Bài 6 Bất phương trình mũ và bất phương trình lôgarit Hoạt động 1 trang 86 Toán lớp 12 Giải tích Hãy lập bảng tương tự cho các bất phương trình ax ≥ b, ax < b, ax ≤ b Lời giải ax ≥ b Tập nghiệm a > 1[.]
Trang 1Bài 6: Bất phương trình mũ và bất phương trình lôgarit
Hoạt động 1 trang 86 Toán lớp 12 Giải tích: Hãy lập bảng tương tự cho các
bất phương trình ax ≥ b, ax < b, ax ≤ b
Lời giải:
ax ≥ b
Tập nghiệm
a > 1 0 < a < 1
b ≤ 0
b > 0 [logab ; +∞) (-∞; logab]
ax < b
Tập nghiệm
a > 1 0 < a < 1
b ≤ 0 Vô nghiệm Vô nghiệm
b > 0 (-∞; logab) (logab ; +∞)
ax ≤ b
Tập nghiệm
a > 1 0 < a < 1
b ≤ 0 Vô nghiệm Vô nghiệm
b > 0 (-∞; logab] [logab ; +∞)
Hoạt động 2 trang 87 Toán lớp 12 Giải tích: Giải bất phương trình
2 2 3 0
Lời giải:
Trang 2Đặt t = 2x (t > 0)
Khi đó: x x
2 2 3 0
t
t2 + 1 – 3t < 0 (do t > 0)
t
x
2
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S log2 3 5;log23 5
Hoạt động 3 trang 88 Toán lớp 12 Giải tích: Hãy lập bảng tương tự cho các
bất phương trình logax ≥ b, logax < b, logax ≤ b
Lời giải:
Trang 3Hoạt động 4 trang 89 Toán lớp 12 Giải tích: Giải bất phương trình
log 2x 3 log 3x 1
Lời giải:
ĐKXĐ: 2x 3 0
3x 1 0
3 x 2 1 x 3
1 x 3
Khi đó: 1 1
log 2x 3 log 3x 1
2x + 3 < 3x + 1 (do 1 0
2 )
3x – 2x > 3 – 1
x > 2
Kết hợp với điều kiện ta được x > 2
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S = 2;
Bài tập
Bài 1 trang 89 Toán lớp 12 Giải tích: Giải các bất phương trình mũ:
a) 2 x2 3x 4;
b)
2
2x 3x
c) 3x 2 3x 1 28;
d) 4x 3.2x 2 0
Lời giải:
a) 2 x2 3x 4
2
2
x 3x 2
2
x 3x 2 0
Trang 4x 1
Vậy bất phương trình có tập nghiệm S = ;1 2;
b)
2
2x 3x
2
2x 3x
1
2
2x 3x 1
2
2x 3x 1
7 ) 2
2x 3x 1 0
1
x 1
2
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S 1;1
2
c) 3x 2 3x 1 28
x 2 x 1
3 3 3 3 28
x 1 x
3
x
28
3
x
3 3
(do 3 > 1)
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S = ;1
d) 4x 3.2x 2 0
2 x x
2 3.2 2 0
Trang 5 x 2 x
2 3.2 2 0
Đặt t = 2x (t > 0)
Khi đó: (*) t2 – 3t + 2 > 0
t 1
Do đó:
Vậy bất phương trình có tập nghiệm S = (-∞; 0) (1; +∞)
Bài 2 trang 90 Toán lớp 12 Giải tích: Giải các bất phương trình lôgarit:
a) log 4 2x8 2;
b) 1 1
log 3x 5 log x 1 ;
c) log0,2xlog x5 2log0,23;
d) log x23 5log x3 6 0
Lời giải:
a) log 4 2x8 2 (1)
ĐKCĐ: 4 – 2x > 0 x < 2
Khi đó: (1) 2
4 2x 8
Kết hợp với điều kiện, vậy bất phương trình có tập nghiệm S = (-∞; -30] b) 1 1
log 3x 5 log x 1 (2)
ĐKXĐ:
5
x 3
x 1
Khi đó: (2) 3x – 5 < x + 1 (do 0 1 1
5
)
Trang 6 3x – x < 1 + 5
2x < 6
x < 3
Kết hợp với điều kiện ta được 5 x 3
Vậy bất phương trình có tập nghiệm S = 5;3
3
c) log0,2xlog x5 2log0,23 (3)
ĐKXĐ: x 0 x 2
Khi đó: (3) 1 5 1
log x log x 2 log 3
log x log x 2 log 3
log x log x 2 log 3
log x x 2 log 3
x(x – 2) > 3 (do 5 > 1)
x2 – 2x – 3 > 0
Kết hợp với điều kiện ta được: x > 3
Vậy bất phương trình có tập nghiệm (3; +∞) d) log x23 5log x3 6 0 (4)
ĐKXĐ: x > 0
Khi đó: (4) 2
log x 5log x 6 0 Đặt t = log x 3
Ta được t2 – 5t + 6 0
Trang 72 t 3
Khi đó: 2log x3 3
3 x 3
(tm đk)
Vậy bất phương trình có tập nghiệm [9; 27]