Đàn ghi ta của lor ca (thanh thảo) tác giả tác phẩm ngữ văn 12

Đàn ghi ta của lor ca (Thanh Thảo) Tác giả tác phẩm Ngữ văn lớp 12 I Tác giả văn bản Đàn ghi ta của lor ca (Thanh Thảo) Thanh Thảo tên khai sinh là Hồ Thành Công, sinh năm 1945 Quê quán huyện Mộ Đức,[.]

Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo) - Tác giả tác phẩm Ngữ văn lớp 12

I Tác giả văn bản Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

- Thanh Thảo tên khai sinh là Hồ Thành Công, sinh năm 1945

- Quê quán: huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi

- Tốt nghiệp Khoa Ngữ văn trường Đại học tổng hợp Hà Nội, ông vào công tác ở chiến trường miền Nam Từ mấy thập niên trước, ông đã được công chúng chú ý qua những tập thơ và trường ca mang diện mạo độc đáo viết về chiến tranh và thời hậu chiến

- Năm 2001, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật

- Tác phẩm chính: Những người đi tới biển, Dấu chân qua trảng cỏ, Những ngọn sóng mặt trời, Khối vuông rubic, Từ một đến một trăm Ngoài ra, ông còn viết báo, tiểu luận, phên bình văn học và nhiều thể loại khác

- Phong cách thơ Thanh Thảo:

+ Thơ Thanh Thảo là tiếng nói của người tri thức nhiều suy tư, trăn trở về các vấn đề

xã hội và thời đại

+ Ông luôn muốn cuộc sống được cảm nhận và thể hiện ở bề sâu nên luôn khước từ lối thể hiện dễ dãi

+ Ông là một trong số những cây bút luôn nỗ lực cách tân thơ Việt với xu hướng đào sâu vào cái tôi nội cảm, tìm kiếm những cách biêu đạt mới qu hình thức câu thơ tự do, xóa bỏ mọi ràng buộc, khuôn sáo bằng nhịp điệu bất thường để mở đường cho một cơ

chế liên tưởng phóng khoáng nhằm đem đến cho thơ một mĩ cảm hiện đại với hệ thống thi ảnh và ngôn ngữ hiện đại

+ Tư duy thơ Thanh Thảo: giàu suy tư, mãnh liệt, phóng túng trong xúc cảm và nhuốm màu sắc tượng trưng siêu thực

Bài giảng Ngữ văn 12 Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

II Nội dung văn bản Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

"Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn"

(Ph.G Lorca)

những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li-la li-la li-la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn

Tây Ban Nha

hát nghêu ngao

bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ

Lorca bị điệu về bãi bắn

chàng đi như người mộng du

tiếng ghi-ta nâu

bầu trời cô gái ấy

tiếng ghi-ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi-ta tròn bọt nước vỡ tan

tiếng ghi-ta ròng ròng

máu chảy

không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong đáy giếng

đường chỉ tay đã đứt

dòng sông rộng vô cùng

Lorca bơi sang ngang

trên chiếc ghi-ta màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái di-gan

vào xoáy nước

chàng ném trái tim mình

vào lặng yên bất chợt

li-la li-la li-la

1979

III Tìm hiểu chung về tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

1 Hoàn cảnh ra đời tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca rút trong tập “Khối vuông ru-bic”, là một trong số nhũng sáng tác tiêu biểu cho kiểu tư duy của Thanh Thảo

Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca rút trong tập “Khối vuông ru-bic”, là một trong số nhũng sáng tác tiêu biểu cho kiểu tư duy của Thanh Thảo

2 Bố cục tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

- Phần 1 (6 dòng thơ đầu): Lor-ca một nghệ sĩ tự do và cô đơn, một nghệ sĩ cách tân trong khung cảnh chính trị và nghệ thuật Tây Ban Nha

- Phần 2 (12 câu tiếp theo): Một cái chết đầy oan khuất gây ra bởi thế lực tàn ác

- Phần 3 (còn lại): Niềm xót thương Lor-ca những suy tư về cuộc giải thoát và giã

từ của Lor-ca

3 Nội dung chính tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

Bài thơ nói lên sự đồng cảm sâu sắc giữa hai tâm hồn nghệ sĩ là tác giả và Lorca, người nghệ sĩ tự do và cô đơn, vẫn hiên ngang trong cái chết đầy oan khuất

4 Tóm tắt tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

Tóm tắt tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo) (mẫu 1)

Bài thơ nói lên sự đồng cảm sâu sắc giữa hai tâm hồn nghệ sĩ là tác giả và Lorca, người nghệ sĩ tự do và cô đơn, vẫn hiên ngang trong cái chết đầy oan khuất Bài thơ là hình ảnh người nghệ sĩ đơn độc với niềm khát khao tự do và khát khao đổi mới nền nghệ thuật cũ kĩ của Tây Ban Nha Tiếp đến là cái chết oan khuất và bi phẫn của Lor-ca khi chính quyền độc tài muốn tiêu diệt ông Tuy ra đi nhưng với sự cống hiến của mình, Lor-ca để lại âm hưởng của tiếng đàn, tiếng ghi ta vẫn cứ mãi vang vọng cũng thời gian

và đó cũng chính là sự vĩnh hằng của nghệ thuật Lor-ca

Tóm tắt tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo) (mẫu 2)

Bài thơ nói lên sự đồng cảm sâu sắc giữa hai tâm hồn nghệ sĩ là tác giả và Lorca, người nghệ sĩ tự do và cô đơn, vẫn hiên ngang trong cái chết đầy oan khuất Bài thơ là hình ảnh người nghệ sĩ tự do đơn độc với niềm khát khao tự do và khát khao đổi mới nền nghệ thuật cũ kĩ của Tây Ban Nha Trên yên ngựa ông đi lang thang và truyền bá về một tư tưởng mới đầy dân chủ trong nghệ thuật, chỉ tiếc rằng cái mới đó đã bị chính quyền đọc tài quyết tâm tiêu diệt Tiếp đến là cái chết oan khuất và bi phẫn của Lor-ca khi chính quyền độc tài muốn tiêu diệt ông, chính là tiêu diệt cái mới của nghệ thuật Cái chết ấy thật kinh hoàng, đau đớn Tuy ra đi nhưng với sự cống hiến của mình,

Lor-ca để lại âm hưởng của tiếng đàn, là nguồn sáng tạo nghệ thuật cho các thế hệ sau, tiếng ghi – ta vẫn cứ mãi vang vọng cũng thời gian và đó cũng chính là sự vĩnh hằng của nghệ thuật Lor-ca “li-la li-la li-la”

Tóm tắt tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo) (mẫu 3)

Bài thơ làm sống lại huyền thoại về Ga-xi-a Lor-ca nói riêng cùng những nhân cách thanh cao, bất khuất và những tâm hồn phóng khoáng, yêu tự do của nhân loại Đồng thời thể hiện thái độ thương xót, cảm thông cùng sự ngưỡng mộ của tác giả trước nhân cách, tài năng và số phận bi thảm của Lor-ca

3 Phương thức biểu đạt

- Biểu cảm + Tự sự + Miêu tả

4 Thể thơ tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

- Tác phẩm Đàn ghi-ta của Lor-ca được viết theo thể thơ: Tự do

5 Giá trị nội dung tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

- Bài thơ đã xây dựng được hình tượng Lor-ca với những khía cạnh khác nhau: một nghệ sĩ tự do và cô đơn, một cái chết oan khốc, bi phẫn bởi những thế lực tàn ác, một tâm hồn nghệ sĩ bất diệt

- Lor-ca là một hình tượng bi tráng về người nghệ sĩ chân chính trong một môi trường bạo lực thống trị đã sống và chết rất cao đẹp Qua việc thể hiện cái chết đau xót của Lor-ca, bài thơ còn là tiếng nói tri âm của Thanh Thảo với nghệ thuật chân chính và nghệ sĩ Lor-ca

6 Giá trị nghệ thuật tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

- Hình thức nghệ thuật độc đáo: kết hợp hai yếu tố thơ và nhạc về kết cấu

- Mang phong cách tượng trưng pha màu sắc siêu thực rất gần gũi với phong cách thơ Lor-ca

- hình ảnh thơ phong phú, ngôn từ mới mẻ góp phần làm nên diện mạo phong phú của thơ ca Việt Nam sau 1975

IV Dàn ý tác phẩm Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

I Mở bài

- Giới thiệu khái quát về tác giả Thanh Thảo (những nét chính về cuộc đời, phong cách thơ Thanh Thảo )

- Giới thiệu khái quát về bài thơ Đàn ghi ta của Lor – ca (hoàn cảnh ra đời, những nét chính về nội dung và nghệ thuật )

II Thân bài

1 Ý nghĩa nhan đề và lời đề từ

a) Nhan đề

Đàn ghi ta là biểu tượng cho tình yêu của Lor – ca đối với đất nước Tây Ban Nha, cho con đường nghệ thuật của tác giả, cho khát vọng cao cả mà Lor – ca nguyện phấn đấu suốt đời

b) Lời đề từ:

- ¬Hãy chôn tôi với cây đàn - phần hồn của đất nước Tây Ban Nha → tình yêu Tổ quốc nồng nàn

- Hãy chôn tôi với cây đàn – biểu trưng cho sự nghiệp của Lor-ca → ước nguyện suốt đời theo đuổi sự nghiệp sáng tạo nghệ thuật, mong muốn xóa bỏ ảnh hưởng của bản thân để dọn đường cho thế hệ sau vươn tới

2 Hình ảnh Lor – ca, người nghệ sĩ tự do với khát vọng cách tân nghệ thuật

- “Tiếng đàn bọt nước”: hình ảnh tượng trưng, từ thính giác chuyển sang thị giác, tạo

sự lạ hóa Qua đó, gợi sự sáng tạo mong manh, ngắn ngủi, tan vỡ đột ngột nhưng sinh sôi bất tận

- “Áo choàng đỏ gắt”: hình ảnh thực, tượng trưng thể hiện đấu trường quyết liệt, nơi người nghệ sĩ đang đương đầu với những thế lực tàn bạo, hà khắc

- Trên con đường đấu tranh cho tụ do và cái mới, người nghệ sĩ luôn phải hành trình

cô đơn, đơn độc: lang thang, miền đơn độc, yên ngựa mỏi mòn, vầng trăng chếnh choáng…

- “li la li la li la”: nghệ thuật láy ấm, gợi hợp âm của tiếng đàn

⇒ Vẻ đẹp của Lor-ca, một người nghệ sĩ luôn khao khát cách tân nghệ thuật

3 Cái chết dầy bi phẫn của Lor – ca

- Hình ảnh đối lập: hát nghêu ngao – áo choàng bê bết đỏ, tượng trung cho sự đối lập giữa khát vọng tự do của người nghệ sĩ với những thế lực phát xít tàn bạo

- Nghệ thuật hoán dụ:

+ Tiếng đàn: cuộc đời của Lor – ca

+ Áo choàng bê bết đỏ: cái chết của Lor – ca

- “tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy”: nghệ thuật nhân hóa

- Ẩn dụ tiếng đàn thành màu sắc, hình khối khi miêu tả âm tanh tiếng đàn

→ Hệ thống hình ảnh vừa mang tính tả thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng, ẩn dụ, qua

đó, tác giả thể hiện cái chết đầy bi thảm của Lor – ca

4 Niềm thương xót Lor – ca và suy tư về cuộc giải thoát, giã từ của Lor – ca

a) Niềm thương xót Lor – ca

- “Tiếng đàn”: ẩn dụ cho nghệ thuật của Lor – ca, tình yêu con người, tình yêu tự do

mà ông suốt đời theo đuổi

- “Không ai chôn chất tiếng đàn”: sức sống mãnh liệt cảu tiếng đàn

- So sánh “tiếng đàn như cỏ mọc hoang”:

+ Xót thương cho cái chết của một thiên tài, cho con đường cách tân nghệ thuật còn giang dở

+ Cái đẹp không thể bị hủy diệt

- Hình ảnh so sánh, tượng trưng:

+ Giọt nước mắt: cảm thông, uất hận

+ Vầng trăng: tượng trưng cho cái đẹp, cho nghệ thuật của Lor-ca

→ Cấu trúc gián đoạn, bày tỏ sự xót thương, trân trọng, niềm tin của tác giả vào sự bất

tử của Lor – ca

b) Suy tư về cuộc đời và sự giải thoát của Lor – ca

- Nghệ thuật đối lập chỉ sự ngắn ngủi, số phận bé nhỏ của con người trước cuộc sống

vô tận: đường chỉ tay đã đứt – dòng sông rộng vô cùng

- Hành động:

+ Ném lá bùa vào vào xoáy nước

+ Ném trái tim vào cõi lặng im

→ Sự giã từ và giải thoát, một sự lựa chọn

- Li a li a li a: tiếng ghi ta bất tử dùng người nghệ sĩ đã chết, có thể là vòng hoa tử đinh hương viếng linh hồn Lor – ca

III Kết bài

- Khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ

+ Nội dung: Qua bài thơ, tác giả thể hiện nỗi đau và sự xúc động sâu sắc trước cái chết

bi thảm của nghệ sĩ Lorca – một nghệ sĩ khao khát tự do, dân chủ, luôn mong muốn sự cách tân nghệ thuật và nghệ thuật đi tới không ngừng

+ Nghệ thuật: thể thơ tự do, sửu dụng hình ảnh tượng trưng siêu thực, giàu ý nghĩa biểu tượng,…

- Cảm nhận về bài thơ: Đây là bài thơ giàu chất suy tư, mãnh liệt, phóng túng trong xúc cảm, thể hiện sự xót thương trước cái chết bi thảm của Lor – ca thiên tài, là thông điệp, khát khao cách tân nghệ thuật của Thanh Thảo

V Một số đề văn bài Đàn ghi-ta của lor-ca (Thanh Thảo)

Đề bài: Cảm nhận về hình tượng tiếng đàn ghi-ta trong bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca

của nhà thơ Thanh Thảo

Cảm nhận về hình tượng tiếng đàn ghi-ta trong bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca

của nhà thơ Thanh Thảo - mẫu 1

Trong tác phẩm Đàn ghi ta của Lor-ca Thanh Thảo đã sử dụng chính lời thơ của Lor-ca để làm đề từ cho tác phẩm của mình: “Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”

Chỉ với lời đề từ này cũng đã có thể khẳng định vị trí, ý nghĩa vô cùng quan trọng của hình tượng tiếng đàn trong tác phẩm này Đây là hình tượng đầy sức hút, đầy ám thị,

ám ảnh đối với người đọc, bởi nó chất chứa những ý nghĩa nhân văn vô cùng sâu sắc

Tiếng đàn tràn ngập tác phẩm, từ khi tác phẩm được mở ra, cho đến những câu thơ cuối cùng khép lại bài thơ nhưng dư âm vang vọng của nó thì vẫn còn mãi ván vương trong long người đọc

những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li-la li-la li-la

Những câu thơ đầu tiên gợi cho chúng ta về hình ảnh của tiếng đàn tròn trịa, được vươn mình, được sống, được làm nên những áng nghệ thuật đặc sắc Nhưng bên cạnh

đó lại vô cùng mong manh, yếu ớt Tiếng đàn kia cũng chỉ tựa như bọt nước, đẹp, tròn , lung linh đấy nhưng lại có thể dễ dàng tan vỡ bất cứ lúc nào Đây cũng chính là thứ nghệ thuật mà Lor-ca đã dày công tạo nên Tiếng đàn đó được sống trong không gian văn hóa đậm chất Tây Ban Nha, với những trận đấu bò, những người đấu sĩ nổi tiếng Nhưng sắc đỏ gắt kia cũng nhưng một điềm chẳng lành dự cảm về số phận bất hạnh của nghệ thuật và người nghệ sĩ

Và quả thực những điềm báo đó đã trở thành hiện thực Tiếng đàn thanh khiết, đẹp

đẽ đã bị chế độ độc tài tàn sát dã man:

tiếng ghi ta nâu

bầu trời cô gái ấy

tiếng ghi ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan

tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy

Tiếng ghi ta trở thành điệp khúc trong bài thơ, đây đồng thời cũng là khổ thơ khắc họa rõ nét nhất vẻ đẹp cũng như số phận của tiếng đàn Tiếng đàn mang trong mình

những hoài bão, những mơ ước lớn lao “tiếng ghi ta nâu” “tiếng ghi ta lá xanh biết

mấy” Tiếng ghi ta đó chính là quá trình, là cả khát khao canh tân nghệ thuật của người

nghệ sĩ Nó không chỉ đong đầy niềm tin, hi vọng mà còn đong đầy khát khao,tình yêu quê hương đất nước Nhưng cuối cùng tiếng đàn, hay chính người tạo tác ra tiếng đàn cũng không thể chống lại sự khắc nghiệt của chế độ độc tài Người nghệ sĩ hi sinh, thứ nghệ thuật đẹp đẽ bị thiêu hủy Tiếng ghi ta tròn mong manh ở khổ đầu đến đây vỡ tan, vỡ cả mơ ước và hi vọng Nhịp thơ như trùng lại, lắng xuống cảm xúc xót thương, đau đớn đến tận cùng Bởi vậy tiếng ghi ta càng trở nên đau đớn và bi phẫn hơn “tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy” Sự đau đớn, uất nghẹn đã không thể kìm nén trong lòng

mà bật ra thành dòng máu đỏ tươi Với nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, Thanh Thảo đã tạc rõ nỗi đau đớn, uất nghẹn đến tận cùng trước bi kịch cuộc đời của một người nghệ sĩ thiên tài

Liệu có phải thứ nghệ thuật trác tuyệt đó sẽ bị vĩnh viễn chôn vùi Liệu hậu thế không bao giờ có thể thưởng thức thứ nghệ thuật đẹp đẽ đó? Nhưng không Dù bị tàn sát, dù

bị tận diệt, những tiếng đàn – nghệ thuật chân chính ấy vẫn mạnh mẽ sống, mạnh mẽ vươn lên:

không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong đáy giếng

Có phải không ai bận tâm đến việc chôn cất tiếng đàn, hay không ai có thể thực hiện được việc chôn cất thứ nghệ thuật tuyệt mĩ đó Có lẽ phải là nghĩa thứ hai mới đúng, bởi thứ nghệ thuật đó không ai có đủ khả năng để vươn lên, nó sẽ trở thành kim chỉ nam, chỉ đường dẫn lối để người nghệ sĩ thoát ra khỏi lối mòn, những công thức sáo mòn trước đây Tiếng đàn được ví như cỏ hoang, tuy hoang dại mà sức sống vô cùng mạnh mẽ, trong bất cứ điều kiện nào dù gian nan khắc khổ cũng có thể vươn lên, hướng

đến ánh sáng Hình ảnh thơ “giọt nước mắt vầng trăng” là một hình ảnh đa nghĩa khi

tác giả tối giản liên từ, cho phép người đọc có những trường liên tưởng khác nhau, từ

đó làm đã dạng phong phú thêm ý nghĩa cho tác phẩm Nhưng dù có bao nhiêu cách hiểu đi chăng nữa thì vầng trăng chính là nghệ thuật, là vẻ đẹp của nhân cách cao đẹp người nghệ sĩ Dù ở bất cứ không gian, thời gian nào nó cũng là vầng trăng lung linh, tỏa rạng

Cùng với hình tượng người nghệ sĩ, tiếng đàn đã góp phần tạo nên thành công cho Thanh Thảo Tiếng đàn cùng hình tượng người nghệ sĩ đàn cài, hòa quyện vào nhau Tiếng đàn chính là đời sống tình thần của Lor-ca và nghệ thuật đẹp đẽ mà ông đã để lại cho hậu thế Tiếng đàn đan cài, hòa quyệ mà vẫn vô cùng tách bạch thể hiện những quan niệm sâu sắc về nghệ thuật

Đàn ghita của Lor-ca đã đưa người đọc đến với thế giới nghệ thuật trác tuyệt, đem

đến cho chúng ta những tình cảm nghệ thuật đẹp đẽ Đồng thời qua tác phẩm này ta