Bài tập Phương trình đường thẳng Toán 12 I Bài tập trắc nghiệm Câu 1 Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A(1; 2; 0), B(3; 5; 2) Phương trình tham số của đường thẳng AB là B x = 2 + 3t, y = 3 5t, z = 2[.]
Trang 1Bài tập Phương trình đường thẳng - Toán 12
I Bài tập trắc nghiệm
Câu 1: Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A(1; -2; 0), B(3; -5; 2) Phương
trình tham số của đường thẳng AB là:
B x = 2 + 3t, y = -3 - 5t, z = 2 + 2t
C x = 3 + 2t, y = -5 - 3t, z = 2 + 2t
D x = 1 + 2t, y = -2 + 3t, z = 2t
Lời giải:
Đường thẳng AB đi qua B(3; -5; 2) và VTCP có phương trình tham
số là:
Câu 2: Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng d đi qua M(4;3;1) và song song
với đường thẳng Δ: x = 1 + 2t, y = 1 - 3t, z = 3 + 2t Phương trình chính tắc của đường thẳng d là:
Lời giải:
Trang 2Đường thẳng ∆ có vecto chỉ phương
Đường thẳng d đi qua M(4;3;1) và song song với đường thẳng ∆ nên có vecto chỉ phương là Phương trình chính tắc của đường thẳng d là:
Câu 3: Trong không gian Oxyz, phương trình chính tắc của đường thẳng d đi qua
điểm M(-1;-2;3) và vuông góc với mặt phẳng (P): x - 2y + 3z - 1 = 0
Lời giải:
Mặt phẳng (P) có vecto pháp tuyến là:
Vì đường thẳng d đi qua điểm M(-1;-2;3) và vuông góc với mặt phẳng (P) nên có vecto chỉ phương là Phương trình chính tắc của d:
Câu 4: Trong không gian Oxyz, cho d là đường thẳng đi qua điểm M(1;2;3) và
vuông góc với mặt phẳng (Oxy) Trong những khẳng định dưới đây, khẳng định nào sai?
A Phương trình chính tắc của đường thẳng d là:
B Đường thẳng d có một vectơ chỉ phương là
Trang 3C Đường thẳng d nằm trong hai mặt phẳng: (P): x - 1 = 0, (Q): y - 2 = 0
D Phương trình tham số của đường thẳng d là: x = 1, y = 2, z = 1
Lời giải:
Vì đường thẳng d vuông góc với mặt phẳng (Oxy) nên đường thẳng d có vectơ chỉ phương là (0 ;0 ;1) Từ đó suy ra A là khẳng định sai
Câu 5: Cho tam giác ABC có A(1; -2; 3), B(0; 5; 6), C(1; 3; 2) Gọi H là hình
chiếu vuông góc của A trên đường thẳng BC Trong những khẳng định dưới đây, khẳng định nào sai?
A Một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng (ABC) là:
B Một vectơ chỉ phương của đường thẳng AH là:
C AH ⊥ BC
D Các khẳng định trên không đồng thời đúng
Lời giải:
Ta có thể thấy ngay rằng các khẳng định A và C đều đúng
Ta có
Mặt khác ta có
Trang 4Từ đó ta suy ra
là một vectơ chỉ phương của đường thẳng AH
Vậy D là khẳng định sai
Câu 6: Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A(1; -2; -1), B(3; -5; 2) Phương
trình chính tắc của đường thẳng AB là:
Lời giải:
Đường thẳng AB đi qua điểm B(3;-5;2) và có vectơ chỉ phương là Vậy phương trình chính tắc của đường thẳng AB là:
Câu 7: Trong không gian Oxyz, lập phương trình tham số của đường thẳng d đi
qua điểm M(2;-1;1), vuông góc với đường thẳng
Trang 5và song song với mặt phẳng (P): 2x - 3y + z - 2 = 0
B d: x = 2 + 4t, y = 1 + 5t, z = 1 + 7t
C d: x = 2 +4t, y = -1 - 5t z = 1 + 7i
D d: x = -2 + 4t, y = 1 + 5t, z = -1 + 7t
Lời giải:
Từ giả thiết suy ra
Mặt khác đường thẳng d đi qua điểm M(2;-1;1) nên phương trình tham số của đường thẳng d là: x = 2+ 4t, y = -1, + 5t, z = 1 + 7t
Vậy đáp án đúng là B
Câu 8: Trong không gian Oxyz, lập phương trình chính tắc của đường thẳng d đi
qua điểm M(0;1;1) , vuông góc với đường thẳng
và cắt đường thẳng d2: x = -1, y = t, z = 1 + t
Trang 6Lời giải:
Gọi A = d ∩ d2 Ta có A ∈ d2 => A(-1; a; a+ 1)
Theo giả thiết:
Thay vào (*) ta được :
-1.3 + (a - 1).1 + a.1 = 0 <=> 2a - 4 = 0 <=> a = 2 <=> = (-1; 1; 2)
Vậy phương trình chính tắc của đường thẳng d là :
Vậy đáp án đúng là A
Câu 9: Trong không gian Oxyz, lập phương trình tham số của đường thẳng d là
giao tuyến của hai mặt phẳng cắt nhau : (P): x + y + z - 1 = 0, (Q): 3x + 2y + z + 1
= 0
A d: x = -3 + t, y = 4 + 2t, z = t
B d: x = -3 + t, y = 4 - 2t, z = t
C d: x = -3 + t, y = 4 - 2t, z =1 + t
Trang 7D d: x =1 - 3t, y = -1 + 4t, z = t
Lời giải:
Tọa độ các điểm thuộc d là nghiệm của hệ phương trình :
Đặt z=t, thay vào hệ trên ta được :
Vậy đáp án đúng là B
Câu 10: Trong không gian Oxyz, vị trí tương đối của hai đường thẳng
d1: x = 2 + 4t, y = -6t, z = -1-8t và
A Cắt nhau
B song song
C chéo nhau
D trùng nhau
Trang 8Lời giải:
Đường thẳng d1 đi qua điểm M1(2; 0; -1) và có vectơ chỉ phương là u1→ = (4; -6; -8) ;
đường thẳng d2 đi qua điểm M2(7; 2; 0) và có vectơ chỉ phương là u2→ = (-6; 9; 12)
Do hai vectơ u1→ và u2→ cùng phương nên các đáp án A và C là sai
Thay tọa độ điểm M1 vào d2 , ta thấy :
Do đó hai đường thẳng d1 và d2 song song
Vậy đáp án B là đúng
II Bài tập tự luận có lời giải
Câu 1: Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A(3;0;0), B(0;3;0), C(0;0;3) Trong
những khẳng định dưới đây, khẳng định nào sai?
- Phương trình của mặt phẳng (ABC) là: x + y + z - 3 = 0
- Hình chóp O.ABC là hình chóp tam giác đều
- Phương trình đường thẳng qua O, vuông góc với mặt phẳng (ABC) là: x = t, y = t,
z = t
- Khoảng cách từ O đến mặt phẳng ABC bằng 3
Lời giải:
Phương trình mặt phẳng (ABC) là:
Trang 9Từ đó suy ra khoảng cách từ O đến mặt phẳng (ABC) là:
Câu 2: Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng Δ: x = 1 + 2, y = 2 + t, z = 1 + 2t
và điểm M(2; 1; 4) Khoảng cách từ M đến đường thẳng Δ là?
Lời giải:
Cách 1 Gọi H là hình chiếu vuông góc của M trên đường thẳng Δ
Ta có: H ∈ Δ => H(1 + t; 2 + t; 1 + 2t)
<=> 6t - 6 = 0 <=> t = 1 => H(2; 3; 3)
Vậy khoảng cách từ M đến đường thẳng Δ là:
Vậy đáp án đúng là C
Cách 2 Δ đi qua điểm A(1 ;2 ;1) và có vectơ chỉ phương là
Ta có:
Trang 10Câu 3: Trong không gian Oxyz, cho hai đường thẳng chéo nhau :
Cho mặt cầu (S) có một đường kính là đoạn vuông góc chung của hai đường thẳng
đã cho Bán kính của mặt cầu (S) là?
Lời giải:
Ta có d1 đi qua điểm M1(7; 3; 9) và có vectơ chỉ phương là u1→ = (1; 2; 1); d2 đi qua điểm M2(3; 1; 1) và có vectơ chỉ phương là u2→
Bán kính của mặt cầu (S) là :
Câu 4: Cho tam giác ABC có ABC có A(2; 2; 1), B(4; 4; 2), C(-2; 4; -3) Vectơ
nào dưới đây là vectơ chỉ phương của đường phân giác trong AD của tam giác ABC
Lời giải:
Trang 11Ta có:
Từ điểm D kẻ đường thẳng song song với AC, cắt cạnh AB tại điểm E Từ D kẻ đường thẳng song song với AB cắt cạnh AC tại F Do AD là đường phân giác trong của tam giác ABC nên ta suy ra AEDF là hình thoi
Đặt AE=AF=k Ta có:
là một vectơ chỉ phương của đường thẳng AD Từ đó suy ra C là khẳng định đúng
Ta cũng lưu ý rằng khẳng định A sai, do tam giác ABC không cân tại đỉnh A
Câu 5: Trong không gian Oxyz, cho d là đường thẳng đi qua điểm M0(x0; y0; z0)
và có vectơ chỉ phương là u→ , với a, b, c khác 0 Trong các khẳng định sau,
khẳng định nào sai?
- Phương trình chính tắc của đường thẳng d là:
- Phương trình tham số của đường thẳng d là: x = x0 + at, y = y0 + bt, z = z0 + at
- Đường thẳng d nằm trong hai mặt phẳng :(P): b(x - x0) - a(y - y0) = 0 và (Q): c(x -
x0) - a(z - z0) = 0
Trang 12- Phương trình đường thẳng d là: a(x - x0) + b (y - y0) + c(z - z0) = 0
Lời giải:
Câu 6: Tìm tất cả các giá trị của a để hai đường thẳng sau chéo nhau :
d1: x = 1 + at, y = t, z = -1 + 2t, d2: x = 1 - t', y = 2 + 2t', z = 3 - t'
Lời giải:
Hai đường thẳng d1, d2 lần lượt đi qua hai điểm M1(1; 0; -1), M2(1; 2; 3) và có vectơ chỉ phương lần lượt là
Hai đường thẳng chéo nhau khi và chỉ khi :
⇔ -5.0 + (a - 2).2 + (2a + 1).4 ≠ 0 ⇔ 10a ≠ 0 ⇔ a ≠ 0
Trang 13Câu 7: Tìm tất cả các giá trị của a để hai đường thẳng sau vuông góc
d1: x = 1 - t, y = 1 + 2t, z = 3 + at, d2: x = a + at, y = -1 + t, z = -2 + 2t
Lời giải:
Hai đường thẳng đã cho có hai vecto chỉ phương là u1→(-1; 2; a); u2→(a; 1; 2)
Để hai đường thẳng sau vuông góc thì
u1→.u2→ = -1.a + 2.1 + a.2 = 0 ⇔ a + 2 = 0 ⇔ a = -2
Câu 8: Vị trí tương đối của đường thẳng d: x = 1 + 2t, y = 1 - t, z = 1 - t và mặt
phẳng (P): x + y + z - 3 = 0 là?
Lời giải:
Đường thẳng d đi qua điểm A( 1 ; 1 ;1) ; có một vecto chỉ phương là ( 2 ; -1 ; -1) Mặt phẳng (P) có vecto pháp tuyến là
Ta có: u→.n→ = 2.1 + (-1).1 + (-1).1 = 0 và A ∈ (P)
Suy ra, đường thẳng d thuộc mặt phẳng (P)
Câu 9: Vị trí tương đối của đường thẳng d: x = 2 + 4t, y = 3 + t, z = -5t và mặt
phẳng (P): x + y + z - 3 = 0 là?
Lời giải:
Đường thẳng d đi qua điểm M(2 ;3 ;0) và có vectơ chỉ phương là ud→ = (4; 1; -5), mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là uP→ = (1; 1; 1) Ta có :
Trang 14Suy ra đường thẳng d song song với mặt phẳng (P)
Câu 10: Trong không gian Oxyz, lập phương trình tham số của đường thẳng d đi
qua điểm M(2;1;-3) và vuông góc với hai đường thẳng:
Lời giải:
Mặt khác d đi qua điểm M(2 ;1 ;-3)
Vậy phương trình tham số của đường thẳng d là:
x = 2 + t, y = 1 - 9t, z = -3 - 3t
III Bài tập vận dụng
Bài 1 Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A(-2; -2; -4), M(1; 0; 0) Lập phương
trình đường thẳng d đi qua điểm M, nằm trong mặt phẳng (P): x + y + z - 1 = 0 sao cho khoảng cách từ A đến đường thẳng d đạt giá trị lớn nhất
Trang 15Bài 2 Trong không gian Oxyz, lập phương trình tham số của đường thẳng d đi qua
điểm A(-2;3;1), vuông góc với trục Ox, đông thời d song song với mặt phẳng: (P):
x + 2y - 3z = 0
Bài 3 Trong không gian Oxyz, lập phương trình chính tắc của đường thẳng d đi qua
điểm M(0;1;-1), nằm trong mặt phẳng (P): x + 2y + z - 1 = 0 và vuông góc với đường thẳng
Bài 4 Trong không gian Oxyz, lập phương trình tham số của đường thẳng d là giao
tuyến của hai mặt phẳng cắt nhau: (P): x + 2y - z + 1 = 0, (Q): x + y + 2z + 3 = 0
Bài 5 Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng d là giao tuyến của hai mặt phẳng
cắt nhau (P): x + y - z + 3 = 0, (Q): 2x - y + 6z - 2 = 0 phương trình chính tắc của đường thẳng d là?
Bài 6 Trong không gian Oxyz, lập phương trình chính tắc của đường thẳng d đi qua
điểm M(0;1;-1), vuông góc và cắt đường thẳng Δ: x = 1 - 4t, y = t, z = -1 + 4t
Bài 7 Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A(2; 0; 1), B(8; 4; -5) và mặt phẳng 2x
+ 2y - z + 1 = 0 Tìm tọa độ của điểm M thuộc mặt phẳng (P) sao cho AM2 +
BM2 đạt giá trị nhỏ nhất
Bài 8 Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu (S) có phương trình là: (x + 1)2 + (y - 4)2 + (z + 3)2 = 36 Số mặt phẳng (P) chứa trục Ox và tiếp xúc với mặt cầu (S) là?
Bài 9 Cho đường thẳng d: x = 1 + t, y = 2 - t, z = 1 + at và mặt phẳng (P): 2x + y +
z + b = 0 Tìm a và b để đường thẳng d nằm trong mặt phẳng (P)
Bài 10 Trong không gian Oxyz, tọa độ của hình chiếu vuông góc của điểm M(5;2;3)
trên mặt phẳng (P): 2x + 2y - z + 1 = 0 là?