kháng mạnh mẽ ấy như sức sống tiềm tàng của chị Dậu,
Trang 2-Ban đầu khi bọn tay sai xuất hiện với những roi song, tay thước, dây thừng, chị Dậu đã thiết tha van xin, xưng hô lễ phép, nhún nhường: cháu-ông Cách cư xử xưng hộ của chị thể hiện thái độ chịu đựng nhẫn nhục Chị tha thiết van xin: “Nhà cháu đã túng lại phải đóng cả suất sưu của chú nó nữa,nên mới lôi thôi như thế Chứ cháu có dám bỏ bễ tiền sưu của nha nước đâu? Hai ông làm phúc nói với ông lí cho cháu khất…” Chị biết thân phận bé mọn của mình, biết cái tình thế ngoặt ngoèo của gia đình mình Trong hoàn cảnh chị chị mong chúng tha cho anh Dậu, không đánh trói hành hạ anh
-Thế nhưng chị càng nài nỉ, van xin chúng càng hung hãn Cai lệ chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu, tính mạng người chồng đang bị đe dọa, chị Dậu xám mặt vội vàng đỡ lấy tay hắn và vẫn cố van xin thảm thiết “Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho !” Nhưng cây muốn chạy mà giỏ chẳng ngừng, chị càng nhẫn nhịn tên cai lệ càng lấn tới Hẵn mỗi lúc một lấn át như trói con chó điên “bịch luôn vào ngực chị mấy bịch rồi lại sấn đến để trói anh Dậu” Mọi sự nhẫn nhịn đều có giới hạn, chị Dậu liều mạng cự lại Chị thay đổi cách xưng hô cả vị thế ngang hàng, bình đẳng: ông-tôi và cự lại bằng lí lẽ “Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!” Lời nói đanh thép của chị như một lời cảnh cáo Chị không viện đến pháp luật mà chỉ nói cái lí đương nhiên, cái đạo lí tổi thiểu của con người Một chị Dậu dịu dàng nhẫn nhịn đã trở nên mạnh mẽ, đáo để, dám đứng thẳng ln ở
vị thế ngang hàng để cảnh cáo đối phương
-Đến khi bọn dã thú ấy vẫn không thèm dừng lại mà còn tát vào mặt chị 1 cái đánh bốp rồi
cứ nhảy lên vào cạnh anh Dậu thì chị đã vùng lên phản kháng với niềm căm giận ngùn ngụt Chị đã nghiến 2 hàm răng thách thức “mày trói chồng bà đi, bà cho mày xem” Đó là cái nghiến răng chứa uất ức, căm hợn Chị đã ở vị thể trên đầu đối phương: bà-mày Lòng căm hận đang dâng lên tột cùng, cách xưng hô ngỗ ngược,đanh đá thể hiện tư thế của kẻ bề trên, sẵn sàng thách thức, đè bẹp đối thủ Đặc biệt chị đã túm cổ tên cai lệ ấn dúi ra cửa khiến hắn ngã chỏng quèo, còn tên người nhà lí trưởng bị chị túm tóc lẳng cho một cái nhào ra thềm Một loạt hành động: ‘túm, dúi, xô, đẩy”… những câu văn ngắn, nhịp nhàng đã diễn tả được hoạt động mạnh mẽ, quyết liệt, táo bạo của chị Dậu Người đàn bà nhà quê ấy đã chủ động, bình tĩnh, gan góc, quật ngã những kẻ đầu tràn mặt ngựa, đó là tư thế vùng lên khi áp bức đè nén tới đường cùng
=> Tất cả những hành động đó làm nổi bật phẩm chất đáng quý của chị Dậu: tinh thần phản kháng kiên cường, sức sống tiềm tàng Sức mạnh đó xuất phát từ lòng căm phẫn vì bị khinh,
áp bức, bị dồn đến con đường cùng và hơn hết là xuất phát từ lòng yêu thương chồng sâu sắc, ý thức bảo vệ sự bình yên của gia đình
Đánh giá: Bằng lời kể tự nhiên, sinh động kết hợp với yếu tố miêu tả, xây dựng tình huống
kịch tính, căng thẳng, nhân vật được khắc hoạ qua hành động, lời nói đặc biệt là ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, đoạn trích đã làm nổi bật hình ảnh chị Dậu Đó là 1 người phụ nữ có cảnh ngộ khốn khổ, đáng thương nhưng vẫn sáng ngời bao vẻ tâm hồn cao quý giàu tình yêu thương, giàu đức hi sinh, một mực dịu dàng, nhẫn nhục nhưng khi bị ép bức dồn thì tiềm tàng sức sống mạnh mẽ, tinh thần phản kháng kiên cường, chị Dậu trở thành điển hình của người phụ nữ nông dân trong xã hội thực dân phong kiến Chị Dậu xứng đáng là đốm sáng đặc biệt của “Tắt đèn”, là bông sen thơm ngát giữa chốn bùn tanh hôi Qua nhân vật chị Dậu, ta cảm nhận được tấm lòng trĩu nặng yêu thương của nhà văn Ông thường cảm nhận chân thành với cảnh ngộ cực khổ, đáng thương của người dân Đồng thời trân trọng ngợi ca vẻ đẹp tiềm tàng, cao quý của họ Từ đó lên án, phê phán xã hội thực dân phong kiến bất công, tàn bạo Đó chính là biểu hiện của tinh thân nhân đạo sâu sắc
Trang 3Kết bài: Nhân vật chị Dậu góp phần làm nên sức sống của đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”
Gấp trang sách lại rồi nhưng cảnh ngộ đáng thương và vẻ đẹp cao quý của chị vẫn đọng mãi trong tâm hồn ta