7 Công thức nguyên hàm hữu tỉ đầy đủ, chi tiết nhất 1 Lý thuyết Bài toán tổng quát Tính nguyên hàm P(x) I dx, Q(x) = với P(x) và Q(x) là các đa thức Phương pháp giải Nếu bậc của tử[.]
Trang 17 Công thức nguyên hàm hữu tỉ đầy đủ, chi tiết nhất
1 Lý thuyết
Bài toán tổng quát: Tính nguyên hàm I P(x) dx,
Q(x)
= với P(x) và Q(x) là các đa thức
Phương pháp giải:
Nếu bậc của tử số P(x) lớn hơn hoặc bằng bậc của mẫu số Q(x) thì chia đa thức Nếu bậc của tử số P(x) nhỏ hơn bậc của mẫu số Q(x) thì xem xét mẫu số và khi đó:
- Nếu mẫu số phân tích được thành tích số, ta sẽ sử dụng đồng nhất thức để đưa về dạng tổng của các phân số
Một số trường hợp đồng nhất thức thường gặp:
(x a) (x b) x a x b
, (x m)(ax bx c) x m ax bx c
+
2
(x a) (x b) = x a + (x a) + x b + (x b)
Nếu mẫu số không phân tích được thành tích số (biến đổi và đưa về dạng lượng giác)
2 Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Tính các nguyên hàm sau:
x 1
+
=
−
−
=
=
Lời giải
Trang 2a) I x 1dx 1 2 dx x 2 ln x 1 C
−
=
dx
dx
+
c)
2
ln x 2 ln x 1 C
x 1
−
−
Ví dụ 2: Tính các nguyên hàm sau:
a) I 24x 3 dx
−
=
b)
2x
1 x
=
−
Lời giải
A x 1 B x 2 4x 3
−
A B x A 2B 4x 3
+ + − −
−
Trang 3−
=
dx
5ln x 2 ln x 1 C
b)
2x
1 x
=
−
dx
1 x
=
−
dx
C
x 1
x 1
−